11-sinf ona tili. BSB va CHSB ga tayyorgarlik to‘plami: 1–4-choraklar bo‘yicha mashq testlari, javoblari bilan (2026–2027 o‘quv yili)

11-SINF ONA TILI
BSB va CHSB ga tayyorgarlik to'plami: 1–4-choraklar bo'yicha mashq testlari,
javoblari bilan (2026–2027 o'quv yili)
20 ta variant • 500 ta topshiriq • javoblari bilan
Mashq to'plami • 2025–2026 o'quv yili
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    1 Imtihon tuzilishi va yo'riqnoma
• Ushbu tayyorgarlik to'plami 11-sinf o'quvchilari, ota-onalar, fan o'qituvchilari va repetitorlar 
uchun mo'ljallangan: Ona tili fanidan BSB (bo'lim bo'yicha summativ baholash) va CHSB 
(choraklik summativ baholash) ga tayyorlanish uchun mashq testlari.
• Savollar 4 ta chorak bo'yicha guruhlangan; har bir chorakda 5 ta mashq varianti bor. Har bir 
variant ichida savollar bo'limlar (mavzular) bo'yicha ajratilgan — BSB ga tayyorlanishda kerakli 
bo'limni, CHSB ga tayyorlanishda esa to'liq variantni ishlang.
• To'plam: 20 ta variant, jami 500 ta mashq testi. To'g'ri javob har bir savol ostida yashil rangda, 
hujjat oxirida esa variantlar bo'yicha javoblar kaliti berilgan.
• Tavsiya: avval javoblarni yopib, variantni vaqt belgilab ishlang (odatda 40–45 daqiqa), so'ng 
kalit bilan tekshirib, xato qilgan mavzularni darslikdan qayta o'qing.
• Mavzular amaldagi o'quv dasturi va darsliklar asosida tuzilgan; choraklar bo'yicha taqsimot 
maktabingizdagi taqvim-mavzu rejasidan biroz farq qilishi mumkin.
• Muhim: bu mashq testlari — rasmiy BSB/CHSB topshiriqlari yoki ularning javoblari emas. 
Rasmiy nazorat ishlari maktabda o'tkaziladi; ushbu to'plam faqat mustaqil tayyorgarlik uchun.
Choraklar va bo'limlar
Chorak Variantlar Bo'limlar (BSB mavzulari)
1-chorak 5 ta variant × 25 ta 
savol Leksikologiya: so'z va uning ma'nosi; Nutq uslublari va 
uslubiyat; Sinonim, antonim, omonim, paronim; O'zbek 
tili leksikasining qatlamlari; Frazeologiya
2-chorak 5 ta variant × 25 ta 
savol Ot, sifat, son, olmosh; So'z tarkibi va so'z yasalishi; Ravish,
yordamchi so'zlar va alohida guruh so'zlar; Fe'l va uning 
shakllari; Morfologik uslubiyat
3-chorak 5 ta variant × 25 ta 
savol Uyushiq bo'laklar, undalma, kirish va ajratilgan bo'laklar; 
Qo'shma gaplar; So'z birikmasi va gap; Ko'chirma va 
o'zlashtirma gaplar; Gap bo'laklari
4-chorak 5 ta variant × 25 ta 
savol Ish yuritish hujjatlari; Matn va matn tahlili; Tinish 
belgilari; Nutq madaniyati; Imlo (orfografiya)
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    2 Mundarija
№ Variant Topshiriqlar
1 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 1–25
2 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 26–50
3 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 51–75
4 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 76–100
5 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 101–125
6 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 126–150
7 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 151–175
8 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 176–200
9 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 201–225
10 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 226–250
11 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 251–275
12 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 276–300
13 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 301–325
14 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 326–350
15 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 351–375
16 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi) 376–400
17 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi) 401–425
18 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi) 426–450
19 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi) 451–475
20 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi) 476–500
Jami topshiriqlar 500
Javoblar kaliti (hujjat oxirida)
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    3 1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi)
Bo'lim (BSB): Leksikologiya: so'z va uning ma'nosi
1.  Shakl, rang yoki belgidagi o'xshashlik asosida nom ko'chishi qanday ataladi?
A)  metafora
B)  metonimiya
C)  sinekdoxa
D)  vazifadoshlik
 To'g'ri javob: A) metafora✔
2.  Ko'p ma'noli so'z deb qanday so'zga aytiladi?
A)  Ma'nolari o'zaro bog'liq bo'lgan bir necha ma'noli so'zga
B)  Ma'nosi qarama-qarshi bo'lgan so'zga
C)  Faqat bitta ma'noga ega so'zga
D)  Talaffuzi bir xil, ma'nolari bog'lanmagan so'zga
 To'g'ri javob: A) Ma'nolari o'zaro bog'liq bo'lgan bir necha ma'noli so'zga
✔
3.  Qaysi so'z odatda bir ma'noli hisoblanadi?
A)  oyoq
B)  fotosintez
C)  til
D)  ko'z
 To'g'ri javob: B) fotosintez
✔
4.  Qaysi gapda «yurak» so'zi ko'chma ma'noda qo'llangan?
A)  Yugurganda yuragi tez urdi.
B)  Toshkent — yurtimizning yuragi.
C)  Yurak qon aylanishini ta'minlaydi.
D)  Shifokor bemorning yuragini tekshirdi.
 To'g'ri javob: B) Toshkent — yurtimizning yuragi.
✔
5.  So'zning leksik ma'nosi deganda nima tushuniladi?
A)  So'zning bo'g'inlarga bo'linishi
B)  So'zning kelishik bilan o'zgarishi
C)  So'zning narsa, belgi yoki harakat haqidagi tushunchani ifodalashi
D)  So'zning gapda bajaradigan vazifasi
 To'g'ri javob: C) So'zning narsa, belgi yoki harakat haqidagi tushunchani ifodalashi
✔
6.  Qaysi birikmada «ko'z» so'zi o'z (bosh) ma'nosida qo'llangan?
A)  buloqning ko'zi
B)  derazaning ko'zi
C)  uzukning ko'zi
D)  qizning ko'zi
 To'g'ri javob: D) qizning ko'zi
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    4 Bo'lim (BSB): Nutq uslublari va uslubiyat
7.  Gazeta, jurnal, radio va televideniye materiallariga xos uslub qaysi?
A)  Rasmiy-idoraviy uslub
B)  Ilmiy uslub
C)  Publitsistik uslub
D)  So'zlashuv uslubi
 To'g'ri javob: C) Publitsistik uslub✔
8.  Ilmiy uslubga xos asosiy belgi qaysi?
A)  Terminlar va aniq ta'riflarning ko'p qo'llanishi
B)  Sheva so'zlarining ko'p uchrashi
C)  His-hayajon undovlarining ko'pligi
D)  Obrazli ifoda va ko'chma ma'nolarning ustunligi
 To'g'ri javob: A) Terminlar va aniq ta'riflarning ko'p qo'llanishi
✔
9.  Qaysi parcha badiiy uslubga mansub?
A)  Sizdan uch kunlik ta'til berishingizni so'rayman.
B)  Oftob tog' ortidan mo'ralab, qishloqqa oltin nurlarini sochdi.
C)  Suv dengiz sathida 100 °C da qaynaydi.
D)  Majlis kun tartibidagi masalalar ko'rib chiqildi.
 To'g'ri javob: B) Oftob tog' ortidan mo'ralab, qishloqqa oltin nurlarini sochdi.
✔
10.  Badiiy uslubning asosiy xususiyati nima?
A)  Faqat to'liqsiz gaplardan iboratligi
B)  Terminlarning bir ma'noliligi
C)  Obrazlilik va emotsional ta'sirchanlik
D)  Qolip iboralar va rekvizitlar
 To'g'ri javob: C) Obrazlilik va emotsional ta'sirchanlik
✔
11.  Gap qurilishi va gap bo'laklari tartibining uslubiy imkoniyatlarini qaysi bo'lim o'rganadi?
A)  Sintaktik uslubiyat
B)  Leksik uslubiyat
C)  Fonetik uslubiyat
D)  Frazeologik uslubiyat
 To'g'ri javob: A) Sintaktik uslubiyat
✔
12.  Maktab darsligida o'zbek adabiy tilining nechta asosiy nutq uslubi ajratiladi?
A)  3 ta
B)  5 ta
C)  7 ta
D)  4 ta
 To'g'ri javob: B) 5 ta
✔
13.  Publitsistik uslubning asosiy vazifasi nima?
A)  Ijtimoiy voqealarni yoritib, kitobxonga ta'sir ko'rsatish
B)  Idoralar orasidagi rasmiy yozishmani yuritish
C)  Ilmiy tushunchalarga aniq ta'rif berish
D)  Faqat do'stlar orasidagi suhbatni ifodalash
 To'g'ri javob: A) Ijtimoiy voqealarni yoritib, kitobxonga ta'sir ko'rsatish
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    5 Bo'lim (BSB): Sinonim, antonim, omonim, paronim
14.  Betaraf so'z o'rnida qo'pol, dag'al so'z qo'llanishi qanday ataladi?
A)  paronimiya
B)  evfemizm
C)  disfemizm
D)  sinonimiya
 To'g'ri javob: C) disfemizm✔
15.  «Daraxtning ... sindi» gapidagi bo'sh joyga mos so'zni toping.
A)  shoxi
B)  shoyi
C)  sho'ri
D)  shohi
 To'g'ri javob: A) shoxi
✔
16.  Paronimlar qanday so'zlar?
A)  Shakli va ma'nosi bir xil so'zlar
B)  Talaffuzi yaqin, ma'nosi har xil so'zlar
C)  Ma'nosi yaqin, uslubi har xil so'zlar
D)  Ma'nosi qarama-qarshi so'zlar
 To'g'ri javob: B) Talaffuzi yaqin, ma'nosi har xil so'zlar
✔
17.  Qaysi juftlikda antonim -siz qo'shimchasi yordamida hosil bo'lgan?
A)  aqlli – dono
B)  aqlli – zehnli
C)  aqlli – aqlsiz
D)  aql – fikr
 To'g'ri javob: C) aqlli – aqlsiz
✔
Bo'lim (BSB): O'zbek tili leksikasining qatlamlari
18.  O'zi ham, nomi ham iste'moldan chiqqan narsa-tushunchani bildiruvchi so'zlar qanday ataladi?
A)  arxaizmlar
B)  dialektizmlar
C)  neologizmlar
D)  istorizmlar
 To'g'ri javob: D) istorizmlar
✔
19.  O'zbek tili leksikasi kelib chiqishiga ko'ra qanday qatlamlarga bo'linadi?
A)  O'z qatlam va o'zlashgan qatlam
B)  Adabiy va sheva qatlami
C)  Faol va nofaol qatlam
D)  Ilmiy va badiiy qatlam
 To'g'ri javob: A) O'z qatlam va o'zlashgan qatlam
✔
20.  Nofaol (passiv) qatlamga qaysi so'zlar kiradi?
A)  Faqat fe'llar
B)  Kundalik hayotda ko'p ishlatiladigan so'zlar
C)  Eskirgan so'zlar va hali ommalashmagan yangi so'zlar
D)  Faqat turkiy so'zlar
 To'g'ri javob: C) Eskirgan so'zlar va hali ommalashmagan yangi so'zlar
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    6 Bo'lim (BSB): Frazeologiya
21.  «Ter to'kmoq» iborasining ma'nosi qaysi?
A)  astoydil mehnat qilmoq
B)  issiqdan qiynalmoq
C)  cho'milmoq
D)  kasal bo'lib qolmoq
 To'g'ri javob: A) astoydil mehnat qilmoq✔
22.  «Ilonning yog'ini yalagan» iborasi qanday kishiga nisbatan qo'llanadi?
A)  juda qo'rqoq kishiga
B)  juda kasal kishiga
C)  juda kuchli kishiga
D)  juda ayyor kishiga
 To'g'ri javob: D) juda ayyor kishiga
✔
23.  «Bosh qotirmoq» iborasining ma'nosi qaysi?
A)  chuqur o'ylamoq
B)  tez yugurmoq
C)  uxlab qolmoq
D)  boshi og'rimoq
 To'g'ri javob: A) chuqur o'ylamoq
✔
24.  «Ko'ngli bo'sh» iborasining ma'nosi qaysi?
A)  yumshoq ko'ngilli, ta'sirchan
B)  ochko'z
C)  mag'rur
D)  qo'rqoq
 To'g'ri javob: A) yumshoq ko'ngilli, ta'sirchan
✔
25.  «Uning ko'zi to'rt bo'ldi» gapida ibora qaysi gap bo'lagi vazifasida kelgan?
A)  ega
B)  kesim
C)  to'ldiruvchi
D)  hol
 To'g'ri javob: B) kesim
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    7 1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi)
Bo'lim (BSB): Leksikologiya: so'z va uning ma'nosi
1.  So'zlarning to'g'ri talaffuzini ko'rsatuvchi lug'at qaysi?
A)  orfoepik lug'at
B)  izohli lug'at
C)  frazeologik lug'at
D)  etimologik lug'at
 To'g'ri javob: A) orfoepik lug'at✔
2.  So'zlarning kelib chiqishini izohlovchi lug'at qanday ataladi?
A)  sinonimlar lug'ati
B)  orfografik lug'at
C)  etimologik lug'at
D)  terminologik lug'at
 To'g'ri javob: C) etimologik lug'at
✔
3.  Qaysi birikmada «shirin» so'zi ko'chma ma'noda qo'llangan?
A)  shirin qovun
B)  shirin so'z
C)  shirin murabbo
D)  shirin choy
 To'g'ri javob: B) shirin so'z
✔
4.  Qaysi gapda «qanot» so'zi ko'chma ma'noda qo'llangan?
A)  Kaptar qanotini yoydi.
B)  Ota-ona — farzandning qanoti.
C)  Qushning qanoti singan edi.
D)  Burgutning qanotlari keng.
 To'g'ri javob: B) Ota-ona — farzandning qanoti.
✔
5.  «Choynak qaynadi» birikmasida qanday ko'chim bor?
A)  metonimiya
B)  sinekdoxa
C)  metafora
D)  vazifadoshlik
 To'g'ri javob: A) metonimiya
✔
Bo'lim (BSB): Nutq uslublari va uslubiyat
6.  Ilmiy uslubda terminlar qanday xususiyatga ega bo'lishi lozim?
A)  Emotsional bo'yoqqa ega bo'lishi
B)  Ko'chma ma'noli bo'lishi
C)  Bir ma'noli va aniq bo'lishi
D)  Shevaga xos bo'lishi
 To'g'ri javob: C) Bir ma'noli va aniq bo'lishi
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    8 7.  So'z tanlash va so'zlarning uslubiy qo'llanishini uslubiyatning qaysi bo'limi o'rganadi?
A)  Sintaktik uslubiyat
B)  Fonetik uslubiyat
C)  Morfologik uslubiyat
D)  Leksik uslubiyat
 To'g'ri javob: D) Leksik uslubiyat✔
8.  Qaysi asar turi ilmiy uslubda yoziladi?
A)  dissertatsiya
B)  hikoya
C)  felyeton
D)  ariza
 To'g'ri javob: A) dissertatsiya
✔
9.  Qaysi uslub boshqa barcha uslublarning unsurlaridan badiiy maqsadda foydalana oladi?
A)  Ilmiy uslub
B)  Badiiy uslub
C)  Rasmiy-idoraviy uslub
D)  Publitsistik uslub
 To'g'ri javob: B) Badiiy uslub
✔
10.  Rasmiy-idoraviy uslub uchun qaysi xususiyat xos EMAS?
A)  Obrazli, ko'chma ma'noli ifodalar
B)  Fikrning aniq va lo'nda bayon qilinishi
C)  Qolip ibora va andozalarning qo'llanishi
D)  Muayyan shakl va rekvizitlarga rioya qilish
 To'g'ri javob: A) Obrazli, ko'chma ma'noli ifodalar
✔
Bo'lim (BSB): Sinonim, antonim, omonim, paronim
11.  «Amr» (buyruq) va «amir» (hukmdor) so'zlari qanday munosabatda?
A)  antonim
B)  paronim
C)  omonim
D)  sinonim
 To'g'ri javob: B) paronim
✔
12.  Qaysi qatorda sinonimlar berilgan?
A)  katta, kichik, o'rta, ulkan
B)  ot, eshak, tuya, sigir
C)  botir, qo'rqmas, jasur, dovyurak
D)  yaxshi, yomon, past, baland
 To'g'ri javob: C) botir, qo'rqmas, jasur, dovyurak
✔
13.  Qaysi juftlik omonimlarni tashkil etadi?
A)  yozuvchi – adib
B)  yozmoq – bitmoq
C)  yoz – qish
D)  yoz (fasl) – yoz (buyruq fe'li)
 To'g'ri javob: D) yoz (fasl) – yoz (buyruq fe'li)
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    9 14.  «Ko'zi ojiz» birikmasi qaysi so'zning evfemizmi?
A)  kar
B)  cho'loq
C)  ko'r
D)  soqov
 To'g'ri javob: C) ko'r✔
Bo'lim (BSB): O'zbek tili leksikasining qatlamlari
15.  Qaysi so'z «xalq» ma'nosidagi arxaizm hisoblanadi?
A)  ulus
B)  aholi
C)  millat
D)  jamoa
 To'g'ri javob: A) ulus
✔
16.  Qaysi so'z tilshunoslik termini?
A)  gen
B)  integral
C)  fonema
D)  atom
 To'g'ri javob: C) fonema
✔
17.  Muayyan kasb egalari nutqida qo'llanadigan maxsus so'zlar qanday ataladi?
A)  professionalizmlar (kasb-hunar so'zlari)
B)  vulgarizmlar
C)  arxaizmlar
D)  dialektizmlar
 To'g'ri javob: A) professionalizmlar (kasb-hunar so'zlari)
✔
18.  Tilda yangi paydo bo'lgan so'zlar qanday ataladi?
A)  istorizmlar
B)  neologizmlar
C)  arxaizmlar
D)  dialektizmlar
 To'g'ri javob: B) neologizmlar
✔
19.  Ma'lum ijtimoiy guruh tor doirada qo'llaydigan, boshqalarga tushunarsiz so'zlar qanday ataladi?
A)  sinonimlar
B)  jargonlar
C)  terminlar
D)  neologizmlar
 To'g'ri javob: B) jargonlar
✔
20.  Qaysi so'z fors-tojik tilidan o'zlashgan?
A)  yurak
B)  dasturxon
C)  telefon
D)  ilm
 To'g'ri javob: B) dasturxon
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    10 21.  Kundalik nutqda keng qo'llanadigan so'zlar qaysi qatlamni tashkil etadi?
A)  faol (aktiv) qatlam
B)  sheva qatlami
C)  nofaol (passiv) qatlam
D)  eskirgan qatlam
 To'g'ri javob: A) faol (aktiv) qatlam✔
Bo'lim (BSB): Frazeologiya
22.  «Bir yoqadan bosh chiqarmoq» iborasining ma'nosi qaysi?
A)  kiyim tikmoq
B)  yashirinib olmoq
C)  janjallashib qolmoq
D)  hamjihat bo'lib ish ko'rmoq
 To'g'ri javob: D) hamjihat bo'lib ish ko'rmoq
✔
23.  «Qo'li ochiq» iborasi qanday kishiga nisbatan aytiladi?
A)  saxiy kishiga
B)  baxil kishiga
C)  qo'rqoq kishiga
D)  dangasa kishiga
 To'g'ri javob: A) saxiy kishiga
✔
24.  Muallifi ma'lum bo'lgan qisqa hikmatli so'z qanday ataladi?
A)  topishmoq
B)  aforizm
C)  matal
D)  maqol
 To'g'ri javob: B) aforizm
✔
25.  «Og'zidan bol tomadi» iborasi qanday ma'noni bildiradi?
A)  kam gapiradi
B)  ko'p ovqat yeydi
C)  shirin so'zli, yoqimli gapiradi
D)  yolg'on gapiradi
 To'g'ri javob: C) shirin so'zli, yoqimli gapiradi
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    11 1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi)
Bo'lim (BSB): Leksikologiya: so'z va uning ma'nosi
1.  Leksikologiya tilshunoslikning qaysi qismi?
A)  Tilning lug'at tarkibini o'rganuvchi bo'lim
B)  To'g'ri yozish qoidalarini o'rganuvchi bo'lim
C)  Nutq tovushlarini o'rganuvchi bo'lim
D)  Gap qurilishini o'rganuvchi bo'lim
 To'g'ri javob: A) Tilning lug'at tarkibini o'rganuvchi bo'lim✔
2.  So'zning grammatik ma'nosi nimani ifodalaydi?
A)  So'zning necha bo'g'indan iboratligini
B)  So'zning boshqa so'zlarga munosabatini (kelishik, son, shaxs)
C)  So'zning qaysi tildan o'zlashganini
D)  So'zning narsa haqidagi tushunchasini
 To'g'ri javob: B) So'zning boshqa so'zlarga munosabatini (kelishik, son, shaxs)
✔
3.  Qaysi gapda «til» so'zi «lison, nutq vositasi» ma'nosida qo'llangan?
A)  O'zbek tili — davlat tilimiz.
B)  Etikning tili yirtilibdi.
C)  Qo'ng'iroqning tili tebrandi.
D)  Issiq choydan tilim kuydi.
 To'g'ri javob: A) O'zbek tili — davlat tilimiz.
✔
4.  «Ishning boshida qiyin bo'ldi» gapida «bosh» so'zi qanday ma'noda?
A)  tana a'zosi
B)  rahbar, boshliq
C)  boshlanish, ibtido
D)  aql-idrok
 To'g'ri javob: C) boshlanish, ibtido
✔
Bo'lim (BSB): Nutq uslublari va uslubiyat
5.  Kundalik muloqotda, asosan og'zaki shaklda qo'llanadigan uslub qaysi?
A)  So'zlashuv uslubi
B)  Rasmiy-idoraviy uslub
C)  Ilmiy uslub
D)  Publitsistik uslub
 To'g'ri javob: A) So'zlashuv uslubi
✔
6.  «Vafot etdi, o'ldi, jon berdi, olamdan o'tdi» qatoridan qaysi biri rasmiy uslubga ko'proq mos?
A)  vafot etdi
B)  o'ldi
C)  olamdan o'tdi
D)  jon berdi
 To'g'ri javob: A) vafot etdi
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    12 7.  So'zlashuv uslubida qaysi gap turi ayniqsa ko'p uchraydi?
A)  Ko'p tarkibli ergashgan gaplar
B)  Murakkab qo'shma gaplar
C)  To'liqsiz gaplar
D)  Ajratilgan bo'lakli uzun gaplar
 To'g'ri javob: C) To'liqsiz gaplar✔
8.  Uslubiyat (stilistika) nimani o'rganadi?
A)  Nutq tovushlarining hosil bo'lishini
B)  So'zlarning kelib chiqish tarixini
C)  Til vositalaridan nutq maqsadi va vaziyatiga mos foydalanishni
D)  Gap bo'laklarining so'roqlarini
 To'g'ri javob: C) Til vositalaridan nutq maqsadi va vaziyatiga mos foydalanishni
✔
9.  Ilmiy bilimni keng kitobxonlarga sodda va tushunarli tilda yetkazuvchi uslub ko'rinishi qanday 
ataladi?
A)  Oddiy so'zlashuv uslubi
B)  Ilmiy-ommabop uslub
C)  Rasmiy-diplomatik uslub
D)  She'riy nutq
 To'g'ri javob: B) Ilmiy-ommabop uslub
✔
Bo'lim (BSB): Sinonim, antonim, omonim, paronim
10.  Qaysi so'z salbiy emotsional bo'yoqqa ega?
A)  chehra
B)  jamol
C)  yuz
D)  bashara
 To'g'ri javob: D) bashara
✔
11.  «Abadiy – boqiy» so'zlari qanday munosabatda?
A)  omonim
B)  antonim
C)  paronim
D)  sinonim
 To'g'ri javob: D) sinonim
✔
12.  Omonimlar asosida qurilgan, so'z o'yiniga asoslangan to'rt misrali she'riy janr qaysi?
A)  g'azal
B)  qasida
C)  tuyuq
D)  masnaviy
 To'g'ri javob: C) tuyuq
✔
13.  Omonimlar qanday so'zlar?
A)  Shakli har xil, ma'nosi yaqin so'zlar
B)  Shakli bir xil, ma'nolari o'zaro bog'lanmagan so'zlar
C)  Bir o'zakdan yasalgan so'zlar
D)  Ma'nosi qarama-qarshi so'zlar
 To'g'ri javob: B) Shakli bir xil, ma'nolari o'zaro bog'lanmagan so'zlar
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    13 14.  Qaysi juftlik paronimlarni tashkil etadi?
A)  tez – shoshqin
B)  yaxshi – yomon
C)  katta – ulkan
D)  asr – asir
 To'g'ri javob: D) asr – asir✔
15.  Qo'pol yoki noxush so'z o'rnida yumshoqroq ifoda qo'llash qanday ataladi?
A)  neologizm
B)  evfemizm
C)  arxaizm
D)  disfemizm
 To'g'ri javob: B) evfemizm
✔
16.  Qaysi so'z «ko'z» so'zining kitobiy-badiiy sinonimi?
A)  qosh
B)  yonoq
C)  kiprik
D)  chashm
 To'g'ri javob: D) chashm
✔
Bo'lim (BSB): O'zbek tili leksikasining qatlamlari
17.  Qaysi so'z arab tilidan o'zlashgan?
A)  maktab
B)  kompyuter
C)  osmon
D)  qo'l
 To'g'ri javob: A) maktab
✔
18.  Eskirgan so'zlar qanday turlarga bo'linadi?
A)  dialektizm va jargon
B)  sinonim va antonim
C)  arxaizm va istorizm
D)  neologizm va termin
 To'g'ri javob: C) arxaizm va istorizm
✔
19.  Faqat ma'lum hudud aholisi nutqida qo'llanadigan so'zlar qanday ataladi?
A)  baynalmilal so'zlar
B)  dialektizmlar
C)  terminlar
D)  neologizmlar
 To'g'ri javob: B) dialektizmlar
✔
20.  Tutuq belgisi bilan yoziladigan «ta'lim», «ma'no», «sa'y» kabi so'zlarning ko'pchiligi qaysi tildan 
o'zlashgan?
A)  ingliz tilidan
B)  arab tilidan
C)  rus tilidan
D)  xitoy tilidan
 To'g'ri javob: B) arab tilidan
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    14 21.  Qaysi so'z rus tili orqali o'zlashgan?
A)  gul
B)  kitob
C)  bola
D)  teatr
 To'g'ri javob: D) teatr✔
Bo'lim (BSB): Frazeologiya
22.  «Burnini osmonga ko'tarmoq» iborasining ma'nosi qaysi?
A)  xafa bo'lmoq
B)  yig'lamoq
C)  aksirmoq
D)  kibrlanmoq, gerdaymoq
 To'g'ri javob: D) kibrlanmoq, gerdaymoq
✔
23.  «Qovun tushirmoq» iborasining ma'nosi qaysi?
A)  hosil yig'ib olmoq
B)  mehmon kutmoq
C)  xursand bo'lmoq
D)  nojo'ya ish qilib, xatoga yo'l qo'ymoq
 To'g'ri javob: D) nojo'ya ish qilib, xatoga yo'l qo'ymoq
✔
24.  «Ko'zi to'rt bo'lmoq» iborasining ma'nosi qaysi?
A)  intizor bo'lib kutmoq
B)  qattiq qo'rqmoq
C)  uyalib qolmoq
D)  juda sevinmoq
 To'g'ri javob: A) intizor bo'lib kutmoq
✔
25.  «Juda qisqa vaqtda» ma'nosini beruvchi iborani toping.
A)  ko'z ochib yumguncha
B)  tuyaning dumi yerga tekkanda
C)  qulog'i ding bo'ldi
D)  og'zidan bol tomadi
 To'g'ri javob: A) ko'z ochib yumguncha
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    15 1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi)
Bo'lim (BSB): Leksikologiya: so'z va uning ma'nosi
1.  «Navoiyni sevib o'qiyman» gapida qanday ko'chim bor?
A)  sinekdoxa (qism butun o'rnida)
B)  vazifadoshlik (vazifa asosida)
C)  metafora (o'xshatish asosida)
D)  metonimiya (muallif nomi asar o'rnida)
 To'g'ri javob: D) metonimiya (muallif nomi asar o'rnida)✔
2.  Narsa va hodisalar orasidagi aloqadorlik asosida nom ko'chishi qanday ataladi?
A)  antonimiya
B)  metonimiya
C)  metafora
D)  vazifadoshlik
 To'g'ri javob: B) metonimiya
✔
3.  «Podada yuz bosh qoramol bor» gapida «bosh» so'zi qanday ko'chim asosida qo'llangan?
A)  metafora
B)  omonimiya
C)  metonimiya
D)  sinekdoxa
 To'g'ri javob: D) sinekdoxa
✔
4.  Qaysi birikmada «oltin» so'zi ko'chma ma'noda qo'llangan?
A)  oltin uzuk
B)  oltin tanga
C)  oltin koni
D)  oltin qo'llar
 To'g'ri javob: D) oltin qo'llar
✔
5.  Vazifa (funksiya) o'xshashligi asosida nom ko'chishi qanday ataladi?
A)  metafora
B)  metonimiya
C)  vazifadoshlik
D)  sinekdoxa
 To'g'ri javob: C) vazifadoshlik
✔
6.  Ko'p ma'noli so'zning boshqa ma'nolariga asos bo'lgan dastlabki ma'nosi qanday ataladi?
A)  grammatik ma'no
B)  bosh (o'z) ma'no
C)  ko'chma ma'no
D)  hosila ma'no
 To'g'ri javob: B) bosh (o'z) ma'no
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    16 7.  «Butun qishloq to'yga keldi» gapida qaysi ko'chim turi qo'llangan?
A)  vazifadoshlik
B)  metonimiya
C)  metafora
D)  sinekdoxa
 To'g'ri javob: B) metonimiya✔
8.  So'zlarning ma'nosini izohlab beruvchi lug'at qanday ataladi?
A)  orfoepik lug'at
B)  tarjima lug'ati
C)  izohli lug'at
D)  imlo lug'ati
 To'g'ri javob: C) izohli lug'at
✔
Bo'lim (BSB): Nutq uslublari va uslubiyat
9.  So'zlashuv uslubiga xos BO'LMAGAN belgini aniqlang.
A)  Terminlar va murakkab qo'shma gaplarning ko'pligi
B)  Erkalash qo'shimchalarining qo'llanishi
C)  Imo-ishora va ohangning faol ishtiroki
D)  To'liqsiz gaplarning ko'p qo'llanishi
 To'g'ri javob: A) Terminlar va murakkab qo'shma gaplarning ko'pligi
✔
10.  «Fotosintez — yashil o'simliklarda yorug'lik energiyasi hisobiga organik moddalar hosil bo'lish 
jarayoni.» Bu gap qaysi uslubga mansub?
A)  Badiiy uslubga
B)  So'zlashuv uslubiga
C)  Ilmiy uslubga
D)  Rasmiy-idoraviy uslubga
 To'g'ri javob: C) Ilmiy uslubga
✔
11.  Qonun, buyruq, ariza va ma'lumotnomalar qaysi uslubda yoziladi?
A)  So'zlashuv uslubida
B)  Rasmiy-idoraviy uslubda
C)  Badiiy uslubda
D)  Publitsistik uslubda
 To'g'ri javob: B) Rasmiy-idoraviy uslubda
✔
12.  «Ha, oshna, qalaysan? Kecha qayoqlarda yurding?» Bu parcha qaysi uslubga xos?
A)  Rasmiy-idoraviy uslubga
B)  Ilmiy uslubga
C)  So'zlashuv uslubiga
D)  Publitsistik uslubga
 To'g'ri javob: C) So'zlashuv uslubiga
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    17 Bo'lim (BSB): Sinonim, antonim, omonim, paronim
13.  Yozilishi bir xil, urg'usi va ma'nosi har xil bo'lgan so'zlar («atlas» — xarita, «atlas» — mato) 
qanday ataladi?
A)  paronimlar
B)  sinonimlar
C)  omofonlar
D)  omograflar
 To'g'ri javob: D) omograflar✔
14.  Antonimlar qanday so'zlar?
A)  Shakli bir xil so'zlar
B)  Ma'nosi yaqin so'zlar
C)  Ma'nosi qarama-qarshi so'zlar
D)  Talaffuzi yaqin so'zlar
 To'g'ri javob: C) Ma'nosi qarama-qarshi so'zlar
✔
15.  Qaysi maqolda antonimlar qo'llangan?
A)  Yaxshidan ot qoladi, yomondan — dog'.
B)  Bilim — bitmas xazina.
C)  Odobning boshi — til.
D)  Til — dil kaliti.
 To'g'ri javob: A) Yaxshidan ot qoladi, yomondan — dog'.
✔
16.  Badiiy adabiyotda antonimlarni zidlash asosida qo'llash san'ati qanday ataladi?
A)  mubolag'a
B)  tashbeh
C)  tajnis
D)  tazod
 To'g'ri javob: D) tazod
✔
Bo'lim (BSB): O'zbek tili leksikasining qatlamlari
17.  «-xona, -kor, -dor, -zor» qo'shimchalari qaysi tildan o'zlashgan?
A)  fors-tojik tilidan
B)  arab tilidan
C)  mo'g'ul tilidan
D)  rus tilidan
 To'g'ri javob: A) fors-tojik tilidan
✔
18.  Qo'pol, haqoratli so'zlar qanday ataladi?
A)  evfemizmlar
B)  professionalizmlar
C)  vulgarizmlar
D)  istorizmlar
 To'g'ri javob: C) vulgarizmlar
✔
19.  Qaysi so'z o'z qatlamga (turkiy so'zlarga) mansub?
A)  avtobus
B)  kitob
C)  daraxt
D)  tog'
 To'g'ri javob: D) tog'
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    18 Bo'lim (BSB): Frazeologiya
20.  Maqolning frazeologizmdan asosiy farqi nimada?
A)  Maqol ko'chma ma'noga ega bo'lmaydi
B)  Maqolning muallifi doim ma'lum bo'ladi
C)  Maqol faqat ikki so'zdan iborat bo'ladi
D)  Maqol tugal fikr bildiruvchi gap shaklida bo'ladi
 To'g'ri javob: D) Maqol tugal fikr bildiruvchi gap shaklida bo'ladi✔
21.  «Tepa sochi tikka bo'lmoq» iborasining ma'nosi qaysi?
A)  uyqusi kelmoq
B)  sochini oldirmoq
C)  qattiq sevinmoq
D)  qattiq g'azablanmoq
 To'g'ri javob: D) qattiq g'azablanmoq
✔
22.  Frazeologizm tarkibidagi so'zlarni boshqa so'zlar bilan erkin almashtirish mumkinmi?
A)  Odatda mumkin emas, tarkibi turg'un bo'ladi
B)  Ixtiyoriy almashtirish mumkin
C)  Faqat fe'l qismini almashtirish mumkin
D)  Faqat ot qismini almashtirish mumkin
 To'g'ri javob: A) Odatda mumkin emas, tarkibi turg'un bo'ladi
✔
23.  «Chumchuq so'ysa qoni chiqmaydigan» iborasi qanday kishini tavsiflaydi?
A)  juda ochko'z kishini
B)  juda yuvosh, beozor kishini
C)  juda epchil kishini
D)  juda baxil kishini
 To'g'ri javob: B) juda yuvosh, beozor kishini
✔
24.  «Tarvuzi qo'ltig'idan tushmoq» iborasining ma'nosi qaysi?
A)  umidi puchga chiqib, hafsalasi pir bo'lmoq
B)  bozordan tarvuz olmoq
C)  juda xursand bo'lmoq
D)  qattiq charchamoq
 To'g'ri javob: A) umidi puchga chiqib, hafsalasi pir bo'lmoq
✔
25.  «Qulog'i ding bo'lmoq» iborasining ma'nosi qaysi?
A)  qo'rqib ketmoq
B)  diqqat bilan tinglamoq
C)  uxlab qolmoq
D)  kar bo'lib qolmoq
 To'g'ri javob: B) diqqat bilan tinglamoq
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    19 1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi)
Bo'lim (BSB): Leksikologiya: so'z va uning ma'nosi
1.  Qaysi birikmada metafora asosida ko'chma ma'no hosil bo'lgan?
A)  tog'ning etagi
B)  baland tog'
C)  oq kitob
D)  toza havo
 To'g'ri javob: A) tog'ning etagi✔
2.  «Kitoblarimizni» so'zining leksik ma'no ifodalovchi qismi qaysi?
A)  kitob
B)  -ni
C)  kitoblar
D)  -imiz
 To'g'ri javob: A) kitob
✔
Bo'lim (BSB): Nutq uslublari va uslubiyat
3.  Qaysi janr publitsistik uslubga mansub?
A)  bayonnoma
B)  ishonchnoma
C)  tilxat
D)  ocherk
 To'g'ri javob: D) ocherk
✔
4.  Nutq uslublari asosan qaysi mezonga ko'ra farqlanadi?
A)  So'zlarning bo'g'in soniga ko'ra
B)  Gapdagi so'zlar soniga ko'ra
C)  Tovushlarning jarangliligiga ko'ra
D)  Qo'llanish doirasi va nutq maqsadiga ko'ra
 To'g'ri javob: D) Qo'llanish doirasi va nutq maqsadiga ko'ra
✔
5.  Rasmiy hujjatda qaysi so'zning qo'llanishi uslubiy jihatdan noo'rin?
A)  iltimos
B)  oshna
C)  ma'lum qilaman
D)  ruxsat
 To'g'ri javob: B) oshna
✔
6.  «Yuz, bet, chehra, ruxsor, bashara» qatoridagi uslubiy betaraf so'z qaysi?
A)  ruxsor
B)  chehra
C)  bashara
D)  yuz
 To'g'ri javob: D) yuz
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    20 Bo'lim (BSB): Sinonim, antonim, omonim, paronim
7.  Omonimni ko'p ma'noli so'zdan qanday farqlash mumkin?
A)  Omonim ma'nolari o'zaro bog'lanmagan bo'ladi
B)  Omonimlar qarama-qarshi ma'noli bo'ladi
C)  Omonimlar faqat fe'l bo'ladi
D)  Omonimlarning yozilishi har xil bo'ladi
 To'g'ri javob: A) Omonim ma'nolari o'zaro bog'lanmagan bo'ladi✔
8.  «Kirmoq – chiqmoq» so'zlari qanday munosabatda?
A)  sinonim
B)  omonim
C)  antonim
D)  paronim
 To'g'ri javob: C) antonim
✔
9.  «Chiroyli, go'zal, ko'hlik, suluv» sinonimik qatoridagi bosh (dominanta) so'z qaysi?
A)  ko'hlik
B)  go'zal
C)  suluv
D)  chiroyli
 To'g'ri javob: D) chiroyli
✔
10.  «Bog'da tok o'sdi. Simdan tok o'tdi.» gaplaridagi «tok» so'zlari qanday munosabatda?
A)  paronim
B)  antonim
C)  omonim
D)  sinonim
 To'g'ri javob: C) omonim
✔
11.  Sinonimlar qanday so'zlar?
A)  Shakli bir xil, ma'nosi har xil so'zlar
B)  Ma'nosi qarama-qarshi so'zlar
C)  Talaffuzi o'xshash, ma'nosi har xil so'zlar
D)  Shakli har xil, ma'nosi yaqin so'zlar
 To'g'ri javob: D) Shakli har xil, ma'nosi yaqin so'zlar
✔
12.  Qaysi juftlik antonimlarni tashkil etadi?
A)  issiq – qaynoq
B)  issiq – sovuq
C)  issiq – iliq
D)  sovuq – salqin
 To'g'ri javob: B) issiq – sovuq
✔
Bo'lim (BSB): O'zbek tili leksikasining qatlamlari
13.  Boshqa til so'zining qismlarini so'zma-so'z tarjima qilish yo'li bilan hosil qilingan so'z qanday 
ataladi?
A)  vulgarizm
B)  kalka
C)  dialektizm
D)  arxaizm
 To'g'ri javob: B) kalka
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    21 14.  Ko'p tillarda shakli va ma'nosi bir xil qo'llanadigan so'zlar («demokratiya», «telefon») qanday 
ataladi?
A)  dialektal so'zlar
B)  baynalmilal so'zlar
C)  arxaik so'zlar
D)  jargon so'zlar
 To'g'ri javob: B) baynalmilal so'zlar✔
15.  Muayyan fan yoki soha tushunchasini aniq ifodalovchi so'z qanday ataladi?
A)  dialektizm
B)  jargon
C)  arxaizm
D)  termin
 To'g'ri javob: D) termin
✔
16.  Qaysi so'z istorizm (tarixiy so'z) hisoblanadi?
A)  shifokor
B)  haydovchi
C)  mingboshi
D)  muhandis
 To'g'ri javob: C) mingboshi
✔
17.  Badiiy asarda sheva so'zlari qanday maqsadda qo'llanadi?
A)  Imlo qoidalarini o'rgatish uchun
B)  Ilmiy aniqlikni oshirish uchun
C)  Matnni rasmiylashtirish uchun
D)  Personaj nutqini individuallashtirish va mahalliy koloritni berish uchun
 To'g'ri javob: D) Personaj nutqini individuallashtirish va mahalliy koloritni berish uchun
✔
18.  Qaysi qatordagi so'zlar o'z qatlamga mansub?
A)  ota, ona, bola, qo'l
B)  avtobus, teatr, stol, gazeta
C)  kitob, qalam, maktab, ilm
D)  daraxt, gul, bog', dasturxon
 To'g'ri javob: A) ota, ona, bola, qo'l
✔
19.  Narsa-tushuncha hozir ham mavjud bo'lib, uning eski nomi boshqa so'z bilan almashgan bo'lsa, 
eski nom qanday ataladi?
A)  neologizm
B)  istorizm
C)  arxaizm
D)  termin
 To'g'ri javob: C) arxaizm
✔
Bo'lim (BSB): Frazeologiya
20.  «Yuragi tosh» iborasi qanday kishini tavsiflaydi?
A)  jasur kishini
B)  sabrli kishini
C)  kasalmand kishini
D)  berahm kishini
 To'g'ri javob: D) berahm kishini
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    22 21.  «Qo'li egri» iborasi qanday ma'noni bildiradi?
A)  chapaqay
B)  saxiy
C)  mohir usta
D)  o'g'ri
 To'g'ri javob: D) o'g'ri✔
22.  Qaysi birikma frazeologizm hisoblanadi?
A)  og'zi qulog'ida
B)  baland uy
C)  yangi kitob
D)  katta xona
 To'g'ri javob: A) og'zi qulog'ida
✔
23.  «Yuragi orqasiga tortib ketdi» iborasining ma'nosi qaysi?
A)  qattiq qo'rqdi
B)  och qoldi
C)  juda sevindi
D)  qattiq charchadi
 To'g'ri javob: A) qattiq qo'rqdi
✔
24.  Frazeologizm (ibora) deb nimaga aytiladi?
A)  Erkin tuzilgan har qanday so'z birikmasiga
B)  Ikki sodda gapdan iborat qo'shma gapga
C)  Ma'no jihatdan bir butun, ko'chma ma'noli turg'un birikmaga
D)  Bir o'zakdan yasalgan so'zlar qatoriga
 To'g'ri javob: C) Ma'no jihatdan bir butun, ko'chma ma'noli turg'un birikmaga
✔
25.  Iboralar va ularning ma'nolari jamlangan lug'at qanday ataladi?
A)  orfografik lug'at
B)  orfoepik lug'at
C)  terminologik lug'at
D)  frazeologik lug'at
 To'g'ri javob: D) frazeologik lug'at
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    23 2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi)
Bo'lim (BSB): Ot, sifat, son, olmosh
1.  Qaysi gapda sifat otlashgan?
A)  Yaxshi kitob o'qidim.
B)  Bugun havo yaxshi.
C)  U yaxshi o'qiydi.
D)  Yaxshilar ko'paysin.
 To'g'ri javob: D) Yaxshilar ko'paysin.✔
2.  O'rin-payt kelishigining qo'shimchasi qaysi?
A)  -dan
B)  -da
C)  -ga
D)  -ning
 To'g'ri javob: B) -da
✔
3.  «Beshinchi» so'zi sonning qaysi turiga kiradi?
A)  miqdor son
B)  jamlovchi son
C)  chamalama son
D)  tartib son
 To'g'ri javob: D) tartib son
✔
4.  Qaysi so'z orttirma darajadagi sifat?
A)  qip-qizil
B)  qizilroq
C)  qizil
D)  qizg'ish
 To'g'ri javob: A) qip-qizil
✔
5.  O'zbek tilida nechta kelishik bor?
A)  4 ta
B)  7 ta
C)  6 ta
D)  5 ta
 To'g'ri javob: C) 6 ta
✔
Bo'lim (BSB): So'z tarkibi va so'z yasalishi
6.  Qaysi so'z yasama sifat?
A)  mehnatda
B)  mehnatni
C)  mehnatkash
D)  mehnat
 To'g'ri javob: C) mehnatkash
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    24 7.  Qaysi so'z takroriy so'z?
A)  katta-katta
B)  katta-kichik
C)  kattalik
D)  kattakon
 To'g'ri javob: A) katta-katta✔
Bo'lim (BSB): Ravish, yordamchi so'zlar va alohida guruh so'zlar
8.  Qaysi so'z yuklama?
A)  faqat
B)  bilan
C)  lekin
D)  ofarin
 To'g'ri javob: A) faqat
✔
9.  Qaysi so'z biriktiruv bog'lovchisi?
A)  lekin
B)  va
C)  yoki
D)  chunki
 To'g'ri javob: B) va
✔
10.  «Yalt-yult» so'zi taqlid so'zlarning qaysi turiga kiradi?
A)  juft ot
B)  obrazga taqlid
C)  tovushga taqlid
D)  undov so'z
 To'g'ri javob: B) obrazga taqlid
✔
Bo'lim (BSB): Fe'l va uning shakllari
11.  «Kulishdi» fe'li qaysi nisbatda?
A)  majhul nisbat
B)  orttirma nisbat
C)  birgalik nisbat
D)  aniq nisbat
 To'g'ri javob: C) birgalik nisbat
✔
12.  Qaysi so'z to'liqsiz fe'l?
A)  kelsa
B)  yozdi
C)  borgan
D)  ekan
 To'g'ri javob: D) ekan
✔
13.  Qaysi fe'l bo'lishsiz shaklda?
A)  kelib
B)  keldi
C)  kelsa
D)  kelmadi
 To'g'ri javob: D) kelmadi
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    25 14.  «Boraylik» fe'li qaysi maylda?
A)  o'tgan zamon
B)  shart mayli
C)  xabar mayli
D)  buyruq-istak mayli
 To'g'ri javob: D) buyruq-istak mayli✔
15.  «Yuvindi» fe'li qaysi nisbatda?
A)  orttirma nisbat
B)  o'zlik nisbat
C)  birgalik nisbat
D)  majhul nisbat
 To'g'ri javob: B) o'zlik nisbat
✔
16.  «Boradi» fe'li qaysi zamon shaklida?
A)  o'tgan zamon
B)  uzoq o'tgan zamon
C)  hozirgi zamon davom fe'li
D)  hozirgi-kelasi zamon
 To'g'ri javob: D) hozirgi-kelasi zamon
✔
17.  Qaysi fe'l o'timsiz fe'l?
A)  uxlamoq
B)  yozmoq
C)  olmoq
D)  ko'rmoq
 To'g'ri javob: A) uxlamoq
✔
18.  «O'qiyapti» fe'li qaysi zamonni bildiradi?
A)  o'tgan zamon
B)  uzoq o'tgan zamon
C)  kelasi zamon
D)  hozirgi zamon (davom)
 To'g'ri javob: D) hozirgi zamon (davom)
✔
Bo'lim (BSB): Morfologik uslubiyat
19.  Qaysi so'zda erkalash ma'nosi ifodalangan?
A)  bolajon
B)  bolalik
C)  bolalar
D)  bolaga
 To'g'ri javob: A) bolajon
✔
20.  Ilmiy matnda bajaruvchini ko'rsatmay ifodalash uchun («Tajriba o'tkazildi») fe'lning qaysi nisbati 
qo'llanadi?
A)  orttirma nisbat
B)  majhul nisbat
C)  o'zlik nisbat
D)  birgalik nisbat
 To'g'ri javob: B) majhul nisbat
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    26 21.  Qaysi birikmada ortiqcha shakl (pleonazm) qo'llangan?
A)  eng katta
B)  eng kattaroq
C)  juda katta
D)  kattaroq
 To'g'ri javob: B) eng kattaroq✔
22.  Ilmiy matnda muallifning o'zi haqida «biz» olmoshini qo'llashi qanday ma'no beradi?
A)  kesatiq
B)  hurmatsizlik
C)  ko'plik
D)  kamtarlik (muallif «biz»i)
 To'g'ri javob: D) kamtarlik (muallif «biz»i)
✔
23.  «Birgina» so'zida «-gina» qo'shimchasi qanday ma'no beradi?
A)  ko'plik
B)  chegaralash (faqat)
C)  inkor
D)  so'roq
 To'g'ri javob: B) chegaralash (faqat)
✔
24.  Qaysi so'zda kichraytirish qo'shimchasi qo'llangan?
A)  ruscha
B)  qopcha
C)  o'zbekcha
D)  mardona
 To'g'ri javob: B) qopcha
✔
25.  «Kitob o'qidim» va «Kitobni o'qidim» gaplarining farqi nimada?
A)  «-ni» qo'shimchasi ko'plikni bildiradi
B)  Birinchi gap grammatik jihatdan xato
C)  «-ni» qo'shimchasi narsaning aniq, ma'lumligini bildiradi
D)  «-ni» qo'shimchasi o'tgan zamonni bildiradi
 To'g'ri javob: C) «-ni» qo'shimchasi narsaning aniq, ma'lumligini bildiradi
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    27 2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi)
Bo'lim (BSB): Ot, sifat, son, olmosh
1.  Qaysi so'z gumon olmoshi?
A)  allakim
B)  hech kim
C)  kim
D)  har kim
 To'g'ri javob: A) allakim✔
2.  Qaysi so'z atoqli ot?
A)  shahar
B)  daryo
C)  Amudaryo
D)  tog'
 To'g'ri javob: C) Amudaryo
✔
3.  «Achchiq» sifati qanday belgini bildiradi?
A)  shakl-ko'rinish belgisini
B)  rang-tus belgisini
C)  hajm-o'lchov belgisini
D)  maza-ta'm belgisini
 To'g'ri javob: D) maza-ta'm belgisini
✔
4.  «Kattaroq» so'zi sifatning qaysi darajasida?
A)  orttirma daraja
B)  qiyosiy daraja
C)  ozaytirma daraja
D)  oddiy daraja
 To'g'ri javob: B) qiyosiy daraja
✔
5.  Ot so'z turkumi qanday so'roqlarga javob beradi?
A)  kim? nima? qayer?
B)  qanday? qanaqa?
C)  nima qildi? nima qilyapti?
D)  qancha? nechanchi?
 To'g'ri javob: A) kim? nima? qayer?
✔
Bo'lim (BSB): So'z tarkibi va so'z yasalishi
6.  Yangi leksik ma'noli so'z hosil qiluvchi qo'shimcha qanday ataladi?
A)  egalik qo'shimchasi
B)  kelishik qo'shimchasi
C)  shakl yasovchi qo'shimcha
D)  so'z yasovchi qo'shimcha
 To'g'ri javob: D) so'z yasovchi qo'shimcha
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    28 7.  Qaysi so'z qisqartma so'z?
A)  ota-ona
B)  toshbaqa
C)  BMT
D)  ko'ylak
 To'g'ri javob: C) BMT✔
8.  Qaysi qo'shimcha fe'ldan ot (qurol nomi) yasaydi?
A)  -gich
B)  -siz
C)  -li
D)  -lar
 To'g'ri javob: A) -gich
✔
9.  So'zning leksik ma'no anglatuvchi, boshqa qismlarga bo'linmaydigan qismi qanday ataladi?
A)  o'zak
B)  negiz
C)  bo'g'in
D)  qo'shimcha
 To'g'ri javob: A) o'zak
✔
10.  «Ishchanlik» so'zida nechta so'z yasovchi qo'shimcha bor?
A)  2 ta
B)  3 ta
C)  4 ta
D)  1 ta
 To'g'ri javob: A) 2 ta
✔
11.  «Gulzor» so'zi qaysi usulda yasalgan?
A)  takrorlash usulida
B)  affiksatsiya (qo'shimcha qo'shish) usulida
C)  kompozitsiya (so'z qo'shish) usulida
D)  qisqartirish usulida
 To'g'ri javob: B) affiksatsiya (qo'shimcha qo'shish) usulida
✔
Bo'lim (BSB): Ravish, yordamchi so'zlar va alohida guruh so'zlar
12.  Qaysi gapda «keyin» so'zi ko'makchi vazifasida kelgan?
A)  Avval o'yla, keyin so'yla.
B)  Darsdan keyin kutubxonaga bordik.
C)  Keyin gaplashamiz.
D)  U keyin keldi.
 To'g'ri javob: B) Darsdan keyin kutubxonaga bordik.
✔
13.  Qaysi so'z zidlov bog'lovchisi?
A)  va
B)  agar
C)  ammo
D)  yoki
 To'g'ri javob: C) ammo
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    29 14.  Qaysi so'z maqsad ravishi?
A)  tez
B)  ertalab
C)  ataylab
D)  oz
 To'g'ri javob: C) ataylab✔
15.  Qaysi bog'lovchi ayiruv bog'lovchisi?
A)  chunki
B)  goh... goh
C)  lekin
D)  ham... ham
 To'g'ri javob: B) goh... goh
✔
Bo'lim (BSB): Fe'l va uning shakllari
16.  «Yozdirdi» fe'li qaysi nisbatda?
A)  orttirma nisbat
B)  o'zlik nisbat
C)  birgalik nisbat
D)  majhul nisbat
 To'g'ri javob: A) orttirma nisbat
✔
17.  «Kelgan edi» fe'li qaysi zamonni bildiradi?
A)  kelasi zamon
B)  hozirgi-kelasi zamon
C)  o'tgan zamon
D)  hozirgi zamon
 To'g'ri javob: C) o'tgan zamon
✔
18.  «Ko'rgach» so'zi fe'lning qaysi shakli?
A)  harakat nomi
B)  sifatdosh
C)  shart mayli
D)  ravishdosh
 To'g'ri javob: D) ravishdosh
✔
19.  «Kelayotgan mehmon» birikmasidagi «kelayotgan» so'zi qaysi fe'l shakli?
A)  buyruq mayli
B)  sifatdosh
C)  ravishdosh
D)  harakat nomi
 To'g'ri javob: B) sifatdosh
✔
Bo'lim (BSB): Morfologik uslubiyat
20.  Hikoyada o'tgan voqea hozirgi zamon fe'li bilan berilsa, qanday uslubiy samara beradi?
A)  Voqea kelajakda bo'lishi bildiriladi
B)  Gumon ma'nosi kuchayadi
C)  Voqea ko'z oldida bo'layotgandek jonli tasvirlanadi
D)  Matn rasmiy tus oladi
 To'g'ri javob: C) Voqea ko'z oldida bo'layotgandek jonli tasvirlanadi
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    30 21.  Qaysi gapda ega va kesim shaxs-sonda moslashmagan?
A)  Biz kinoga bordik.
B)  Ular kinoga bordilar.
C)  Sen kinoga bording.
D)  Men va ukam kinoga bordim.
 To'g'ri javob: D) Men va ukam kinoga bordim.✔
22.  «-dir» kesimlik qo'shimchasi («Suv — suyuqlikdir») ko'proq qaysi uslubda qo'llanadi?
A)  so'zlashuv uslubida
B)  oddiy og'zaki nutqda
C)  sheva nutqida
D)  ilmiy uslubda
 To'g'ri javob: D) ilmiy uslubda
✔
23.  «Onajonim» so'zida qanday qo'shimchalar bor?
A)  ko'plik va kelishik qo'shimchalari
B)  kichraytirish va ko'plik qo'shimchalari
C)  egalik va kelishik qo'shimchalari
D)  erkalash va egalik qo'shimchalari
 To'g'ri javob: D) erkalash va egalik qo'shimchalari
✔
24.  «Ukajonim», «qizaloq», «qo'zichoq» kabi so'zlar ko'proq qaysi uslubda uchraydi?
A)  rasmiy-idoraviy uslubda
B)  so'zlashuv va badiiy uslubda
C)  ilmiy uslubda
D)  qonun matnlarida
 To'g'ri javob: B) so'zlashuv va badiiy uslubda
✔
25.  Qaysi gapda «-lar» qo'shimchasi taxmin (chamalash) ma'nosida qo'llangan?
A)  Mehmonlar dasturxon atrofiga o'tirishdi.
B)  Bolalar mehmonlarni kutib olishdi.
C)  Gullar vazaga solindi.
D)  Mehmonlar soat beshlarda keldi.
 To'g'ri javob: D) Mehmonlar soat beshlarda keldi.
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    31 2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi)
Bo'lim (BSB): Ot, sifat, son, olmosh
1.  Qaysi so'z belgilash olmoshi?
A)  nima
B)  hech nima
C)  allanima
D)  har kim
 To'g'ri javob: D) har kim✔
2.  Tushum kelishigi qaysi so'roqlarga javob beradi?
A)  kimga? nimaga?
B)  kimda? nimada?
C)  kimning? nimaning?
D)  kimni? nimani?
 To'g'ri javob: D) kimni? nimani?
✔
3.  Chiqish kelishigining qo'shimchasi qaysi?
A)  -dan
B)  -ga
C)  -da
D)  -ni
 To'g'ri javob: A) -dan
✔
4.  Arab raqami bilan yozilgan tartib son qaysi qatorda to'g'ri berilgan?
A)  5-sinf
B)  5-chi sinf
C)  5-inchi sinf
D)  V-inchi sinf
 To'g'ri javob: A) 5-sinf
✔
5.  Qaratqich kelishigining qo'shimchasi qaysi?
A)  -ga
B)  -ning
C)  -ni
D)  -dan
 To'g'ri javob: B) -ning
✔
6.  Qaysi so'z mavhum ot?
A)  baxt
B)  kitob
C)  stol
D)  daraxt
 To'g'ri javob: A) baxt
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    32 7.  «Hech kim» so'zi olmoshning qaysi turiga kiradi?
A)  bo'lishsizlik olmoshi
B)  so'roq olmoshi
C)  belgilash olmoshi
D)  gumon olmoshi
 To'g'ri javob: A) bo'lishsizlik olmoshi✔
Bo'lim (BSB): So'z tarkibi va so'z yasalishi
8.  Qaysi qo'shimcha otdan fe'l yasaydi?
A)  -li
B)  -la
C)  -chi
D)  -dosh
 To'g'ri javob: B) -la
✔
9.  Qaysi so'zda so'z yasovchi qo'shimcha bor?
A)  kitoblar
B)  maktabga
C)  paxtakor
D)  o'qidi
 To'g'ri javob: C) paxtakor
✔
10.  Qaysi so'z tub so'z?
A)  qalam
B)  qalamkash
C)  qalamdon
D)  qalamtarosh
 To'g'ri javob: A) qalam
✔
Bo'lim (BSB): Ravish, yordamchi so'zlar va alohida guruh so'zlar
11.  «Hatto» yuklamasi qanday ma'noni ifodalaydi?
A)  kuchaytirish, ta'kid
B)  inkor
C)  so'roq
D)  gumon
 To'g'ri javob: A) kuchaytirish, ta'kid
✔
12.  Qaysi so'z taqlid so'z?
A)  taq-tuq
B)  ota-ona
C)  tez-tez
D)  katta-katta
 To'g'ri javob: A) taq-tuq
✔
13.  Qaysi so'z ko'makchi?
A)  uchun
B)  voy
C)  ham
D)  va
 To'g'ri javob: A) uchun
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    33 14.  Qaysi so'z daraja-miqdor ravishi?
A)  ichkari
B)  ko'p
C)  yayov
D)  kech
 To'g'ri javob: B) ko'p✔
15.  Qaysi so'z payt ravishi?
A)  ko'p
B)  atayin
C)  tez
D)  kecha
 To'g'ri javob: D) kecha
✔
16.  «Keyin» ko'makchisi o'zidan oldingi otning qaysi kelishikda bo'lishini talab qiladi?
A)  chiqish kelishigi
B)  tushum kelishigi
C)  jo'nalish kelishigi
D)  qaratqich kelishigi
 To'g'ri javob: A) chiqish kelishigi
✔
17.  Undov so'zlar odatda gapda qanday vazifa bajaradi?
A)  aniqlovchi vazifasida keladi
B)  ega vazifasida keladi
C)  his-hayajonni ifodalaydi, gap bo'lagi bo'lmaydi
D)  vositasiz to'ldiruvchi bo'ladi
 To'g'ri javob: C) his-hayajonni ifodalaydi, gap bo'lagi bo'lmaydi
✔
18.  Qaysi so'z undov?
A)  sari
B)  ammo
C)  kabi
D)  voy
 To'g'ri javob: D) voy
✔
Bo'lim (BSB): Fe'l va uning shakllari
19.  Qaysi fe'l o'timli fe'l?
A)  kulmoq
B)  uxlamoq
C)  yugurmoq
D)  o'qimoq
 To'g'ri javob: D) o'qimoq
✔
20.  Fe'lning bo'lishsizlik qo'shimchasi qaysi?
A)  -gan
B)  -sin
C)  -ma
D)  -mi
 To'g'ri javob: C) -ma
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    34 21.  «O'qisang» fe'li qaysi maylda?
A)  xabar mayli
B)  buyruq-istak mayli
C)  maqsad mayli
D)  shart mayli
 To'g'ri javob: D) shart mayli✔
Bo'lim (BSB): Morfologik uslubiyat
22.  «Vatanni sevmaslik mumkinmi?» gapi qanday gap?
A)  ritorik so'roq gap
B)  buyruq gap
C)  javob kutiladigan oddiy so'roq gap
D)  his-hayajonsiz darak gap
 To'g'ri javob: A) ritorik so'roq gap
✔
23.  Kattalarga murojaat qilishda qaysi shakl odob me'yoriga mos?
A)  Siz kelasizmi?
B)  Sen kelasanmi?
C)  Siz kelasanmi?
D)  Sen kelasizmi?
 To'g'ri javob: A) Siz kelasizmi?
✔
24.  «Katta-katta olmalar» birikmasida sifatning takrorlanishi qanday ma'no beradi?
A)  belgining ozligi
B)  belgining kuchayishi va ko'plik
C)  so'roq ma'nosi
D)  inkor ma'nosi
 To'g'ri javob: B) belgining kuchayishi va ko'plik
✔
25.  Qaysi gapda «-lar» qo'shimchasi hurmat ma'nosini ifodalaydi?
A)  Daraxtlar gulladi.
B)  Dadamlar ishdan qaytdilar.
C)  Bolalar hovlida o'ynayapti.
D)  Kitoblar javonda turibdi.
 To'g'ri javob: B) Dadamlar ishdan qaytdilar.
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    35 2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi)
Bo'lim (BSB): Ot, sifat, son, olmosh
1.  Qaysi so'z nisbiy sifat?
A)  kuzgi
B)  katta
C)  qizil
D)  shirin
 To'g'ri javob: A) kuzgi✔
2.  Qaysi so'z ko'rsatish olmoshi?
A)  o'z
B)  shu
C)  kim
D)  siz
 To'g'ri javob: B) shu
✔
3.  Qaysi so'z chamalama son?
A)  o'nala
B)  o'nlab
C)  o'ninchi
D)  o'ntadan
 To'g'ri javob: B) o'nlab
✔
4.  Qaysi so'z taqsim son?
A)  ikkitadan
B)  ikkovlon
C)  ikki
D)  ikkinchi
 To'g'ri javob: A) ikkitadan
✔
5.  «Kitobimiz» so'zidagi egalik qo'shimchasi qaysi shaxs va sonni bildiradi?
A)  I shaxs ko'plik
B)  I shaxs birlik
C)  II shaxs ko'plik
D)  III shaxs birlik
 To'g'ri javob: A) I shaxs ko'plik
✔
6.  Qaysi so'z o'zlik olmoshi?
A)  o'z
B)  bu
C)  men
D)  kim
 To'g'ri javob: A) o'z
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    36 Bo'lim (BSB): So'z tarkibi va so'z yasalishi
7.  Qaysi so'zda «-ma» qo'shimchasi fe'ldan ot yasagan?
A)  qovurma
B)  kelma
C)  qovurmasin
D)  o'qima
 To'g'ri javob: A) qovurma✔
8.  «Kitoblarimizdan» so'zida nechta qo'shimcha bor?
A)  3 ta
B)  5 ta
C)  2 ta
D)  4 ta
 To'g'ri javob: A) 3 ta
✔
9.  «O'quvchilarga» so'zining o'zagi qaysi?
A)  o'quvchilar
B)  o'qi
C)  o'quvchi
D)  o'quv
 To'g'ri javob: B) o'qi
✔
10.  Qaysi qo'shimcha shakl yasovchi hisoblanadi?
A)  -chi
B)  -zor
C)  -kor
D)  -roq
 To'g'ri javob: D) -roq
✔
11.  «-zor» qo'shimchasi (gulzor, olmazor) qanday ma'no hosil qiladi?
A)  harakat quroli
B)  kasb-hunar egasi
C)  biror narsa ko'p bo'lgan joy
D)  belgining ozligi
 To'g'ri javob: C) biror narsa ko'p bo'lgan joy
✔
12.  «Belbog'» so'zi qaysi usulda yasalgan?
A)  qisqartirish usulida
B)  kompozitsiya (so'z qo'shish) usulida
C)  juftlash usulida
D)  affiksatsiya usulida
 To'g'ri javob: B) kompozitsiya (so'z qo'shish) usulida
✔
Bo'lim (BSB): Ravish, yordamchi so'zlar va alohida guruh so'zlar
13.  Modal so'zlar gapda ko'pincha qanday vazifada keladi?
A)  to'ldiruvchi
B)  ega
C)  aniqlovchi
D)  kirish so'z
 To'g'ri javob: D) kirish so'z
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    37 14.  Qaysi so'z ergashtiruvchi bog'lovchi?
A)  yoki
B)  ammo
C)  chunki
D)  va
 To'g'ri javob: C) chunki✔
15.  Ko'makchi, bog'lovchi va yuklamalar qanday so'zlar guruhiga kiradi?
A)  mustaqil so'zlar
B)  yordamchi so'zlar
C)  undov so'zlar
D)  modal so'zlar
 To'g'ri javob: B) yordamchi so'zlar
✔
16.  Qaysi so'z o'rin ravishi?
A)  juda
B)  sekin
C)  ichkari
D)  endi
 To'g'ri javob: C) ichkari
✔
17.  «-mi» yuklamasi gapga qanday ma'no qo'shadi?
A)  inkor
B)  ayiruv
C)  kichraytirish
D)  so'roq
 To'g'ri javob: D) so'roq
✔
18.  Qaysi so'z modal so'z?
A)  qarab
B)  u
C)  tez
D)  albatta
 To'g'ri javob: D) albatta
✔
Bo'lim (BSB): Fe'l va uning shakllari
19.  «O'qigan bola» birikmasidagi «o'qigan» so'zi fe'lning qaysi vazifa shakli?
A)  ravishdosh
B)  shart mayli
C)  harakat nomi
D)  sifatdosh
 To'g'ri javob: D) sifatdosh
✔
20.  Qaysi qo'shimcha ravishdosh hosil qiladi?
A)  -ib
B)  -ish
C)  -moq
D)  -gan
 To'g'ri javob: A) -ib
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    38 21.  Fe'l so'z turkumi nimani bildiradi?
A)  narsa va predmetni
B)  harakat va holatni
C)  miqdor va tartibni
D)  belgi va xususiyatni
 To'g'ri javob: B) harakat va holatni✔
22.  «Yozdik» fe'li qaysi shaxs va sonda?
A)  III shaxs ko'plik
B)  I shaxs birlik
C)  II shaxs ko'plik
D)  I shaxs ko'plik
 To'g'ri javob: D) I shaxs ko'plik
✔
23.  Qaysi so'z buyruq-istak maylida?
A)  o'qisa
B)  o'qigan
C)  o'qiydi
D)  o'qigin
 To'g'ri javob: D) o'qigin
✔
Bo'lim (BSB): Morfologik uslubiyat
24.  «-dek (-day)» qo'shimchasi («tog'dek», «oydek») qanday ma'no beradi?
A)  ko'plik
B)  kichraytirish
C)  inkor
D)  o'xshatish
 To'g'ri javob: D) o'xshatish
✔
25.  Qaysi shakl kitobiy, ilmiy va rasmiy uslubga xos?
A)  yozopti
B)  yozvotti
C)  yozyapti
D)  yozmoqda
 To'g'ri javob: D) yozmoqda
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    39 2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi)
Bo'lim (BSB): Ot, sifat, son, olmosh
1.  Qaysi birikma kasr sonni ifodalaydi?
A)  uchtadan
B)  uchinchi
C)  uchdan bir
D)  uchala
 To'g'ri javob: C) uchdan bir✔
2.  Qaysi so'z jamlovchi son?
A)  uchinchi
B)  uch
C)  uchtacha
D)  uchala
 To'g'ri javob: D) uchala
✔
Bo'lim (BSB): So'z tarkibi va so'z yasalishi
3.  Qaysi so'zda «-chi» so'z yasovchi qo'shimcha hisoblanadi?
A)  bor-chi
B)  o'qi-chi
C)  sen-chi
D)  ishchi
 To'g'ri javob: D) ishchi
✔
4.  Qaysi qo'shimcha otdan sifat yasaydi?
A)  -lar
B)  -li
C)  -di
D)  -ning
 To'g'ri javob: B) -li
✔
5.  Qaysi so'z juft so'z?
A)  otaxon
B)  otam
C)  ota-ona
D)  otalik
 To'g'ri javob: C) ota-ona
✔
6.  Morfologiya nimani o'rganadi?
A)  So'z turkumlari va ularning grammatik shakllarini
B)  So'zlarning kelib chiqishini
C)  Gap va so'z birikmalarini
D)  Nutq tovushlarini
 To'g'ri javob: A) So'z turkumlari va ularning grammatik shakllarini
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    40 7.  Qaysi so'z qo'shma so'z?
A)  toshbaqa
B)  toshli
C)  toshloq
D)  toshlar
 To'g'ri javob: A) toshbaqa✔
8.  So'zlarni gapda o'zaro bog'lash uchun xizmat qiluvchi (sintaktik shakl yasovchi) qo'shimchalar 
qaysilar?
A)  kelishik qo'shimchalari
B)  daraja qo'shimchalari
C)  kichraytirish qo'shimchalari
D)  so'z yasovchi qo'shimchalar
 To'g'ri javob: A) kelishik qo'shimchalari
✔
9.  «-dosh» qo'shimchasi (sinfdosh, vatandosh) qanday ma'no hosil qiladi?
A)  sheriklik, birgalik
B)  belgining yo'qligi
C)  kichraytirish
D)  joy, o'rin
 To'g'ri javob: A) sheriklik, birgalik
✔
10.  «Ishchilar» so'zidagi yasama negizni aniqlang.
A)  ishchi
B)  -chi
C)  ishchilar
D)  ish
 To'g'ri javob: A) ishchi
✔
Bo'lim (BSB): Ravish, yordamchi so'zlar va alohida guruh so'zlar
11.  Qaysi so'z holat ravishi?
A)  ertaga
B)  oz
C)  ataylab
D)  piyoda
 To'g'ri javob: D) piyoda
✔
12.  Qaysi qo'shimcha ravish yasaydi?
A)  -gan
B)  -larcha
C)  -lar
D)  -ning
 To'g'ri javob: B) -larcha
✔
13.  Ravish so'z turkumi nimani bildiradi?
A)  narsaning miqdorini
B)  harakatning belgisini
C)  narsaning nomini
D)  his-hayajonni
 To'g'ri javob: B) harakatning belgisini
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    41 14.  Qaysi so'z tasdiq-inkor so'zlariga kiradi?
A)  juda
B)  kabi
C)  ammo
D)  yo'q
 To'g'ri javob: D) yo'q✔
Bo'lim (BSB): Fe'l va uning shakllari
15.  Qaysi so'z harakat nomi?
A)  yozgan
B)  yozib
C)  yozsa
D)  yozish
 To'g'ri javob: D) yozish
✔
16.  «Yozib qo'ydi» birikmasida «qo'ydi» qanday fe'l?
A)  ko'makchi fe'l
B)  yetakchi fe'l
C)  to'liqsiz fe'l
D)  majhul fe'l
 To'g'ri javob: A) ko'makchi fe'l
✔
17.  Qaysi qatorda sifatdosh qo'shimchalari berilgan?
A)  -gan, -digan, -ayotgan
B)  -sa, -sin, -ay
C)  -ib, -gach, -guncha
D)  -sh, -uv, -moq
 To'g'ri javob: A) -gan, -digan, -ayotgan
✔
18.  Qaysi qatorda harakat nomi qo'shimchalari berilgan?
A)  -sa, -ay, -gin
B)  -ib, -a, -gach
C)  -ish, -uv, -moq
D)  -gan, -yotgan, -r
 To'g'ri javob: C) -ish, -uv, -moq
✔
19.  «Yozildi» fe'li qaysi nisbatda?
A)  majhul nisbat
B)  orttirma nisbat
C)  o'zlik nisbat
D)  birgalik nisbat
 To'g'ri javob: A) majhul nisbat
✔
Bo'lim (BSB): Morfologik uslubiyat
20.  «Siz» olmoshining bir kishiga nisbatan qo'llanishi qanday ma'no ifodalaydi?
A)  ko'plik
B)  kesatiq
C)  hurmat
D)  buyruq
 To'g'ri javob: C) hurmat
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    42 21.  «Sen-chi?» gapida «-chi» yuklamasi qanday ma'no beradi?
A)  kasb egasi
B)  inkor
C)  so'roq
D)  kichraytirish
 To'g'ri javob: C) so'roq✔
22.  Badiiy matnda «shildir-shildir», «g'iyq-g'iyq» kabi so'zlar nima maqsadda qo'llanadi?
A)  Matnni rasmiylashtirish uchun
B)  Tasvirni jonli va ta'sirchan qilish uchun
C)  Gapni qisqartirish uchun
D)  Terminlarni izohlash uchun
 To'g'ri javob: B) Tasvirni jonli va ta'sirchan qilish uchun
✔
23.  Qaysi so'zda belgining me'yordan kuchsizligi (ozaytirma ma'no) ifodalangan?
A)  ko'm-ko'k
B)  ko'kroq
C)  ko'k
D)  ko'kimtir
 To'g'ri javob: D) ko'kimtir
✔
24.  Undov so'zlar qaysi uslubda deyarli qo'llanmaydi?
A)  she'riy nutqda
B)  badiiy uslubda
C)  rasmiy-idoraviy uslubda
D)  so'zlashuv uslubida
 To'g'ri javob: C) rasmiy-idoraviy uslubda
✔
25.  «Qaror ijro uchun qabul qilinsin» kabi qoliplar qaysi uslubga xos?
A)  rasmiy-idoraviy uslubga
B)  ilmiy-ommabop uslubga
C)  badiiy uslubga
D)  so'zlashuv uslubiga
 To'g'ri javob: A) rasmiy-idoraviy uslubga
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    43 3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi)
Bo'lim (BSB): Uyushiq bo'laklar, undalma, kirish va ajratilgan bo'laklar
1.  «Darsni tayyorlab bo'lib, ukam sayrga chiqdi» gapidagi ajratilgan bo'lak qanday bo'lak?
A)  ajratilgan izohlovchi
B)  ajratilgan hol
C)  kirish so'z
D)  undalma
 To'g'ri javob: B) ajratilgan hol✔
2.  Qaysi gapda ajratilgan izohlovchi bor?
A)  Toshkent, O'zbekistonning poytaxti, go'zal shahar.
B)  Toshkent va Samarqand qadimiy shaharlar.
C)  Men Toshkentda yashayman.
D)  Toshkent go'zal shahar.
 To'g'ri javob: A) Toshkent, O'zbekistonning poytaxti, go'zal shahar.
✔
3.  Uyushiq bo'laklar deb qanday bo'laklarga aytiladi?
A)  Bosh gap va ergash gapga
B)  Gapda ikki marta takrorlangan har qanday so'zga
C)  Gapdan vergul bilan ajratilgan kirish so'zlarga
D)  Bir xil so'roqqa javob berib, bir bo'lakka tobelanuvchi bir xil bo'laklarga
 To'g'ri javob: D) Bir xil so'roqqa javob berib, bir bo'lakka tobelanuvchi bir xil bo'laklarga
✔
4.  Undalma nimani bildiradi?
A)  So'zlovchining fikrga munosabatini
B)  Nutq qaratilgan shaxs yoki narsani
C)  Uyushiq bo'laklarni umumlashtirishni
D)  Harakatning bajarilish o'rnini
 To'g'ri javob: B) Nutq qaratilgan shaxs yoki narsani
✔
5.  Ajratilgan bo'lak deb nimaga aytiladi?
A)  Ohang va mazmun jihatdan ajratilib, izohlab keladigan bo'lakka
B)  Bog'lovchi bilan kelgan kesimga
C)  Gapdan tushib qolgan bo'lakka
D)  Takrorlangan bosh bo'lakka
 To'g'ri javob: A) Ohang va mazmun jihatdan ajratilib, izohlab keladigan bo'lakka
✔
6.  «Olma kichik lekin shirin» gapidagi uyushiq kesimlar orasida vergul qayerga qo'yiladi?
A)  «lekin» dan oldin
B)  «shirin» so'zidan oldin va keyin
C)  «Olma» so'zidan keyin
D)  «lekin» dan keyin
 To'g'ri javob: A) «lekin» dan oldin
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    44 Bo'lim (BSB): Qo'shma gaplar
7.  Qaysi vosita ergash gapni bosh gapga bog'lamaydi?
A)  «-ki» yuklamasi
B)  «chunki» bog'lovchisi
C)  «va» bog'lovchisi
D)  «agar» bog'lovchisi
 To'g'ri javob: C) «va» bog'lovchisi✔
8.  «Agar vaqt bo'lsa, kelaman» gapidagi ergash gap turini aniqlang.
A)  sabab ergash gap
B)  maqsad ergash gap
C)  shart ergash gap
D)  payt ergash gap
 To'g'ri javob: C) shart ergash gap
✔
9.  «Kim mehnat qilsa, u rohat ko'radi» gapidagi ergash gap turi qaysi?
A)  kesim ergash gap
B)  aniqlovchi ergash gap
C)  to'ldiruvchi ergash gap
D)  ega ergash gap
 To'g'ri javob: D) ega ergash gap
✔
10.  Bog'lovchisiz qo'shma gapda ikkinchi qism birinchi qismdan kelib chiqadigan natijani bildirsa, 
qanday belgi qo'yiladi?
A)  tire
B)  nuqtali vergul
C)  ikki nuqta
D)  qavs
 To'g'ri javob: A) tire
✔
Bo'lim (BSB): So'z birikmasi va gap
11.  «Kitobni o'qib chiq!» gapi maqsadiga ko'ra qanday gap?
A)  atov gap
B)  so'roq gap
C)  buyruq gap
D)  darak gap
 To'g'ri javob: C) buyruq gap
✔
12.  «Kitobni o'qish kerak» gapi qanday gap?
A)  shaxsi noaniq gap
B)  shaxssiz gap
C)  shaxsi aniq gap
D)  atov gap
 To'g'ri javob: B) shaxssiz gap
✔
13.  «Ertaga ekskursiyaga boramiz» gapi qanday gap?
A)  atov gap
B)  shaxsi noaniq gap
C)  shaxsi aniq gap
D)  shaxsi umumlashgan gap
 To'g'ri javob: C) shaxsi aniq gap
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    45 14.  So'z birikmasi qanday tuziladi?
A)  Kamida ikki mustaqil so'zdan (hokim va tobe)
B)  Ikki yordamchi so'zdan
C)  Mustaqil va yordamchi so'zdan
D)  Ega va kesimdan
 To'g'ri javob: A) Kamida ikki mustaqil so'zdan (hokim va tobe)✔
Bo'lim (BSB): Ko'chirma va o'zlashtirma gaplar
15.  «Darsni takrorla!» — dedi ustoz. Shu gapning o'zlashtirma shaklini toping.
A)  Ustoz darsni takrorladim dedi.
B)  Ustoz darsni takrorlaganini so'radi.
C)  Ustoz darsni takrorlashimni aytdi.
D)  Ustoz darsni takrorla, aytdi.
 To'g'ri javob: C) Ustoz darsni takrorlashimni aytdi.
✔
16.  Qaysi so'z ko'chirma gapni muallif gapiga bog'lashda qo'llanadi («Kelaman» deb aytdi)?
A)  va
B)  deb
C)  lekin
D)  ammo
 To'g'ri javob: B) deb
✔
17.  «Men ertaga kelaman», — dedi Anvar. Shu gapning o'zlashtirma shakli qaysi?
A)  Anvar ertaga kelasan, dedi.
B)  Anvar ertaga keldi dedi.
C)  Anvar ertaga kelishini aytdi.
D)  Anvar men ertaga kelaman dedi.
 To'g'ri javob: C) Anvar ertaga kelishini aytdi.
✔
18.  Ko'chirma gap o'zlashtirma gapga aylantirilganda I shaxs olmoshi qanday o'zgaradi?
A)  II shaxsga o'tadi
B)  ko'plik shakliga o'tadi
C)  III shaxsga o'tadi
D)  o'zgarmay qoladi
 To'g'ri javob: C) III shaxsga o'tadi
✔
19.  Qaysi gap o'zlashtirma gap?
A)  Ustoz dedi: «Ertaga imtihon bo'ladi».
B)  Ustoz ertaga imtihon bo'lishini aytdi.
C)  «Ertaga imtihon bo'ladi», — dedi ustoz.
D)  «Ertaga, — dedi ustoz, — imtihon bo'ladi».
 To'g'ri javob: B) Ustoz ertaga imtihon bo'lishini aytdi.
✔
20.  O'zlashtirma gapda o'zga nutq qo'shtirnoqqa olinadimi?
A)  Ha, doim qo'shtirnoqqa olinadi
B)  Yo'q, qo'shtirnoq qo'yilmaydi
C)  Faqat so'roq gap bo'lsa olinadi
D)  Faqat undov gap bo'lsa olinadi
 To'g'ri javob: B) Yo'q, qo'shtirnoq qo'yilmaydi
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    46 21.  O'zlashtirma gap deb nimaga aytiladi?
A)  O'zgalar nutqining muallif tomonidan mazmunan berilishiga
B)  Dialogdagi replikaga
C)  Qo'shtirnoqqa olingan iqtibosga
D)  O'zgalar nutqining aynan berilishiga
 To'g'ri javob: A) O'zgalar nutqining muallif tomonidan mazmunan berilishiga✔
Bo'lim (BSB): Gap bo'laklari
22.  Qaysi so'roq payt holiga beriladi?
A)  qayerda?
B)  qachon?
C)  nima uchun?
D)  qanday?
 To'g'ri javob: B) qachon?
✔
23.  Qaysi gapda vositasiz to'ldiruvchi belgisiz tushum kelishigida kelgan?
A)  Men xatni yozdim.
B)  Men xatga javob yozdim.
C)  Men xat haqida o'yladim.
D)  Men xat yozdim.
 To'g'ri javob: D) Men xat yozdim.
✔
24.  «Kitobni diqqat bilan o'qidim» gapida «diqqat bilan» qanday bo'lak?
A)  aniqlovchi
B)  holat holi
C)  vositali to'ldiruvchi
D)  o'rin holi
 To'g'ri javob: B) holat holi
✔
25.  «Ustoz shogirdiga maslahat berdi» gapida «shogirdiga» qanday bo'lak?
A)  vositasiz to'ldiruvchi
B)  qaratuvchi aniqlovchi
C)  o'rin holi
D)  vositali to'ldiruvchi
 To'g'ri javob: D) vositali to'ldiruvchi
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    47 3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi)
Bo'lim (BSB): Uyushiq bo'laklar, undalma, kirish va ajratilgan bo'laklar
1.  Undalma gap bo'lagi hisoblanadimi?
A)  Yo'q, u gap bo'lagi hisoblanmaydi
B)  Ha, u doim ega bo'ladi
C)  Ha, u doim to'ldiruvchi bo'ladi
D)  Ha, u doim kesim bo'ladi
 To'g'ri javob: A) Yo'q, u gap bo'lagi hisoblanmaydi✔
2.  Yakka «va» bog'lovchisi bilan bog'langan uyushiq bo'laklar orasiga vergul qo'yiladimi?
A)  «va» dan keyin qo'yiladi
B)  «va» ning ikki tomoniga qo'yiladi
C)  «va» dan oldin qo'yiladi
D)  Qo'yilmaydi
 To'g'ri javob: D) Qo'yilmaydi
✔
Bo'lim (BSB): Qo'shma gaplar
3.  Qaysi bog'lovchi bog'langan qo'shma gap qismlarini ayiruv munosabatida bog'laydi?
A)  lekin
B)  yo... yo
C)  chunki
D)  va
 To'g'ri javob: B) yo... yo
✔
4.  «Qor yog'di, yer oqardi» qanday qo'shma gap?
A)  ergashgan qo'shma gap
B)  uyushiq kesimli sodda gap
C)  bog'lovchisiz qo'shma gap
D)  bog'langan qo'shma gap
 To'g'ri javob: C) bog'lovchisiz qo'shma gap
✔
5.  Ergash gap bosh gapdan oldin kelsa, ular orasiga odatda qanday belgi qo'yiladi?
A)  ikki nuqta
B)  qo'shtirnoq
C)  vergul
D)  nuqtali vergul
 To'g'ri javob: C) vergul
✔
6.  Qaysi bog'lovchi sabab ergash gapli qo'shma gapda qo'llanadi?
A)  agar
B)  garchi
C)  lekin
D)  chunki
 To'g'ri javob: D) chunki
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    48 7.  Bog'lovchisiz qo'shma gapda ikkinchi qism birinchi qismdagi voqeaning sababini bildirsa, qismlar 
orasiga qanday belgi qo'yiladi?
A)  nuqtali vergul
B)  ko'p nuqta
C)  ikki nuqta
D)  vergul
 To'g'ri javob: C) ikki nuqta✔
8.  «Havo sovuq bo'lgani uchun, biz issiq kiyindik» gapidagi ergash gap turi qaysi?
A)  sabab ergash gap
B)  to'siqsiz ergash gap
C)  maqsad ergash gap
D)  shart ergash gap
 To'g'ri javob: A) sabab ergash gap
✔
9.  «Qor yog'di va yer oqardi» qanday qo'shma gap?
A)  bog'langan qo'shma gap
B)  ergashgan qo'shma gap
C)  bog'lovchisiz qo'shma gap
D)  sodda yoyiq gap
 To'g'ri javob: A) bog'langan qo'shma gap
✔
10.  «Mening orzum shuki, shifokor bo'laman» gapidagi ergash gap turi qaysi?
A)  kesim ergash gap
B)  payt ergash gap
C)  to'ldiruvchi ergash gap
D)  ega ergash gap
 To'g'ri javob: A) kesim ergash gap
✔
Bo'lim (BSB): So'z birikmasi va gap
11.  Qaysi birikma otli birikma?
A)  kitob o'qimoq
B)  tez yugurmoq
C)  maktabga bormoq
D)  chiroyli gul
 To'g'ri javob: D) chiroyli gul
✔
12.  Qaysi birikma fe'lli birikma?
A)  uzun xat
B)  oq xat
C)  xat yozmoq
D)  xatning mazmuni
 To'g'ri javob: C) xat yozmoq
✔
13.  Qaysi gap atov gap?
A)  Tongda turdim.
B)  Tong yorishdi.
C)  Tong otdi.
D)  Tong.
 To'g'ri javob: D) Tong.
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    49 14.  Qaysi birikmada moslashuv aloqasi bor?
A)  maktabga bormoq
B)  katta maktab
C)  bizning maktabimiz
D)  maktabda o'qimoq
 To'g'ri javob: C) bizning maktabimiz✔
Bo'lim (BSB): Ko'chirma va o'zlashtirma gaplar
15.  Ko'chirma gapli qurilma qanday qismlardan iborat?
A)  ko'chirma gap va muallif gapi
B)  bosh gap va ergash gap
C)  ega va kesim
D)  undalma va kirish so'z
 To'g'ri javob: A) ko'chirma gap va muallif gapi
✔
16.  Badiiy asarda ko'chirma gap qanday vazifani bajaradi?
A)  Matnni rasmiy hujjatga aylantiradi
B)  Asar sarlavhasini bildiradi
C)  Muallifning ilmiy xulosasini beradi
D)  Personaj nutqini aynan, jonli ifodalaydi
 To'g'ri javob: D) Personaj nutqini aynan, jonli ifodalaydi
✔
17.  Ko'chirma gapning birinchi so'zi qanday harf bilan yoziladi?
A)  kursiv bilan
B)  chiziqcha bilan
C)  kichik harf bilan
D)  bosh harf bilan
 To'g'ri javob: D) bosh harf bilan
✔
18.  Ko'chirma so'roq gap bo'lib, muallif gapidan oldin kelsa, so'roq belgisi qo'shtirnoq ichida qoladi. 
Qo'shtirnoqdan keyin qanday belgi qo'yiladi?
A)  nuqtali vergul
B)  faqat tire
C)  ikki nuqta
D)  vergul va tire
 To'g'ri javob: B) faqat tire
✔
19.  Muallif gapi ko'chirma gapdan oldin kelsa, muallif gapidan keyin qanday belgi qo'yiladi?
A)  nuqtali vergul
B)  tire
C)  ikki nuqta
D)  vergul
 To'g'ri javob: C) ikki nuqta
✔
20.  Ko'chirma gap muallif gapidan oldin kelsa, muallif gapi qanday harf bilan boshlanadi?
A)  bosh harf bilan
B)  qavs ichida
C)  raqam bilan
D)  kichik harf bilan
 To'g'ri javob: D) kichik harf bilan
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    50 21.  Ko'chirma gap undov gap bo'lsa, undov belgisi qayerga qo'yiladi?
A)  muallif gapining oxiriga
B)  qo'shtirnoq ichiga
C)  tiredan keyin
D)  qo'shtirnoqdan keyin
 To'g'ri javob: B) qo'shtirnoq ichiga✔
Bo'lim (BSB): Gap bo'laklari
22.  Qaysi gapda kesim ot bilan ifodalangan?
A)  Ukam keldi.
B)  Ukam kitob o'qidi.
C)  Ukam tez yuguradi.
D)  Ukam — talaba.
 To'g'ri javob: D) Ukam — talaba.
✔
23.  «Yashil maysalar o'sdi» gapida «yashil» qanday bo'lak?
A)  holat holi
B)  qaratuvchi aniqlovchi
C)  sifatlovchi aniqlovchi
D)  kesim
 To'g'ri javob: C) sifatlovchi aniqlovchi
✔
24.  «U sekin gapirdi» gapida «sekin» qanday bo'lak?
A)  payt holi
B)  holat holi
C)  sifatlovchi aniqlovchi
D)  to'ldiruvchi
 To'g'ri javob: B) holat holi
✔
25.  «Ukam xatni yozdi» gapidagi vositasiz to'ldiruvchini toping.
A)  xatni
B)  ukam
C)  ukam yozdi
D)  yozdi
 To'g'ri javob: A) xatni
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    51 3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi)
Bo'lim (BSB): Uyushiq bo'laklar, undalma, kirish va ajratilgan bo'laklar
1.  «Hey, bolalar, bu yoqqa keling!» gapidagi undalmani toping.
A)  hey
B)  bu yoqqa
C)  keling
D)  bolalar
 To'g'ri javob: D) bolalar✔
2.  Umumlashtiruvchi so'z uyushiq bo'laklardan keyin kelsa, undan oldin qanday belgi qo'yiladi?
A)  tire
B)  ikki nuqta
C)  vergul
D)  nuqtali vergul
 To'g'ri javob: A) tire
✔
3.  Uyushiq bo'laklar takrorlanuvchi «ham... ham» bog'lovchisi bilan bog'lansa, vergul qayerga 
qo'yiladi?
A)  vergul qo'yilmaydi
B)  ikkinchi «ham»dan oldin
C)  birinchi «ham»dan oldin
D)  ikkinchi «ham»dan keyin
 To'g'ri javob: B) ikkinchi «ham»dan oldin
✔
4.  Qaysi so'z kirish so'z bo'lib kela oladi?
A)  katta
B)  yugurdi
C)  kitob
D)  darhaqiqat
 To'g'ri javob: D) darhaqiqat
✔
Bo'lim (BSB): Qo'shma gaplar
5.  Qaysi gap ergashgan qo'shma gap?
A)  U yugurdi, men ham yugurdim.
B)  U yugurdi va yiqildi.
C)  Tez yugurgan bola yiqildi.
D)  U shunday tez yugurdiki, hamma hayron qoldi.
 To'g'ri javob: D) U shunday tez yugurdiki, hamma hayron qoldi.
✔
6.  «Qayerda ilm bo'lsa, o'sha yerda taraqqiyot bo'ladi» gapidagi ergash gap turi qaysi?
A)  o'rin ergash gap
B)  sabab ergash gap
C)  payt ergash gap
D)  shart ergash gap
 To'g'ri javob: A) o'rin ergash gap
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    52 7.  «Qor yog'di, yer oqardi, bolalar chana uchishdi» qo'shma gapi nechta sodda gapdan tuzilgan?
A)  3 ta
B)  2 ta
C)  4 ta
D)  1 ta
 To'g'ri javob: A) 3 ta✔
Bo'lim (BSB): So'z birikmasi va gap
8.  «Qiziqarli kitob» birikmasida hokim so'z qaysi?
A)  qiziqarli
B)  kitob
C)  qiziq
D)  ikkalasi teng
 To'g'ri javob: B) kitob
✔
9.  Qaysi birikmada tobe so'z hokim so'zga bitishuv yo'li bilan bog'langan?
A)  olmani yemoq
B)  olmaning rangi
C)  olmadan sharbat
D)  qizil olma
 To'g'ri javob: D) qizil olma
✔
10.  Qaysi gap so'roq olmoshi yordamida tuzilgan?
A)  Kelasan-a?
B)  Sen-chi?
C)  Qachon kelasan?
D)  Kelasanmi?
 To'g'ri javob: C) Qachon kelasan?
✔
11.  Tuzilishiga ko'ra gaplar qanday turlarga bo'linadi?
A)  yig'iq va yoyiq
B)  to'liq va to'liqsiz
C)  sodda va qo'shma
D)  darak va so'roq
 To'g'ri javob: C) sodda va qo'shma
✔
12.  Gapning asosiy belgilari qaysilar?
A)  Faqat fe'ldan iborat bo'lish
B)  Kamida uch so'zdan iborat bo'lish
C)  Nisbatan tugal fikr va kesimlik (predikativlik)
D)  Albatta egaga ega bo'lish
 To'g'ri javob: C) Nisbatan tugal fikr va kesimlik (predikativlik)
✔
13.  Qaysi qo'shilma so'z birikmasi hisoblanadi?
A)  daftar uchun
B)  kitob va daftar
C)  men keldim
D)  yangi kitob
 To'g'ri javob: D) yangi kitob
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    53 14.  Qaysi gap yig'iq gap?
A)  Oppoq qor yerni qopladi.
B)  Qor yog'di.
C)  Momiq qor sekin yog'di.
D)  Kecha kechqurun qor yog'di.
 To'g'ri javob: B) Qor yog'di.✔
15.  «— Qayerga ketyapsan? — Maktabga.» Dialogdagi «Maktabga» javobi qanday gap?
A)  atov gap
B)  qo'shma gap
C)  to'liqsiz gap
D)  shaxssiz gap
 To'g'ri javob: C) to'liqsiz gap
✔
16.  «Qanday ajoyib kun!» gapi qanday gap?
A)  his-hayajonsiz so'roq gap
B)  ritorik so'roq gap
C)  buyruq gap
D)  his-hayajonli darak gap
 To'g'ri javob: D) his-hayajonli darak gap
✔
Bo'lim (BSB): Ko'chirma va o'zlashtirma gaplar
17.  O'zlashtirma gapda ko'chirma gapning kesimi odatda qanday shaklga o'tadi?
A)  Shart mayli shakliga
B)  Hech qanday o'zgarishga uchramaydi
C)  Buyruq mayli shakliga
D)  Harakat nomi yoki sifatdosh shakliga (kelishini, kelganini)
 To'g'ri javob: D) Harakat nomi yoki sifatdosh shakliga (kelishini, kelganini)
✔
18.  Muallif gapi ko'chirma gap ichida kelsa, u ikki tomondan qanday belgilar bilan ajratiladi?
A)  vergul va tire bilan
B)  ikki nuqta bilan
C)  nuqtali vergul bilan
D)  qavs bilan
 To'g'ri javob: A) vergul va tire bilan
✔
19.  Ko'chirma gap deb nimaga aytiladi?
A)  Bir kishining ichki o'ylariga
B)  O'zgalar nutqining muallif tilidan mazmunan berilishiga
C)  Matndan olingan sarlavhaga
D)  O'zgalar nutqining aynan, o'zgarishsiz berilishiga
 To'g'ri javob: D) O'zgalar nutqining aynan, o'zgarishsiz berilishiga
✔
20.  Iqtibosning bir qismi tushirib qoldirilsa, o'sha o'rinda qanday belgi qo'yiladi?
A)  tire
B)  ko'p nuqta
C)  nuqtali vergul
D)  vergul
 To'g'ri javob: B) ko'p nuqta
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    54 21.  Dialogda har bir replika qanday yoziladi?
A)  Qo'shtirnoq ichida, bir qatorda
B)  Qavs ichida
C)  Yangi qatordan, tire bilan
D)  Ikki nuqta bilan bir qatorda
 To'g'ri javob: C) Yangi qatordan, tire bilan✔
Bo'lim (BSB): Gap bo'laklari
22.  «Maktabimizning bog'i» birikmasida «maktabimizning» qanday bo'lak?
A)  sifatlovchi aniqlovchi
B)  vositali to'ldiruvchi
C)  qaratuvchi aniqlovchi
D)  o'rin holi
 To'g'ri javob: C) qaratuvchi aniqlovchi
✔
23.  Gapning bosh bo'laklari qaysilar?
A)  ega va kesim
B)  ega va to'ldiruvchi
C)  aniqlovchi va hol
D)  to'ldiruvchi va hol
 To'g'ri javob: A) ega va kesim
✔
24.  Vositasiz to'ldiruvchi qaysi kelishikdagi so'z bilan ifodalanadi?
A)  tushum kelishigi
B)  chiqish kelishigi
C)  jo'nalish kelishigi
D)  o'rin-payt kelishigi
 To'g'ri javob: A) tushum kelishigi
✔
25.  Qaysi so'roq sabab holiga beriladi?
A)  kimga?
B)  qancha?
C)  qayerga?
D)  nega?
 To'g'ri javob: D) nega?
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    55 3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi)
Bo'lim (BSB): Uyushiq bo'laklar, undalma, kirish va ajratilgan bo'laklar
1.  «Mening fikrimcha» kirish birikmasi qanday ma'noni bildiradi?
A)  gumon
B)  his-hayajon
C)  fikr tartibi
D)  fikrning kimga tegishliligi (manbai)
 To'g'ri javob: D) fikrning kimga tegishliligi (manbai)✔
2.  «Bog'da qizil, oq, pushti atirgullar ochildi» gapidagi uyushiq bo'laklar qaysi bo'lak vazifasida?
A)  aniqlovchi
B)  hol
C)  kesim
D)  ega
 To'g'ri javob: A) aniqlovchi
✔
3.  Umumlashtiruvchi so'z uyushiq bo'laklardan oldin kelsa, undan keyin qanday belgi qo'yiladi?
A)  ko'p nuqta
B)  nuqtali vergul
C)  ikki nuqta
D)  tire
 To'g'ri javob: C) ikki nuqta
✔
4.  Kirish so'zlarning gapdagi o'rni haqida qaysi fikr to'g'ri?
A)  Faqat hol vazifasida keladi
B)  Gap bo'lagi bo'lmaydi, so'zlovchining munosabatini bildiradi
C)  Doim ega vazifasida keladi
D)  Doim kesim vazifasida keladi
 To'g'ri javob: B) Gap bo'lagi bo'lmaydi, so'zlovchining munosabatini bildiradi
✔
5.  Qaysi gapda kirish so'z bor?
A)  U kelmaganidan afsuslandi.
B)  Afsuslandim, deb yozdi.
C)  U afsus chekdi.
D)  Afsuski, u kelmadi.
 To'g'ri javob: D) Afsuski, u kelmadi.
✔
6.  Kirish gaplar yozuvda qanday ajratiladi?
A)  faqat nuqtali vergul bilan
B)  hech qanday belgi qo'yilmaydi
C)  faqat ikki nuqta bilan
D)  vergul, qavs yoki tire bilan
 To'g'ri javob: D) vergul, qavs yoki tire bilan
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    56 7.  «Birinchidan» kirish so'zi qanday ma'noni bildiradi?
A)  afsuslanish
B)  gumon
C)  fikr tartibi
D)  fikr manbai
 To'g'ri javob: C) fikr tartibi✔
Bo'lim (BSB): Qo'shma gaplar
8.  «Qo'ng'iroq chalinganda, o'quvchilar sinfga kirishdi» gapidagi ergash gap turi qaysi?
A)  sabab ergash gap
B)  o'rin ergash gap
C)  shart ergash gap
D)  payt ergash gap
 To'g'ri javob: D) payt ergash gap
✔
9.  «Quyosh chiqdi, lekin havo sovuq edi» qanday qo'shma gap?
A)  sodda gap
B)  ergashgan qo'shma gap
C)  bog'lovchisiz qo'shma gap
D)  bog'langan qo'shma gap
 To'g'ri javob: D) bog'langan qo'shma gap
✔
10.  «Agar kelsang, birga boramiz» qanday qo'shma gap?
A)  bog'lovchisiz qo'shma gap
B)  sodda gap
C)  ergashgan qo'shma gap
D)  bog'langan qo'shma gap
 To'g'ri javob: C) ergashgan qo'shma gap
✔
11.  «Garchi» bog'lovchisi qaysi ergash gapni bosh gapga bog'laydi?
A)  shart ergash gapni
B)  maqsad ergash gapni
C)  to'siqsiz ergash gapni
D)  sabab ergash gapni
 To'g'ri javob: C) to'siqsiz ergash gapni
✔
12.  Qo'shma gap deb qanday gapga aytiladi?
A)  Ikki va undan ortiq sodda gapdan tuzilgan gapga
B)  Uyushiq bo'lakli sodda gapga
C)  Undalmali sodda gapga
D)  Kirish so'zli sodda gapga
 To'g'ri javob: A) Ikki va undan ortiq sodda gapdan tuzilgan gapga
✔
13.  «Men shuni bildimki, u rost gapirgan ekan» gapidagi ergash gap turi qaysi?
A)  sabab ergash gap
B)  kesim ergash gap
C)  to'ldiruvchi ergash gap
D)  ega ergash gap
 To'g'ri javob: C) to'ldiruvchi ergash gap
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    57 Bo'lim (BSB): So'z birikmasi va gap
14.  Qaysi so'z birikmasi murakkab birikma?
A)  bog'ni sug'ormoq
B)  katta bog'
C)  qishloq maktabining bog'i
D)  bog'da o'ynamoq
 To'g'ri javob: C) qishloq maktabining bog'i✔
15.  Qaysi gap shaxsi noaniq gap?
A)  Do'stim yangilikni aytdi.
B)  Yangilik!
C)  Men yangilikni eshitdim.
D)  Radiodan yangilikni e'lon qilishdi.
 To'g'ri javob: D) Radiodan yangilikni e'lon qilishdi.
✔
Bo'lim (BSB): Ko'chirma va o'zlashtirma gaplar
16.  Iqtibos yozuvda qanday rasmiylashtiriladi?
A)  Hech qanday belgisiz beriladi
B)  Faqat bosh harflar bilan yoziladi
C)  Qavsga olinadi va kichik harf bilan boshlanadi
D)  Qo'shtirnoqqa olinadi va manbasi ko'rsatiladi
 To'g'ri javob: D) Qo'shtirnoqqa olinadi va manbasi ko'rsatiladi
✔
17.  «Men kitob o'qiyapman», — dedi Lola. Shu gapning o'zlashtirma shaklini toping.
A)  Lola men kitob o'qiyapman dedi.
B)  Lola kitob o'qishni buyurdi.
C)  Lola kitob o'qiyotganini aytdi.
D)  Lola kitob o'qiganini so'radi.
 To'g'ri javob: C) Lola kitob o'qiyotganini aytdi.
✔
18.  Qaysi gapda ko'chirma gap bor?
A)  Onam dedi: «Ehtiyot bo'l».
B)  Onam ehtiyot bo'lishimni aytdi.
C)  Onam juda ehtiyotkor.
D)  Onamning gapiga quloq soldim.
 To'g'ri javob: A) Onam dedi: «Ehtiyot bo'l».
✔
Bo'lim (BSB): Gap bo'laklari
19.  «Kasalligi sababli darsga kelmadi» gapida «kasalligi sababli» qanday bo'lak?
A)  vositali to'ldiruvchi
B)  maqsad holi
C)  payt holi
D)  sabab holi
 To'g'ri javob: D) sabab holi
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    58 20.  «U ko'p o'qidi» gapida «ko'p» qanday bo'lak?
A)  sifatlovchi aniqlovchi
B)  miqdor-daraja holi
C)  vositasiz to'ldiruvchi
D)  holat holi
 To'g'ri javob: B) miqdor-daraja holi✔
21.  «Yaxshilar hamisha hurmat qozonadi» gapida ega qaysi?
A)  qozonadi
B)  yaxshilar
C)  hurmat
D)  hamisha
 To'g'ri javob: B) yaxshilar
✔
22.  Qaysi gapda to'ldiruvchi chiqish kelishigidagi so'z bilan ifodalangan?
A)  Do'stimning xati keldi.
B)  Do'stimga xat yozdim.
C)  Do'stimni kutdim.
D)  Do'stimdan xat oldim.
 To'g'ri javob: D) Do'stimdan xat oldim.
✔
23.  «Shoir Abdulla Oripov» birikmasida «shoir» so'zi qanday aniqlovchi?
A)  kesim
B)  izohlovchi
C)  sifatlovchi
D)  qaratuvchi
 To'g'ri javob: B) izohlovchi
✔
24.  Hozirgi o'zbek tilshunosligida gapning markazi (tayanch bo'lagi) deb qaysi bo'lak hisoblanadi?
A)  ega
B)  kesim
C)  hol
D)  to'ldiruvchi
 To'g'ri javob: B) kesim
✔
25.  «Bolalar hovlida o'ynashdi» gapida «hovlida» qanday bo'lak?
A)  ega
B)  payt holi
C)  vositali to'ldiruvchi
D)  o'rin holi
 To'g'ri javob: D) o'rin holi
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    59 3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi)
Bo'lim (BSB): Uyushiq bo'laklar, undalma, kirish va ajratilgan bo'laklar
1.  Qaysi gapda uyushiq kesimlar bor?
A)  Men olma va nok oldim.
B)  Olma va nok pishdi.
C)  U keldi, salomlashdi va o'tirdi.
D)  Qizil va sariq olmalar bor.
 To'g'ri javob: C) U keldi, salomlashdi va o'tirdi.✔
2.  Undalma ko'pincha qanday so'z bilan ifodalanadi?
A)  fe'l bilan
B)  bosh kelishikdagi ot bilan
C)  ko'makchi bilan
D)  jo'nalish kelishigidagi ot bilan
 To'g'ri javob: B) bosh kelishikdagi ot bilan
✔
3.  Qaysi gapda undalma bor?
A)  Do'stimga xat yozdim.
B)  Do'stimning kitobi shu.
C)  Do'stim ertaga keladi.
D)  Do'stim, ertaga kel.
 To'g'ri javob: D) Do'stim, ertaga kel.
✔
4.  Uyushiq bo'laklar bog'lovchisiz, sanash ohangi bilan bog'langanda orasiga qanday belgi qo'yiladi?
A)  vergul
B)  nuqtali vergul
C)  tire
D)  ikki nuqta
 To'g'ri javob: A) vergul
✔
5.  «Ehtimol, u ertaga keladi» gapidagi kirish so'z qanday ma'no ifodalaydi?
A)  gumon, taxmin
B)  fikr tartibi
C)  qat'iy ishonch
D)  xursandlik
 To'g'ri javob: A) gumon, taxmin
✔
6.  Undalma gap o'rtasida kelsa, qanday ajratiladi?
A)  qavs ichida
B)  faqat oldidan tire bilan
C)  ikki nuqta bilan
D)  ikki tomonidan vergul bilan
 To'g'ri javob: D) ikki tomonidan vergul bilan
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    60 Bo'lim (BSB): Qo'shma gaplar
7.  «Yomg'ir yog'sa ham, biz sayrga chiqdik» gapidagi ergash gap turi qaysi?
A)  payt ergash gap
B)  shart ergash gap
C)  to'siqsiz ergash gap
D)  sabab ergash gap
 To'g'ri javob: C) to'siqsiz ergash gap✔
8.  Uch va undan ortiq sodda gapdan tuzilib, qismlari turli aloqada bo'lgan qo'shma gap qanday 
ataladi?
A)  to'liqsiz gap
B)  murakkab (ko'p tarkibli) qo'shma gap
C)  ko'chirma gap
D)  yoyiq sodda gap
 To'g'ri javob: B) murakkab (ko'p tarkibli) qo'shma gap
✔
9.  «Bolalar shamollamasin deb, onasi derazani yopdi» gapidagi ergash gap turi qaysi?
A)  shart ergash gap
B)  payt ergash gap
C)  sabab ergash gap
D)  maqsad ergash gap
 To'g'ri javob: D) maqsad ergash gap
✔
10.  Qo'shma gaplar qismlarini bog'lovchi vositalarga ko'ra nechta turga bo'linadi?
A)  5 ta
B)  4 ta
C)  2 ta
D)  3 ta
 To'g'ri javob: D) 3 ta
✔
Bo'lim (BSB): So'z birikmasi va gap
11.  «Bugungi ishni ertaga qo'yma» gapi qanday gap?
A)  atov gap
B)  shaxsi aniq gap
C)  shaxssiz gap
D)  shaxsi umumlashgan gap
 To'g'ri javob: D) shaxsi umumlashgan gap
✔
12.  Qaysi birikmada boshqaruv aloqasi bor?
A)  ko'p o'qimoq
B)  kitobni o'qimoq
C)  yaxshi o'qimoq
D)  tez o'qimoq
 To'g'ri javob: B) kitobni o'qimoq
✔
13.  Yozuvda gapning ohangi (maqsadi) asosan qanday ifodalanadi?
A)  bo'g'in ko'chirish orqali
B)  abzats orqali
C)  tinish belgilari orqali
D)  bosh harf orqali
 To'g'ri javob: C) tinish belgilari orqali
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    61 14.  Sintaksis nimani o'rganadi?
A)  so'zlarning kelib chiqishini
B)  nutq tovushlarini
C)  so'z yasalishini
D)  so'z birikmasi va gapni
 To'g'ri javob: D) so'z birikmasi va gapni✔
15.  Qaysi qo'shilma so'z birikmasi emas, gap hisoblanadi?
A)  iliq bahor
B)  bahor kunlari
C)  Bahor keldi.
D)  bahorda kelmoq
 To'g'ri javob: C) Bahor keldi.
✔
16.  Qaysi gap bo'lishsiz gap?
A)  U albatta keladi.
B)  U hali kelmadi.
C)  U kecha keldi.
D)  U ertaga keladi.
 To'g'ri javob: B) U hali kelmadi.
✔
Bo'lim (BSB): Ko'chirma va o'zlashtirma gaplar
17.  Asar yoki hujjatdan aynan keltirilgan parcha qanday ataladi?
A)  tezis
B)  annotatsiya
C)  xulosa
D)  iqtibos
 To'g'ri javob: D) iqtibos
✔
18.  Ko'chirma gap (darak gap) muallif gapidan oldin kelsa, qo'shtirnoqdan keyin qanday belgilar 
qo'yiladi?
A)  nuqta va qavs
B)  nuqtali vergul
C)  vergul va tire
D)  ikki nuqta
 To'g'ri javob: C) vergul va tire
✔
19.  «Qachon kelasan?» — dedi onam. Shu gapning o'zlashtirma shaklini toping.
A)  Onam qachon kelishimni so'radi.
B)  Onam qachon kelasan dedi.
C)  Onam qachon keldim so'radi.
D)  Onam qachon kelaman deb so'radi.
 To'g'ri javob: A) Onam qachon kelishimni so'radi.
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    62 Bo'lim (BSB): Gap bo'laklari
20.  Gapning ikkinchi darajali bo'laklari qaysilar?
A)  ega, kesim, hol
B)  to'ldiruvchi, aniqlovchi, hol
C)  ega, aniqlovchi, kesim
D)  undalma, kirish so'z, hol
 To'g'ri javob: B) to'ldiruvchi, aniqlovchi, hol✔
21.  Ega qaysi so'roqlarga javob beradi?
A)  qanday? qanaqa?
B)  kim? nima?
C)  qachon? qayerda?
D)  kimni? nimani?
 To'g'ri javob: B) kim? nima?
✔
22.  Kesim qaysi bo'lak bilan shaxs-sonda moslashadi?
A)  ega bilan
B)  aniqlovchi bilan
C)  hol bilan
D)  to'ldiruvchi bilan
 To'g'ri javob: A) ega bilan
✔
23.  «Ertalab yomg'ir yog'di» gapida «ertalab» qanday bo'lak?
A)  ega
B)  payt holi
C)  holat holi
D)  o'rin holi
 To'g'ri javob: B) payt holi
✔
24.  «O'qish — bilim kaliti» gapida ega qanday ifodalangan?
A)  sifat bilan
B)  ravish bilan
C)  harakat nomi bilan
D)  son bilan
 To'g'ri javob: C) harakat nomi bilan
✔
25.  «U bilim olish uchun shaharga ketdi» gapida «bilim olish uchun» qanday bo'lak?
A)  o'rin holi
B)  sabab holi
C)  maqsad holi
D)  payt holi
 To'g'ri javob: C) maqsad holi
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    63 4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi)
Bo'lim (BSB): Ish yuritish hujjatlari
1.  Arizada sana va imzo qayerga qo'yiladi?
A)  matndan keyin, pastda
B)  hujjatning eng boshida
C)  «Ariza» so'zidan oldin
D)  manzil yonida, yuqorida
 To'g'ri javob: A) matndan keyin, pastda✔
2.  Biror iltimos bilan tashkilot yoki mansabdor shaxsga yoziladigan rasmiy hujjat qaysi?
A)  bayonnoma
B)  ariza
C)  dalolatnoma
D)  tilxat
 To'g'ri javob: B) ariza
✔
3.  Biror tadbir yoki yangilik haqida keng ommaga xabar beruvchi matn qaysi?
A)  tilxat
B)  ishonchnoma
C)  tushuntirish xati
D)  e'lon
 To'g'ri javob: D) e'lon
✔
4.  Tarjimai hol qaysi shaxsda yoziladi?
A)  III shaxs birlikda
B)  I shaxs birlikda
C)  II shaxs birlikda
D)  III shaxs ko'plikda
 To'g'ri javob: B) I shaxs birlikda
✔
5.  Qaysi ibora arizada qo'llash uchun uslubiy jihatdan to'g'ri?
A)  Ruxsat bersangiz zo'r bo'lardi.
B)  Iltimos, ruxsat ber, ustoz.
C)  Sizdan ruxsat berishingizni so'rayman.
D)  Menga ruxsat kerak-da.
 To'g'ri javob: C) Sizdan ruxsat berishingizni so'rayman.
✔
6.  Hujjatning majburiy tarkibiy qismlari (sana, imzo, manzil va h.k.) nima deb ataladi?
A)  rekvizitlar
B)  iqtiboslar
C)  abzatslar
D)  tezislar
 To'g'ri javob: A) rekvizitlar
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    64 Bo'lim (BSB): Matn va matn tahlili
7.  Kitob yoki maqola haqida juda qisqa ma'lumot beruvchi matn qanday ataladi?
A)  annotatsiya
B)  bayon
C)  taqriz
D)  referat
 To'g'ri javob: A) annotatsiya✔
8.  Kitob yoki ma'ruza mazmunining asosiy qismlarini qisqacha, izchil yozib olish qanday ataladi?
A)  tezis
B)  esse
C)  konspekt
D)  insho
 To'g'ri javob: C) konspekt
✔
9.  Ma'ruza yoki maqoladagi asosiy fikrlarning qisqa, lo'nda bayoni qanday ataladi?
A)  annotatsiya
B)  konspekt
C)  tezis
D)  taqriz
 To'g'ri javob: C) tezis
✔
10.  Voqealar izchil, vaqt tartibida bayon qilinadigan matn turi qaysi?
A)  mulohaza matn
B)  tasviriy matn
C)  ma'lumotnoma
D)  hikoya matn
 To'g'ri javob: D) hikoya matn
✔
11.  Insho odatda qanday qismlardan iborat bo'ladi?
A)  savol, javob, izoh
B)  reja, jadval, ilova
C)  sarlavha, imzo, sana
D)  kirish, asosiy qism, xulosa
 To'g'ri javob: D) kirish, asosiy qism, xulosa
✔
12.  Gaplar bir xil tuzilishda bo'lib, bir mavzuni turli tomondan ochib beradigan bog'lanish qanday 
ataladi?
A)  zanjirsimon bog'lanish
B)  boshqaruv bog'lanish
C)  moslashuv bog'lanish
D)  parallel bog'lanish
 To'g'ri javob: D) parallel bog'lanish
✔
13.  Berilgan mavzu bo'yicha o'z fikrini erkin yozma bayon etish qanday ataladi?
A)  konspekt
B)  bayon
C)  diktant
D)  insho
 To'g'ri javob: D) insho
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    65 Bo'lim (BSB): Tinish belgilari
14.  Kesim «emas» so'zi bilan kelsa («Bu ish oson emas»), ega va kesim orasiga tire qo'yiladimi?
A)  Ikki nuqta qo'yiladi
B)  Albatta qo'yiladi
C)  Nuqtali vergul qo'yiladi
D)  Qo'yilmaydi
 To'g'ri javob: D) Qo'yilmaydi✔
15.  Qaysi gap oxiriga undov belgisi qo'yiladi?
A)  Qanday go'zal manzara
B)  U qayerga ketdi
C)  Men maktabga boraman
D)  Kitobni o'qib bo'ldim
 To'g'ri javob: A) Qanday go'zal manzara
✔
Bo'lim (BSB): Nutq madaniyati
16.  Adabiy talaffuzda «kitob» so'zining oxirgi undoshi qanday talaffuz qilinadi?
A)  [b]
B)  [f]
C)  [p]
D)  [v]
 To'g'ri javob: C) [p]
✔
17.  So'zlarning to'g'ri talaffuzini belgilovchi me'yor qaysi?
A)  leksik me'yor
B)  sintaktik me'yor
C)  orfoepik me'yor
D)  orfografik me'yor
 To'g'ri javob: C) orfoepik me'yor
✔
18.  Notiq nutqida tinglovchi diqqatini jalb qilishga nima ko'proq xizmat qiladi?
A)  Doimo qog'ozdan o'qib berish
B)  Bir xil, monoton ohang
C)  Parazit so'zlarni ko'p ishlatish
D)  Hayotiy misollar va ritorik savollar
 To'g'ri javob: D) Hayotiy misollar va ritorik savollar
✔
19.  Nutqning o'rinliligi deganda nima tushuniladi?
A)  Nutqning vaziyat va tinglovchiga mos bo'lishi
B)  Nutqda chet so'zlarning bo'lishi
C)  Nutqning juda uzun bo'lishi
D)  Nutqning faqat sinfda aytilishi
 To'g'ri javob: A) Nutqning vaziyat va tinglovchiga mos bo'lishi
✔
20.  Nutqning aniqligi deganda nima tushuniladi?
A)  Nutqda chet so'zlarning ko'pligi
B)  So'zlarning ma'nosiga mos qo'llanib, fikrning aniq ifodalanishi
C)  Nutqning uzun bo'lishi
D)  Nutqning baland ovozda aytilishi
 To'g'ri javob: B) So'zlarning ma'nosiga mos qo'llanib, fikrning aniq ifodalanishi
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    66 Bo'lim (BSB): Imlo (orfografiya)
21.  Murakkab sonlar (o'n besh, yigirma uch) qanday yoziladi?
A)  chiziqcha bilan
B)  ajratib
C)  qo'shtirnoqda
D)  qo'shib
 To'g'ri javob: B) ajratib✔
22.  Qaysi so'z imlo qoidasiga mos yozilgan?
A)  kitopp
B)  kitob
C)  kitop
D)  ketob
 To'g'ri javob: B) kitob
✔
23.  Qaysi so'z xato yozilgan?
A)  ma'lum
B)  san'at
C)  sur'at
D)  tasir
 To'g'ri javob: D) tasir
✔
24.  Bo'g'in ko'chirishda qaysi harf birikmasi ajratilmaydi?
A)  st
B)  rt
C)  kt
D)  sh
 To'g'ri javob: D) sh
✔
25.  «O'zbekiston Respublikasi» birikmasidagi so'zlar qanday yoziladi?
A)  faqat birinchi so'z bosh harf bilan
B)  ikkala so'z kichik harf bilan
C)  faqat ikkinchi so'z bosh harf bilan
D)  ikkala so'z bosh harf bilan
 To'g'ri javob: D) ikkala so'z bosh harf bilan
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    67 4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi)
Bo'lim (BSB): Ish yuritish hujjatlari
1.  Tashkilotlar o'rtasida xizmat yuzasidan yoziladigan rasmiy xat qanday ataladi?
A)  tilxat
B)  xizmat xati
C)  e'lon
D)  tarjimai hol
 To'g'ri javob: B) xizmat xati✔
2.  Ish izlovchining ma'lumoti, malakasi va tajribasi haqidagi qisqa hujjat qanday ataladi?
A)  bayonnoma
B)  tilxat
C)  rezyume
D)  buyruq
 To'g'ri javob: C) rezyume
✔
3.  Qaysi hujjat fuqaro tomonidan shaxsan yoziladigan hujjat hisoblanadi?
A)  buyruq
B)  ariza
C)  bayonnoma
D)  dalolatnoma
 To'g'ri javob: B) ariza
✔
4.  Biror fakt yoki hodisani bir necha kishi tasdiqlab tuzadigan hujjat qaysi?
A)  ariza
B)  rezyume
C)  taklifnoma
D)  dalolatnoma
 To'g'ri javob: D) dalolatnoma
✔
5.  Shaxsning o'qish yoki ishdagi faoliyati va fazilatlari bayon qilinadigan hujjat qaysi?
A)  bayonnoma
B)  ishonchnoma
C)  tilxat
D)  tavsifnoma
 To'g'ri javob: D) tavsifnoma
✔
6.  Arizada kimga va kimdan yozilayotgani qayerda ko'rsatiladi?
A)  pastki chap burchakda
B)  yuqori o'ng burchakda
C)  matnning o'rtasida
D)  imzodan keyin
 To'g'ri javob: B) yuqori o'ng burchakda
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    68 Bo'lim (BSB): Matn va matn tahlili
7.  Sabab-oqibat, isbot-dalil asosida qurilgan matn turi qaysi?
A)  mulohaza matn
B)  e'lon matni
C)  tasviriy matn
D)  hikoya matn
 To'g'ri javob: A) mulohaza matn✔
8.  Muallifning shaxsiy qarashi ifodalangan, erkin shakldagi qisqa nasriy asar qanday ataladi?
A)  esse
B)  tilxat
C)  ma'lumotnoma
D)  bayon
 To'g'ri javob: A) esse
✔
9.  Matnning asosiy belgilari qaysilar?
A)  butunlik va bog'liqlik
B)  qisqalik va bir gaplilik
C)  faqat bitta abzats
D)  faqat she'riy shakl
 To'g'ri javob: A) butunlik va bog'liqlik
✔
10.  Qaysi vosita matndagi gaplar orasidagi bog'lanishni ta'minlaydi?
A)  so'z urg'usi
B)  bosh harf bilan yozish
C)  bo'g'in ko'chirish
D)  ko'rsatish olmoshlari (bu, shu)
 To'g'ri javob: D) ko'rsatish olmoshlari (bu, shu)
✔
Bo'lim (BSB): Tinish belgilari
11.  Maktab darsliklarida o'zbek tilida nechta asosiy tinish belgisi ko'rsatiladi?
A)  8 ta
B)  12 ta
C)  10 ta
D)  6 ta
 To'g'ri javob: C) 10 ta
✔
12.  «Daftar, ruchka, kitob o'quv qurollari sumkada edi» gapida umumlashtiruvchi so'zdan oldin tire 
qayerga qo'yiladi?
A)  «Daftar» so'zidan keyin
B)  «kitob» so'zidan keyin
C)  «ruchka» so'zidan keyin
D)  «o'quv» so'zidan keyin
 To'g'ri javob: B) «kitob» so'zidan keyin
✔
13.  Darak gap oxiriga qanday tinish belgisi qo'yiladi?
A)  nuqta
B)  so'roq belgisi
C)  ikki nuqta
D)  vergul
 To'g'ri javob: A) nuqta
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    69 Bo'lim (BSB): Nutq madaniyati
14.  Nutqning ifodaliligi deganda nima tushuniladi?
A)  Nutqning ta'sirchan bo'lib, tinglovchi diqqatini tortishi
B)  Nutqning juda past ovozda aytilishi
C)  Nutqning faqat rasmiy bo'lishi
D)  Nutqda raqamlarning ko'pligi
 To'g'ri javob: A) Nutqning ta'sirchan bo'lib, tinglovchi diqqatini tortishi✔
15.  Lotin yozuviga asoslangan o'zbek alifbosini joriy etish to'g'risidagi qonun qaysi yili qabul qilingan?
A)  1993-yilda
B)  1989-yilda
C)  1999-yilda
D)  2005-yilda
 To'g'ri javob: A) 1993-yilda
✔
16.  Orfoepiya nimani o'rganadi?
A)  gap qurilishini
B)  adabiy talaffuz me'yorlarini
C)  so'zlarning kelib chiqishini
D)  to'g'ri yozish qoidalarini
 To'g'ri javob: B) adabiy talaffuz me'yorlarini
✔
17.  Qaysi birikmada ortiqcha so'z (pleonazm) bor?
A)  mening tarjimai holim
B)  yangi kitobim
C)  o'z avtobiografiyam
D)  o'z kitobim
 To'g'ri javob: C) o'z avtobiografiyam
✔
18.  Qaysi gapda varvarizm (o'rinsiz qo'llangan chet so'z) bor?
A)  Men sizga qo'ng'iroq qilaman.
B)  Men sizga zvonit qilaman.
C)  Men sizga xat yozaman.
D)  Men sizni kutaman.
 To'g'ri javob: B) Men sizga zvonit qilaman.
✔
19.  Qaysi gapda bir o'zakli so'zlarning g'aliz takrori (tavtologiya) bor?
A)  Ishchi korxonada mehnat qildi.
B)  Usta sexda ishladi.
C)  Ishchi zavodda mehnat qildi.
D)  Ishchi ishxonada ishladi.
 To'g'ri javob: D) Ishchi ishxonada ishladi.
✔
Bo'lim (BSB): Imlo (orfografiya)
20.  «Maktab» so'zini satrdan satrga ko'chirishda qaysi qism keyingi satrga o'tadi?
A)  aktab
B)  ab
C)  ktab
D)  tab
 To'g'ri javob: D) tab
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    70 21.  Qaysi so'z to'g'ri yozilgan?
A)  mexmon
B)  mehmon
C)  mexmun
D)  mehmun
 To'g'ri javob: B) mehmon✔
22.  Qaysi so'zning oxirida talaffuzda [t] eshitilsa ham, «d» yoziladi?
A)  yurt
B)  obod
C)  o't
D)  bet
 To'g'ri javob: B) obod
✔
23.  Juft so'zlar (katta-kichik, ota-ona) qanday yoziladi?
A)  qo'shib
B)  chiziqcha bilan
C)  vergul bilan
D)  ajratib
 To'g'ri javob: B) chiziqcha bilan
✔
24.  Qaysi so'z adabiy imlo me'yoriga mos yozilgan?
A)  do'zt
B)  do'st
C)  do's
D)  do'sd
 To'g'ri javob: B) do'st
✔
25.  Sana raqam bilan yozilganda (2-sentabr) qaysi qoida to'g'ri?
A)  Oy nomi qo'shtirnoq ichida yoziladi
B)  Chiziqcha qo'yilmaydi, oy nomi bosh harf bilan yoziladi
C)  Raqamdan keyin chiziqcha qo'yiladi, oy nomi kichik harf bilan yoziladi
D)  Raqamdan keyin «-chi» qo'shimchasi yoziladi
 To'g'ri javob: C) Raqamdan keyin chiziqcha qo'yiladi, oy nomi kichik harf bilan yoziladi
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    71 4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi)
Bo'lim (BSB): Ish yuritish hujjatlari
1.  O'z nomidan biror ishni bajarish huquqini boshqa shaxsga beruvchi hujjat qaysi?
A)  ishonchnoma
B)  tilxat
C)  bayonnoma
D)  ma'lumotnoma
 To'g'ri javob: A) ishonchnoma✔
2.  Kishini biror tadbirga taklif qilish uchun yoziladigan hujjat qaysi?
A)  dalolatnoma
B)  ma'lumotnoma
C)  taklifnoma
D)  tilxat
 To'g'ri javob: C) taklifnoma
✔
3.  Bajarilgan ishlar va ularning natijalari haqida yoziladigan hujjat qaysi?
A)  hisobot
B)  ariza
C)  taklifnoma
D)  tilxat
 To'g'ri javob: A) hisobot
✔
4.  Arizada «Ariza» so'zi qanday joylashtiriladi?
A)  Imzodan keyin
B)  Matn ichida, qo'shtirnoqda
C)  Yuqori chap burchakda, kichik harf bilan
D)  Varaq o'rtasida, bosh harf bilan
 To'g'ri javob: D) Varaq o'rtasida, bosh harf bilan
✔
5.  Biror faktni (o'qishi, ishlashi) tasdiqlab, tashkilot tomonidan beriladigan hujjat qaysi?
A)  ariza
B)  taklifnoma
C)  tushuntirish xati
D)  ma'lumotnoma
 To'g'ri javob: D) ma'lumotnoma
✔
Bo'lim (BSB): Matn va matn tahlili
6.  Matn g'oyasi deganda nima tushuniladi?
A)  Matnning sarlavhasi
B)  Matndagi so'zlar soni
C)  Matndagi birinchi gap
D)  Matnning asosiy fikri, muallif maqsadi
 To'g'ri javob: D) Matnning asosiy fikri, muallif maqsadi
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    72 7.  «Ona tabiat — bebaho boylik. Uni asrash har birimizning burchimiz. Chunki tabiatsiz hayot yo'q.» 
Bu matn qaysi turga mansub?
A)  rasmiy hujjat
B)  mulohaza matn
C)  tasviriy matn
D)  hikoya matn
 To'g'ri javob: B) mulohaza matn✔
8.  Matn sarlavhasi odatda nimani aks ettiradi?
A)  matn mavzusi yoki g'oyasini
B)  matnning hajmini
C)  muallifning yoshini
D)  matndagi tinish belgilarini
 To'g'ri javob: A) matn mavzusi yoki g'oyasini
✔
9.  Matn deb nimaga aytiladi?
A)  Har qanday so'zlar ro'yxatiga
B)  Bitta so'z birikmasiga
C)  Tasodifiy terilgan gaplarga
D)  Mavzu va g'oya jihatidan bog'langan gaplar birligiga
 To'g'ri javob: D) Mavzu va g'oya jihatidan bog'langan gaplar birligiga
✔
Bo'lim (BSB): Tinish belgilari
10.  Qaysi qisqartmadan keyin nuqta qo'yiladi?
A)  va h.k.
B)  MDH
C)  BMT
D)  AQSh
 To'g'ri javob: A) va h.k.
✔
11.  Undalma gap boshida kelsa, undan keyin qanday belgi qo'yiladi?
A)  ikki nuqta
B)  tire
C)  vergul
D)  nuqtali vergul
 To'g'ri javob: C) vergul
✔
12.  Ma'rifat gazetasi birikmasi yozuvda qanday rasmiylashtiriladi?
A)  Faqat «Ma'rifat» so'zi qo'shtirnoqqa olinadi
B)  Faqat «gazetasi» so'zi qo'shtirnoqqa olinadi
C)  Ikkala so'z alohida qo'shtirnoqqa olinadi
D)  Ikkala so'z birga qo'shtirnoqqa olinadi
 To'g'ri javob: A) Faqat «Ma'rifat» so'zi qo'shtirnoqqa olinadi
✔
13.  Qaysi gapda ega va kesim orasidagi tire o'rinli qo'yilgan?
A)  Men — talabaman.
B)  Toshkent — O'zbekiston poytaxti.
C)  Ukam — o'qiydi.
D)  Bahor — keldi.
 To'g'ri javob: B) Toshkent — O'zbekiston poytaxti.
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    73 14.  «Shubhasiz u g'olib bo'ladi» gapida vergul qayerga qo'yilishi kerak?
A)  «Shubhasiz» so'zidan keyin
B)  «u» so'zidan keyin
C)  «g'olib» so'zidan keyin
D)  vergul qo'yilmaydi
 To'g'ri javob: A) «Shubhasiz» so'zidan keyin✔
15.  Qismlari ichida vergul bo'lgan bog'lovchisiz qo'shma gap qismlari orasiga odatda qanday belgi 
qo'yiladi?
A)  ko'p nuqta
B)  ikki nuqta
C)  qavs
D)  nuqtali vergul
 To'g'ri javob: D) nuqtali vergul
✔
16.  Ega va kesim bosh kelishikdagi ot bilan ifodalanib, bog'lama bo'lmasa, ular orasiga qanday belgi 
qo'yiladi?
A)  ikki nuqta
B)  vergul
C)  nuqtali vergul
D)  tire
 To'g'ri javob: D) tire
✔
Bo'lim (BSB): Nutq madaniyati
17.  Nutqning sofligi deganda nima tushuniladi?
A)  Nutqda terminlarning ko'pligi
B)  Nutqda ritorik savollarning bo'lishi
C)  Nutqning faqat yozma bo'lishi
D)  Nutqda adabiy tilga yot unsurlar (jargon, parazit so'zlar) bo'lmasligi
 To'g'ri javob: D) Nutqda adabiy tilga yot unsurlar (jargon, parazit so'zlar) bo'lmasligi
✔
18.  Bir kishining uzoq davom etgan nutqi qanday ataladi?
A)  polilog
B)  dialog
C)  monolog
D)  replika
 To'g'ri javob: C) monolog
✔
19.  Qaysi gapda paronim noto'g'ri qo'llangan?
A)  Bizning asirimizda texnika rivojlandi.
B)  Dushman askari asirga tushdi.
C)  Bizning asrimizda texnika rivojlandi.
D)  XXI asr — axborot asri.
 To'g'ri javob: A) Bizning asirimizda texnika rivojlandi.
✔
20.  O'zbek tiliga davlat tili maqomi berilgan sana qaysi?
A)  1992-yil 8-dekabr
B)  1989-yil 21-oktabr
C)  1995-yil 21-dekabr
D)  1991-yil 1-sentabr
 To'g'ri javob: B) 1989-yil 21-oktabr
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    74 21.  Qaysi so'z nutqni bulg'ovchi «parazit so'z» sifatida qo'llanadi?
A)  rahmat
B)  haligi
C)  ustoz
D)  kitob
 To'g'ri javob: B) haligi✔
Bo'lim (BSB): Imlo (orfografiya)
22.  Qaysi so'zda «h» harfi to'g'ri yozilgan?
A)  hamma
B)  halq
C)  hursand
D)  habar
 To'g'ri javob: A) hamma
✔
23.  «Yurak» so'ziga jo'nalish kelishigi qo'shimchasi qo'shilganda qanday yoziladi?
A)  yurakgha
B)  yurakqa
C)  yurakka
D)  yurakga
 To'g'ri javob: C) yurakka
✔
24.  Qaysi qo'shma so'z qo'shib yoziladi?
A)  kungaboqar
B)  ish haqi
C)  bosh vazir
D)  temir yo'l
 To'g'ri javob: A) kungaboqar
✔
25.  «Qishloq» so'ziga jo'nalish kelishigi qo'shimchasi qo'shilganda qanday yoziladi?
A)  qishloqga
B)  qishloqka
C)  qishlokqa
D)  qishloqqa
 To'g'ri javob: D) qishloqqa
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    75 4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi)
Bo'lim (BSB): Ish yuritish hujjatlari
1.  Bayonnomani odatda kimlar imzolaydi?
A)  faqat tashkilot hisobchisi
B)  faqat taklif etilgan mehmon
C)  faqat so'zga chiqqan kishi
D)  majlis raisi va kotibi
 To'g'ri javob: D) majlis raisi va kotibi✔
2.  Tashkilot rahbarining farmoyish xarakteridagi hujjati qaysi?
A)  tilxat
B)  buyruq
C)  tarjimai hol
D)  ariza
 To'g'ri javob: B) buyruq
✔
3.  Biror holat (masalan, darsga kechikish) sababini izohlab yoziladigan hujjat qaysi?
A)  e'lon
B)  ishonchnoma
C)  tavsifnoma
D)  tushuntirish xati
 To'g'ri javob: D) tushuntirish xati
✔
Bo'lim (BSB): Matn va matn tahlili
4.  Har bir keyingi gap oldingi gapning biror bo'lagiga tayanib davom etadigan bog'lanish qanday 
ataladi?
A)  bog'lovchisiz bog'lanish
B)  zanjirsimon bog'lanish
C)  ergashgan bog'lanish
D)  parallel bog'lanish
 To'g'ri javob: B) zanjirsimon bog'lanish
✔
5.  Abzatsdagi asosiy fikr jamlangan gap qanday ataladi?
A)  kirish gap
B)  ergash gap
C)  tayanch (kalit) gap
D)  undalmali gap
 To'g'ri javob: C) tayanch (kalit) gap
✔
6.  Asarni tahlil qilib, unga baho beruvchi yozma ish qanday ataladi?
A)  taqriz
B)  reja
C)  tezis
D)  annotatsiya
 To'g'ri javob: A) taqriz
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    76 7.  Abzats (xatboshi) deb nimaga aytiladi?
A)  Matndagi oxirgi so'zga
B)  Matnning yangi qatordan boshlanadigan, nisbatan tugal mazmunli qismiga
C)  Matnning sarlavhasiga
D)  Gap ichidagi kirish so'zga
 To'g'ri javob: B) Matnning yangi qatordan boshlanadigan, nisbatan tugal mazmunli qismiga✔
Bo'lim (BSB): Tinish belgilari
8.  «Abu Rayhon Beruniy ... buyuk qomusiy olim edi» gapida olimning tug'ilgan va vafot etgan yillari 
qanday beriladi?
A)  ko'p nuqta bilan
B)  qo'shtirnoq ichida
C)  qavs ichida
D)  ikki nuqtadan keyin
 To'g'ri javob: C) qavs ichida
✔
9.  Ko'p nuqta qachon qo'yiladi?
A)  Undalmadan keyin
B)  Fikr tugallanmay qolganda
C)  Har qanday darak gap oxirida
D)  Uyushiq bo'laklar orasida
 To'g'ri javob: B) Fikr tugallanmay qolganda
✔
10.  Gapdagi qo'shimcha izoh yoki tarjima qanday belgi ichiga olinadi?
A)  qo'shtirnoq
B)  qavs
C)  tire
D)  ikki nuqta
 To'g'ri javob: B) qavs
✔
11.  «Agar vaqt bo'lsa kelaman» ergashgan qo'shma gapida vergul qayerga qo'yiladi?
A)  «Agar» so'zidan keyin
B)  «vaqt» so'zidan keyin
C)  vergul qo'yilmaydi
D)  «bo'lsa» so'zidan keyin
 To'g'ri javob: D) «bo'lsa» so'zidan keyin
✔
12.  «Ha men tayyorman» gapida vergul qayerga qo'yiladi?
A)  «Ha» so'zidan keyin
B)  vergul qo'yilmaydi
C)  «tayyorman» so'zidan oldin va keyin
D)  «men» so'zidan keyin
 To'g'ri javob: A) «Ha» so'zidan keyin
✔
13.  «Nahotki u shunday qilgan bo'lsa» gapi kuchli hayajonli so'roqni ifodalasa, oxiriga qanday belgi 
qo'yiladi?
A)  nuqta
B)  so'roq va undov belgisi
C)  ikki nuqta
D)  nuqtali vergul
 To'g'ri javob: B) so'roq va undov belgisi
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    77 14.  «Bozordan mevalar oldik olma, nok, uzum» gapida ikki nuqta qayerga qo'yiladi?
A)  «oldik» so'zidan keyin
B)  «Bozordan» so'zidan keyin
C)  «mevalar» so'zidan keyin
D)  «olma» so'zidan keyin
 To'g'ri javob: A) «oldik» so'zidan keyin✔
Bo'lim (BSB): Nutq madaniyati
15.  Nutq madaniyati deganda nima tushuniladi?
A)  Faqat baland ovozda gapirish
B)  Faqat ko'p so'z bilish
C)  Faqat chiroyli yozish ko'nikmasi
D)  Adabiy til me'yorlariga amal qilib, maqsadga muvofiq va ta'sirchan so'zlash
 To'g'ri javob: D) Adabiy til me'yorlariga amal qilib, maqsadga muvofiq va ta'sirchan so'zlash
✔
16.  Ohang, mimika va imo-ishora nutqning qaysi turida faol ishtirok etadi?
A)  og'zaki nutqda
B)  ilmiy maqolada
C)  yozma nutqda
D)  rasmiy hujjatda
 To'g'ri javob: A) og'zaki nutqda
✔
17.  Nutqning boyligi deganda nima tushuniladi?
A)  Bir xil so'zlarni takrorlash
B)  Sinonim, ibora kabi turli til vositalaridan foydalanish
C)  Faqat qisqa gaplar tuzish
D)  Faqat terminlardan foydalanish
 To'g'ri javob: B) Sinonim, ibora kabi turli til vositalaridan foydalanish
✔
18.  Uch va undan ortiq kishi ishtirokidagi suhbat qanday ataladi?
A)  iqtibos
B)  monolog
C)  dialog
D)  polilog
 To'g'ri javob: D) polilog
✔
19.  Notiqlik san'ati nima?
A)  Omma oldida ta'sirli va chiroyli so'zlash mahorati
B)  Faqat xat yozish
C)  Faqat she'r yodlash
D)  Faqat kitob o'qish
 To'g'ri javob: A) Omma oldida ta'sirli va chiroyli so'zlash mahorati
✔
20.  Nutqning mantiqiyligi deganda nima tushuniladi?
A)  Nutqda undovlarning ko'pligi
B)  Nutqda bir so'zning ko'p takrorlanishi
C)  Fikrlarning izchil, bir-biriga bog'liq holda bayon qilinishi
D)  Nutqning she'riy shaklda bo'lishi
 To'g'ri javob: C) Fikrlarning izchil, bir-biriga bog'liq holda bayon qilinishi
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    78 Bo'lim (BSB): Imlo (orfografiya)
21.  «Yurak» so'ziga «-im» qo'shimchasi qo'shilganda qanday yoziladi?
A)  yuragkim
B)  yuragim
C)  yurakkim
D)  yurakim
 To'g'ri javob: B) yuragim✔
22.  «Chiq» fe'liga «-gan» qo'shimchasi qo'shilganda qanday yoziladi?
A)  chiqan
B)  chiqgan
C)  chiqkan
D)  chiqqan
 To'g'ri javob: D) chiqqan
✔
23.  Qaysi tartib son to'g'ri yozilgan?
A)  ikkinchi
B)  ikkinci
C)  ikkiinchi
D)  ikinchi
 To'g'ri javob: A) ikkinchi
✔
24.  Bir bo'g'inli «o'q» so'ziga «-i» qo'shimchasi qo'shilganda qanday yoziladi?
A)  o'g'i
B)  o'ki
C)  o'qi
D)  o'qqi
 To'g'ri javob: C) o'qi
✔
25.  Talaffuzdan farq qilsa ham, qaysi so'z imlo qoidasiga mos yozilgan?
A)  tusiz
B)  tussiz
C)  tuzsiz
D)  tuzziz
 To'g'ri javob: C) tuzsiz
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    79 4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi)
Bo'lim (BSB): Ish yuritish hujjatlari
1.  Tilxatda pul miqdori qanday yoziladi?
A)  Faqat rim raqamida
B)  Raqam bilan va qavs ichida so'z bilan
C)  Pul miqdori ko'rsatilmaydi
D)  Faqat taxminiy miqdorda
 To'g'ri javob: B) Raqam bilan va qavs ichida so'z bilan✔
2.  Shaxsning o'z hayot yo'li haqida qisqacha yozgan hujjati qanday ataladi?
A)  tarjimai hol
B)  tavsifnoma
C)  dalolatnoma
D)  bayonnoma
 To'g'ri javob: A) tarjimai hol
✔
3.  Ishonchnomada albatta nima ko'rsatiladi?
A)  Faqat ishonch bildiruvchining sevimli kasbi
B)  Faqat ishonchli shaxsning yoshi
C)  Ishonch bildiruvchi va ishonchli shaxs ma'lumotlari hamda topshiriq mazmuni
D)  Faqat tashkilotning telefon raqami
 To'g'ri javob: C) Ishonch bildiruvchi va ishonchli shaxs ma'lumotlari hamda topshiriq mazmuni
✔
4.  Pul yoki narsa olinganligini tasdiqlovchi hujjat qaysi?
A)  buyruq
B)  tilxat
C)  taklifnoma
D)  ariza
 To'g'ri javob: B) tilxat
✔
5.  Majlisda ko'rilgan masalalar, so'zga chiqqanlar fikri va qarorlar qayd etiladigan hujjat qaysi?
A)  tavsifnoma
B)  ariza
C)  bayonnoma
D)  tilxat
 To'g'ri javob: C) bayonnoma
✔
Bo'lim (BSB): Matn va matn tahlili
6.  O'qilgan yoki eshitilgan matn mazmunini yozma qayta hikoya qilish qanday ataladi?
A)  insho
B)  referat
C)  diktant
D)  bayon
 To'g'ri javob: D) bayon
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    80 7.  Faqat asosiy bandlardan iborat reja qanday ataladi?
A)  murakkab reja
B)  sodda reja
C)  savolli konspekt
D)  tezisli reja
 To'g'ri javob: B) sodda reja✔
8.  Matn mavzusi deganda nima tushuniladi?
A)  Matndagi gaplar soni
B)  Matnda nima haqida gap borishi
C)  Matnning yozilgan sanasi
D)  Matndagi tinish belgilari
 To'g'ri javob: B) Matnda nima haqida gap borishi
✔
9.  Mulohaza matn odatda qanday qismlardan tuziladi?
A)  savol, javob, savol
B)  tezis, dalillar, xulosa
C)  kirish, dialog, tasvir
D)  sarlavha, sana, imzo
 To'g'ri javob: B) tezis, dalillar, xulosa
✔
10.  Bir yoki bir necha manba asosida biror mavzuni yorituvchi yozma ish qanday ataladi?
A)  tilxat
B)  e'lon
C)  taklifnoma
D)  referat
 To'g'ri javob: D) referat
✔
11.  Narsa yoki hodisaning belgilarini tasvirlab beruvchi matn turi qaysi?
A)  tasviriy matn
B)  mulohaza matn
C)  hikoya matn
D)  rasmiy matn
 To'g'ri javob: A) tasviriy matn
✔
Bo'lim (BSB): Tinish belgilari
12.  So'roq gap oxiriga qanday tinish belgisi qo'yiladi?
A)  nuqta
B)  tire
C)  nuqtali vergul
D)  so'roq belgisi
 To'g'ri javob: D) so'roq belgisi
✔
13.  Qaysi belgi gap oxirida qo'yilmaydi?
A)  nuqta
B)  vergul
C)  undov belgisi
D)  ko'p nuqta
 To'g'ri javob: B) vergul
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    81 14.  «Voy qo'lim kuydi!» gapida vergul qayerga qo'yiladi?
A)  «qo'lim» so'zidan keyin
B)  «kuydi» so'zidan oldin va keyin
C)  «Voy» so'zidan keyin
D)  «Voy» so'zidan oldin
 To'g'ri javob: C) «Voy» so'zidan keyin✔
15.  Gazeta, jurnal va asar nomlari qanday belgi ichida yoziladi?
A)  qavs
B)  qo'shtirnoq
C)  tire
D)  vergul
 To'g'ri javob: B) qo'shtirnoq
✔
16.  «Bahor keldi, daraxtlar gulladi (?) dalalarda ish qizidi, dehqonlar ekin ekdi.» Bog'lovchisiz qo'shma
gapda (?) o'rniga qaysi belgi qo'yiladi?
A)  ko'p nuqta
B)  ikki nuqta
C)  qavs
D)  nuqtali vergul
 To'g'ri javob: D) nuqtali vergul
✔
17.  Qaysi gapda tire bog'lovchisiz qo'shma gap qismlari orasida natija ma'nosida qo'yilgan?
A)  Yomg'ir yog'di — ko'chalar ivib ketdi.
B)  Yomg'ir — tabiat ne'mati.
C)  Ona — muqaddas zot.
D)  Yomg'ir, qor, do'l — yog'in turlari.
 To'g'ri javob: A) Yomg'ir yog'di — ko'chalar ivib ketdi.
✔
Bo'lim (BSB): Nutq madaniyati
18.  Qaysi ibora nutq odobiga mos minnatdorchilik ifodasi?
A)  Sizga katta rahmat!
B)  Xo'p-xo'p, bas!
C)  Bo'ldi, ket!
D)  Menga nima?
 To'g'ri javob: A) Sizga katta rahmat!
✔
19.  O'zbek tilida so'z urg'usi odatda qaysi bo'g'inga tushadi?
A)  birinchi bo'g'inga
B)  oxiridan oldingi bo'g'inga
C)  ikkinchi bo'g'inga
D)  oxirgi bo'g'inga
 To'g'ri javob: D) oxirgi bo'g'inga
✔
20.  Nutqning to'g'riligi deganda nima tushuniladi?
A)  Nutqning tez aytilishi
B)  Nutqning qisqa bo'lishi
C)  Nutqning adabiy til me'yorlariga mos kelishi
D)  Nutqda sheva so'zlarining ko'pligi
 To'g'ri javob: C) Nutqning adabiy til me'yorlariga mos kelishi
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    82 Bo'lim (BSB): Imlo (orfografiya)
21.  Qaysi so'zga egalik qo'shimchasi qo'shilganda o'zakdagi unli tushib qoladi?
A)  o'g'il
B)  kitob
C)  qalam
D)  daftar
 To'g'ri javob: A) o'g'il✔
22.  «O'qi» fe'lidan «-(u)vchi» qo'shimchasi bilan yasalgan so'z qaysi qatorda to'g'ri yozilgan?
A)  o'quvchii
B)  o'qivchi
C)  o'quvchi
D)  o'qiuvchi
 To'g'ri javob: C) o'quvchi
✔
23.  «Og'iz» so'ziga III shaxs egalik qo'shimchasi qo'shilganda qanday yoziladi?
A)  og'zisi
B)  og'izzi
C)  og'zi
D)  og'izi
 To'g'ri javob: C) og'zi
✔
24.  «Qishloq» so'ziga «-i» egalik qo'shimchasi qo'shilganda qanday yoziladi?
A)  qishlog'i
B)  qishlog'gi
C)  qishloqqi
D)  qishloqi
 To'g'ri javob: A) qishlog'i
✔
25.  Jamlovchi son qaysi qatorda to'g'ri yozilgan?
A)  ikkiovi
B)  ikkovi
C)  ikovi
D)  ikkivi
 To'g'ri javob: B) ikkovi
✔
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    83 Javoblar kaliti
Har bir variant bo'yicha: topshiriq raqami va to'g'ri javob.
1-chorak • 1-variant (CHSB mashqi)
1- A 2- A 3- B 4- B 5- C 6- D 7- C 8- A 9- B 10- C
11- A 12- B 13- A 14- C 15- A 16- B 17- C 18- D 19- A 20- C
21- A 22- D 23- A 24- A 25- B
1-chorak • 2-variant (CHSB mashqi)
1- A 2- C 3- B 4- B 5- A 6- C 7- D 8- A 9- B 10- A
11- B 12- C 13- D 14- C 15- A 16- C 17- A 18- B 19- B 20- B
21- A 22- D 23- A 24- B 25- C
1-chorak • 3-variant (CHSB mashqi)
1- A 2- B 3- A 4- C 5- A 6- A 7- C 8- C 9- B 10- D
11- D 12- C 13- B 14- D 15- B 16- D 17- A 18- C 19- B 20- B
21- D 22- D 23- D 24- A 25- A
1-chorak • 4-variant (CHSB mashqi)
1- D 2- B 3- D 4- D 5- C 6- B 7- B 8- C 9- A 10- C
11- B 12- C 13- D 14- C 15- A 16- D 17- A 18- C 19- D 20- D
21- D 22- A 23- B 24- A 25- B
1-chorak • 5-variant (CHSB mashqi)
1- A 2- A 3- D 4- D 5- B 6- D 7- A 8- C 9- D 10- C
11- D 12- B 13- B 14- B 15- D 16- C 17- D 18- A 19- C 20- D
21- D 22- A 23- A 24- C 25- D
2-chorak • 1-variant (CHSB mashqi)
1- D 2- B 3- D 4- A 5- C 6- C 7- A 8- A 9- B 10- B
11- C 12- D 13- D 14- D 15- B 16- D 17- A 18- D 19- A 20- B
21- B 22- D 23- B 24- B 25- C
2-chorak • 2-variant (CHSB mashqi)
1- A 2- C 3- D 4- B 5- A 6- D 7- C 8- A 9- A 10- A
11- B 12- B 13- C 14- C 15- B 16- A 17- C 18- D 19- B 20- C
21- D 22- D 23- D 24- B 25- D
2-chorak • 3-variant (CHSB mashqi)
1- D 2- D 3- A 4- A 5- B 6- A 7- A 8- B 9- C 10- A
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    84 11- A 12- A 13- A 14- B 15- D 16- A 17- C 18- D 19- D 20- C
21- D 22- A 23- A 24- B 25- B
2-chorak • 4-variant (CHSB mashqi)
1- A 2- B 3- B 4- A 5- A 6- A 7- A 8- A 9- B 10- D
11- C 12- B 13- D 14- C 15- B 16- C 17- D 18- D 19- D 20- A
21- B 22- D 23- D 24- D 25- D
2-chorak • 5-variant (CHSB mashqi)
1- C 2- D 3- D 4- B 5- C 6- A 7- A 8- A 9- A 10- A
11- D 12- B 13- B 14- D 15- D 16- A 17- A 18- C 19- A 20- C
21- C 22- B 23- D 24- C 25- A
3-chorak • 1-variant (CHSB mashqi)
1- B 2- A 3- D 4- B 5- A 6- A 7- C 8- C 9- D 10- A
11- C 12- B 13- C 14- A 15- C 16- B 17- C 18- C 19- B 20- B
21- A 22- B 23- D 24- B 25- D
3-chorak • 2-variant (CHSB mashqi)
1- A 2- D 3- B 4- C 5- C 6- D 7- C 8- A 9- A 10- A
11- D 12- C 13- D 14- C 15- A 16- D 17- D 18- B 19- C 20- D
21- B 22- D 23- C 24- B 25- A
3-chorak • 3-variant (CHSB mashqi)
1- D 2- A 3- B 4- D 5- D 6- A 7- A 8- B 9- D 10- C
11- C 12- C 13- D 14- B 15- C 16- D 17- D 18- A 19- D 20- B
21- C 22- C 23- A 24- A 25- D
3-chorak • 4-variant (CHSB mashqi)
1- D 2- A 3- C 4- B 5- D 6- D 7- C 8- D 9- D 10- C
11- C 12- A 13- C 14- C 15- D 16- D 17- C 18- A 19- D 20- B
21- B 22- D 23- B 24- B 25- D
3-chorak • 5-variant (CHSB mashqi)
1- C 2- B 3- D 4- A 5- A 6- D 7- C 8- B 9- D 10- D
11- D 12- B 13- C 14- D 15- C 16- B 17- D 18- C 19- A 20- B
21- B 22- A 23- B 24- C 25- C
4-chorak • 1-variant (CHSB mashqi)
1- A 2- B 3- D 4- B 5- C 6- A 7- A 8- C 9- C 10- D
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    85 11- D 12- D 13- D 14- D 15- A 16- C 17- C 18- D 19- A 20- B
21- B 22- B 23- D 24- D 25- D
4-chorak • 2-variant (CHSB mashqi)
1- B 2- C 3- B 4- D 5- D 6- B 7- A 8- A 9- A 10- D
11- C 12- B 13- A 14- A 15- A 16- B 17- C 18- B 19- D 20- D
21- B 22- B 23- B 24- B 25- C
4-chorak • 3-variant (CHSB mashqi)
1- A 2- C 3- A 4- D 5- D 6- D 7- B 8- A 9- D 10- A
11- C 12- A 13- B 14- A 15- D 16- D 17- D 18- C 19- A 20- B
21- B 22- A 23- C 24- A 25- D
4-chorak • 4-variant (CHSB mashqi)
1- D 2- B 3- D 4- B 5- C 6- A 7- B 8- C 9- B 10- B
11- D 12- A 13- B 14- A 15- D 16- A 17- B 18- D 19- A 20- C
21- B 22- D 23- A 24- C 25- C
4-chorak • 5-variant (CHSB mashqi)
1- B 2- A 3- C 4- B 5- C 6- D 7- B 8- B 9- B 10- D
11- A 12- D 13- B 14- C 15- B 16- D 17- A 18- A 19- D 20- C
21- A 22- C 23- C 24- A 25- B
11-sinf Ona tili — BSB/CHSB mashq testlari   |    86

11-SINF ONA TILI

BSB va CHSB ga tayyorgarlik to'plami: 1–4-choraklar bo'yicha mashq testlari, javoblari bilan (2026–2027 o'quv yili)

20 ta variant • 500 ta topshiriq • javoblari bilan

Mashq to'plami • 2025–2026 o'quv yili

Imtihon tuzilishi va yo'riqnoma

• Ushbu tayyorgarlik to'plami 11-sinf o'quvchilari, ota-onalar, fan o'qituvchilari va repetitorlar uchun mo'ljallangan: Ona tili fanidan BSB (bo'lim bo'yicha summativ baholash) va CHSB (choraklik summativ baholash) ga tayyorlanish uchun mashq testlari.

• Savollar 4 ta chorak bo'yicha guruhlangan; har bir chorakda 5 ta mashq varianti bor. Har bir variant ichida savollar bo'limlar (mavzular) bo'yicha ajratilgan — BSB ga tayyorlanishda kerakli bo'limni, CHSB ga tayyorlanishda esa to'liq variantni ishlang.

• To'plam: 20 ta variant, jami 500 ta mashq testi. To'g'ri javob har bir savol ostida yashil rangda, hujjat oxirida esa variantlar bo'yicha javoblar kaliti berilgan.

• Tavsiya: avval javoblarni yopib, variantni vaqt belgilab ishlang (odatda 40–45 daqiqa), so'ng kalit bilan tekshirib, xato qilgan mavzularni darslikdan qayta o'qing.

• Mavzular amaldagi o'quv dasturi va darsliklar asosida tuzilgan; choraklar bo'yicha taqsimot maktabingizdagi taqvim-mavzu rejasidan biroz farq qilishi mumkin.

• Muhim: bu mashq testlari — rasmiy BSB/CHSB topshiriqlari yoki ularning javoblari emas. Rasmiy nazorat ishlari maktabda o'tkaziladi; ushbu to'plam faqat mustaqil tayyorgarlik uchun.