Abdurahmon Jomiy gʻazaliyoti - Литература - Курсовые работы

Информация о документе

Цена	9000UZS
Размер	58.7KB
Покупки	0
Дата загрузки	09 Октябрь 2022
Расширение	doc
Раздел	Курсовые работы
Предмет	Литература

Abdurahmon Jomiy gʻazaliyoti

Купить

Abdurahmon Jomiy gʻazaliyoti Reja: I. Kirish. II. Asosiy qism: 1. Abdurahmon Jomiy hayoti va ijodi 2. Adib she’riyatining mavzusi va g’azaliyotida ishq talqini 3. Jomiy adabiy merosining oʻziga xosligi III. Xulosa. IV. Foydalanilgan adabiyotlar. 1

Yo rab, bu maoniy durrining ummoni, Bu donishu fazl gavharining koni. Kim aylading oni olam ahli joni, Olam elig’a bu jonni tut arzoniy. (Alisher Navoiy). Buyuk siymolarimiz ichida Abdurahmon Jomiy ham oʻzining munosib oʻrniga ega hisoblanadi. Chunki uning ijodi bizni izlanish, intilishga chorlaydi. Abdurahmon Jomiyning ota-bobolari asli Dashtdan boʻlib Jomda turib qolishgan. Bobosi Mavlono Muhammad va otasi Nizomiddin Ahmad singari Abdurahmon ham qoʻliga qalam olib, she’r yoza boshlagan vaqtdan boshlab oʻz tavallud topgan shahri nomini oʻziga adabiy taxallus qilib olgan (Ba’zi olimlarning fikricha, "Jom" soʻzi "idish" ma’nosida tasavvufiy tushunchani ham bildiradi. Sharqdagi adabiy an’anaga koʻra adabiy taxallus koʻp ma’noli boʻlishi ma’qul koʻrilgan). U asosiy umrini

Sulton Husayn Boyqaro Hirot taxtiga oʻtiradi. Oradan koʻp vaqt oʻtmay, 1476-77- yillar orasida u oʻz doʻsti va vaziri Alisher Navoiy bilan Jomiyni oʻziga pir va ustoz deb tanlaydi. Bu Jomiy hayoti va faoliyatida katta voqea boʻldi. Jomiy kundalik hayotda oddiy, darvishona yashasa ham, biroq shoh va unga aloqador kishilarning, hatto uni asarlari orqali tanigan boshqa mamlakat podshohlarining unga muruvvati katta edi. Bu ikki buyuk zot ijod sohasida xalqparvarlik va insonparvarlik mavqeida turish bilan birga xalq, davlat ishlarida insof va adolatni yoqlar edilar. Jomiyning "Nafahot ul-uns", Lujjat ul-asror", Ashiat ul-lamaot", "Risolai musiqiy", "Risolai muammo" kabi bir qancha asarlari Navoiyning maslahati va iltimosi bilan yozilgan. Jomiy oʻz lirik she’rlari

rang-barang sohalariga oid boy meros qolgan. Uning asarlari oʻz davrida va undan keyin ham koʻp qoʻlyozma nusxalarda koʻchirilgan. Masalan, Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik instituti, Qoʻlyozmalar instituti fondlarida Jomiy asarlarining XV — XVI asrlarda koʻchirilgan oʻnlab qoʻlyozmalarini uchratish mumkin. Bunday qoʻlyozmalar Yevropa, Afgʻoniston, Eron va Rosiya mamlakatlaridagi boshqa qoʻlyozma fondlarida ham uchraydi. Taniqli sharqshunos Ye. E. Bertels "Jomiy" monografiyasida shoir asarlarining Toshkent kulliyoti (OʻzR FA Beruniy nomidagi Sharqshunoslik instituti) asosida 52 asarining nomini keltiradi. Jomiy asarlarining bir qismi diniy va falsafiy mazmunga ega boʻlib, ularda shoir Islom dini va Sharq falsafasining bir qa

Shoir fikricha, inson halol va pok yashashi, buning uchun esa u bir kasbga ega boʻlishi, oʻz mehnati hisobiga kun koʻrishi zarur. XV asr ikkinchi yarmidagi ilmiy-adabiy muhitining koʻzga koʻringan namoyandalari anchagina boʻlsa-da, Abdurahmon Jomiyning ham ustod, hamda naqshbandiyaning Xurosondagi murshidi sifatida alohida oʻrni va maqomi bor. Ana shu buyuklik tufayli Alisher Navoiy hazrat Abdurahmon Jomiyni “sohibdavlati buzurgvor.... soxib kamoli nubuvvat kirdor” deb, akademik Aziz Qayumov “nazm va tafakkur quyoshi”, prof. R. Vohidov esa “Sharqning buyuk allomasi” deb ulugʻlaganlar. Darhaqiqat, Abdurahmon Jomiy oʻzining koʻpqirrali ijodiy faoliyati bilan ilm va adabiyot tarixida oʻziga munosib oʻrinni egallovchi buyuk iste’dod soxibidir. Abdurahmon Jomiy hayoti va faoliyatini oʻrganish X

Vohidovning “Sharqning buyuk allomasi”, A.Qayumovning “Nazm va taffkur quyoshi” risolalari diqqatga sazovordir. Abdurahmon Jomiyning “Tanlangan asarlari,” “Yusuf va Zulayxo”, “Iskandar xiradnomasi”, “Solomon va Absol” va boshqa asarlari oʻzbek tiliga tarjima qilinib, nashr ettirildi. Respublikamizda Abdurahmon Jomiy hayoti va merosi boʻyicha turli xildagi ilmiy-tadqiqot ishlari, asarlarini nashr etishlar davom etmoqda. Mavlono Nuriddin Abdurahmon ibn Nizomiddin Axmad ibn Shamsiddin Muhammad Jomiy, temuriylardan Shohrux Mirzo, Mirzo Ulugʻbek, Abulqosim Bobur, Abusaid mirzo, Sulton Xusayn Boyqarolarning Movarounnahr va Xurosonda hukmronliklari davrida yashab faoliyat koʻrsatdi. Abdurahmon Jomiy 1414-yilning 7-noyabrida Jom shahrida zamonasining taniqli ziyolilaridan boʻlmish Nizomiddin Axmad

bagʻishlangan “Xuliyayi xulal” risolasini Abulqosim Boburga bagʻishlab 1452- yilda yozadi va shu yili Hirotga yoʻl oladi. U Xirotda ekan, 1453-yilda Sa’diddin Qoshgʻariy ustozligida naqshbandiya sulukining muridi boʻladi. 1457-yilda Sa’diddin Qoshgʻariy vafotidan soʻng Abdurahmon Jomiy umrining oxirigacha Xurosonda naqshbandiya tariqatining murshidi piri sifatida faoliyat koʻrsatdi. Davr podshohlari Abusayid Mirzo, keyinchalik Sulton Husayn Boyqaro ham hazrat Jomiyga murshid sifatida ehtirom va xurmat koʻrsatardilar. Shunday boʻlsa-da, “Abdurahmon Jomiy Xoja Axrori Valini oʻz piri deb bilib, u xazratniing suhbati va maslahatlaridan bahramand boʻlish uchun toʻrt marta Samarqandga kelgan edi. Boshqa vaqtlarda bu ikki siymo oralarida maktub yozish muntazam davom etardi. Bu m aktublarning koʻp

yaqinida dafn etilib, Alisher Navoiy tomonidan maqbara ham bino qilingan edi. Hozirgi kunda bu joy Taxti mazor deb ataladi. “Abdurahmon Jomiyning xotirasi mamlakatimizda abadiy oʻchmas siymo sifatida oʻzining mustahkam oʻrniga ega. Bu buyuk siymolarning, jumladan, Abdurahmon Jomiyning xotiralari Vatanimizda abadiylashtirilgan. Ikki ulugʻ siymoning yaxlit bir haykali Samarqand shahrida qad koʻtargan, asarlari oʻzbek tiliga oʻgirilib nashr qilingan, hayoti va merosi borasida risola va kitoblar yozilgan, qator koʻchalar, maktab va boshqa muassasalarga uning nomi berilgan” 2 . Abdurahmon Jomiy oʻz navbatida Alisher Navoiyga nisbatan hurmat bilan muomilada boʻlganligini va hamfikr ekanligini bilib olamiz, ya’ni bunda Abdurahmon Jomiy oʻzining “Bahoriston” da bitdilarki: “Agarchi Alisher Navoiyn

hozirgacha h am oʻz ahamiyatini saqlab kelmoqda. Abdurahmon Jomiy fors, arab va turkiy tillarni mukammal bilsa-da, uning asarlari fors va arab tillarida yozilgan. Uning asarlarining umumiy soni 39 tadan 46 tagacha ekanligi aniqlangan. Abdurahmon Jomiyning asarlari badiiy nazm va nasr hamda ilmiy risolalardir. Ilmiy risolalar falsafa, adabiyot nazariyasi(aruz, qofiya, muammo), musiqa kabi sohalarga bagʻishlangan. Jomiy- shoir, adib, olim, musiqashunos, adabiyotshunos, muarrix, faylasuf, mutasavvif. Hazrat Jomiy keng qamrovli ijodiyotida Rudakiydan boshlab to Hofiz va Kamol Xo’jandiygacha bo’lgan so’z san’atkorlari an’analarini ijodiy davom ettirib, fors-tojik she’riyatini yangi pog’onaga ko’targan edi. “Sulton Husayn Mirzoning zamoni,-deydi Zahiriddin Muhammad Bobur,- ajab zamoniy edi, ahli

Uchinchi devon “Xotimat ul h a yot” deb atalib, 1491-yild a tuzilgan. Unga ikkinchi devonga kirmagan, yangi yozilgan 275 5 bayt h am bor. Bu uch devonni ng har bi rig a yuqoridagi tartibda nom qoʻyishni Alisher Navoiy taklif qilgan edi, bu takl if Jomiyga ma’qul tushgan va shunday nomlan gan. Bu h a q i da Abdurahmon Jomiy bu de vonlar uchun yozilgan yang i muqaddimada, Alisher Navoiy esa “Xamsat u l -mutaxayyirin” asarida alo x ida soʻz yuritgan. Jumladan, Alisher Navoi y yozadi: “Faqirga (Alisher N avoiyga ) oʻz muborak xatlari bila bitilgan devonni inoyat qildilar. Faqir i l timos qildimkim,...Siz (Abdurahmon Jomiy) bu devonlar ga munosib otlar qoʻysangiz... Alar qabul qildilar”. Mazkur uch devonda 11 janrda yozilgan 2320 ta she’r boʻlib , ulardan 1805 tasi gʻazaldir. Boshqa janrlardan

Jomiy ishqing kuylamoqdan boshqa ishni bilmagay Toza gulsan, bulbulingdir ushbu xushxoning sening. Gʻazalda majoziy ishqdan baxs yuritilib, insonning oliyjanob tuygʻularidan, oshiqning yoriga nisbatan boʻlgan samimiy muhabbatidan, yorning boʻstondagi sarvu sanobarlarni sharmanda qilguvchi goʻzal siymosi bilan birga oshiqqa nisbatan ozorlari haqida soʻz boradi. Har qanday h olatda ham oshiq oʻz ishqida sodiq, yorning ishqini kuylaguvchi bulbuldekdir. Albatta, tarjimada asliyatdagi badiiylikning barcha nozikliklari aks ettirish qiyin. Ammo shunday boʻlsa-da, mazkur gʻazaldan ma’lumki, Jomiy unda mumtoz she’riyatda qoʻllaniladigan badiiy san’atlar - oʻxshatish, sifatlash, mubolagʻalardan unumli foydalangan. Abdurahmon Jomiyning quyidagi misralarida h am ana shunday xususiyatlar koʻzga tashlan

Abdurahmon Jomiy devonidagi bir qittada she’riyati mavzulari va ularning mohiyati haqida shunday yozadi: She’r devoni emas, bu, balki Jomiy Saxiylarcha yozmish toʻkin dasturxon Nokaslarga madhu hajvdan boʻlak Ne ma’no istasang bunda farovon Ma’lumki, Abdurahmon Jomiy she’riyatida mumtoz shoir Sa’diy, Hofizlarning ananalarini davom ettirgan boʻlsada, zamondoshlari she’riyatlaridagi eng yaxshilarini ma’qul topib, ularga oʻxshatma gʻazallar ham bitgan. Buning yorqin va namunaviy misoli sifatida Alisher Navoiyning oʻzbek tilida yozgan gʻazaliga forsiy tilda yozgan goʻzal javobiyasini eslatish mumkin. Bu h a q ida Alisher Navoiy “Xamsat ul-mutaxayyirin ” da shunday yozadi: “ Bir qatla’ bu faqirning (Alisher Navoiyni n g) turkcha bu matla’ikim: Ochmagʻa y erding jamoli olam oro koshki. Solmagʻay

Bu ni h oyat da ibratli bir adabiy hodisadir. Chunki u turkiy tilda yozilgan asarlarning, bu oʻrinda Alisher Navoiy gʻazalning forsiygoʻylarga ilhom bagʻishlab, fors tilida yangi asarlarni, jumladan, Abdurahmon Jomiyning javobiya gʻazalini maydonga keltirganidan guvohlik berib qolmay, balki turkiy va forsiy adabiyotlarning uzoq tarix davomida biri-biriga ustoz, biri-biriga shogird kelganliklarini yana bir karra ta’sdiqlaydi. Oʻz navbatida, Alisher Navoiyning Abdurahmon Jomiy gʻazallariga yozgan javobiyalarining “Devoni Foniy”dan oʻrin olganligi ham bu fikrlarning toʻgʻriligini yana bir karra e’tirof etadi. Shunday qilib, Abdurahmon Jomiyning she’riyati oʻzining koʻp qirraliligi, badiiy barkamolligi bilan forsiy she’riyatning goʻzal bir hodisasidir. Shuning uchun oʻsha davrdan boshlab, keyi

Erdi oshiq, botinu ma’shuq zohir, etdi aks, Sirri botinni zuhur aylab, huvaydo qildi ishq. O’zida ul o’zni ko’rdi, jilvalar ko’rsin debon, Senu menga bir ajib mir’oti dunyo qildi ishq… Chinakam soflik – dildagi soflik. Ruhda ko’ngilda go’zallik bo’lmasa, zohiriy go’zalliklar shuurga keng yo’l ochib berolmaydi. Hazrat Jomiyning “ gul jamoli”dan “dil jamoli”ni ustun qo’yib, munavvar ko’ngil husni bilan dunyoni hayron qoldir, deyishida olam-olam ma’no yashiringan: Jamoli dil talab kun, ne jamoli gul, ki gar chun hur Jamoli dil shavad tobon, shavand ofoq hayronash. Abdurahmon Jomiy ruhoniyatida go’yo zamin va samo, g’ayb va shahodat olami birlashib, ajralmas bir uyg’unlik kasb etgan. Jomiy tasvirlarida ruh bir shu’la, bir nur va bir ziyodir. Ruh, shaklan goh qirmizi, goh qora, goh oq yo sariq

Seli shahvat har kujo tufon kunad, Xonai iqbolro vayron kunad. Jomiy olamini bilgan- Haqni ham, xalqni ham biladi. Jomiyni o’qigan va tushungan – haqiqatning zohirini ham botinini ham tushunadi. Ko’ngul zavolini ham, kamolini ham his qiladi. Jomiy tasavvuf ilmining chinakam bilimdoni, naqshbandiylik tariqiga mansub shayx, mutasavvif shoir. Lekin u jaholat, riyo yo’liga kirgan so’fiylar bilan hech murosa qilmagan. Gaq misoliga erishish iddaosi ila hamma narsani yig’ishtirib, safsata sotishni kasb etib olgan so’fiy va darveshlarni shoir dehqonning bir tomchi teriga ham arzitmaydi: Hazar az so’fiyoni shahru diyor, Hama nomardumonu mardumxor. Korashon g’ayri xobu xurdan ne, Hechashon fikru ro’zi murdan ne. Mazmuni: Shahru diyordagi bu so’fiylardan hazar qil. Ularning barchasi odamlik qiyofasin

boʻlsa, biz uni nima sababdan oʻrganamiz degan savol ham tugʻilishi tabiiy, chunki shunday asarlar borki, ular millat, xalq, til tanlamaydi. Bu asarlarni yaratgan ijodkorni barcha millat oʻziniki deb qabul qilib oʻrganadi. Shundan ham bilsa boʻladiki, ularning yaratgan asarlari umumbashariy madaniyat darajasiga koʻtariladi. Abdurahmon Jomiyning asaridan ta’sirlanib Alisher Navoiy ham asar yaratgan ya’ni “Alisher Navoiyning nasriy asarlaridan “Nasoyim ul- muhabbat min shamoyim ul- futuvvat” tasavvuf tarixiga bagʻishlangan oʻzbek tilidagi ilk asaridir” 4 . Alisher Navoiyning ham ustozi, ham hamfikri boʻlgan Abdurahmon Jomiyning yaratgan asarlari ham oʻziga xos boʻlib, Bu mashhur asarlar bilan qisqacha tanishib chiqishimiz mumkin boʻladi. Ushbu asarlar quyidagilardir: 1. Uchta she’riy devon:

3. Yusuf va Zulayxo. 1483-yilda yozilgan. 4. Layli va Majnun. 1484-yilda yozilgan. 5. Xiradnomai Iskandari. 1484-yilning 27-dekabrid a yozib tugatilgan. Shuni aytish lozimki, «Xiradnomayi Iskandari» dostoni yozilayotgan kunlar (taxminan 1484-yilning sentabr-oktabr oylari) Alisher Navoiy oʻzining yozib tugatgan «Xamsa»sini Abdurahmon Jomiyga oʻqish uchun taqdim etadi. Abdurahmon Jomiy uni boshdan-oyoq oʻqib chiqib, 1484-yilning 27-dekabrida yozib tugatgan «Xiradnomayi Iskandariy» dostoni xotimasida Alisher Navoiy «Xamsa»siga juda yuksak baho beradi va «sening (Jomiyning) «Xamsa»ng uning «Xamsa»si darajasida boʻla olarmikin?» degan mulohazani ham bayon etadi. Bu nihoyatda muhim ahamiyat kasb etuvchi fikr boʻlganidan uni toʻlaroq keltirish maqsadga muvofiq koʻrinadi: Kel, Jomiy, umri koʻp zah

Koʻrinadiki, Abdurahmon Jomiy Alisher Navoiy «Xamsa»sini mutolaa qilgach, oʻzi avval beshlik tarzida yozgan asarini boshqacha tarzda tuzish fikriga keladi. Natijada u 1480-yilda yozgan «Solomon va Absol», 1468-1486-yillar orasida uch daftar tarzida yozgan «Silsilat uz-zahab» (oltin zanjir) dostonlarini oʻz beshligiga qoʻshib, 1486-yilda oʻzining yettiligini«Xaft avrang»ini maydonga keltiradi va turkum dostonlar yozish an’anasiga yangilik yaratadi. Bu esa Abdura h mon Jomiy asarining mavqe y i va oʻrnini yanada oshirdi. «Xaft avrang» tarkibidagi dostonlar h aqida muxtasar ma’lumot. 1. «Silsilat uz-zahab» (oltin zanjir) dostoni 1468-1481 - yillarda yozilgan uchta daftar d an iborat: Birinchisi : 1468-1472 - yillarda 3730 bayt hajmida yozilgan boʻlib, Sulton H usayn Boyqaroga bagʻishlangan. I

Ubaydulloh - Xoja Axror Valiga bagʻishlangani tufayli shu tarzda nomlangan. Asar sare’ bahrida (muftailun muftailun foilun) yozilib, kirish qismlar, yigirma maqolot va hikoyot hamda xotimadan iborat. Asarning asosiy qismi boʻlmish yigirma maqolot va ularda keltirilgan hikoya va masal irfoniy hamda ijtimoiy mavzulardan soʻz yuritilgan. Alisher Navoiy « H ayrat ul-abror» dostonida Jomiyning bu asari haqida shunday yozadi: Xizmatin ettimki, tamanno edi, Ilgida koʻrdum necha ajzo edi. Kulgu bila qildi ishorat manga, Toʻ h fa bila berdi bashorat manga Kim: «olibon boshtin-oy o gʻigʻa boq, Qil nazar avroqiga boshtin-ayoq», Oligʻa jon naqdini sochtim ravon, Oldimu oʻptum , d ogʻi ochtim ravon. Boshtin-ayoq gavhari shahvor edi. Q aysi guhar «Tuhfat ul-Ahror» edi. Naf’ topib kimki boʻlub mustafid M

Asar axloqiy, ta’limiy-tarbiyaviy va falsafiy tasavvufiy mavzularga bagʻishlanib, kirish, 40 iqd (bob) va xotimadan iborat. Har bir iqd (bob) nazariy boʻlim va h i koyalardan tashkil to p gan. Ularda t a savvufiy (iroda. Tavba, fakr, sabr, shukr...) axloqiy (muhabbat, h a yo, futuvat, sid k saxovat, hilm-yumshoqlik...) hamda adolatga da’vat kabi mavzulardan bahs yuritilgan. Bu fikrlarning isboti uchun keltirilgan hikoyat va masallar nihoyatda goʻzal va ibratlidir. Ana shunday hikoyatlardan biri quyidagicha: Qari bir kishi orqasiga tikonlarni koʻtarib, zoʻrgʻa qadam tashlab borar va har bir qadam qoʻyganda shukrona aytardi: Ey Allox, sen menga shunchalik yaxshilik qilding, davlat eshigini ochding, izzat tojini boshimga qoʻndirdingki, bu yaxshiliklaring uchun senga tasannolar aytishga ojizma

dostonikim, «Oshiq va Ma’shuq» gʻa mavsumdur va ul kitob naziri Yusuf husni Zulayho ishqidek ma’lum... Alarning bu masnaviylari baxrida ( hazaji musaddasi mahzuf- mafoilun mafoilun mafoil) faqirning «Xamsa»sidin «Farhod va Shirin boʻlubtur» Qur’oni karimning «Ahsan ul-qisasi»-dan ilhomlanib yozgan bu dostonda: «Jomiy Zulayho va Yusuf obrazlarini va yuksak insoniy tuygʻular egasi boʻlgan ibratli, ijobiy qahramonlar sifatida yaratdi. Shu bilan u insonni, pok insoniy muhabbatni ulugʻlovchi, yuksak badiiyat bilan oʻlmas bir asarni vujudga keltirdi» 5 . Mazkur doston Olimjon Boʻriyev tomonidan oʻzbek tiliga mahorat bilan tarjima qilinib, 1983-yilda nashr ettirildi. 6.”Layli va Majnun” 3860 baytdan iborat bu doston 1484-yilda hazaji musaddas (mafulu mafoilun faulun) bahrida yozilgan boʻlib, Shar

larida «Maxzan ul-asror», “Matla’ ul-anvor” ga oʻxshash tafakkurnomalar bittadan keltirilgan boʻlsa, Jomiyda ularning soni uchtaga yetkazilgan: “Toʻhfat ul-axror” “Sabhat ul-abror”, «Silsilat uz-zahab». Olding i «Xamsa» larda boʻlmagan Yusuf va Zulay h o haqidagi doston Jomiyning «Haft avrang»iga kiritilgan. Dostonlarni joylashtirishda ham oʻziga xoslik kuzatiladi. Bularning «Haft avrang»ning yangicha dostonlar turkumi-yettilik-sab’a ekanini namoyish etadigan omillardir. «Baxoriston». Sa’diyning «Guliston»iga oʻxshatma tarzida 1487-yilda oʻgli Ziyouddin Yusufga oʻqish kitobi sifatida yozilgan badiiy nasrning namunasidir. Asar muqaddima, sakkiz ravza (bogʻ) va xotimadan iborat: 1- ravza (bogʻ) da sufiylar shaxsiyatiga oid hikoyalar; 2- ravzada h akim - faylasuflarga oid hikoyalar; 3- ravzad

“Tabaqot us-soʻfiya” asariga javoban 1476-yilda yozilgan falsafa tarixidan bahs yurituvchi tazkiradir. «Nafahot ul-uns»da XIII-XV asrlarda yashab faoliyat koʻrsatgan 616 mutasavvuflardan soʻz yuritiladiki, 582 tasi erkaklar boʻlsa, 34 tasi ayollardir. Asarda arab mintaqalari hamda Xuroson va Movarounnahrda, Kavkaz orti oʻlkalarida mashhur boʻlgan mutasavviflar, shunga daxldor adib va shoirlar haqida ma’lumotlar bor. Jumladan, Ansoriy, Abu Sayid Abulxayr, Robiya Balxiy, Sanoiy, Nizomiy, Attor, Sa’diy, Jaloliddin Rumiy, Xusrav Dehlaviy zamondoshlaridan esa Kamol Xoʻjandiy, Xoʻja Axror Vali, Sa’diddin Qoshgʻariy va boshqalar haqida fikr bildiradi. Asar soʻfiya tarixini oʻrganishda muhim manbalardan biri boʻlganligi sababli, XV asrning oʻzidan boshlab, keyingi davrlarda ham turli tillarga tarj

adabiyotining malik ul kalomi mavlono Lutfiy, soʻz mulkining sohibqironi Alisher Navoiylar bilan shaxsiy va ijodiy aloqalari forsiy va turkiy tilli xalqlar adabiy aloqalarining ibratli sahifalaridan boʻlib qolmay, balki oʻzbek va tojik xalqlarining qadim tarixga ega doʻstligining ham yorqin namunasidir. Shundan-da, Abdurahmon Jomiy qaysi bir asarini yozmasin birinchi boʻlib, Alisher Navoiy nazaridan oʻtkazardi, oʻz asarlarida uning haqida samimiy soʻzlarini aytar, yuksak bahosini berardi. Alisher Navoiy ham, oʻz navbatida, oʻz asarlarini avval ustodi nazaridan oʻtkazardi, uning haqida “Xamsa”sida ham, nasriy va sheriy asarlarida ham toʻlqinlanib soʻz yuritdi. Hatto unga bagʻishlab alohida bir asarni «Xamsat ul- mutahayyirin»ni yaratdiki, bu ana shu ikki ulugʻ siymo haqida yozilgan nodir ma

5. A. Jomiy ,,Salomon va Absol’’ A.Qayumov muharrirligida 25

Купить

Похожие документы
Fitrat dramaturgiyasi
«Saddi Iskandariy» dostoni
Abdulhamid Cho'lponning «Kecha va kunduz» romanida realizm
Adabiyotshunoslik tarixi va tarixiylik omillari
Abdulla Qahhorning «Sarob» romanida mazmunni ifodalovchi konsepsiyalar