“Agrobank” ATB Andijon viloyati Jalaquduq filialida amaliyot hisoboti - Экономика - Курсовые работы

Информация о документе

Цена	9000UZS
Размер	83.4KB
Покупки	0
Дата загрузки	09 Август 2023
Расширение	docx
Раздел	Курсовые работы
Предмет	Экономика

“Agrobank” ATB Andijon viloyati Jalaquduq filialida amaliyot hisoboti

Купить

REJA: KIRISH 1. “Agrobank” ATBning passiv operatsiyalari va bank faoliyatining asosiy ko’rsatkichlari. 2. “Agrobank” ATBning aktivlari tarkibi va ularning joylashishi hamda sifatining tahlili. 3. “Agrobank” ATB tomonidan xo’jalik subyektlarini kreditlash tartibi va mijozni kreditga layoqatliligini baholash tahlili. 4. “Agrobank” ATBning daromadlari, xarajatlari va foydasini shakllanishi va ularning tahlili. 5. “Agrobank” ATB tomonidan valyuta operatsiyalarini amalga oshirish tartibi. 6. “Agrobank” ATBning pul muomalasini tashkil etishi, ular bo’yicha me’yoriy- huquqiy hujjatlar bilan tanishish. 7. “Agrobank” ATBning yangi xizmat turlari va uning qo’llanish amlaliyoti. XULOSA KIRISH 2

Iqtisodiyotning muhim subyekti bo’lgan banklar faoliyatini o’rganish, ularning ishlash usullari, funksiya va operatsiyalarini bilish iqtisodiyotni samarali boshqarishda muhim omil sanaladi. Aynan shu o’rinda bankning barcha faoliyati bilan bog’liq bo’lgan buxgalteriya hisobi muhim hisoblanib, bu faoliyat nafaqat banklar tomonidan amalga oshirilayotgan barcha faoliyat turlarining hisobini yuritibgina qolmay, bank va bank xodimlariga operatsiyalarni nazorat qilish hamda xatoliklarning oldini olish va ularni o’z o’rnida bartaraf etishga keng imkoniyatlar yaratib beradi. Shu sababli bugungi kunning dolzarb masala va sohalaridan biri bu albatta banklarda buxgalteriya hisobi sanaladi. Hozirgi jadal sur’atlarda rivojlanib borayotgan global integratsiyalashuv hamda taraqqiyot asrida bank moliyaviy

- tijorat banklarining faoliyati va moliyaviy ko’nikmalar tashkil etishni belgilab beruvchi qonun hujjatlari bilan tanishtirish; - tijorat banklari xodimlarining vazifa va majburiyatlari haqida xabar berish; - tijorat banki faoliyati haqida ma’lumot berish; - tijorat banklari tomonidan olib borilayotgan operatsiyalar hisobini tashkil etish bo’yicha ma’lumot berish; - tijorat banklarining moliyaviy holati va natijalari haqida xulosalar taqdim etish va boshqalar. Mazkur ishlab chiqarish amaliyoti hisobotining predmeti - mamlakatimiz bank tizimining a’zolari ya’ni tijorat banklari, ularning bo’limlari, filiallarining ish faoliyati va moliyaviy ko’nikmalar yuritish amaliyoti hamda hisobotlari va ularda amalga oshirilgan operatsiyalar hamda ularning natijalari hisoblanadi. Mazkur hisobot 7 ta r

filial, 57 ta mini-bank faoliyat ko'rsatmoqda. Shuningdek, bank 5 ta sho’ba kompaniyasini tashkil etdi va ularning faoliyatini yoʻlga qoʻydi. 50 dan ortiq bank mahsulotlari va moliya xizmatlarini taklif etayotgan “Agrobank” ATB mijozlarning keng doirasiga xizmat koʻrsatmoqda. Xizmat koʻrsatishning keng tarmogʻi bank mijozlar uchun yanada jozibali va qulay boʻlishiga koʻmaklashmoqda. Yuridik shaxslar, jumladan, yirik kompaniyalar, kichik biznes va xususiy tadbirkorlik korxonalari, mikrofirmalar, tadbirkorlar va jismoniy shaxslar bank mijozlari hisoblanadi. Bankning asosiy yo’nalishlari: – bank tomonidan O’zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari va Markaziy bankning me’yoriy hujjatlariga rioya qilinishi; – bank xodimlarining yuqori kasbiy tayyorgarligi; – har bir menejer tomonidan mijozl

moliyalashtirish va institutsional taraqqiyotga texnik koʻmak berish boʻyicha loyihalarni amalga oshirish yuzasidan xalqaro moliya institutlari (XMI) bilan 10 yildan ortiq vaqtdan buyon muvaffaqiyatli hamkorlik olib borilayotganligi Bank ishonchliligi va barqarorligining muhim koʻrsatkichidir. XMI bilan hamkorlik bank rivojlanishining ustuvor yoʻnalishlaridan biri hisoblanadi. O’z maqsadiga erishish uchun bank operatsiyalarining eng yuqori rentabelligiga erishadi, xizmat ko’rsatish sifatini oshirishadi, xizmatlar to’plamini kengaytirib va barcha iste’molchilar (korporativ mijozlar, xususiy shaxslar, kichik va o’rta biznes korxonalari) uchun yangi texnologiyalarni rivojlantiradi. “Agrobank” ATB Andijon viloyati Jalaquduq filiali faoliyatining asosiy tamoyillari: – mijozlar biznesini chuqur

tomonidan mustaqil tekshiruvdan oʻtkazilmoqda. Bankning kreditga qodirligi va moliyaviy barqarorligi 2007 yildan boshlab xalqaro reyting agentliklari tomonidan tasdiqlanmoqda. 2 Raqobatchilar orasida Bank oʻzini biznes boʻyicha ishonchli hamkor sifatida namoyon etmoqda hamda oʻsish, rivojlanish, samaradorlik va bozordagi hissasini oshirishga intilgan holda oʻz faoliyatini amalga oshirishga harakat qilmoqda. Bankda moliyaviy ko’nikmalar va hisobotini tashkil qilish bank boshqaruvchisi tomonidan amalga oshiriladi. Bank buxgalteriya apparatini bankning bosh buxgalteri boshqaradi, bosh buxgalter bo’lmagan paytda bosh buxgalterning o’rinbosari rahbarlik qilishi mumkin. Bankning chakana biznes bo’limi xodimlari tarkibiga quyidagilar kiradi: - bo’lim boshlig’i; - yetakchi mutaxassis; - mas’ul ijr

vakillik hisobvarag’ining aylanma va qoldiq summalari bilan mosligini tekshirish bilan boshlaydi. Ichki va tashqi vakillik hisobvarag’i aylanma va qoldiq summalarining mosligini tasdiqlash uchun HKM ga elektron fayl yuboradi; 2) HKM bank yuborgan elektron faylni qabul qilib oladi va bankning tashqi va ichki vakillik hisobvaraq qoldiq summalarini dasturiy ravishda taqqoslaydi hamda ularning mosligini tasdiqlab banklarga qaytaradi. Vakillik hisobvaraqlar qoldiq summalari mos kelmasa, mavjud farq bartaraf etilmaguncha bank amaliyot kuni ochilmaydi hamda banklararo to’lovlarni amalga oshirishga ruxsat etilmaydi; 3) HKM dan tasdiq (W-fayl) olgandan so’ng, bankga banklararo to’lovlarni amalga oshirish uchun ruhsat beriladi; 4) filiallari mavjud bank filiallariga “To’lov markazi”da ochilgan tashq

yetkazib berishlari kerak, aks holda banklararo to’lovlar amalga oshirilmaydi. Bank aybi bilan amalga oshmay qolgan hujjat bo’yicha bank javobgar hisoblanadi, bundan bankka taalluqli bo’lmagan tashqi omillar mustasno; 7) HKM bankga banklararo to’lovlar tugaganligi to’g’risida ma’lumotni soat 17-20 da jo’natadi, shundan so’ng banklar o’rtasida banklararo to’lovlar to’xtatiladi. Markaziy bankning farmoyishiga asosan bank ish kuni qonun hujjatlariga asosan uzaytirilmagan bo’lsa, bank shu kunning o’zida bank ish kuni yakunlangandan so’ng, ya’ni soat 18-00 dan so’ng yoki agarda Markaziy bankning farmoyishiga asosan bank ish kuni qonun hujjatlariga asosan uzaytirilgan bo’lsa keyingi bank ish kuni soat 10-00 dan kechiktirmagan holda Markaziy bankka elektron balans (0106BS) hisobotini jo’natadilar

hamda har kuni kompyuterda arxivatsiyalash uchun javob beradigan xodimga beriladi. Har kuni dasturiy yo’l bilan hisobvaraqlar aylanmalari va qoldiqlari to’g’risidagi jamlanma ma’lumotlar olinadi. Ularda balans hisobvaraqlarining raqamlari, hisobvaraqlar nomlari, har bir hisobvaraq bo’yicha kun boshiga qoldiq summasi, debet va kredit aylanmalari hamda kun oxiriga qoldiq summasi ko’rsatiladi. Tijorat banklari passiv operatsiyalari hajmi, barqarorlik darajasi va shakllanish manbalari ularning moliyaviy va iqtisodiy samaradorligiga ijobiy ta’sir ko’rsatadi. Mamlakatimizda bozor munosabatalarining chuqurlashuvi va iqtisodiy islohotlarning keng qamrovliligi, shuningdek, jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozi tijorat banklari passiv operatsiyalari, yoinki ularning depozit siyosatining ahamiyatini osh

varag’idagi mablag’lar 7 524 2 Jalb e tilgan va qarz mablag’lari 3 086 517 532 8.1 3 404 152 614 7.5 +31 763 508 -0.6 3 Aholi jamg’armalari 3 898 523 87 2 10.3 4 121 531 685 9.1 +233 007 813 -1.2 4 Bank kapitali (O’z mablag’lari) 6 477 631 077 17.1 6 653 017 093 14.7 +175 386 016 -2.4 Jami passivlar 37 824 015 615 45 315 961 610 +7 491 94 5 995 Buxgalteriya balansi ma’lumotlariga ko’ra “Agrobank” ATB ning jami passivlari 2020 yilda 45 315 961 610 ming so’mni tashkil etgan va bu asosan mijozlar hisobvaraqlaridagi mablag’larning oshgani sababli ro’y bergan. Bankning o’z kapitali 2020-yilda 2019-yilga nisbatan 175386016 ming so’mga ko’paygan. Uning salmog’i esa jami passivlarning 14.7 foiziga teng. Mijoz hisob varag’idagi mablag’lar 2-

2 Taqsimlanmag an foyda va boshqalar 715 334 951 11.4 1 111 545 736 16.7 +396 210 785 35.7 3 Jami xususiy kapital 6 246 720 225 6 653 017 093 +406 296 868 6.2 2020-yildagi buxgalteriya balansi ma’lumotlariga ko’ra “Agrobank” ATB ning ustav kapitalida o’zgarish bo’lmagan. Taqsimlanmagan foyda esa o’sishga erishgan va bu 2020-yilda 2019-yilga nisbatan +396210758 ming so’mga yetgan. Jami xususiy kapital joriy yilda o’tgan yilga nisbatan 6.2% ga ko’tarilgan. Depozit hisobvaraqalari turlicha bo’lishi mumkin va ularning tasniflanishi asosida qo’yilmalar manbai, ularning maqsadli yo’naltirilganligi, daromadlilik darajasi va boshqa shu kabi mezonlar yotadi, ammo aksariyat hollarda mezon sifatida pul qo’yuvchi toifasi va qo’yilmaniolish shakllari inobatga olinadi. Pul qo’yuvchilar toifasidan kelib

Ko’rsatkich nomi 2019- yil 2020- yil Farq(+,-) Summa % Summa % Summa % Talab qilib olguncha 1 377 700 433 0.35 1 582 456 002 0.37 +2047555 69 1.14 Jamg’arma depozitlari 580 199 155 0.16 601 124 147 0.13 +2092499 2 1.03 Muddatli depozitlari 2 027 952 346 0.48 5 2 147 784 6 31 0.49 +1198322 85 1.06 Depozit sertifikatlar 200 554 481 0.05 194 124 764 0.04 -6429717 0.96 Xukumat hisobvaraqlari 0 0 0 Jami 4 186 406 415 1.00 4 525 489 544 1.00 + 339 083 129 1.08 Bank tomonidan jalb qilingan mablag’larning yuqori likvidlik darajasini ushlab turish va ma’lum yuqori daromad olish ehtiyojini belgilab beruvchi mavjud qonun va tartibga soluvchi aktlardan kelib chiqib turli aktivlarga joylashtiriladi. Talab qilib olinguncha saqlanadigan depozitlar – bu bankni oldindan

hisobvaraqalar ular hisob kitoblarni va to’lovlarni bir tomonlama tartibda yoki bir birlarining topshiriqlari bo’yicha amalga oshirish maqsadida ochilgan. Mazkur bankning boshqa bankda ochilgan vakillik hisobvarag’i «Nostro hisobvarag’i, mazkur bank boshqa bank uchun ochgan vakillik hisobvarag’i «Loro» hisobvarag’i deb yuritiladi va bunday hisobvaraqalarini ochish banklararo imzolangan shartnomaga muvofiq amalga oshiriladi. Bu hisobvaraqalardan to’lovlar, qoidaga ko’ra, ulardagi mablag’lar hajmi chegarasida amalga oshirilishi kerak. Ular bo’yicha mavjud mablag’lardan ko’proq operatsiyalar o’tkazish zaruriyati tug’ilganda, vakilga alohida balans hisobvarag’idan overdraft krediti berilishi mumkin. Qo’yilmaning muddati va summasi qanchalik katta bo’lsa, foizi ham shunchalik yuqori bo’ladi. Yu

3. “Sarmoya 17” (omonat muddati-24 oy, yillik foiz stavkasi-17%, omonatning eng kam miqdori - 500 000) 4. “Qulay 14” (omonat muddati-13 oy, yillik foiz stavkasi-14%, omonatning eng kam miqdori - 200 000) 5. “Foizsiz” (cheklanmagan muddatga, foiz stavkasi-0%, omonatning eng kam miqdori 10 000) Barcha turdagi omonatlar milliy valyutada, AQSH dollarida hamda yevroda ochilishi mumkin. “Agrobank” ATB jismoniy shaxslarning omonatlarini majburiy tarzda sug’urtalash lozim bo’lgan tizimga kiruvchi banklar reestriga kiradi-bu esa omonatlarning saqlanib qolishining yana bir kafolatidir. 2. “Agrobank” ATB Andijon viloyati Jalaquduq aktivlari tarkibi va ularning joylashishi hamda sifatining tahlili. Banklar o’z faoliyatlarini amalga oshirishlari uchun kerakli qimmatliklar: binolar, asbob-uskunala

mablag’larni foyda olish maqsadida joylashtirish faoliyatini ta’minlaydi.Bank aynan aktiv amaliyotlari natijasida daromadining asosiy qismini oladi. Bank aktivlari – bu bankka tegishli hamda moddiy qiymatga ega bo’lgan qiymatliklar: naqd pul mablag’lari, qarzga berilgan mablag’lar, binolar va asbobuskunalardan tashkil topadi. Bulardan tashqari, bankda nomoddiy aktivlar ham mavjud bo’lib, bular o’zlarining moddiy shakliga ega bo’lmaydilar, ammo bankning asosiy faoliyatida faol ishtirok etadi. Bank aktivlari juda turli-tuman bo’lishi mumkin, lekin hamma tijorat banklari o’ziga xos xususiyatlaridan kelib chiqib, bir xil turdagi aktivlarga ega. Ularning bir qismi maxsus jihozlangan banklar naqd pullarni saqlash uchun seyflar yoki temir shkaflar, komp’yuterlar, avtomashinalar tashkil etadi. Bun

- berilgan kreditlar; - qimmatli qog’ozlar - turli investitsiyalar - kapital xarajatlar Daromad keltirmaydigan aktivlar: - asosiy vositalar - nomoddiy aktivlar - pul mablag’lari Ikkinchi guruh aktivlariga bank faoliyatida katta e’tibor berilishi lozim, chunki bu guruhda aktivlar sifatini pasaytiruvchi aktivlar, muddati kechiktirilgan, foizsiz ssudalar, muddati o’tgan ssudalar va foizi to’lanmagan ijara va boshqalar bo’lishi mumkin. Aktivlarning maqsadga muvofiq joylashishi bo’yicha umumiy ko’rsatkich - daromad keltiruvchi aktivlarning umumiy aktivlar summasiga nisbati orqali aniqlanadi. Tijorat banklarining daromad keltiruvchi asosiy aktivlari- mijozlarga berilgan kreditlardir. Banklarning ikkinchi daromad keltiruvchi aktiv turi –davlatning qisqa muddatli obligatsiyalari (DQMO) ga jalb qi

zaxiralar shakllantiriladi. Mazkur usulni qo’llashning keyingi bosqichida kredit portfeli shakllantiriladi. Banklar amaliyotida kredit mablag’lari aktivlarning yirik ulushini tashkil etadi va bank faoliyatida muhim o’rin tutadi, chunki banklar daromadlarining asosiy qismini yuridik va jismoniy shaxslarga kreditlash xizmatlarini ko’rsatishdan oladi. Aktivlarni samarali boshqarish quyidagilardan iborat: - bank daromadi va xarajati o’rtasidagi marja ko’rinishidagi farqning o’sishi ; - daromad va kredit resurslari tavakkalchiligiga yetarli darajada rioya qilish; - bank aktivlarda foiz stavkasi o’zgarishi bilan foiz tavakkalchiligini kamaytirish maqsadida e’tiborini qaratish. Bank aktivlarini turli aktivlarga joylashtirish yuqori likvidlik darajasini ushlab turish va ma’lum yuqori daromad olish

muqobil usullardan maqbulini tanlab olishni nazarda tutadi. Bu usul jalb qilinayotgan resurlarni qay tariqa yuqori daromad keltiruvchi va kam sarflarni talab qiladigan sohalarga joylashtirish vazifasi qo’yiladi. “Agrobank” ATB faoliyatining asosiy ko’rsatkichlari va ularning daromadlari va xarajatlariga ta’siri. 8 № Ko’rsatkichlar 2021-yil 1- chorak 1. Банк капитали 1 080 870 245 2. Банк активларининг умумий хажми 10 604 477 873 3. Умумий кредит қўйилмалари миқдори 7 539 964 174 4. Жалб қилинган жами депозитлар 5 347 195 541 5. Соф фойда 677 033 830 6. Банк даромадлари 1 857 553 124 7. Банк харажатлари 1 180 520 954 8. Банкнинг амалиёт харажатлари 135 495 9. Банк капиталининг даромадлилик ( ҳар 1 сўмлиик капитал қанча даромад келтирмокда тийинда) 1.71 10 . Банк ак

Berilgan ma’lumotlardan ko’rinib turibtiki, bank aktivlarining daromadlilik darajasi 0.28 foizni tashkil etgan va bank kapitali har bir so’m uchun 1.71 nisbatda daromad keltirmoqda. 3. “Agrobank” ATB tomonidan xo’jalik subyektlarini kreditlash tartibi va mijozni kreditga layoqatliligini baholash tahlili. Jahon amaliyotida kreditlarni yagona, umumlashgan tasnifi yo`q. Chunki kreditlarning turli xil shakllari har bir mamlakatning iqtisodiy rivojlanish darajasiga, uning urf-odatlariga, aholi orasida kreditlarni berish va qaytarish bo’yicha tarixan shakllangan (tovar shaklida, pul shaklida, boshqa shakllar va shartlarda) usullariga bog`liq bo`ladi. Kreditning asosiy turlari: 1. Bank krediti. 2. Davlat krediti. 3. Iste`mol krediti. 4. Tijorat krediti. 5. Lizing. 6. Xalqaro kredit. Kreditning as

banklarni korxonalar moliyaviy ahvolini hisobga olmagan holda berilib, aslida u budjet subsidiyasining qo`shimcha shakli sifatida namoyon bo`ladi. Kreditning muddatliligi. Bu kreditning ma`lum muddatga berilishini anglatib, u qisqa va uzoq mudatli kreditga bo`linadi. Bu muddat qarzdor uchun xohlagan muddatda emas, balki u shartnomada belgilangan muddat hisoblanadi. Kreditning o`z vaqtida qaytarilishi ikkala tomon uchun ham muhim hisoblanadi. Qarz bergan tomon uchun kreditni o`z vaqtida foiz bilan qaytarilishi uni yana kreditga berish imkoniyatini yaratadi, qarzdorni esa shartnomada ko`zda tutilgan jazo choralaridan ozod etadi. Kreditning muddatliligi kelib tushuvchi boyliklarning tejamli va qayta ishlatish muddatiga, ishlab chiqarilgan mahsulotning jo`natish muddatiga, tovarlarni sotish mu

shartnomasida ko`rsatilgan ishni bajarishga (sotib olishga va boshqalar) sarflashi kerak. “Agrobank” ATB aksiyadorlik tijorat banki aholining bozordagi holatini to'g'ri baholab va qaror qabul qilish imkoniyatini beradigan moliya va bank yo'nalishi bo'yicha bilim va ko'nikmalarini oshirish bo'yicha faol ish olib bormoqda. Hozirgi kunga kelib moliya xizmatlari qiyin ko'rinish va tavsifga ega bo'lgan bir paytda, iste'molchilar yechish zarur bo'lgan masalalar paydo bo'la boshladi va bu masalalarni yechish uchun iste'molchida har doim ham yetarlicha bilim va ko'nikmalar bo'lmaydi. Aksariyat hollarda bu jarayon aholida moliyaviy bilimlar yo'qligi, oilaviy byudjetni rejalashtirish bo'yicha yetarlicha ma'lumotga ega emasligi va mo

- Kredit bo’yicha mutaxassis kredit olish imkoniyatini baholaydi - Bankda hisobraqam ochiladi; - Mijoz tomonidan avtosalon bilan tuzilgan shartnoma va boshqa boshlang’ich hujjatlar bankka topshiriladi; - Ariza tasdiqlangach esa, bank tomonidan kredit mablag’i dilerning hisob raqamiga ko’chirib beriladi. Kredit shartnomasi rasmiylashtirilgandan so’ng, bankda kredit berilishi bo’yicha majburiyat yuzaga keladi hamda quyidagi buxgalteriya provodkasi beriladi: Dt 91809 – “Banklarning kredit va lizing berish majburiyatlari” Kt 96351 – “Bankning kredit berish majburiyati bo’yicha kontr- hisobvarag’i”. Garovga olingan mulk bilan bog’liq rasmiylashtiriladigan hujjatlar kredit bo’limi xodimlari tomonidan konvertga solinadi va yelimlanadi hamda kassaga topshiriladi. Mazkur hujjatlar solingan konvert

Banklar tomonidan ko’rsatilgan xizmatlar uchun potensial qarz oluvchilardan vositachilik haqi olinayotganda quyidagi buxgalteriya o’tkazmasi amalga oshiriladi: Dt – qarz oluvchining talab qilib olunguncha depozit hisobvarag’i Kt 22896 – “Boshqa muddati uzaytirilgan daromadlar” Kredit qadrsizlanishini tasdiqlovchi obyektiv dalillar va sharoitlar aniqlangan taqdirda, zarar summasi quyidagi ikki miqdordan eng yuqorisi bo’yicha baholanadi: 1) “Tijorat banklarida aktivlar sifatini tasniflash va aktivlar bo’yicha ehtimoliy yo’qotishlarni qoplash uchun zahiralar shakllantirish hamda ulardan foydalanish tartibi to’g’risida”gi nizomga (ro’yhat raqami 2696, 2015-yil 14 iyul) muvofiq aniqlangan summa bo’yicha; 2) kreditning balans qiymati va kreditning dastlabki real foiz stavkasi bo’yicha diskontlan

NSOS = (Xususiy kapital (480 – 470 – 460) + Uzoq muddatli kredit va qarzlar (570+580) – Uzoq muddatli aktivlar (130) Korxonaning uzoq muddatli aktivlari (Balans aktivining I bo’limi) xususiy kapitalidan oshib ketsa, nolikvid balans vujudga keladi. Nolikvid balansga ega bo’lgan korxona Bank kreditidan foydalanishga haqli emas. Korxonalarning kreditga layoqatliligini aniqlashda turli xil ko’rsatkichlardan foydalaniladi. Ko’rsatkichlar soni chegaralanmagan, ya’ni qarz oluvchining faoliyatidan kelib chiqqan holda, har bir tijorat banki uni o’zi mustaqil aniq laydi. Banklar orqali qarz oluvchining kreditga layoqatliligini baholash turlicha bo’lishi mumkin, lekin ularning hammasi ma’lum bir andozaga tushirilgan moliyaviy koeffi tsiyentlardan foydalanadilar. Ularga: Qoplash koeffitsiyenti, Likvid

Tijorat banklari faoliyatining bosh maqsadi boʼlib, olinadigan foydaning miqdorini imkon qadar koʼpaytirish hisoblanadi. Bu esa, oʼz navbatida, ular daromadlarining hajmiga va barqarorligiga bogʼliq. Tijorat banklari daromadlarining manbai boʼlib, bank biznesining quyidagi turlari hisoblanadi: – ssuda biznesi; – diskont biznes; – qimmatli qogʼozlar biznesi; – mulklar va qimmatliklarni boshqarish biznesi; – kafolatlar berish; – mablagʼlarni depozitlarga jalb qilish va ularning hisobini yuritish bilan bogʼliq faoliyat; – savdo-vositachilik biznesi. Ushbu faoliyatlarning har bir turi bank ushbu operatsiyalarda qanday vaziyatda qatnashishiga qarab ajralib turadi. Ssuda biznesi banklarning kreditlash faoliyati orqali amalga oshiriladi. Tijorat banklari faoliyatining birlamchi ahamiyatga ega boʼ

Demak, kreditlardan olingan foizli daromadlar kreditlarning muddatiga koʼra qisqa, oʼrta va uzoq muddatli kreditlardan olingan foizli daromadlarga boʼlinadi. Oʼzbekiston Respublikasida oʼrta muddatli kreditlar toifasi mavjud emas. Shu sababli, respublikamiz banklarida qisqa va uzoq muddatli kreditlardan olingan foizli daromadlar mavjud. Shuningdek, kreditlardan olingan foizli daromadlar kredit shakllari boʼyicha ham turkumlanadi. Jumladan, overdraft kreditlaridan, kontokorrent kreditlash shaklidan olingan daromadlar va hokazo. Diskont biznesi – bu bank tomonidan tijorat veksellarini, toʼlanmagan talablarni chegirma hisobiga sotib olinishidir. Banklarning diskont biznesi, asosan, faktoring va forfeyting operatsiyalari orqali amalga oshiriladi. Faktoring operatsiyasida tovar hujjatlari yoki

Tijorat banklarining qimmatli qogʼozlar biznesidan oladigan daromadlari fozli daromad, dividend va komission daromad koʼrinishida boʼladi. Mulklar va qimmatliklarni boshqarish biznesi tijorat banklarining trast operatsiyalari orqali amalga oshiriladi. Trast operatsiyalari bankka daromadni mijoz mulkini (koʼchmas mulk, qimmatli qogʼozlar, hisobraqamdagi mablagʼlar) boshqarish yoki ushbu mulkka doir ayrim maxsus topshiriqlarni bajarish orqali komission toʼlovlar shaklida keltiradi. Trast shartnomalarida mijoz bank kelishuvga muvofiq tarzda bankka mulklarni boshqarish evaziga maʼlum foiz vaʼda qiladi. Mazkur xizmat turida bank va mijoz orasida operatsiyaning aniq turi belgilab berilgan boʼladi. Xususan, joriy yilda mijoz mulkidan foydalanish evaziga kelgan daromad kelishuvga nisbatan past boʼ

oʼzgarishida koʼp jihatdan daromad omillari asosiy oʼrin tutadi. Shu sababdan, tijorat banklari amaliyotida moliyaviy barqarorlikka taʼsir etuvchi daromad omillarini aniqlash, tasniflash va tahlil qilish muhim ahamiyatga ega « Agrobank » ATBning 2019-2020 yillardagi daromadlari tahlili. 12 mln № Кўрсаткичлар номи 2019 2020 Фарқи (+,-) Сумма Сал - моғи % Сумма Сал - моғи % Сумма Сал - моғи % 1 Фоизли даромадлар 1016367 54.7 1 675 217 62.0 +658 850 1.64 1.1 Бошқа банкларга жойлаштирилган маблағлар учун фоизли даромадлар 4130 0.3 4801 0.2 + 671 1.16 1.2 Берилган кредитлар учун фоизли даромадлар 685 466 36.9 1 118 861 41.4 + 433 396 1.42 1.3 Инвестициялар бўйича фоизли даромадлар 326 100 17.5 549 982 20.3 + 223 882 1.56 1.4 Лизинг бўйича фоизли даромадлар 2 244 0.8 0 0 2 Фоизсиз даромадлар 8

даромад 2.3 Махаллий тўловлар бўйича олинган даромад 526 314 28.3 600 214 22.2 +73900 0.32 2.4 Хорижий тўловлар бўйича олинган олинган даромад 6 750 0.4 10 943 0.4 + 4 193 1.48 2.5 Кўрсатилган хизматлар бўйича бошқа комиссион даромадлар 248 176 13.4 298 775 11.0 + 50 599 1.20 2.6 Чет эл валютаси фойдаси 24 765 1.3 71 158 2.6 + 46 393 1.61 2.7 Банк тижорат операцияларидан олинган фойдаси 2.8 Бошқа фоизсиз даромадлар 15 640 0.8 27 264 1.0 +11 624 1.57 Жами даромад (1+2) 1 857 553 100.0 2 704 009 100.0 +846 456 1.45 Berilgan balans ma’lumotlariga ko’ra “Agrobank” ATB ning umumiy daromadlari ijobiy farq aks ettirgan va 2020-yilda 2019-yilga nisbatan 846 456 mln so’mga ortgan. Foizli daromadlar salmog’ining foizsiz daromadlarga nisbatan joriy yilda ham taqqoslanayotgan yilda ham umumiy da

Foizsiz daromadlar ham 2020-yilda o’sish tendensiyasiga ega. Mahalliy to’lovlar bo’yicha olingan daromadlar 2020-yilda 22.2 foizni tashkil etgan «Agrobank» ATB ning foizli hamda foizsiz xarajatlari tarkibi va dinamikasi tahlili. 13 mln № Кўрсаткичлар номи 20 19 20 20 Фарқи (+,-) Сумма Сал - моғи % Сумма Сал - моғи % Сумма Сал - моғи % 1 Фоизли харажатлар 637 800 54.0 800 030 54.8 +162230 1.25 1.1 Депозитлар бўйича фоизли харажатлар 458 127 38.4 501 478 40.3 +43348 1.19 1.2 Бошқа банкларнинг қисқа муддатли депозитлари бўйича фоизли харажатлар 125 147 26.1 236 475 21.4 +111328 1.88 1.3 Кредитлар бўйича фоизли харажатлар 32 014 0.9 33 456 1.3 +1442 1.04 1.4 Чиқарилган қимматли қоғозлар бўйича фоизли харажатлар 1.5 Бошқа фоизли харажатлар 22 512 0.7 28 621 1.8 + 6 109 1.09 Жами фоизли харажатл

2.2 Чет эл валютасида кўрилган (фойда) зарарлар 24 765 2.3 71 158 4.2 +46 393 1.54 2.3 Синдикат кредитларда қатнашиш билан боғлиқ харажатлар 2.4 Олди-сотди операциялари бўйича кўрилган зарарлар 14 514 1.47 16 780 1.14 +2266 1.15 2.5 Тижорат амалиётлари бўйича йўқотишлар 2.6 Инвестициядан кўрилган зарарлар 4 053 0.03 4 178 0.06 +125 1.03 2.7 Операцион харажатлар 13 495 1.3 18 956 1.2 +5461 1.4 Жами харажатлар (1+2+а) 1 180 520 100.0 1 459 531 100.0 +279011 1.23 Berilgan balans ma ’ lumotlariga ko ’ ra “Agrobank” ATB ning umumiy xarajatlari ijobiy farq aks ettirgan va 2020- yilda 2019- yilga nisbatan jami xarajatlar 279011 mln so ’ mga ortgan . Foizli xarajatlar salmog’i 2020- yilda 90.2 foizni tashkil etgan. Foizli xarajatlarning asosi qismi depozitlar bo’yicha foizli xarajatlarga to’gr

Respublika tijorat banklari bir holda o’z tarkibiy tuzilmalarida qimmatli qog’ozlar bo’yicha fond bo’limlari yoki boshqarmalariga egadirlar, ular fond qimmatliklari bilan amalga oshirish mumkin bo’lgan turlicha operatsiyalarni – bankning o’z qimmatli qog’ozlari emissiyasini tashkil etishdan tortib investitsiya muassasalariga xos bo’lgan barcha operatsiyalar majmuini bajaradi. Bunda fond bo’limlari bevosita bank operatsiyalarini qimmatli qog’ozlar bilan amalga oshiriladigan operatsiyalarni uygunlashtirishi (masalan, veksellar hisobini yuritish), shuningdek, investitsiya muassasalari uchun xos bo’lgan operatsiyalar bilan birga amalga oshirishi mumkin. Tijorat banklarining qimmatli qog’ozlar bozoridagi faoliyatini shartli ravishda uchta: emissiya, investitsiya va vositachilikyunalishiga ajrat

uchun va tashqi qarzlar bo’yicha foizlarni to’lash uchun chet el valyutasini sotib oladi; – jahon va milliy bozor baholarini taqqoslash, shuningdek, milliy va chet el valyutalarida ifodalangan turli mamlakatlarning baho ko’rsatkichlarini taqqoslash uchun; – firma va banklarning chet el valyutasidagi hisob varaqlarini vaqti-vaqti bilan qayta baholash uchun valyuta kursi zarur. Valyuta kursi – bu bir mamlakat pul birligining boshqa mamlakatlar pul birliklarida yoki xalqaro valyuta birliklarda ifodalangan bahosidir. Tashqi valyuta kursi almashuv qatnashchilari uchun valyuta bozoridagi talab va taklif nisbati orqali aniqlanadigan bir valyutani boshqasiga qayta hisoblash koefitsientidir. Biroq valyuta kursining qiymat asosi bo’lib valyutaning xarid qobiliyati hisoblanadi. “Agrobank” ATB Andijon

So’mda: Dt-17101- 000– Valyuta pozitsiyasi hisobvarag’i Kt-10103- 000- VASh dagi naqd pullar Agar naqd chet el valyutasi sotilsa: Dt-17101- 840 – Valyuta pozitsiyasi hisobvarag’i Kt-10103- 840- VASh dagi naqd pullar So’mda: Dt-10103- 000- VASh dagi naqd pullar Kt-17101- 000– Valyuta pozitsiyasi hisobvarag’i 14 Valyutaaning eng muhim xarakteristikasi uning konvertirlanganligidir. Konvvertirlanganlik - darajasiga ko’ra valyuta kursi 3 ga bo’linadi. - erkin «suzib» yuruvchi - cheklangan darajada «suzib»yuruvchi. - qayd etilgan valyuta kurslari. Erkin «suzib» yuruvchi valyuta kursi ma’lum valyutaga bo’lgan bozor talabi va taklifi ta’sirida o’zgarib turishi mumkin. Masalan. AQSH dollori, Yaponiya ienasi, Angliya funt stirlingi; Yevro kabi valyutalar jahon valyuta ayirboshlashida keng ishtirok e

Valyuta kursining ko’p omilliligi uning boshqa iqtisodiy kategoriyalar bilan bog’liqligini, jumladan, qiymat, narx, pul, foiz, to’lov balansi va boshqalar bilan bog’liqligini aks ettiradi. Shuningdek ularing murakkab biri kuvi va ba’zi omillarning eng muhim omil sifatida yuzaga chiqishiga olib keladi. Bu omillar ichida quyidagilarni ko’rsatish mumkin. Valyutalarning xarid qobiliyatlari bo’yicha ularning o’zaro nisbati o’zida qiymat qonunini aks ettirib, valyuta kursini aniqlash vositasidir. Shu sababli valyuta kursiga inflyasiya sur’atlari ta’sir ko’rsatadi. Mamlakatda inflyasiya darajasi qanchalik yuqori bo’lsa, milliy valyuta kursi shunchalik past bo’ladi, (agar boshka omillar qarshi tasir ko’rsatmasa). Bank operatsiyalarining 60-70%ni dollarda, yevroda amalga oshirilishi shu valyutalarg

6. “Agrobank” ATBning pul muomalasini tashkil etishi, ular bo’yicha me’yoriy-huquqiy hujjatlar bilan tanishish. “Agrobank” ATB pul muomalasini “ O’zbekiston Respublikasida banklar tomonidan naqd pul muomalasiga doir ishlarni tashkil etish to’g’risida”gi yo’riqnomaga asosan tashkil etiladi. “Agrobank” ATB va ularning filiallari mijozlarning naqd pullarga bo’lgan talabini o’z vaqtida qondirish uchun majburiy tartibda aylanma kassalarini, shuningdek naqd pullar zaxirasini tashkil etadilar. Naqd pul muomalasi — tovar va xizmatlar uchun, shuningdek aholi, xo’jalik yurituvchi subyektlar va banklar o’rtasidagi hisob-kitoblarni amalga oshirishda banknot va tanga ko’rinishida naqd pullarning uzluksiz harakati. Naqd pul zaxirasi — aholi va xo’jalik yurituvchi subyektlarning naqd pulga bo’lgan talabl

Bank naqd pul muomalasining holatini hamda bu holatni tavsiflovchi ko’rsatkichlarni tahlil qilish asosida naqd pullarning bank kassalariga kelib tushishi, aholi va xo’jalik yurituvchi subyektlarning naqd pulga bo’lgan talablarini o’z vaqtida qondirishga qaratilgan takliflarni ishlab chiqishi hamda mahalliy davlat hokimiyati organlariga kiritishi mumkin. Aholiga va barcha xo’jalik yurituvchi subyektlarga bank kassalaridan naqd pullarni berish, ularning bankdagi depozit hisobvaraqlaridagi mablag’lari doirasida, kassa hujjatlarida ko’rsatilgan maqsadlar uchun amalga oshiriladi. Qonunchilikda belgilangan hollarda aholiga va xo’jalik yurituvchi subyektlarga ularning bankdagi ssuda hisobvaraqlaridan naqd pullar berilishi mumkin. Banklar aholiga va xo’jalik yurituvchi subyektlarga naqd pullarni u

Bank naqd pullar zaxirasini tartibga solish hamda mijozlarning naqd pulga bo’lgan talablari o’z vaqtida va to’liq qondirilishiga erishish uchun har oyda “Ish haqi va unga tenglashtirilgan to’lovlarga bank kassalaridan naqd pullarni berish kalendari”ni tuzadi. Kalendarda xo’jalik yurituvchi subyektlarga naqd pullarni berishning kelishilgan muddatlari va beriladigan naqd pullarning aniq miqdori oyma-oy qo’yib boriladi. Banklar tomonidan naqd pullarni mijozlarga berish, birinchi navbatda banklarning aylanma kassasidagi naqd pullar, shuningdek naqd pullar zaxirasi hisobidan amalga oshiriladi. Banklar mijozlarining naqd pullarga bo’lgan talablarini o’z kassalarida mavjud bo’lgan va barcha manbalardan tushishi kutilayotgan tushumlari hisobidan qondirish choralarini ko’rishlari lozim. Banklar mij

uchun qaydnomadan foydalaniladi (ushbu qaydnoma asosida banklarga madad pullarini yetkazish uchun tegishli farmoyish tayyorlanadi); tegishli hududdagi banklar o’rtasida naqd pullarni qayta taqsimlash yoki Bosh boshqarmalar HKKM aylanma kassasidagi naqd pullar hisobidan tijorat banklarining naqd pulga bo’lgan talablarini qondirish bo’yicha tezkor choralarni ko’radi. Banklar aylanma kassalarini naqd pullar bilan ta’minlash banklarning vakillik hisobvarag’idagi mablag’lar doirasida, zarur hollarda Bosh boshqarmalarning HKKM zaxira jamg’armalaridagi naqd pullardan foydalangan holda, cheklanmagan miqdorda amalga oshiriladi. Bosh boshqarmalar o’zining HKKMdagi aylanma kassasini zarur hollarda Markaziy bankning zaxira jamg’armasidagi naqd pullar bilan to’ldirishga ruxsat so’rab, O’zbekiston Respu

aylanma kassani ta’minlash uchun zarur bo’lgan naqd pul summasi (kodli so’z bilan). Bosh boshqarmalarning HKKM aylanma kassasini naqd pullar bilan ta’minlashga ruxsat so’rash tegishli hududdagi tijorat banklaridan kelib tushgan buyurtmalar ham hisobga olingan holda amalga oshiriladi. Bosh boshqarmalarning HKKM aylanma kassasini Markaziy bankning zaxira jamg’armasidagi naqd pul bilan ta’minlash bo’yicha ruxsatnoma buyruq asosida Markaziy bankning zaxira jamg’armalarini tasarruf etish vakolati berilgan Markaziy bank Raisining o’rinbosari tomonidan imzolanadi va maxsus dastur orqali yuboriladi. Bosh boshqarmalarning HKKM aylanma kassasidan banklarning aylanma kassalariga madad pullarini yetkazib berish, Bosh boshqarmalar farmoyishiga asosan, inkassatsiya xizmati tomonidan amalga oshiriladi. O

Banklardan naqd pullarni Bosh boshqarmalarning HKKM aylanma kassasiga olib kelish yoki qayta taqsimlash hisobiga boshqa banklarga yetkazib berish Bosh boshqarmalar farmoyishiga asosan, inkassatsiya xizmati tomonidan amalga oshiriladi. 7. “Agrobank” ATBning yangi xizmat turlari va uning qo’llanish amlaliyoti. Respublikamizda soʻnggi yillarda bank tizimini rivojlantirish, ayniqsa, sohaga zamonaviy IT-texnologiyalarni keng joriy etish, raqamlashtirish jarayonlarini jadallashtirish qaratilgan konstruktiv choralar koʻrilmoqda. Bu boradagi jarayonlar joriy yildan boshlab yana-da tezlashtirildi. Bu bejiz emas. Zero, davlatimiz rahbari taʼkidlab oʻtganidek, "Afsuski, bank tizimi raqamli texnologiyalarni qoʻllash, yangi bank mahsulotlarini joriy etish va dasturiy taʼminotlar boʻyicha zamon tala

boʻlimiga murojaat qilgan holda, oʻz xohishiga koʻra pensiya pulining maʼlum bir qismini naqd pul koʻrinishida olishi mumkin. Hozirda pensionerlar uchun kartadagi mablagʻlarini bankomatlardan bepul naqdlashtirish, shuningdek, toʻlovlarni naqd pulsiz amalga oshirishlari uchun barcha hududlarda tegishli toʻlov infratuzilmasi yaratilgan. Toʻlovlarni masofadan onlayn tarzda toʻlash imkoniyati ham bank kartalaridan foydalanishning oʻziga xos qulayligi hisoblanadi. Oʻzbekiston Respublikasi bank-moliya tizimida soʻnggi yillarda aynan shunday zamonaviy texnologiyalarni qoʻllash sohada birmuncha qulaylik va yangiliklar yaratayotgani shundan dalolat beradi. Jumladan, yurtimizda mijozlarga taklif etilayotgan masofaviy bank xizmatlaridan “Bank-mijoz”, “Internet-banking”, “SMS-banking” hamda “Mobil- ba

xabarnomalari, pul oʻtkazmalari va shu kabi boshqa zamonaviy xizmat turlarini joriy etish imkoniyati yaratildi. Boshqacha aytganda, texnologik platforma mobil aloqa yoki internet mavjud boʻlgan har qanday joyda plastik kartochka boʻyicha tranzaksiyalarni amalga oshirish imkonini beradi. Shu bilan birga, mamlakatimizda bank hisobvaraqlarini masofadan boshqarish tizimining qoʻllanish doirasi kengayib boryapti, tadbirkorlar oʻrtasida keng ommalashib, tijorat banklari tomonidan koʻrsatilayotgan masofaviy bank xizmatlaridan foydalanuvchilar soni birgina 2017-yilning oʻziga kelib 2 milliondan oshib ketdi. Vaholonki, bu koʻrsatkich 2011-yilda 25 ming nafarga ham yetmasdi. Joriy yilda esa foydalanuvchilar soni keskin koʻpaydi(bu boʻyicha aniq statistikani topishning imkoni boʻlmadi). Masofaviy ban

Gap shundaki, “Korporotiv internet-banking” xizmatidan foydalangan holda, mijozlar quyidagi imkoniyatlarga ega boʻlishi mumkin: - Bank muassasasiga kelmagan holda, toʻlovlarni masofadan, uydan yoki ofisdan bajarish; - Mijozga zarur boʻlgan kunlik, oylik va yillik hisobotlarni (htms, xls) chiqarish hamda chop etish; - Koʻp foydalanadigan maʼlumotlar, sana, valyutalar kursi va bank amaliyot kuni va tizimi maʼlumotlarini onlayn kuzatib borish; - Toʻlov topshiriqnomalarining saqlangan tayyor shablonlaridan foydalanib, toʻlovlarni tezkor ravishda bajarish; Yuridik shaxslar uchun “SMS-xabarnoma” xizmati uchun tarif miqdorlari “Toʻliq xizmat”, “Qoldiq xizmat” kabi turlarga tabaqalashtirilgan boʻlib, oylik abonent toʻlov mos ravishda eng kam oylik ish haqining 15, 10 va 5 foiz miqdorida belgilanga

Bularning barchasi mijozlar bank uchun emas, balki bank mijozlar uchun tamoyilini masofadan turib ham taʼminlashda katta ahamiyat kasb etadi. Elimizning uzogʻini yaqin, ogʻirini yengil qilish esa eng asosiy vazifadir. XULOSA “Agrobank” ATB yurtimizda eng yetakchi banklardan biri hisoblanadi hamda u jahon standartlariga mos keluvchi, o’zining puxta o’ylangan strategiyalariga ega tijorat banki hisoblanadi. Ushbu ishlab chiqarish amaliyotini “Agrobank” ATB Andijon viloyati Jalaquduq filialida o’tar ekanman, bankning aksariyat mijozi jismoniy shaxslar hisoblanadi. Mazkur mijozlar aholining nisbatan daromadi yuqoriroq qismi hisoblanadi. Fikrimizcha, aynan bu omil bankdagi mablag’lar aylanuvchanligini, likvidlilikni, qolaversa bankning samaradorlik ko’rsatkichlariga o’zining sezilarli ijobiy ta’

bank manfaati, balki mijozning ham manfaati mavjud ekanligini unutmaslik joiz. Bankdagi har bir operatsiyalarni bajarganda ularni ro’yxatga olinishi hamda buxgalteriya hisobining yuritilishi va operatsiyalar tugaganidan so’ng ular bilan bog’liq tegishli hujjatlarning arxivda saqlanishini guvohi bo’ldim. FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR 1. O`zbekiston Respublikasining “Banklar va bank faoliyati to`g`risida”gi qonun. 2. O`zbekiston Respublikasining “Buxgalteriya hisobi to`g`risida”gi qonuni 3. Bank xizmatlari ommabopligini oshirish bo'yicha qo'shimcha chora-tadbirlar to'g'risida O'zbekiston Respublikasi Prezidentining Qarori, №PQ-3620, Qabul qilingan sana 23.03.2018, Kuchga kirish sanasi 24.03.2018 4. Respublika bank tizimini yanada rivojlantirish va barqarorligini oshirish chor

Купить