Aholi statistikasi - Экономика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	121.7KB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Экономика

Aholi statistikasi

Купить

Aholi statistikasi

* Jamiyatning ijtimoiy salohiyati deganda, uning ijtimoiy imkoniyati, * qudrati, milliy boyligi tushuniladi. Ijtimoiylik bevosita aholining turmush tarzi * va darajasi hamda intellektual salohiyati bilan baholanadi. Shu nuqtai nazardan * ijtimoiy salohiyatga aholi soni, tarkibi, dinamikasi, shuningdek mehnat * resurslari ham kiradi. * Huquqni muhofaza qilish organlari xodimlari o‘z faoliyatlarida bevosita * ushbu tushunchalar bilan doimiy ravishda to‘qnash keladilar. Har bir ichki * ishlar idoralari xodimi aholi soni, tarkibi va ularning migratsiyasi haqidagi * ma’lumotlarga ega bo‘lishi hamda ushbu jarayonni tahlil qilib borishi kerak. * Chunki aholi bilan bog‘liq bo‘lgan ko‘rsatkichlar jinoyatchilik statistikasida * katta ahamiyat kasb etadi. * Jamiyatning ijtimoiy salohiyatini o‘rganish

* Aholining tabiiy o‘sishini, ya’ni tug‘ilganlar va o‘lganlarni, nikohdan o‘tgan * va ajralishlarni fuqarolik holatini qayd qiluvchi idoralar hisobga olib boradi. * Aholi migratsiyasi, ya’ni bir mamlakat, viloyat, tuman va aholi * yashaydigan punktlarga keluvchilar hamda boshqa yerga ketganlar shaharlarda * uy daftarida, qishloq joylarda esa qishloq kengashlarining xo‘jalik daftarlari va * ro‘yxatlarida hisobga olib boriladi. * Ana shu hisobga olish va oldin o‘tkazilgan aholi ro‘yxati ma’lumotlariga * (asoslanib) statistik ishlov berish orqali har yili hisob-kitob qilish yo‘li bilan * butun mamlakatdagi, ayrim viloyat, tuman hamda shahar va qishloq aholisining * umumiy soni aniqlandi. Buni quyidagi formula orqali ifodalash mumkin: * A = Ao + (TS - O‘S) + (KLS-KTS) * Bu yerda : * A – aholin

* Bunday hisoblashlarni shahar va qishloq miqyosida jins, yoshga ko‘ra ham * bajarish mumkin. * Ro‘yxat o‘tkazish va joriy hisoblashlar yordamida aholi soni odatda yil * boshidagi sana bilan aniqlanadi. Ammo, jon boshiga to‘g‘ri kelgan yalpi ichki * mahsulot, milliy daromad, yalpi daromad kabi ko‘rsatkichlar aholining yil * boshidagi yoki yil oxiridagi soniga emas, balki o‘rtacha soniga asoslanib * hisoblanadi. * Aholi tarkibi quyidagi belgilar bo‘yicha statistik o‘rganiladi: * 1) umumdemografik belgilar (jinsi, yoshi, ommaviy holati); * 2) aholining milliy tarkibini tavsiflovchi belgilar (millati, ona tili, * fuqaroligi); * 3) mehnat resurslarini tavsiflovchi belgilar (ishlash joyi, mashg‘uloti, * mutaxassisligi); * 4) aholining ijtimoiy tarkibini tavsiflovchi belgilar (ijtimoiy guruhi, *

* Jamiyatning rivojlanishida aholining demografik ko‘rsatkichlari, mehnat * resurslari, hududiy joylashishlarini tartibga solib turish zarurdir. Bu vazifalar * bevosita aholi tarkibini o‘rganish, tahlil qilish orqali amalga oshiriladi. * Aholining jinsiy tarkibiga oid ko‘rsatkichlar: * – inson zurriyotini barpo qilishda; * – mehnat resurslarining shakllanish sur’ati va xususiyatlarini belgilashda; * – jamiyatning ehtiyoji va imkoniyatlarini hisobga olishda katta rol * o‘ynaydi. * Statistik ma’lumotlarga binoan, yangi tug‘ilgan chaqaloqlar orasida o‘rta * hisobda har 100 nafar qiz bolaga 56 nafar o‘g‘il bola to‘g‘ri keladi. Bunday * biologik qonuniyat jahonning barcha mamlakatlariga xos xususiyat bo‘lib: * a) aholi sonining bir me’yorda o‘sishida; * b) insoniyatning mangu saqlanib qolishida

* Shu narsa ilmiy jihatdan isbotlanganki, kishilik jamiyati va inson avlodini * mangu saqlab qolish uchun o‘rta hisobda har 100 oila kamida 270 farzandga * ega bo‘lishi, buning uchun esa jinsiy mutanosiblikni ta’minlash zarur. * Statistika orqali aholini shahar va qishloq aholisiga bo‘lib o‘rganish: * 1) mamlakatda urbanizatsiya (shaharlashtirish) jarayoni qay darajasida * borayotganini; * 2) bozor munosabatlarining shahar va qishloq joylarida qay darajada * shakllanganini; * 3) turmush darajasi bo‘yicha shahar bilan qishloq aholisi o‘rtasidagi * tafovutlarni; * 4) shahar va qishloq joylarida davlatning ijtimoiy siyosati qay darajada o‘z * ijrosini topayotganligi kabi qator masalalarni tahlil qilish uchun zarurdir. * O‘zbekiston aholisi tabiiy ko‘payish hisobiga ortmoqda va tez sur’atlar *

* 2009-yil yanvar-dekabr oyi mobaynida tug‘ilganlar soni 649,7 kishini * tashkil etdi va 2008-yilning tegishli davriga nisbatan 3,6 ming kishi yoki 0,6 * foizga ko‘paydi, tug‘ilish koeffitsiyenti esa 23,6 dan 23,3 promillegacha * kamaydi. * Tug‘ilish koeffitsiyentining kamayishi Sirdaryo viloyati (24,3 dan 22,8 * promillegacha) Namangan viloyati (24,4 dan 23,0 promillegacha), Samarqand * viloyati (25,6 dan 24,2 promillegacha) va Surxondaryo viloyatida kuzatiladi. * O‘lim soni respublikaning barcha viloyatlarida kamaygan. O‘lim sonining * sezilarli kamayishini Toshkent shahrida (7,8dan 7,1 promillegacha), Andijon * viloyatida (5,1 dan 4,6 promillegacha), Xorazm viloyatida (4,8dan 4,3 pro- * millegacha) va Qoraqalpog‘iston Respublikasida (5,4 dan 4,9 promillegacha) * ko‘rish mumkin.

* O‘limga sabab bo‘luvchi omillardan 58,9 foizini qon aylanish tizimi * kasalliklari, 7,6 foizini o‘simtalar, 6,6 foizini baxtsiz hodisalar, zaharlanish, * jarohatlar, 6,3 foizini nafas olish organlarining kasalliklari tashkil etadi. * Dastlabki ma’lumotlarga ko‘ra, 2009-yilning yanvar-dekabr oyi mobaynida * 7,3 ming bola 1 yoshigacha bo‘lgan davrda vafot etgan. Chaqaloqlar o‘limining * koeffitsiyenti 12,5 promilledan 11,9 promillegacha kamaygan. * 1 yoshigacha bo‘lgan davrda o‘lgan bolalarning umumiy sonidan 49,4 foizi * perinatal davrda yuzaga kelgan holatlar, 33,5 foizi nafas olish organlarining * kasalligi, 7,4 foizi tug‘ma nuqsonlar va 3,3 foizi infeksion va parazitar * kasalliklardan olamdan ko‘z yumgan. * 2009-yilning yanvar-dekabr oyi mobaynida 277,6 ming nikoh qurish va * 17,2 min

* 2009-yilda mehnat bilan ta’minlash organlariga murojaat * etganlar soni 658,2 ming kishini tashkil etib, bu 2008-yilga nisbatan 5,6 foizga * ko‘p. * Ish qidiruvchi sifatida ro‘yxatdan o‘tgan fuqarolarning umumiy sonidan 0,6 * foizini 16 yoshdan 18 yoshgacha, 54,3 foizini 18 yoshdan 30 yoshgacha, 43,0 * foizini 30 yoshdan 50 yoshgacha bo‘lgan fuqarolar tashkil etadi. * Mehnat organlarida ish qidiruvchilar sifatida ro‘yxatda turgan fuqarolar * soni 2008-yilda 22,9 ming kishini tashkil etgan bo‘lsa, 2009-yilning oxirida * 20,1 ming kishini tashkil etgan, ya’ni 12,0 foizga kamaygan. * Mehnat organlarida ish qidiruvchilar sifatida ro‘yxatda turgan * fuqarolarning umumiy soni Toshkent shahrida 4,2 ming kishini (respublika * bo‘yicha umumiy hisobda turganlarning 20,7 foizi), Qashqadaryo viloyat

* Mehnat organlarining ko‘magida 2009-yilda 566,3 ming kishi mehnat bilan * ta’minlangan (mazkur davr ichida ish qidirib murojaat etganlarning 86,0 foizi), * bu oldingi yilning tegishli davrga nisbatan 1,7 foizga kamroq. * Ish bilan ta’minlash organlari orqali ish bilan ta’minlangan fuqarolarning * soni quyidagi ko‘rsatkichlar orqali tavsiflanadi: * Aholining mamlakat ichkarisida bir joydan ikkinchi joyga ko‘chishi ichki * migratsiya, bir mamlakatdan boshqa mamlakatga ko‘chishi esa tashqi * migratsiya deb ataladi. Ichki va tashqi migratsiyaning sabablari har xil bo‘lishi * mumkin. Masalan, hozirgi vaqtda statistikada aholi migratsiyasining quyidagi * sabablari ajratib ko‘rsatiladi: o‘qishni davom ettirish, ish joyini o‘zgartirish, * ishga joylashish imkoniyati yo‘qligi, shuningdek, tadbirk

Купить