Alisher Navoiy asarlari tahlili - Литература - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	540.2KB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Литература

Alisher Navoiy asarlari tahlili

Купить

alisher navoiy asarlari tahlili www.arxiv.uz

REJA: Hayotiy faoliyati “ Xazoyin ul- maoniy” devoni haqida Asarlari tahlili www.arxiv.uz 01 08 0A 0B 10 12131404 17

Alisher Navoiy (1441-1501) Taxallusi - Alisher Navoiy ; Asl ismi Nizomiddin Mir Alisher (1441.9.2. — Hirot — 1501.3.1) Buyuk o‘zbek shoiri, mutafakkir, davlat arbobi10—12 yoshlaridan she’r yoza boshlagan Husayn Bayqaroning d o’sti www.arxiv.uz

“ Xazoyin ul-maoniy” devoni to’g’risida “ Xazoyin ul-maoniy” ( Ma’nolar xazinasi ) 1493-98-yillar sharx berilgan. “Chor devon” deb ham atalib, turkiy tildagi 4 devondan iborat. “ Xazoyin ul-maoniy”dagi devonlarning har biriga baravar 650 tadan g’azal kiritilgan. Bu devondagi she’rlarning umumiy hajmi 22450,5 bayt yoki 44901 misradan iborat. www.arxiv.uz

“ Xazoyin ul-maoniy” devonining tarkibi “ G’aroyib us- sig’ar” (“Bolalik g’aroyibotlari”, 7-8 yoshdan 20 yoshgacha bahor); “ Navodir ush- shabob” (“Yigitlik nodirliklari”, 20 yoshdan 35 yoshgacha, yoz); “ Badoye’ ul- vasat” (“O’rta yosh badialari”, 35 yoshdan 45 yoshgacha, kuz); “ Favoyid ul- kibar” (“Keksalik foydalari”, 45- 60 yoshlar, qish, unda 86 ta fard mavjud). www.arxiv.uz

“ Xazoyin ul-maoniy” “Jong’a chun dermen: “Ne erdi o’lmakim kayfiyati?....” g’azali Jong’a chun dermen: “Ne erdi o’lmakim kayfiyati?” Derki: “Bois bo’ldi jism ichra marazning shiddati”. Jismidan so’rsamki: “Bu va’zingg’a ne erdi sabab?” Der: “Anga bo’ldi sabab o’tluq bag’irning hirqati”. Chun bag’irdin so’rdum, aytur: “Andin o’t tushti manga,- Kim ko’ngulga shu’la soldi ishq barqi ofati”. Ko’ngluma qilsam g’azab, ayturki: “Ko’zdindur gunoh, Ko’rmayin ul tushmadi bizga bu ishning tuhmati”. www.arxiv.uz

“ Favoyid ul-kibar”ning 597-g’azali Ko’zga chun dermenki: “Ey tardomani yuzi qaro, Sendin o’lmish telba ko’nglumning balo-yu vahshati”. Yig’lab aytur ko’zki: “Yo’q erdi manga ham ixtiyor, - Ki ko’rundi nogahon ul sho’xi mahvash tal’ati”. Ey Navoiy, barcha o’z uzrin dedi, o’lguncha kuy, - Kim sanga ishq o’ti-o’q ermish azalning qismati. www.arxiv.uz

G’azal tahlili G’azalning lirik qahramoni – oshiq. U ishq otashining zo’ridan o’lim yoqasiga kelgan. Shuning uchun u matladayoq to’g’ridan- to’g’ri jonidan: “O’lishning sababi nima?” – deb so’raydi. Jon esa unga: “Bunga jismdagi kasallikning shiddati sabab bo’ldi”, - deya javob qaytaradi. Ikkinchi baytda lirik qahramon jismga murojaat qilib, undan: “Bu vaziyatga tushib qolishingga nima sabab bo’ldi?” – deb so’raydi. Jismning javobi esa quyidagicha: “Bunga o’tlik bag’irning hirqati sabab bo’ldi”. Uchinchi baytda savol endi bag’irga beriladi, u esa: “Menga ko’ngildan o’t tushdi, chunki ko’ngilga ishq chanqog’ining ofati shu’la soldi”, - deb javob aytadi. www.arxiv.uz

To’rtinchi baytda mantiqan lirik qahramon ko’ngilga “g’azab qiladi”, shunda u gunohni ko’zga yuklaydi: “Agar ko’z ko’rmaganida edi, biz bu ishning tuhmatiga qolmagan bo’lar edik”. Beshinchi baytda oshiq endi ko’zning “yoqasidan oladi”: “Ey etagi ho’l-u yuzi qora, ko’nglimning balo-yu vahshati sendan ekan-ku”. Oltinchi baytda ko’zning yig’lab aytgan javobi berilgan: “Menda ham ixtiyor yo’q edi, nogahon ul sho’xi Mahvash(Oysifat) tal’ati ko’rinib ketgan bo’lsa, men nima qilay?” Maqta’ga kelib lirik qahramon shoirga murojaat qilib: “Ey Navoiy, barcha o’z uzrini aytdi, sen o’lganingcha kuy, chunki ishq o’ti senga azalning qismati ekan”, - deydi. www.arxiv.uz

“ Shayx” radifli g’azal Meni ishqdin man’ etar soda shayx, Dema soda shayx, aytkim, loda shayx. May ustidagi xascha qilma hisob, Agar suv uza solsa sajjoda shayx. Yorug’luq emas mumkin andinki, bor Zalolat tariqida aftoda shayx. Riyo bahri ichra tama’ zavraqin Solibtur asodin tutub xoda shayx. Yoyar domi tazvir el saydig’a Qilib subhadin dona omoda shayx. G’azabda sabu’, shahvat ichra bahim, Agarchi erur odamizoda shayx. Kirar odamiy sonig’a qilsa no’sh, Fano dayrida bir qadah boda shayx. Ibodattin o’lg’ay edim bandasi, Agar topsam erdi bir ozoda shayx. Eranlardin o’zni tutar garchi, bor O’kush zeb-u ziynat bila moda shayx. Navoiy tilar soda yuzluk yigit, Ne g’am gar oni man’ etar soda shayx . “ Navodir ush-shabob” ning 112-g’azali.www.arxiv.uz

G’azal tahliliN a v oi y s h a y xl ar ni ik ki g a aj ra ta di : a sl s h a y xl ar b o r, s o xt a s h a y xl ar b or . “ S h a y x ” ra di fl i g ’a zl d a b ar c h a s h a y xl ar e m a s, a y n a n a n a s h u s o xt a s h a y xl ar q at ti q ta n qi d o st ig a ol in a di .T as a v v uf v a ki ll ar i u m u m iy m a’ n o d a s h a y x, a vl iy o, a b d ol , s ol ik , fa qr - u- fa n o a hl i, d ar v es h, q al a n d ar , o s hi q, or if v a b o s h q a s h u k a bi s o’ zl ar bi la n y ur iti lg a n. A lb at ta , b u tu s h u n c h al ar o’ rt as id a m u a y y a n o’ zi g a x o sl ik la r, n o zi k fa rq la r h a m b or .T a s a v v u f – is h q fa ls af a si . U n d a A ll o h g a is h q y o ’l i il g ar i s u ri la di .G ’a z al o xi rl a g a n s ar i li ri k q a h ra m o n ni n g

Qit’alar kamol kasbiga dalolatu nuqsonidi izhori malolat Kamol et kasbkim, olam uyidin Sanga farz o’lmag’ay g’amnok chiqmoq. Jahondin notamom o’tmak biaynih Erur hammomdin nopok chiqmoq. “ G’aroyib us-sig’ar”ning 10-qit’asi. www.arxiv.uz

Tahlili Ushbu qit’aning sarlavhasidayoq kishi o’zini kamolga yetkazishni kasb qilib olishi g’oyasi ilgari surilib, aks holda, nuqson yuzaga kelishi izhor etiladi. www.arxiv.uz

Falokatdin ayog’iga kafsh bo’lmag’anga chun kafsh uchun ayog’i bor shukr vojibdur Ulki, iflosdin ayog’inda Kafsh yo’li azmi chog’i yo’qtur oning, Shukr qildik boqib birav sori, - Ki yururg’a ayog’i yo’qtur oning. “ Badoye’ ul-vasat” ning 41-qit’asi. www.arxiv.uz2F 311208200F 07 43 3B 41150E 3B 01 24 1107

tahlili Sarlavhadayoq oyoqqa kiyishga kavushi yo’q kishi kavush kiyish uchun oyog’i borligiga shukur qilsin, unga shu vojib, degan g’oya ilgari surilgan. Birinchi baytda yo’lga chiqqan bir kimsaning ifloslardan himoya qilish uchun oyog’iga kiyay desa, kavushi yo’qligi haqida ma’lumot keltiriladi. Ammo ikkinchi baytda bor gap lo’nda va ta’sirchan qilib aytib qo’ya qolinadi: u odam shukur qilsin, chunki yurishga oyog’i bor, ana, boshqa birovga boqsin, yuray desa, oyog’i yo’q uning. www.arxiv.uz2403

Bu qit’a zamirida har qanday kishi o’z ahvolidan shikoyat qilishdan oldin orqa- oldiga, yon- atrofiga qarasin, qiyoslasin, keyin xulosa chiqarsin, degan oqilona o’git yashirin. Ammo Navoiy yaratgan qit’adagi qiyos juda ta’sirchan. Uni o’qigan zahoti kishi ko’z o’ngida bir martalik umrni oyoqsiz o’tkazayotg an, yo qo’ltiqtayoq qa suyanib yurayotgan, yo aravachada birov surgalab ketayotgan nogiron kishilar gavdalanadi . Kiyishga poyabzali bo’lmasa ham, to’rt muchasi but odam borligiga shukur qilishi shart albatta. Bosh omon bo’lsa, do’ppi topiladi degan maqolda yaxshi aytilgani kabi, oyoq omon bo’lsa, kovush topiladi. www.arxiv.uz2A0E071606 0C0210 15021907 2B0618150607 02 181506 16060906 04 04 02 16021902 160603041809021806 2B1303060D07 1B0E0904180207 3715061602 121330020D07 041606 042F30060

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR O’zbek adabiyoti tarixi O’zbek mumtoz adabiyoti tarixi www.google.uz www.youtube.uz www.arxiv.uz2F

Купить

Похожие документы
Fitrat dramaturgiyasi
«Saddi Iskandariy» dostoni
Abdulhamid Cho'lponning «Kecha va kunduz» romanida realizm
Adabiyotshunoslik tarixi va tarixiylik omillari
Abdulla Qahhorning «Sarob» romanida mazmunni ifodalovchi konsepsiyalar