Amortizatsiya - asosiy vositalarning eskirishi - Экономика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	81.8KB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Экономика

Amortizatsiya - asosiy vositalarning eskirishi

Купить

Amortizatsiya - asosiy vositalarning eskirishi

Asosiy vositalarning amortizatsiyasi (eskirishi) • Asosiy vositalarning amortizatsiyasi (eskirishi) ni hisobga olishda quyidagi atama va tushunchalar muhim rol o‘ynaydi. • Amortizatsiya – bu asosiy vositalarning amartizatsiyalanadigan qiymatini foydali xizmat muddati ichida yangi yaratilgan mahsulot ( ish, xizmat ) qiymatiga kiritish ( BXMS №5, p.9). • Eskirish –bu asosiy vositaning belgilangan me’yorlar bo‘yicha hisoblangan amartizatsiya summasi. • Amortizatsiyalanadigan qiymat - asosiy vositaning boshlang‘ich qiymatidan ko‘zda tutilayotgan likvidatsion qiymatni chegirgandan keyin qolgan qiymat • ( BXMS № 5, p.8).

Likvidatsion qiymat • Likvidatsion qiymat - bu asosiy vositalarni foydali xizmat muddati oxirida likvidatsiya qilish chog‘ida vujudga keladigan aktivlarning ularni olishga ketgan likvidatsiya harajatlari chegirib tashlangandan keyin qolgan qiymati( BXMS № 5,p.14). Asosiy vositalarni likvidatsiyasi natijasida olinadigan aktivlarga xom-ashyo va materiallar, inventarlar, ehtiyot qismlar, tovarlar sifatida tan olingan, baholangan va qabul qilingan moddiy boyliklar kiradi.

Likvidatsiya harajatlari • Likvidatsiya harajatlari – asosiy vositalarni buzish uchun sarflangan moddiy, mehnatga haq to‘lash harajatlari, ijtimoiy sug‘urta organlariga ajratmalar, turli transport va boshqa xizmat harajatlari majmuasi. • Sobiq hisob ta’limoti va amaliyotida asosiy vositalarning amortizatsiyalanadigan qiymatini aniqlashda likvidatsion qiymat e’tiborga olinmas edi. BXMS № 5 «Asosiy vositalar» respublikada birinchi marta amortizatsiyalanadigan qiymatni aniqlashda asosiy vositalarni ko‘zda tutilishi mumkin bo‘lgan likvidatsion qiymatini hisobga olish tartibini belgiladi. Likvidatsion qiymatni ko‘zda tutish mumkin bo‘lgan miqdorini BXMS ga muvofiq, korxonaning o‘zi mustaqil asosiy vositalarni qabul qilib olish vaqtida belgilashi mumkin. Likvidatsion qiymatni ko‘zda tutish majbu

BXMS № 5 «Asosiy vositalar»ga muvofiq asosiy vositalarni yillik amortizatsiya (eskirish) summasi (As) qo‘yidagicha aniqlanadi: • Qoldiq qiymat ko‘zda tutilgan asosiy vositalar bo‘yicha • Boshlang‘ich qiymat – Likvidatsion qiymat • As = ------------------------------------------------------------- (1) • Xizmat muddati • Qoldiq qiymat ko‘zda tutilmagan asosiy vositalar bo‘yicha • Boshlang‘ich qiymat • As = ------------------------------ (2) • Xizmat muddati • Barcha asosiy vositalar bo‘yicha likvidatsion qiymatni belgilangan miqdorlari yoki ularni belgilanmaganligi ham korxonalarning buyruq bilan tasdiqlangan hisob siyosatlarida to‘liq o‘z aksini topishi lozim. • Hisob siyosatida asosiy vositalar bo‘yicha foydali xizmat muddati ichida jamlanib boruvchi amortizatsiyani (eskirishni) hisoblash

BXMS №5 «Asosiy vositalar» ga muvofiq (p.23,24) jamlangan amortizatsiya (eskirish) ni hisoblash qo‘yidagi usullar bo‘yicha amalga oshirilishi mumkin: • Bir maromda hisoblash; • Bajarilgan ish hajmiga proporsional hisoblash; • Xizmat yillari yig‘indisiga proporsional hisoblash (kumulyativ usul); • Kamayib boruvchi qoldiq qiymatdan hisoblash. • Hisob siyosatida amortizatsiya (eskirish) ni hisoblashning u yoki bu usulini doimiy tarzda tanlab olish yoki har to‘rtta usulni bir vaqtning o‘zida u yoki bu asosiy vositalar bo‘yicha belgilab olish mumkin. Shuni ta’kidlash joizki, ushbu usullarni qo‘llashda amortizatsiya (eskirish) summasi turlicha bo‘lishi va u Soliq Kodeksida ko‘zda tutilgan bir maromda hisoblab chiqildan miqdordan kam yoki ko‘p bo‘lishi mumkin. Shuning hisob siyosatida kam yoki ko

• Amortizatsiya (eskirish) ni hisoblash usullarining moxiyatini, ularning solik solish bazasiga ta’sirini qo‘yidagi misol asosida ko‘rib chiqaylik. Aytaylik, avtomashinaning boshlang‘ich qiymati – 1000000 so‘m, korxona tomonidan ko‘zda tutilgan likvidatsion qiymat – 100000 so‘m, xizmat muddati – 5 yil, yillik eskirish me’yori – 20%. Texnik pasportida xizmat muddati davrida ko‘zda tutilgan ish hajmi (soatlarda) – 10000 soat. Mashinaning haqiqatda ishlagan vaqti hisob ma’lumotlari bo‘yicha 1-yilda – 2000 soat, 2- yilda – 3000 soat, 3-yilda – 2500 soat, 4-yilda – 1500 soat, 5-yilda – 1000 soat. • Bir maromda hisoblash usuli. Ushbu usulning mohiyati shundaki, u amortizatsiyalanadigan qiymatni foydali xizmat muddat davomida bir maromda (miqdorda) hisoblashni, jamlangan amortizatsiya (eskirish)

Yillik amortizatsiya (eskirish) summasi Yillar Boshlan -g‘ich qiymat Amorti- zatsiyal a- nadigan qiymat Amorti- zatsiya me’yori Yillik amorti- zatsiya Jamlan- gan amorti- zatsiya Qoldiq qiymat 1 100000 0 900000 20% 180000 180000 820000 2 100000 0 900000 20% 180000 360000 640000 3 100000 0 900000 20% 180000 540000 460000 4 100000 0 900000 20% 180000 720000 280000 5 100000 0 900000 20% 180000 900000 100000

Bajarilgan ish hajmiga proporsional hisoblash usuli. • Ushbu usulda, avvalom bor, bir yillik ish hajmiga to‘g‘ri keladigan amortizatsiya (eskirish) summasi topib olinadi. Bizning misolimizda u 90 so‘mga teng (900000 : 10000 = 90). • Avtomobilning xizmat muddati yillarida haqiqatda bajargan ish hajmiga proporsionlal hisoblanadigan, jamlangan amortizatsiya (eskirish) summasi, shuningdek qoldiq qiymat qo‘yidagicha bo‘ladi:

Yil- lar Boshlan- g‘ich qiymat Amorti- zatsiyal a- nadiga n qiymat Ish hajmi, soat Amorti- zatsiya me’yori , so‘m Yillik amort i- zatsiy a Jamlan- gan amorti- zatsiya Qoldiq qiyma t 1 1000000 900000 2000 90 18000 0 180000 82000 0 2 1000000 900000 3000 90 27000 0 450000 55000 0 3 1000000 900000 2500 90 22500 0 675000 32500 0 4 1000000 900000 1500 90 13500 0 810000 19000 0 5 1000000 900000 1000 90 90000 900000 10000 0

Купить