ARGOS 2026 — Mahalla yoshlar yetakchisi suhbat savollari va javoblari Yoshlar yetakchisi suhbat savollari va javoblari — 2026 ARGOS yoshlar yetakchisi — test va suhbat savollari - Экономика - Курсовые работы

Информация о документе

Цена	10000UZS
Размер	49.8KB
Покупки	0
Дата загрузки	29 Сентябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Курсовые работы
Предмет	Экономика

Продавец

Amriddin Hamroqulov

Дата регистрации 23 Февраль 2025

117 Продаж

ARGOS 2026 — Mahalla yoshlar yetakchisi suhbat savollari va javoblari Yoshlar yetakchisi suhbat savollari va javoblari — 2026 ARGOS yoshlar yetakchisi — test va suhbat savollari

Купить

Y O S H L A R Y E T A K C H I S I
Suhbatga tayyorgarlik: savol va javoblar
151 ta savol · 10 ta bo‘lim
Bo‘limlar mazmuni
№ Bo‘lim Savollar
1 Qonunchilik asoslari 1–11 (11 ta)
2 Yoshlar ishlari agentligi 12–17 (6 ta)
3 Yoshlar daftari 18–40 (23 ta)
4 Besh muhim tashabbus 41–43 (3 ta)
5 Konstitutsiya va huquq 44–50 (7 ta)
6 Mahallada yoshlar bilan ishlash 51–96 (46 ta)
7 Tadbirkorlik va bandlik 97–113 (17 ta)
8 Yoshlar loyihalari 114–124 (11 ta)
9 Umumiy bilim va shaxsiy savollar 125–145 (21 ta)
10 IT va zamonaviy texnologiyalar 146–151 (6 ta)
Sahifa 1 / 38

1. Qonunchilik asoslari
Savollar 1–11
1-savol. “Yoshlarga oid davlat siyosati” tushunchasi qanday ta’riflanadi?
Yoshlarga oid davlat siyosati — davlatning yoshlar huquq va qonuniy manfaatlarini
himoya qilish, ularning intellektual, ma’naviy va jismoniy salohiyatini ro‘yobga
chiqarish, ta’lim olishi, mehnat qilishi hamda ijtimoiy va siyosiy hayotda faol
ishtirok etishi uchun zarur shart-sharoitlar yaratishga qaratilgan maqsad, vazifa va
ustuvor yo‘nalishlar tizimidir. U “Yoshlarga oid davlat siyosati to‘g‘risida”gi
Qonun va boshqa me’yoriy-huquqiy hujjatlar orqali amalga oshiriladi.
2-savol. O‘zbekiston Respublikasida yoshlarga oid davlat siyosatining asosiy
maqsadi nima?
Asosiy maqsad — yoshlarni har tomonlama qo‘llab-quvvatlash, ularning huquq va
qonuniy manfaatlarini himoya qilish, ta’lim, kasb-hunar, tadbirkorlik va bandlik
sohalarida teng imkoniyatlar yaratish hamda mamlakat istiqboli uchun mas’uliyatni
his qiladigan, tashabbuskor, barkamol va vatanparvar avlodni tarbiyalashdan iborat.
3-savol. Yoshlarga oid davlat siyosatini amalga oshirishda qanday tashkilotlar
ishtirok etadi?
Bu ishda O‘zbekiston Respublikasi Yoshlar ishlari agentligi va uning hududiy
bo‘linmalari, davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari (vazirlik va idoralar,
hokimliklar), mahalliy o‘zini o‘zi boshqarish organlari (mahalla fuqarolar yig‘ini),
ta’lim muassasalari, shuningdek O‘zbekiston yoshlar ittifoqi, xotin-qizlar qo‘mitasi
kabi jamoat birlashmalari va fuqarolik jamiyati institutlari birgalikda ishtirok etadi.
4-savol. Yoshlar siyosatini amalga oshirishda fuqarolik jamiyati
institutlarining roli qanday?
Fuqarolik jamiyati institutlari (jamoat birlashmalari, notijorat tashkilotlar, mahalla,
o‘quv yurtlaridagi yoshlar tashkilotlari) davlat organlari bilan hamkorlikda yoshlar
muammolarini o‘rganadi, ularning fikr-mulohazalarini davlat organlariga yetkazadi,
ijtimoiy loyiha va tashabbuslarni amalga oshiradi, jamoatchilik nazoratini
ta’minlaydi hamda yoshlarni ijtimoiy faollikka jalb etadi. Shu orqali davlat
siyosatini “pastdan” to‘ldiruvchi muhim bo‘g‘in vazifasini bajaradi.
5-savol. “Yoshlarga oid davlat siyosati to‘g‘risida”gi Qonun nechanchi yilda
qabul qilingan?
Qonun yangi tahrirda 2016-yil 14-sentabrda qabul qilingan (Qonunchilik palatasi
tomonidan 12-avgustda qabul qilinib, Senat tomonidan 24-avgustda ma’qullangan,
Sahifa 2 / 38

O‘RQ-406-son). Shu sababli har yili 14-sentabr — “Yoshlarga oid davlat siyosati
to‘g‘risida”gi Qonun qabul qilingan kun sifatida nishonlanadi.
6-savol. O‘zbekiston Respublikasining “Yoshlarga oid davlat siyosati
to‘g‘risida”gi Qonuniga ko‘ra “yoshlar (yosh fuqarolar)” so‘ziga qanday ta’rif
berilgan?
Yoshlar (yosh fuqarolar) deb 14 yoshdan 30 yoshgacha bo‘lgan, ijtimoiy-iqtisodiy,
siyosiy, huquqiy va ma’naviy jihatdan shakllanish bosqichida turgan O‘zbekiston
Respublikasi fuqarolari tushuniladi.
7-savol. Qonunga ko‘ra yoshlarga oid davlat siyosatining asosiy yo‘nalishlari
nechta?
Qonunda yoshlarga oid davlat siyosatining bir nechta asosiy yo‘nalishi belgilangan:
yoshlarning huquq va erkinliklarini ta’minlash; ta’lim va kasb-hunar olishiga
ko‘maklashish; sog‘lig‘ini saqlash va sog‘lom turmush tarzini shakllantirish;
bandligini ta’minlash va tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash; ijtimoiy himoyaga
muhtoj yoshlarga yordam ko‘rsatish; ma’naviy-ma’rifiy va vatanparvarlik tarbiyasi;
ijodiy-intellektual salohiyatini oshirish; sport va jismoniy tarbiyaga jalb etish;
xalqaro hamkorlikni rivojlantirish.
Eslatma: Aniq raqam so‘ralsa, amaldagi Qonun matnidagi tegishli moddaga
qarab sanab bering (lex.uz saytidan tekshirib oling).
8-savol. Qonunga ko‘ra yoshlar tadbirkorligi nima?
Yoshlar tadbirkorligi — 14 yoshdan 30 yoshgacha bo‘lgan fuqarolarning qonun
hujjatlarida belgilangan tartibda, mustaqil ravishda, o‘z yoki jalb etilgan
mablag‘lari hisobidan, o‘z tashabbusi va javobgarligi asosida daromad (foyda)
olishga qaratilgan tadbirkorlik faoliyatidir. Davlat bunday faoliyatni imtiyozli
kreditlash, subsidiyalash va soliq imtiyozlari orqali qo‘llab-quvvatlaydi.
9-savol. Qonunga ko‘ra yosh mutaxassis kim?
Yosh mutaxassis — kasb-hunar ta’limi, o‘rta maxsus yoki oliy ta’lim muassasasini
tugatgandan so‘ng birinchi marta o‘z mutaxassisligi (yo‘nalishi) bo‘yicha ishga
joylashgan, belgilangan yosh chegarasidagi (odatda 30 yoshgacha) fuqarodir.
Davlat yosh mutaxassislarni ishga joylashtirish, ularga mentorlik va ijtimoiy
qo‘llab-quvvatlash choralarini ko‘radi.
10-savol. Qonunga ko‘ra yosh oila kim?
Yosh oila — er-xotinning har ikkisi ham (yoki to‘liqsiz oilada ota-onadan biri) 30
yoshgacha bo‘lgan, nikohi rasmiy ro‘yxatga olingan oiladir. Yosh oilalar turar-joy
Sahifa 3 / 38

ijarasi kompensatsiyasi, ijtimoiy yordam va imtiyozli kreditlar orqali qo‘llab-
quvvatlanadi.
11-savol. Yoshlar yoki yosh fuqarolar kimlar?
Yoshlar (yosh fuqarolar) — 14 yoshdan 30 yoshgacha bo‘lgan, shaxs sifatida
ijtimoiy, huquqiy, iqtisodiy va ma’naviy jihatdan shakllanish jarayonida bo‘lgan
O‘zbekiston Respublikasi fuqarolaridir.
Sahifa 4 / 38

2. Yoshlar ishlari agentligi
Savollar 12–17
12-savol. Yoshlar ishlari agentligi qachon tashkil etilgan va uning asosiy
vazifalari nimalardan iborat?
Yoshlar ishlari agentligi Prezidentning 2020-yil 30-iyundagi (Yoshlar kuni) PF-
6017-son Farmoni va PQ-4768-son qarori bilan tashkil etilgan. Uning asosiy
vazifalari: yoshlarga oid davlat siyosatini ishlab chiqish va amalga oshirish;
yoshlarning huquq va manfaatlarini himoya qilish; ularning bandligi, ta’limi, ijodiy-
intellektual va jismoniy salohiyatini ro‘yobga chiqarish uchun sharoit yaratish;
ijtimoiy himoyaga muhtoj yoshlarga ko‘maklashish; sohadagi davlat organlari
faoliyatini muvofiqlashtirish.
Eslatma: Farmon va qaror raqamlarini suhbatdan oldin lex.uz orqali tekshirib
oling.
13-savol. Yoshlar ishlari agentligining asosiy yo‘nalishlari nimalardan iborat?
Agentlik faoliyatining asosiy yo‘nalishlari: yoshlarga oid davlat siyosatini ishlab
chiqish va monitoring qilish; yoshlarning bandligi va tadbirkorligini qo‘llab-
quvvatlash (“Yoshlar daftari”, imtiyozli kreditlar); ta’lim va kasbga yo‘naltirish;
iqtidorli yoshlarni aniqlash va rivojlantirish; ma’naviy-ma’rifiy, vatanparvarlik va
sport-sog‘lomlashtirish tadbirlari; volontyorlik harakatini rivojlantirish; ijtimoiy
himoyaga muhtoj yoshlarga ko‘maklashish; mahallalarda yoshlar yetakchilari
faoliyatini tashkil etish va nazorat qilish.
14-savol. “Yoshlar balansi” nima va qanday maqsadda tuziladi?
“Yoshlar balansi” — mahalla hududida yashovchi barcha yoshlarning ta’limi,
bandligi, ijtimoiy holati, qiziqishlari va ehtiyojlari haqidagi to‘liq ma’lumotlar
bazasidir. U yoshlar yetakchisi tomonidan shakllantiriladi va har bir yoshning
holatini aniq bilish, ularga individual yondashuv bilan yordam ko‘rsatish, ish yoki
o‘qishga jalb etish hamda ijtimoiy yordamga muhtojlarni aniqlash maqsadida
yuritiladi.
15-savol. Yoshlar ishlari agentligi tomonidan ijtimoiy himoyaga muhtoj
yoshlarga qanday yordam ko‘rsatiladi?
Ijtimoiy himoyaga muhtoj yoshlarga (nogironligi bo‘lgan, yetim, kam ta’minlangan
oiladan, huquqbuzarlikka moyil va boshqalar) “Yoshlar daftari” jamg‘armasi orqali
quyidagi yordamlar ko‘rsatiladi: bir martalik moddiy yordam; o‘quv-kontrakt
to‘lovini qoplash; tadbirkorlikni boshlash uchun subsidiya va imtiyozli kreditlar;
Sahifa 5 / 38

turar-joy ijarasi kompensatsiyasi; davolanish, sport va madaniy tadbirlarga jalb
etish xarajatlarini qoplash. Bundan tashqari ularni ish bilan ta’minlash va kasb-
hunar o‘rgatish bo‘yicha alohida chora-tadbirlar amalga oshiriladi.
16-savol. Qanday hollarda yoshlar “Yoshlar daftari”ga kiritiladi va undan
chiqariladi?
“Yoshlar daftari”ga 18–30 yoshdagi quyidagi yoshlar kiritiladi: ijtimoiy himoyaga
muhtojlar (nogironligi bo‘lgan, yetim, “Mehribonlik uyi” tarbiyalanuvchisi,
sudlangan yoki profilaktika hisobidagilar); iqtisodiy qo‘llab-quvvatlashga muhtojlar
(ishsiz, tadbirkorlik boshlamoqchi bo‘lganlar); psixologik yordamga muhtojlar
(jamiyatga moslashishda qiynalayotganlar). Daftardan esa bandligi ta’minlanganda,
doimiy daromad manbaiga ega bo‘lganda yoki ko‘rsatilishi lozim bo‘lgan yordam
(kontrakt to‘lovi, subsidiya, ijara kompensatsiyasi va h.k.) to‘liq ko‘rsatib
bo‘lingandan so‘ng chiqariladi.
17-savol. Volontyorlik faoliyati sohasidagi maxsus vakolatli davlat organi
qaysi?
Volontyorlik faoliyati sohasidagi maxsus vakolatli davlat organi — O‘zbekiston
Respublikasi Yoshlar ishlari agentligi. Agentlik volontyorlarni ro‘yxatga olish,
ularning faoliyatini muvofiqlashtirish va rag‘batlantirish ishlarini olib boradi.
Sahifa 6 / 38

3. Yoshlar daftari
Savollar 18–40
18-savol. “Yoshlar daftari” jamg‘armasidan ajratiladigan ijtimoiy yordamlar
kimlarga taqdim etiladi?
Bu yordamlar “Yoshlar daftari”ga kiritilgan 18–30 yoshli yoshlarga, ya’ni ijtimoiy
himoyaga muhtojlarga (nogiron, yetim, kam ta’minlangan), iqtisodiy qo‘llab-
quvvatlashga muhtojlarga (ishsiz, tadbirkorlik boshlamoqchi bo‘lgan) va psixologik
yordamga muhtojlarga, shuningdek ularning oilalariga taqdim etiladi. Yordam
yoshlar yetakchisi va “mahalla yettiligi”ning tavsiyasi hamda Vasiylik kengashi
qarori asosida beriladi.
19-savol. Amaldagi tartibga asosan, tuman (shahar)lardagi “Yoshlar daftari”
jamg‘armasi tushumlarining qancha qismini madaniy tadbirlarga yo‘naltirish
mumkin?
Jamg‘arma mablag‘larining asosiy qismi ijtimoiy yordam va subsidiyalarga
yo‘naltiriladi. Madaniy-ma’rifiy tadbirlar (sport formasi, musiqa asboblari,
to‘garaklarga jalb etish kabi) uchun esa nizomda belgilangan cheklangan foiz
(odatda bir necha foiz) qismidan foydalanish mumkin.
Eslatma: Aniq foiz ko‘rsatkichi Vasiylik kengashi nizomining so‘nggi tahririga
bog‘liq va davriy yangilanadi. Suhbatdan oldin amaldagi nizomdan tekshirib oling.
20-savol. Amaldagi tartibga asosan, qanday holatda davolanish xizmati uchun
“Kambag‘al oilalar reyestri”ga kirmagan oilalarga ham ijtimoiy yordam
taqdim etiladi?
Agar oilaning moliyaviy ahvoli og‘ir tibbiy holat (murakkab jarrohlik amaliyoti,
uzoq muddatli davolanish) tufayli keskin yomonlashgan bo‘lsa yoki oila a’zosi
to‘satdan og‘ir kasallikka chalingan bo‘lsa, “mahalla yettiligi”ning kollegial qarori
asosida bunday oilalar “Kambag‘al oilalar reyestri”ga kiritilmagan taqdirda ham
alohida holat sifatida jamg‘armadan bir martalik yordam olishlari mumkin.
21-savol. “Yoshlar daftari” jamg‘armasidan ajratiladigan ijtimoiy yordamlar
soni nechta?
Yoshlar yetakchisining tavsiyasi asosida “Yoshlar daftari”ga kiritilgan yoshlarga
o‘nlab turdagi ijtimoiy yordam ko‘rsatiladi. 2022-yil 1-martdan boshlab dastlab 13
ta yordam turi joriy etilgan, keyinchalik ular kengaytirilgan. Ular jumlasiga
quyidagilar kiradi: bir martalik moddiy yordam; o‘quv-kontrakt to‘lovini qoplash;
tadbirkorlikni boshlash uchun subsidiya; uskuna-asbob xaridi uchun subsidiya;
Sahifa 7 / 38

turar-joy ijarasi kompensatsiyasi; sport va san’at to‘garaklari xarajatlarini qoplash;
davolanish xarajatlarini qoplash.
22-savol. Kamida 3 nafar yoshning bandligi va ijtimoiy faolligini ta’minlashga
qaratilgan ijtimoiy loyihalarni moliyalashtirish uchun grantdan qayta
foydalanish davri qancha etib belgilangan?
Bunday ijtimoiy loyihalar uchun grant olgan tashabbuskor yoshlar keyingi safar
xuddi shu turdagi grantga qayta murojaat qilishi uchun odatda kamida bir yil
(loyiha yakunlanib, hisobot berilgandan keyin) o‘tishi talab etiladi. Bu grantlarning
oqilona va samarali sarflanishini nazorat qilish maqsadida joriy etilgan.
Eslatma: Muddat nizomga bog‘liq. Aniq muddatni amaldagi hujjatdan tekshirib
oling.
23-savol. Nogironligi bo‘lgan yoshlarning parasport to‘garaklariga
qatnashishi uchun yo‘lkira xarajatlarini qoplashga “Yoshlar daftari”
jamg‘armasidan qancha mablag‘ ajratiladi?
Nogironligi bo‘lgan yoshlarning parasport to‘garaklariga muntazam qatnashi uchun
yo‘lkira (transport) xarajatlari “Yoshlar daftari” jamg‘armasi hisobidan har oyda
belgilangan bazaviy hisoblash miqdori (BHM) doirasida, mahalliy sharoit va
masofani hisobga olgan holda, yoshlar yetakchisining tavsiyasi asosida qoplanadi.
Eslatma: Aniq BHM ulushini amaldagi tartibdan tekshirib oling.
24-savol. Jarrohlik amaliyotisiz davolanish uchun “Yoshlar daftari”
jamg‘armasidan qancha mablag‘ ajratiladi?
Jarrohlik amaliyotisiz (konservativ) davolanish talab etiladigan holatlarda
davolanish xarajatlarining bir qismini qoplash uchun BHMning bir necha baravari
miqdorida, aniq holatga qarab, tibbiy xulosa asosida Vasiylik kengashi belgilagan
chegarada mablag‘ ajratiladi.
Eslatma: Aniq baravarni amaldagi tartibdan tekshirib oling.
25-savol. Avtomototransport vositalari haydovchilarini tayyorlash o‘quv kursi
xarajatlarini qoplash uchun subsidiya imtiyozidan bir yosh necha marta
foydalanishi mumkin?
Bu imtiyoz har bir yoshga faqat bir marta beriladi (ya’ni “Yoshlar daftari”da turgan
davrida bir marta). Bu mablag‘larning oqilona va maqsadli sarflanishini ta’minlash
uchun belgilangan.
Sahifa 8 / 38

26-savol. Professional va oliy ta’lim tashkilotlari o‘quvchi-talabalarining
to‘lov-kontrakt summasining bir qismini to‘lab berishda to‘lov qancha
foizgacha qoplanadi?
“Yoshlar daftari”ga kiritilgan oilalar farzandlarining professional va oliy ta’lim
muassasalarida o‘qishi uchun to‘lov-kontrakt summasining 50 foizigacha, biroq
BHMning 50 baravaridan oshmagan miqdorda, Vasiylik kengashi qarori asosida
to‘lab beriladi.
27-savol. Ijtimoiy himoyaga muhtoj yosh oilalarga turar-joy ijarasi uchun
kompensatsiya qancha muddatga qadar to‘lab beriladi?
Ijtimoiy himoyaga muhtoj yosh oilalarga, shuningdek tadbirkorlik yoki o‘zini o‘zi
band qilish maqsadida noturar joy ijaraga olgan yoshlarga ijara xarajatlari ko‘pi
bilan 12 oygacha, “Yoshlar daftari” jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan, BHMga
bog‘liq chegarada qoplab beriladi.
28-savol. Yoshlarning tadbirkorlik, an’anaviy va zamonaviy kasblarni
egallash, axborot texnologiyalarini va xorijiy tillarni o‘rganish bo‘yicha o‘quv
kurslarida o‘qish xarajatlari “Yoshlar daftari” jamg‘armasi orqali qancha
muddatga qadar qoplab beriladi?
Bunday kasb-hunar, IT va til kurslari xarajatlarining 75 foizigacha qismi, kurs
davomiyligiga qarab, odatda 3–6 oygacha bo‘lgan muddatga “Yoshlar daftari”
jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan, o‘qitish xizmatini ko‘rsatgan nodavlat ta’lim
tashkilotiga bevosita to‘lab beriladi.
29-savol. Ijtimoiy himoyaga muhtoj iqtidorli yoshlarning ilm-fan, sport,
san’at va madaniyat yo‘nalishlaridagi o‘quv kurslari uchun subsidiya miqdori
qancha?
Bunday iqtidorli yoshlarning ilm-fan, sport, san’at va madaniyat yo‘nalishidagi
kurslari uchun oylik xarajatlarning BHMning bir baravarigacha qismi, olti oygacha
bo‘lgan muddatda, “Yoshlar daftari” jamg‘armasi hisobidan har oy to‘lab beriladi.
30-savol. Yoshlarning mahalliy darajadagi ilm-fan, sport, san’at va madaniyat
yo‘nalishlaridagi olimpiada, tanlov va musobaqalarda qatnashish xarajatlari
uchun qancha subsidiya ajratiladi?
Mahalliy (viloyat yoki respublika) darajadagi olimpiada, tanlov va musobaqalarda
qatnashish uchun yo‘l xarajati, ro‘yxatdan o‘tish to‘lovi va boshqa zarur xarajatlar
“Yoshlar daftari” jamg‘armasi hisobidan, BHM doirasida, tanlov shartlariga qarab
belgilangan miqdorda qoplanadi.
Eslatma: Aniq miqdorni amaldagi tartibdan tekshirib oling.
Sahifa 9 / 38

31-savol. Yoshlarning olimpiada, tanlov va musobaqalarning xorijiy
bosqichlarida qatnashish xarajatlari uchun qancha subsidiya ajratiladi?
Xorijiy bosqichlarda (xalqaro olimpiada, tanlov va musobaqalarda) qatnashish
uchun xarajatlar (aviachipta, ro‘yxatdan o‘tish, turar-joy) mahalliy bosqichlarga
nisbatan yuqoriroq, BHMning ko‘p baravari miqdorida, aniq holatga va tashkilotchi
tomon shartlariga qarab, “Yoshlar daftari” jamg‘armasi va tegishli davlat dasturlari
(masalan, iqtidorli yoshlarni qo‘llab-quvvatlash jamg‘armalari) hisobidan
qoplanadi.
Eslatma: Aniq miqdorni amaldagi tartibdan tekshirib oling.
32-savol. Parasport to‘garaklari uchun yo‘lkira xarajatlarini qoplash yordami
kimlarga beriladi?
Bu yordam nogironligi bo‘lgan va parasport to‘garaklariga muntazam qatnayotgan
yoshlarga beriladi. Ularning mashg‘ulot joyigacha bo‘lgan yo‘lkira xarajatlari
“Yoshlar daftari” jamg‘armasi hisobidan qoplanadi.
33-savol. 6 oy muntazam sport va san’at to‘garaklariga qatnagan yoshlarga
maxsus sport formasi va inventar xaridi qanday amalga oshiriladi?
6 oy davomida sport yoki san’at to‘garaklariga muntazam qatnagani yoshlar
yetakchisi tomonidan tasdiqlangan yoshlarga ehtiyojiga mos sport formasi, inventar
yoki musiqa asbobi “Yoshlar daftari” jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan, BHMga
bog‘liq belgilangan chegara doirasida xarid qilib beriladi.
34-savol. “Yoshlar daftari” jamg‘armasidan ijtimoiy loyihalar uchun grant
ajratish bo‘yicha tanlovni kim o‘tkazadi?
Tanlovni “Yoshlar daftari” jamg‘armasining Vasiylik kengashi (tuman yoki shahar
hokimining tegishli o‘rinbosari raisligida) Yoshlar ishlari agentligining hududiy
bo‘limi bilan hamkorlikda o‘tkazadi.
35-savol. Yoshlar uchun oliy ta’lim muassasasi shartnoma to‘loviga yordam
qaysi ta’lim shaklida tahsil olayotganlarga beriladi?
Bu yordam birinchi navbatda kunduzgi ta’lim shaklida davlat oliy va professional
ta’lim muassasalarida to‘lov-kontrakt asosida tahsil olayotgan, “Yoshlar daftari”ga
kiritilgan oilalar farzandlariga beriladi. Sirtqi, kechki va masofaviy ta’lim
shakllariga, shuningdek ikkinchi va undan keyingi mutaxassislikka odatda bu
yordam tatbiq etilmaydi.
Sahifa 10 / 38

36-savol. Parasport to‘garaklariga qatnashayotgan yoshlar uchun yo‘lkira
xarajatlari qanday tartibda to‘lanadi?
Yo‘lkira xarajatlari yoshlar yetakchisining tavsiyanomasi va to‘garakka
qatnashganlik faktini tasdiqlovchi hujjatlar asosida, har oyda “mahalla yettiligi”
tomonidan ko‘rib chiqilib, “Yoshlar daftari” jamg‘armasi mablag‘laridan naqd yoki
bank kartasiga o‘tkazma shaklida to‘lab beriladi.
37-savol. Jarrohlik amaliyotini o‘tkazish uchun “Yoshlar daftari”
jamg‘armasidan qancha mablag‘ ajratiladi?
Murakkab jarrohlik amaliyoti talab etiladigan holatlarda tibbiy xulosa asosida
davolanish xarajatlarining bir qismi, jarrohlik turi va tibbiy muassasa xarajatlar
smetasiga qarab, Vasiylik kengashi belgilagan miqdorda (odatda konservativ
davolanishga qaraganda yuqoriroq chegarada) qoplanadi.
Eslatma: Aniq miqdorni amaldagi tartibdan tekshirib oling.
38-savol. Yoshlarga turar-joy ijarasi uchun kompensatsiya qancha miqdorda
qoplab beriladi?
Turar-joy ijarasi kompensatsiyasi hudud (poytaxt yoki viloyat) va oilaning
ehtiyojiga qarab BHMning belgilangan qismi miqdorida (Toshkentda
yashovchilarga nisbatan ko‘proq, viloyatlarda kamroq), ko‘pi bilan 12 oy davomida
to‘lab beriladi.
Eslatma: Aniq miqdorni amaldagi tartibdan tekshirib oling.
39-savol. Ilm-fan, sport, san’at va madaniyat yo‘nalishlaridagi o‘quv kurslari
uchun subsidiyalarning miqdori qanchagacha etib belgilangan?
Bunday kurslar uchun subsidiya oylik BHMning bir baravarigacha miqdorda, olti
oygacha bo‘lgan muddatga, kursni tashkil etgan ta’lim muassasasiga to‘g‘ridan-
to‘g‘ri o‘tkazish orqali beriladi.
40-savol. Ta’lim va madaniyat, sport, axborot texnologiyalari yo‘nalishlariga
ixtisoslashgan nodavlat ta’lim tashkilotlariga ijara to‘lovi yoki jihozlash
xarajatlari uchun mablag‘ ajratilishida qanday shartlar mavjud?
Bunday yordam faqat rasman ro‘yxatdan o‘tgan, litsenziya yoki ruxsatnomaga ega,
yoshlarga bepul yoki imtiyozli asosda xizmat ko‘rsatuvchi nodavlat ta’lim
tashkilotlariga ajratiladi. Bunda hokimlik va Yoshlar ishlari agentligi hududiy
bo‘limi bilan shartnoma tuzilishi va mablag‘ belgilangan maqsadli yo‘nalishda
(jihoz, o‘quv qurollari, bino ijarasi) sarflanishi shart.
Sahifa 11 / 38

4. Besh muhim tashabbus
Savollar 41–43
41-savol. “O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Besh muhim tashabbusi”
yo‘nalishlarini ketma-ketlikda ayting.
2019-yil 19-martda ilgari surilgan Besh muhim tashabbus quyidagilardan iborat: 1)
yoshlarning musiqa, rassomlik, adabiyot, teatr va san’atning boshqa turlariga
qiziqishini oshirish, iste’dodini yuzaga chiqarish; 2) yoshlarni jismoniy chiniqtirish
va sport sohasida qobiliyatini namoyon etishi uchun sharoit yaratish; 3) aholi va
yoshlar o‘rtasida kompyuter texnologiyalari va internetdan samarali foydalanishni
tashkil etish; 4) yoshlar ma’naviyatini yuksaltirish va kitobxonlikni keng targ‘ib
qilish; 5) xotin-qizlarni ish bilan ta’minlash masalalari.
42-savol. “Besh tashabbus olimpiadasi”ning “Yosh kitobxon” tanlovi qaysi
yosh toifalarida o‘tkaziladi?
“Yosh kitobxon” tanlovi maktab o‘quvchilari, o‘rta maxsus va oliy ta’lim
muassasalari talabalari toifalarida (masalan, 14–18 yosh va 18–30 yosh guruhlari
bo‘yicha) bosqichma-bosqich — mahalla, tuman, viloyat va respublika
bosqichlarida o‘tkaziladi.
Eslatma: Yosh toifalari har yilgi tanlov nizomida belgilanadi. Amaldagi nizomdan
tekshirib oling.
43-savol. Qaysi sport turi “DXX kubogi” doirasida o‘tkaziladi?
Bu savolga aniq javob berish uchun joriy yilgi rasmiy nizom yoki e’longa tayanish
kerak. Yoshlar uchun ommabop bo‘lgan ommaviy va milliy sport turlari (futbol,
voleybol, kurash kabi) bo‘yicha musobaqalar o‘tkaziladi.
Diqqat: “DXX kubogi”ning aniq sport turi va nomlanishi asl matnda
tasdiqlanmagan. Suhbatdan oldin Yoshlar ishlari agentligi yoki Besh tashabbus
olimpiadasi rasmiy e’lonidan tekshirib oling.
Sahifa 12 / 38

5. Konstitutsiya va huquq
Savollar 44–50
44-savol. Biror tashkilot yoki idoraga murojaat qilinganda murojaatchining
ismi, familiyasi, yashash manzili ko‘rsatilmagan bo‘lsa, murojaatlar ko‘rib
chiqiladimi?
Yo‘q. “Jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari to‘g‘risida”gi Qonunga ko‘ra
murojaatchining ismi, familiyasi va manzili (yoki elektron/pochta manzili)
ko‘rsatilmagan, ya’ni anonim murojaatlar umumiy tartibda ko‘rib chiqilmaydi.
Huquqbuzarlik yoki jinoyat sodir etilishi haqidagi ma’lumotlar bundan mustasno:
ular tegishli organlarga tekshirish uchun yuborilishi mumkin.
45-savol. O‘zbekiston Respublikasining yangi tahrirdagi Konstitutsiyasi
qachon qabul qilindi?
Yangi tahrirdagi Konstitutsiya 2023-yil 30-aprelda o‘tkazilgan umumxalq
referendumida qabul qilindi va 2023-yil 1-maydan e’tiboran kuchga kirdi.
46-savol. Yangi tahrirdagi Konstitutsiya nechta bo‘lim, nechta bob va nechta
moddadan iborat?
Yangi tahrirdagi Konstitutsiya 6 ta bo‘lim, 27 ta bob va 155 ta moddadan iborat.
Moddalar soni avvalgi 128 tadan 155 taga, normalar soni esa 275 tadan 434 taga
oshgan.
47-savol. Xorijiy davlatlarning jismoniy va yuridik shaxslari hamda fuqaroligi
bo‘lmagan shaxslar O‘zbekistonda davlat organlariga, tashkilotlariga va
ularning mansabdor shaxslariga murojaat qilish huquqiga egami?
Ha. “Jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari to‘g‘risida”gi Qonunga
muvofiq, xorijiy davlatlarning jismoniy va yuridik shaxslari hamda fuqaroligi
bo‘lmagan shaxslar ham O‘zbekiston Respublikasi davlat organlari, tashkilotlari va
ularning mansabdor shaxslariga qonunda belgilangan tartibda murojaat qilish
huquqiga ega.
48-savol. Murojaatlar davlat organlari, tashkilotlar va ularning mansabdor
shaxslari tomonidan qabul qilinmasligi va ko‘rib chiqilmasligi mumkinmi?
Umumiy qoidaga ko‘ra, qonunda belgilangan talablarga javob beradigan
murojaatlar qabul qilinishi va ko‘rib chiqilishi shart. Faqat qonunda alohida
ko‘rsatilgan hollarda — masalan, anonim murojaatlar, allaqachon hal qilingan
masala bo‘yicha yangi asossiz murojaat, haqorat yoki tuhmat mazmunidagi
Sahifa 13 / 38

murojaatlar — ko‘rib chiqilmasligi yoki javobsiz qoldirilishi mumkin. Bu holatlar
ham qonunda aniq belgilab qo‘yilgan.
49-savol. Murojaatlarning turlarini sanab bering.
“Jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari to‘g‘risida”gi Qonunga ko‘ra
murojaatlar uch turga bo‘linadi: ariza — huquq va manfaatlarni amalga oshirishga
ko‘maklashish so‘ralgan murojaat; taklif — davlat va jamiyat faoliyatini
takomillashtirishga oid tavsiyalar; shikoyat — buzilgan huquq va erkinliklarni
tiklash talabi. Murojaatlar og‘zaki, yozma yoki elektron shaklda bo‘lishi mumkin
va shakli hamda turidan qat’i nazar bir xil ahamiyatga ega.
50-savol. O‘zbekiston Respublikasi xalqi nomidan kimlar va qaysi organlar
ish olib boradi?
Konstitutsiyaga ko‘ra O‘zbekiston xalqi suverenitetning yagona manbai va davlat
hokimiyatining tashuvchisi bo‘lib, uning nomidan faqat to‘g‘ridan-to‘g‘ri
referendum yo‘li bilan yoki o‘zi saylagan vakillik organlari (Oliy Majlis, mahalliy
Kengashlar) orqali ish yuritiladi. Jamiyatning biron-bir qismi, siyosiy partiya,
jamoat birlashmasi yoki alohida shaxs xalq nomidan ish olib borishga haqli emas.
Sahifa 14 / 38

6. Mahallada yoshlar bilan ishlash
Savollar 51–96
51-savol. “Mahalla raisi – islohotchi” deganda nimani tushunasiz?
“Mahalla raisi – islohotchi” tushunchasi mahalla raisining passiv ma’muriy
figuradan faol, tashabbuskor, aholi muammolarini birinchi bo‘g‘inda hal qiluvchi,
davlat va fuqaro o‘rtasidagi ishonchli ko‘prik vazifasini bajaruvchi rahbarga
aylanishini anglatadi. Bunday rais aholi bilan doimiy muloqotda bo‘lib,
muammolarni o‘z vaqtida aniqlaydi va hal qilishga tashabbus ko‘rsatadi, mahalla
“yettiligi” a’zolari (jumladan yoshlar yetakchisi) bilan hamkorlikda ishlaydi.
52-savol. PF-209-sonli Farmonga ko‘ra, yoshlar yetakchisi asosiy vazifasining
7-bandida kimlar bilan ishlash nazarda tutilgan?
PF-209-son Farmonda yoshlar yetakchisining vazifalari orasida xorijdagi vatandosh
yoshlar bilan aloqa o‘rnatish va ularni qo‘llab-quvvatlash, shuningdek
huquqbuzarlik sodir etishga moyil yoshlar va voyaga yetmaganlar bilan profilaktika
inspektori hamkorligida tizimli ishlash nazarda tutilgan.
Eslatma: Band tartibi hujjat tahririga qarab farq qilishi mumkin. Aniq band
raqami so‘ralsa, amaldagi Farmon matniga tayanib javob bering.
53-savol. Yoshlar yetakchisi har oyda kamida necha nafar yoshni sport,
musiqa va fan to‘garaklariga jalb etadi?
PF-209-son Farmonga ko‘ra, yoshlar yetakchisi har oyda kamida 10 nafar yoshni
sport, musiqa va fan to‘garaklariga jalb etishi lozim.
54-savol. Prezidentning “Mahallalarda yoshlar bilan ishlash tizimini tubdan
takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Qaroriga asosan mahalladagi
yoshlar yetakchisi nechta asosiy yo‘nalishda faoliyat yuritadi?
PQ-92-son Qarorga (2022-yil 19-yanvar) asosan yoshlar yetakchisi bir necha asosiy
yo‘nalishda faoliyat yuritadi: “Yoshlar balansi”ni shakllantirish va yuritish;
yoshlarning bo‘sh vaqtini mazmunli tashkil etish (sport, madaniy tadbirlar); bandlik
va tadbirkorlikka ko‘maklashish; ijtimoiy himoyaga muhtoj yoshlarga yordam
ko‘rsatish; huquqbuzarlik profilaktikasi; iqtidorli yoshlarni aniqlash va qo‘llab-
quvvatlash; kitobxonlikni targ‘ib qilish.
Eslatma: Yo‘nalishlar aniq sonini Qaror matnidan tekshirib oling.
Sahifa 15 / 38

55-savol. Qaysi me’yoriy-huquqiy hujjatga asosan mahallalarda yoshlar
yetakchisi lavozimi joriy etilgan?
Mahallalarda yoshlar yetakchisi lavozimi O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining
2022-yil 19-yanvardagi “Mahallalarda yoshlar bilan ishlash tizimini tubdan
takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-92-son Qarori bilan joriy
etilgan.
56-savol. Faoliyatini samarali tashkil etayotgan, shaxsiy fazilatlari bilan
yoshlarga namuna bo‘layotgan va ularga yetakchilik qilayotgan yoshlar
yetakchilari qanday ko‘krak nishoni bilan taqdirlanadi?
Bunday yoshlar yetakchilari “Yangi O‘zbekiston islohotchisi” ko‘krak nishoni bilan
taqdirlanadi. Bundan tashqari, har chorakda mamlakat bo‘yicha eng ilg‘or 100 nafar
yetakchi bir oylik ish haqiga teng bir martalik pul mukofoti bilan ham
rag‘batlantiriladi.
57-savol. Prezidentning “O‘zbekiston Respublikasi Yoshlar ishlari agentligi
faoliyatini tashkil etish to‘g‘risida”gi PQ-4768-sonli Qarori qachon qabul
qilingan?
PQ-4768-son Qaror 2020-yil 30-iyunda (Yoshlar kuni) PF-6017-son Farmon bilan
bir kunda qabul qilingan.
Eslatma: Hujjat raqami va sanasini suhbatdan oldin lex.uz orqali tekshirib oling.
58-savol. Yoshlar ishlari agentligi davlat boshqaruvi organimi, jamoat
birlashmasimi yoki nodavlat notijorat tashkilotimi?
Yoshlar ishlari agentligi — davlat boshqaruvi organi (davlat organi). U yoshlarga
oid davlat siyosatini ishlab chiqish va amalga oshirish vakolatiga ega bo‘lgan, ijro
etuvchi hokimiyat tizimidagi maxsus vakolatli davlat organidir. U jamoat
birlashmasi yoki nodavlat notijorat tashkilot emas.
59-savol. Prezidentning 2023-yil 21-dekabrdagi PF-209-son Farmoniga asosan
yetakchining nechta funksional vazifasi belgilangan?
PF-209-son Farmon (“Mahalla institutining jamiyatdagi rolini tubdan oshirish...”)
bilan yoshlar yetakchisi uchun bir nechta yirik funksional vazifa yo‘nalishi
belgilangan: bo‘sh vaqtni tashkil etish, bandlikka ko‘maklashish, ijtimoiy himoya,
huquqbuzarlik profilaktikasi, iqtidorli yoshlar bilan ishlash, xorijdagi vatandoshlar
bilan aloqa, kitobxonlikni targ‘ib qilish va boshqalar.
Eslatma: Aniq sonni Farmon ilovasidagi ro‘yxatdan sanab, tayyor bo‘lib boring.
Sahifa 16 / 38

60-savol. PF-209-son Farmoniga asosan yoshlar yetakchisi tomonidan
shakllantiriladigan hujjatlar nechta?
Yoshlar yetakchisi avvalambor “Yoshlar balansi” va “Yoshlar daftari” / “Yoshlar
portali” elektron platformalaridagi ma’lumotlarni shakllantiradi va yuritadi. Bundan
tashqari ijtimoiy yordam va subsidiya ajratish bo‘yicha hujjatlarni tayyorlab,
“mahalla yettiligi”ga kiritadi.
Eslatma: Hujjatlar aniq sonini Farmon ilovasidagi ro‘yxatdan tekshirib oling.
61-savol. PF-209-son Farmoniga asosan yetakchining birinchi vazifasi
nimadan iborat?
Yetakchining birinchi vazifasi — yoshlarning o‘ziga bo‘lgan ishonchini oshirish,
ularni jamiyat uchun foydali va umummilliy manfaatlarga xizmat qiladigan
loyihalarga jalb etish hamda mahallada bo‘sh vaqtni mazmunli tashkil etish,
jumladan har oyda kamida 10 nafar yoshni sport, musiqa va fan to‘garaklariga jalb
etish.
62-savol. PF-209-son Farmonida belgilangan yetakchining birinchi vazifasiga
ko‘ra har oy kamida nechta yoshni sport, musiqa va fan to‘garaklariga jalb
etishi lozim?
Har oyda kamida 10 nafar yoshni sport, musiqa va fan to‘garaklariga jalb etishi
lozim.
63-savol. Yoshlar yetakchisi qaysi normativ-huquqiy hujjatlar asosida o‘z
faoliyatini tashkil etadi?
Yoshlar yetakchisi avvalambor “Yoshlarga oid davlat siyosati to‘g‘risida”gi Qonun,
Prezidentning 2022-yil 19-yanvardagi PQ-92-son va 2023-yil 21-dekabrdagi PF-
209-son hujjatlari, shuningdek Yoshlar ishlari agentligi tomonidan tasdiqlangan
lavozim yo‘riqnomasi va boshqa amaldagi qonun hujjatlari asosida faoliyat
yuritadi.
64-savol. Nuroniylar va yoshlar yetakchisi hamkorligida tashkil etiladigan
loyihalarga misollar keltiring.
Misol sifatida “Bir nuroniyga o‘n nafar yosh” va “Keksa avlod uchrashuvlari”
loyihalarini keltirish mumkin. Bu loyihalar doirasida mahalladagi nuroniylar va
faxriylar yoshlarga tarbiyaviy-ma’naviy ta’sir ko‘rsatadi, tajriba almashadi va
yoshlarni vatanparvarlik ruhida tarbiyalashga ko‘maklashadi.
Sahifa 17 / 38

65-savol. Prezidentning 2022-yil 19-yanvardagi PQ-92-son qarorining asosiy
maqsadi nima?
Qarorning asosiy maqsadi — har bir mahallada yoshlar yetakchisi lavozimini joriy
etish orqali yoshlar bilan ishlashning vertikal boshqaruv tizimini yaratish, yoshlar
muammolarini bevosita mahalla darajasida, ya’ni eng yaqin bo‘g‘inda hal etish va
ta’lim muassasalarida ma’naviy-ma’rifiy hamda tarbiyaviy ishlar samaradorligini
oshirishdan iborat.
66-savol. Yetakchilarning faoliyati qanday mukofotlanadi?
Har chorakda mamlakat bo‘yicha eng ilg‘or 100 nafar yetakchi bir oylik ish haqiga
teng bir martalik pul mukofoti bilan taqdirlanadi. Faoliyatini samarali tashkil etgan
yetakchilar “Yangi O‘zbekiston islohotchisi” ko‘krak nishoni bilan taqdirlanadi.
Shuningdek, yuqori natijaga erishganlarga ipoteka krediti orqali uy-joy sotib
olishda qo‘shimcha imtiyozlar (uy-joy qiymatining 50 foizigacha) berilishi nazarda
tutilgan.
Eslatma: Ipoteka imtiyozining aniq shartlarini amaldagi hujjatdan tekshirib oling.
67-savol. Faoliyatini samarali tashkil etayotgan, shaxsiy fazilatlari bilan
yoshlarga namuna bo‘layotgan va ularga yetakchilik qilayotgan yetakchilarga
qanday ko‘krak nishoni ta’sis etilgan?
“Yangi O‘zbekiston islohotchisi” ko‘krak nishoni ta’sis etilgan.
68-savol. “Yangi O‘zbekiston islohotchisi” ko‘krak nishoni kimlarga beriladi?
Bu nishon mahallalarda o‘z faoliyatini samarali tashkil etayotgan, shaxsiy fazilatlari
bilan yoshlarga o‘rnak bo‘layotgan va ularga haqiqiy yetakchilik qilayotgan yoshlar
yetakchilariga beriladi.
69-savol. Prezidentning 2022-yil 19-yanvardagi PQ-92-son qarori bilan
qanday ko‘krak nishoni ta’sis etilgan va u kimlarga beriladi?
Ushbu Qaror bilan “Yangi O‘zbekiston islohotchisi” ko‘krak nishoni ta’sis etilgan.
U faoliyatini samarali tashkil etgan, shaxsiy fazilatlari bilan yoshlarga namuna
bo‘lgan va ularga haqiqiy yetakchilik qilayotgan mahalla yoshlar yetakchilariga
beriladi.
70-savol. Prezidentning 2022-yil 19-yanvardagi PQ-92-son qarori haqida
nimalarni bilasiz?
Bu “Mahallalarda yoshlar bilan ishlash tizimini tubdan takomillashtirish chora-
tadbirlari to‘g‘risida”gi Qaror bo‘lib, u bilan har bir shaharcha, qishloq, ovul va
mahallada yoshlar yetakchisi lavozimi joriy etilgan (u maktablardagi yoshlar
Sahifa 18 / 38

yetakchisi shtatlari hisobidan shakllantirilgan). Yetakchilarga xonadonlar soniga
qarab 4–5 mln so‘m atrofida maosh belgilangan, ularning asosiy vazifalari (Yoshlar
balansi, bandlik, ijtimoiy himoya, huquqbuzarlik profilaktikasi va h.k.) aniqlangan
hamda rag‘batlantirish mexanizmlari (pul mukofoti, ko‘krak nishoni, ijara
kompensatsiyasi) joriy etilgan.
Eslatma: Maosh miqdori vaqt o‘tishi bilan o‘zgargan bo‘lishi mumkin. Amaldagi
miqdorni tekshirib oling.
71-savol. Prezidentning “Mahallalarda yoshlar bilan ishlash tizimini tubdan
takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-92-son qarori qachon
tasdiqlangan?
2022-yil 19-yanvarda tasdiqlangan.
72-savol. Prezidentning 2023-yil 21-dekabrdagi PF-209-son Farmoni haqida
nimalarni bilasiz?
Bu “Mahalla institutining jamiyatdagi rolini tubdan oshirish va uning aholi
muammolarini hal etishda birinchi bo‘g‘in sifatida ishlashini ta’minlashga
qaratilgan chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi Farmon bo‘lib, u mahalla institutini
kuchaytirishga, “mahalla yettiligi” (hokim yordamchisi, yoshlar yetakchisi, xotin-
qizlar faoli, ijtimoiy xodim va boshqalar) tarkibi va vakolatlarini belgilashga,
ijtimoiy yordam va subsidiyalarni kollegial qaror asosida ajratish tartibini joriy
etishga hamda mahallada yoshlar bilan ishlash jarayonini raqamlashtirishga
qaratilgan.
73-savol. Prezidentning “Mahalla institutining jamiyatdagi rolini tubdan
oshirish va uning aholi muammolarini hal etishda birinchi bo‘g‘in sifatida
ishlashini ta’minlashga qaratilgan chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PF-209-son
Farmoni qachon tasdiqlangan?
2023-yil 21-dekabrda tasdiqlangan.
74-savol. PF-209-son Farmoniga asosan yoshlar yetakchisiga nechta vazifa
yuklatilgan?
Farmon bilan yoshlar yetakchisiga bir nechta yo‘nalish bo‘yicha keng qamrovli
vazifalar majmuasi yuklatilgan: bo‘sh vaqtni tashkil etish, bandlik va tadbirkorlikka
ko‘maklashish, ijtimoiy himoya, huquqbuzarlik profilaktikasi, iqtidorli yoshlar
bilan ishlash, xorijdagi vatandoshlar bilan aloqa, kitobxonlik va shaxsiy rivojlanish.
Eslatma: Aniq umumiy sonni Farmonning tegishli ilovasidagi bandlardan sanab,
tayyor bo‘lib boring.
Sahifa 19 / 38

75-savol. Yoshlar yetakchisi xorijdagi vatandosh yoshlar bilan ishlash va
ularni qo‘llab-quvvatlash uchun nima ishlarni amalga oshiradi?
Yoshlar yetakchisi har oyda xorijda mehnat migratsiyasida yoki ta’limda bo‘lgan
vatandosh yoshlar bilan aloqa o‘rnatadi, ularning faoliyati va muammolarini
o‘rganadi, zarur bo‘lganda konsullik xizmatlari va tegishli davlat organlari bilan
bog‘lab, huquqiy va ijtimoiy masalalarda ko‘maklashadi. Shuningdek, ularni
vatanga qaytganda moslashish va bandlik masalalarida qo‘llab-quvvatlaydi.
76-savol. Yoshlar yetakchisi mahallalarda yoshlarning bo‘sh vaqtini
mazmunli tashkil etish, jumladan ularni “Besh tashabbus olimpiadasi”da
ishtirok etishga jalb etish maqsadida qanday vazifalarni amalga oshiradi?
Yetakchi mahalladagi yoshlarni sport, musiqa, san’at va IT to‘garaklariga jalb etadi,
milliy o‘yinlar va sport turlarini ommalashtiradi. “Besh muhim tashabbus”
doirasidagi tanlovlar va festivallar haqida yoshlarni xabardor qiladi, ularni
ro‘yxatga oladi va ishtirok etishga tayyorgarlik ko‘rishga ko‘maklashadi.
77-savol. Qaysi yoshdagi shaxslar Besh tashabbus olimpiadasida ishtirok eta
olmaydi?
Tanlov shartlariga ko‘ra, odatda 14 yoshdan kichik yoki 30 yoshdan katta shaxslar,
shuningdek professional sport yoki san’at sohasida yuqori martabali sertifikat yoki
unvonlarga ega bo‘lgan shaxslar “havaskorlik” tanlovi doirasidagi Besh tashabbus
olimpiadasida ishtirok eta olmaydi.
Eslatma: Aniq yosh chegarasi har yilgi tanlov nizomida belgilanadi. Amaldagi
nizomdan tekshirib oling.
78-savol. Mahalla yetakchisining Besh tashabbus olimpiadasidagi asosiy
vazifasi nima?
Asosiy vazifa — mahalladagi yoshlarni olimpiadaning barcha yo‘nalishlari (san’at,
sport, IT, kitobxonlik, xotin-qizlar bandligi) bo‘yicha aniqlash, ro‘yxatga olish,
ishtirok etishga safarbar qilish va zarur tashkiliy-uslubiy ko‘maklashishni
ta’minlashdan iborat.
79-savol. Yoshlar yetakchisi har oyda nechta yoshni sport, musiqa va fan
to‘garaklariga jalb etishi kerak?
Har oyda kamida 10 nafar yoshni jalb etishi kerak.
Sahifa 20 / 38

80-savol. Yoshlar yetakchisi ishsiz yoshlar va maktab bitiruvchilari bandligiga
ko‘maklashish yo‘nalishida qanday vazifalarni amalga oshiradi?
Yetakchi mahalladagi ishsiz yoshlar va maktab bitiruvchilarini “Yoshlar balansi”ga
kiritadi, ularning qiziqishi va malakasiga mos bo‘sh ish o‘rinlari, kasb-hunar
kurslari yoki tadbirkorlik dasturlari (masalan, “Biznesga birinchi qadam”) bilan
tanishtiradi, hujjatlarni rasmiylashtirishda ko‘maklashadi va ish bilan
ta’minlanguncha ularning holatini kuzatib boradi.
81-savol. Yoshlar yetakchisi davlat ko‘magiga muhtoj “og‘ir” toifadagi
yoshlarning hayotda o‘z o‘rnini topishlariga ko‘maklashish borasida qanday
ishlarni amalga oshiradi?
Yetakchi bunday yoshlarni aniqlab, ularni “Yoshlar daftari”ga kiritadi, ijtimoiy-
psixologik yordam ko‘rsatish uchun mutaxassislarni jalb qiladi, kasb-hunar
o‘rgatish va bandlikka jalb etish orqali ularning jamiyatga qayta moslashishiga,
shuningdek zarur bo‘lganda tibbiy-ijtimoiy yordam olishiga ko‘maklashadi.
82-savol. Yoshlar yetakchisi huquqbuzarlik sodir etishga moyil yoshlar
hamda profilaktika inspektori bilan birgalikda moyil voyaga yetmaganlar
bilan tizimli ishlash borasida qanday ishlarni amalga oshiradi?
Yetakchi bunday yoshlarni aniqlab, ular bilan tarbiyaviy suhbatlar o‘tkazadi,
foydali bandlik (sport, to‘garak, ish) bilan ta’minlashga harakat qiladi, profilaktika
inspektori bilan doimiy hamkorlikda ularning holatini kuzatib boradi va zarur
hollarda psixolog yoki boshqa mutaxassislarni jalb etadi.
83-savol. Yoshlar yetakchisi har chorakda necha marta yordam ko‘rsatilgan
yoshlarning uyiga borib, loyihalarini amalga oshirishga ko‘maklashadi?
Yetakchi har chorakda kamida bir marta yordam ko‘rsatilgan yoshlarning uyiga
tashrif buyurib, ularning ahvoli va loyihasining borishini bevosita joyida kuzatadi
va zarur bo‘lgan qo‘shimcha ko‘maklashishni amalga oshiradi.
84-savol. Yoshlar yetakchisi har oyda necha marta xorijdagi yosh
vatandoshlar bilan muloqot qilish orqali ularning faoliyatini o‘rganadi?
Yetakchi har oyda kamida bir marta xorijdagi yosh vatandoshlar bilan aloqa
o‘rnatib, ularning faoliyati va ehtiyojlarini o‘rganadi.
85-savol. Yoshlar yetakchisi iqtidorli yoshlarni izlab topish, iste’dodini
ro‘yobga chiqarish va ularni qo‘llab-quvvatlashga ko‘maklashish borasida
qanday ishlarni amalga oshiradi?
Yetakchi mahalladagi iqtidorli (ilm-fan, sport, san’at yo‘nalishidagi) yoshlarni
aniqlab, ularni tegishli to‘garak, markaz yoki musobaqalarga jalb etadi, subsidiya
Sahifa 21 / 38

va grant imkoniyatlari haqida ma’lumot beradi hamda ularning yutuqlarini
rag‘batlantirish uchun hokimlik va Yoshlar ishlari agentligiga taqdim etadi.
86-savol. Yoshlar yetakchisi har oyda nechta iqtidorli yoshni aniqlashi kerak?
Amaldagi tavsiyalarga ko‘ra yetakchi har oyda kamida bir nechta (odatda 2–3
nafar) yangi iqtidorli yoshni aniqlab, ularni “Yoshlar balansi”ga kiritishi kerak.
Eslatma: Aniq son Farmon yoki yo‘riqnomada boshqacha bo‘lishi mumkin.
Tekshirib oling.
87-savol. Yoshlar yetakchisi yoshlar o‘rtasida kitobxonlikni keng targ‘ib
qilish borasida qanday ishlarni amalga oshiradi?
Yetakchi mahallada kitobxonlik klublari va uchrashuvlar tashkil etadi, “Yosh
kitobxon” tanloviga yoshlarni jalb qiladi, kutubxonalar bilan hamkorlikda kitob
targ‘iboti tadbirlarini o‘tkazadi va o‘zi ham shaxsiy namuna sifatida muntazam
kitob o‘qiydi.
88-savol. Yoshlar yetakchisi shaxsiy namuna ko‘rsatishi uchun har oyda
nechta kitob o‘qishi kerak?
Tavsiyaviy me’yorga ko‘ra, yetakchi shaxsiy rivojlanish va namuna ko‘rsatish
uchun har oyda kamida 1 ta kitob o‘qishi tavsiya etiladi.
89-savol. Yoshlar yetakchisi shaxsiy rivojlanish uchun bir oyda nechta kitob
o‘qishi va nechta tilni mukammal o‘rganishi kerak?
Tavsiyaga ko‘ra, yetakchi bir oyda kamida 1 ta kitob o‘qishi va shaxsiy rivojlanish
maqsadida davomiy ravishda kamida 1 ta xorijiy tilni mukammal darajada
o‘rganishga intilishi kerak. Bu uning kasbiy salohiyatini va yoshlarga namuna
bo‘lishini kuchaytiradi.
90-savol. Yoshlar ishlari agentligi tomonidan amalga oshiriladigan loyihalarga
misol keltiring.
Misol sifatida “Yoshlar daftari”, “Biznesga birinchi qadam”, “Yoshlar uchun ish
o‘rinlari”, “Innovatsion yoshlar”, “Ibrat akademiy”, “IBRAT Farzandlari”,
“Mutolaa”, “Qizlar akademiyasi”, “Besh muhim tashabbus”, “Yosh tadbirkorlar”
raqamli platformasi kabi loyihalarni keltirish mumkin.
91-savol. Yoshlar yetakchisining asosiy vazifalaridan bir nechtasini ayting.
Asosiy vazifalarga quyidagilar kiradi: “Yoshlar balansi”ni yuritish; yoshlarning
bo‘sh vaqtini mazmunli tashkil etish; bandlik va tadbirkorlikka ko‘maklashish;
ijtimoiy himoyaga muhtoj yoshlarga yordam ko‘rsatish; huquqbuzarlik
Sahifa 22 / 38

profilaktikasi; iqtidorli yoshlarni qo‘llab-quvvatlash; kitobxonlikni targ‘ib qilish;
xorijdagi vatandosh yoshlar bilan ishlash.
92-savol. “Mahalla yettiligi” tarkibiga kimlar kiradi?
“Mahalla yettiligi” tarkibiga odatda mahalla fuqarolar yig‘ini raisi (yoki hokim
yordamchisi), yoshlar yetakchisi, xotin-qizlar faoli, ijtimoiy xodim, profilaktika
inspektori, ma’naviy-ma’rifiy ishlar bo‘yicha mutasaddi va sog‘liqni saqlash vakili
kabi mahalladagi asosiy mas’ul shaxslar kiradi. Ular birgalikda ijtimoiy yordam va
subsidiyalar bo‘yicha kollegial qarorlar qabul qiladi.
Eslatma: Tarkib vaqt o‘tishi bilan o‘zgarishi mumkin. Amaldagi tarkibni Farmon
matnidan tekshirib oling.
93-savol. Ijtimoiy yordam va subsidiyalar qanday tartibda ko‘rsatiladi?
Ijtimoiy yordam va subsidiyalar mas’ul shaxslar (hokim yordamchisi, yoshlar
yetakchisi, xotin-qizlar faoli, ijtimoiy xodim) tomonidan tayyorlangan hujjatlar
asosida “mahalla yettiligi”ning kollegial (jamoaviy) qarori bilan, tegishli daftar
(Yoshlar daftari, Temir daftar, Ayollar daftari)ga kiritilganlik holatini hisobga olgan
holda, belgilangan me’yor va tartibda ko‘rsatiladi.
94-savol. KPI asosida baholashda mahalla raisi qanday huquqqa ega?
KPI (asosiy natijadorlik ko‘rsatkichlari) asosida baholashda mahalla raisi
mahalladagi mas’ul xodimlar (jumladan yoshlar yetakchisi)ning ish samaradorligini
baholash, ularga tavsiyalar berish, yuqori natija ko‘rsatganlarni rag‘batlantirish
uchun taqdimnoma kiritish, past natija ko‘rsatganlar bo‘yicha esa tegishli
organlarga ma’lumot yetkazish huquqiga ega.
95-savol. “Mahalla yettiligi”dagi rag‘batlantirish qanday belgilanadi?
Rag‘batlantirish “mahalla yettiligi” a’zolarining chorak yoki yillik natijalariga (KPI
ko‘rsatkichlariga) qarab belgilanadi. Yuqori natijaga erishganlar pul mukofoti,
faxriy yorliq yoki ko‘krak nishoni bilan taqdirlanadi, shuningdek karyera o‘sishi
uchun tavsiya etiladi.
96-savol. “Mahalla yettiligi”ga kim rahbarlik qiladi?
“Mahalla yettiligi” faoliyatiga odatda mahalla fuqarolar yig‘ini raisi (mahalla raisi)
rahbarlik qiladi, uning faoliyati esa tuman (shahar) hokimi va uning tegishli
o‘rinbosarlari tomonidan muvofiqlashtirib boriladi.
Sahifa 23 / 38

7. Tadbirkorlik va bandlik
Savollar 97–113
97-savol. Prezidentning 2025-yil 14-fevraldagi PQ-60-son qarori nima
to‘g‘risida?
PQ-60-son Qaror “Yoshlar tadbirkorligini hamda ularning bandligini ta’minlashga
qaratilgan biznes loyihalarni qo‘llab-quvvatlash tizimini takomillashtirish chora-
tadbirlari to‘g‘risida” bo‘lib, u yoshlar tadbirkorligini rivojlantirish davlat maqsadli
jamg‘armasini tashkil etishni (2025-yilda davlat byudjetidan 200 mlrd so‘m
ajratilgan) va yoshlar biznes-loyihalarini moliyalashtirish mexanizmlarini
yaxshilashni nazarda tutadi.
Eslatma: Hujjat raqami va summani lex.uz orqali tekshirib oling.
98-savol. Prezidentning 2025-yil 14-fevraldagi PQ-60-son qarori qanday
asosiy maqsadni ko‘zlaydi?
Asosiy maqsad — yoshlar tadbirkorligini rivojlantirish davlat maqsadli
jamg‘armasi orqali yoshlarning biznes-loyihalarini imtiyozli moliyalashtirish,
ularning bandligini ta’minlash va yoshlar orasida tadbirkorlik faolligini oshirishdan
iborat.
99-savol. “Kelajakka qadam” dasturining asosiy yo‘nalishlari nimalardan
iborat?
“Kelajakka qadam” dasturi (PQ-61-son, 14.02.2025) oliy ta’lim muassasalari
bitiruvchilarining ishga joylashishiga ko‘maklashishga qaratilgan. Uning asosiy
yo‘nalishlari: talabalarning biznes-g‘oyalarini tayyor loyihagacha olib borishda
hamrohlik qilish va qulay shartlarda moliyalashtirish; bitiruvchi va quyi bosqich
talabalari o‘rtasida soha bo‘yicha tanlovlar o‘tkazib, g‘oliblarni ish bilan
ta’minlashga ko‘maklashish; “O‘zmilliybank” va boshqa tijorat banklari bilan
hamkorlikda oliy ta’lim muassasalarida “Kelajakka qadam” markazlarini tashkil
etish.
Eslatma: Hujjat raqamini tekshirib oling.
100-savol. Prezidentning 2025-yil 14-fevraldagi PQ-62-son qarori nima
to‘g‘risida?
PQ-62-son Qaror “Yoshlar tadbirkorligini rivojlantirish va bandligini ta’minlashga
doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida” bo‘lib, u “Yosh tadbirkorlar” raqamli
platformasini joriy etishni (biznes-reja tuzish, onlayn treninglar, kooperatsiya va
Sahifa 24 / 38

bozor topishga ko‘maklashish, kraudfanding imkoniyatlari), shuningdek kasb-hunar
o‘qitish uchun kredit mahsulotlarini ishlab chiqishni nazarda tutadi.
Eslatma: Hujjat raqamini tekshirib oling.
101-savol. “Yoshlar banki” sifatida qaysi bank belgilangan?
Yoshlar tadbirkorligi va bandligini qo‘llab-quvvatlash dasturlarida asosiy hamkor
bank sifatida “O‘zmilliybank” AJ faol ishtirok etadi (jumladan “Kelajakka qadam”
dasturi doirasida). Amalda bir nechta tijorat banki (masalan, Aloqabank
“Startaplar” loyihasida) yoshlar loyihalarini moliyalashtirishda ishtirok etadi.
Eslatma: Bank nomini joriy rasmiy hujjatdan tekshirib oling.
102-savol. “Biznesga birinchi qadam” loyihasi doirasida maksimal necha
so‘mgacha kredit beriladi?
“Biznesga birinchi qadam” loyihasi doirasida 18–30 yosh oralig‘idagi, ijtimoiy
soliq to‘lab o‘zini o‘zi band qilgan yoshlarga 100 mln so‘mgacha imtiyozli
mikroqarz onlayn tarzda ajratiladi.
103-savol. “Yoshlar uchun ish o‘rinlari” loyihasida maksimal kredit miqdori
qancha?
“Yoshlar uchun ish o‘rinlari” loyihasi bo‘yicha, kamida 20 ta yangi ish o‘rni
yaratishni nazarda tutuvchi, ta’sischilari yosh fuqarolar bo‘lgan kichik tadbirkorlik
sub’ektlariga imtiyozli davr bilan 7 yilgacha muddatga 5 mlrd so‘mgacha mablag‘
ajratiladi.
104-savol. “Biznesga birinchi qadam” loyihasi doirasida imtiyozli kreditlar
eng ko‘pi bilan necha yilga beriladi?
Imtiyozli kreditlar imtiyozli davr bilan birga eng ko‘pi bilan 7 yilgacha muddatga
beriladi.
105-savol. “Biznesga birinchi qadam” loyihasi doirasida imtiyozli kreditda
imtiyozli davr asosiy qarz uchun necha yilgacha belgilanadi?
Imtiyozli davr (asosiy qarzni to‘lashdagi “ta’til” davri) odatda 1 yilgacha
(loyihaning ishga tushish bosqichini hisobga olgan holda) belgilanadi, umumiy
kredit muddati esa 7 yilgacha yetkaziladi.
Eslatma: Imtiyozli davr muddatini amaldagi hujjatdan tekshirib oling.
Sahifa 25 / 38

106-savol. “Innovatsion yoshlar” loyihasida startap loyihalarga qanday
ko‘mak beriladi?
“Innovatsion yoshlar” loyihasi doirasida yoshlarning startap g‘oyalari venchur
jamg‘armalari orqali moliyalashtiriladi, ularga mentorlik, biznes-akselerator
dasturlari va investorlar bilan uchrashtiruvchi tadbirlar (masalan, “investor
kunlari”) tashkil etiladi. Innovatsion va raqamli texnologiyalarga asoslangan
loyihalarga alohida imtiyozlar beriladi.
107-savol. “Yoshlar biznes-inkubatori” markazlari qanday xizmatlarni
ko‘rsatadi?
Bunday markazlar yosh tadbirkorlarga bepul yoki arzon ish joyi (ofis maydoni),
biznes-reja tuzishda konsalting, buxgalteriya va yuridik maslahat, treninglar va
mentorlik, investor va hamkorlar bilan uchrashtirish, shuningdek dastlabki
bosqichda zarur infratuzilma va uskunalardan foydalanish imkoniyatini taqdim
etadi.
108-savol. Har yili yoshlar bandligini ta’minlash maqsadida qanday dasturlar
amalga oshiriladi?
Har yili “Yoshlar uchun ish o‘rinlari”, “Biznesga birinchi qadam”, “Kelajakka
qadam”, “Yoshlar bandlik dasturlari”, hududiy bandlikni ta’minlash dasturlari,
kasb-hunarga o‘qitish va qayta tayyorlash kurslari, shuningdek yoshlarni xorijda
mehnat faoliyatiga tashkiliy jalb etish dasturlari amalga oshiriladi.
109-savol. “Yoshlar bandlik dasturlari” necha yoshgacha bo‘lgan yoshlar
bandligini ta’minlashga xizmat qiladi?
Bu dasturlar qonunda belgilangan yoshlar toifasiga mos ravishda 30 yoshgacha
bo‘lgan fuqarolarning bandligini ta’minlashga xizmat qiladi.
110-savol. Yoshlar siyosatiga oid Prezidentimiz ilgari surgan “Besh muhim
tashabbus” haqida nimalarni bilasiz?
2019-yil 19-martda ilgari surilgan Besh muhim tashabbus yoshlarni san’at, sport,
IT, kitobxonlik yo‘nalishlarida rivojlantirish hamda xotin-qizlar bandligini
ta’minlashga qaratilgan: 1) san’at (musiqa, rassomlik, adabiyot, teatr); 2) sport va
jismoniy tarbiya; 3) kompyuter texnologiyalari va internetdan foydalanish; 4)
ma’naviyat va kitobxonlik; 5) xotin-qizlarni ish bilan ta’minlash. Bu tashabbuslar
dastlab Toshkent viloyati Bo‘ka tumani va Toshkent shahri Uchtepa tumanida sinov
tariqasida joriy etilgan.
Sahifa 26 / 38

111-savol. Talabalarga ta’til davrida chet davlatlarida ishlash va tajriba
orttirish uchun qanday dastur tasdiqlandi?
Bunday imkoniyat “Work and Travel” dasturi orqali taqdim etiladi. Bu dastur
talabalarga ta’til davrida xorijiy davlatlarda vaqtinchalik ishlash, kasbiy tajriba
orttirish va madaniy almashinuvda qatnashish imkonini beradi.
112-savol. “Work and Travel” dasturi orqali rivojlangan davlatlarda ishlash
va sayohat qilish uchun har yili necha nafar talabaga foizsiz ssuda beriladi?
Dastur doirasida har yili belgilangan miqdordagi talabaga aviachipta va
boshlang‘ich xarajatlar uchun foizsiz ssuda ajratiladi. Aniq son har yilgi qarorga
bog‘liq.
Eslatma: Joriy yilgi rasmiy hujjatdan aniq sonni tekshirib oling.
113-savol. “Work and Travel” dasturi doirasida talabalar qaysi davlatlarda
ishlaydi va borish-kelish aviachiptasi uchun foizsiz ssuda beriladimi?
Dastur asosan AQSh va boshqa rivojlangan davlatlarda (masalan, Yevropa
mamlakatlarida) mavsumiy ishlash va madaniy almashinuv dasturlarini o‘z ichiga
oladi. Ishtirokchi talabalarga borish-kelish aviachiptasi xarajatlarini qoplash uchun
davlat tomonidan foizsiz ssuda ajratiladi.
Sahifa 27 / 38

8. Yoshlar loyihalari
Savollar 114–124
114-savol. “IBRAT Farzandlari” qachon faoliyatini boshlagan?
“IBRAT Farzandlari” ta’lim loyihasi 2020-yillar boshida yoshlarga bepul onlayn
videodarsliklar taqdim etish maqsadida faoliyatini boshlagan. U orqali maktab
o‘quvchilari va abituriyentlar uchun turli fanlardan sifatli video-dars materiallari
ommaga taqdim etiladi.
Eslatma: Aniq boshlangan sanani tekshirib oling.
115-savol. “IBRAT Farzandlari” loyihasida nechta til bo‘yicha
videodarsliklar mavjud?
Loyiha doirasida asosan o‘zbek va rus tillarida videodarsliklar taqdim etiladi,
shuningdek ayrim yo‘nalishlarda ingliz tilidagi materiallar ham mavjud. Bu orqali
turli tildagi o‘quvchilarga bir xil sifatli bilim olish imkoniyati yaratiladi.
Eslatma: Aniq til sonini loyihaning rasmiy saytidan tekshirib oling.
116-savol. “Mutolaa” loyihasi bo‘yicha nimalarni bilasiz?
“Mutolaa” — yoshlar va aholi orasida kitobxonlik madaniyatini oshirishga
qaratilgan loyiha bo‘lib, u kitob o‘qish klublari, elektron kutubxona resurslaridan
foydalanish, yozuvchilar bilan uchrashuvlar va kitobxonlik bo‘yicha tanlovlarni o‘z
ichiga oladi. Loyiha “Besh muhim tashabbus”ning to‘rtinchi (ma’naviyat va
kitobxonlik) yo‘nalishi bilan uzviy bog‘liq.
117-savol. “Ibrat akademiy” qaysi yo‘nalishdagi loyiha va u haqida nimalarni
bilasiz?
“Ibrat akademiy” — ta’lim-tarbiya yo‘nalishidagi loyiha bo‘lib, u yoshlarga
zamonaviy bilim va ko‘nikmalarni onlayn platforma orqali bepul yetkazishga,
o‘quvchilar va talabalarning bilim darajasini oshirishga hamda ularni kasbga
yo‘naltirishga qaratilgan.
118-savol. Yoshlarni kasbga yo‘naltirish bo‘yicha qaysi platforma ishga
tushirilgan?
Yoshlarni kasbga yo‘naltirish uchun “Kasb tanlash” yo‘nalishidagi elektron
platformalar, jumladan “Yosh tadbirkorlar” raqamli platformasi hamda Bandlik va
mehnat munosabatlari vazirligi va Yoshlar ishlari agentligi hamkorligidagi kasbga
yo‘naltirish xizmatlari ishga tushirilgan. Ular orqali yoshlar o‘z qiziqishi va bozor
talabiga mos kasb tanlashda maslahat va test xizmatlaridan foydalanishlari mumkin.
Sahifa 28 / 38

119-savol. “Qizlar akademiyasi” loyihasi to‘g‘risida nimalarni bilasiz?
“Qizlar akademiyasi” — xotin-qizlarni, ayniqsa yosh qizlarni zamonaviy kasblarga
(IT, tadbirkorlik, ijodiy sohalar) o‘qitish, ularning bilim va ko‘nikmalarini oshirish
hamda jamiyatda faol ishtirok etishlariga ko‘maklashish maqsadida amalga
oshirilayotgan loyihadir. U “Besh muhim tashabbus”ning xotin-qizlar bandligi
yo‘nalishi bilan bog‘liq holda tashkil etiladi.
120-savol. Xotin-qizlarni qo‘llab-quvvatlash, ularni zamonaviy kasblarga
o‘qitish maqsadida qanday loyihalar amalga oshirilmoqda?
Bu maqsadda “Qizlar akademiyasi”, xotin-qizlar tadbirkorligini qo‘llab-quvvatlash
bo‘yicha imtiyozli kreditlash dasturlari, kasb-hunar va IT kurslari, “Ayollar daftari”
jamg‘armasi orqali ijtimoiy yordam va subsidiyalar, shuningdek xotin-qizlarni
bandlikka jalb etish bo‘yicha maxsus tanlov va grantlar amalga oshirilmoqda.
121-savol. Nemis tilini o‘qitishni kengaytirish, Germaniyada kasbiy ta’lim
olishni tashkil etish orqali yoshlarni zamonaviy texnologiyalarni o‘zlashtirgan,
ichki va tashqi mehnat bozorida raqobatbardosh kadrlar sifatida tayyorlash
tizimini yanada takomillashtirish maqsadida qaysi loyiha amalga oshiriladi?
Bu maqsadda O‘zbekiston va Germaniya hukumatlari hamkorligidagi kasb-hunar
ta’limi va mehnat migratsiyasi loyihalari (jumladan nemis tili markazlarini
kengaytirish va Germaniyada amaliyot hamda kasbiy ta’lim dasturlari) amalga
oshirilmoqda. Bu loyihalar yoshlarni zamonaviy kasb-hunar va til bilimi bilan
qurollantirib, xalqaro mehnat bozorida raqobatbardosh mutaxassis sifatida
tayyorlashga xizmat qiladi.
Eslatma: Loyihaning aniq rasmiy nomini tekshirib oling.
122-savol. “Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida qanday ishlar
amalga oshirilmoqda? Shaxsan o‘zingizning bu boradagi ishlaringiz qanday?
“Yashil makon” umummilliy loyihasi doirasida mamlakat bo‘ylab manzilli
ko‘kalamzorlashtirish, ko‘chat ekish, bog‘-xiyobonlar barpo etish, ekologik tarbiya
va ozoda hudud tashkil etish ishlari amalga oshirilmoqda.
Eslatma: Shaxsiy qism uchun o‘zingiz qatnashgan aniq tadbirlarni (ko‘chat ekish,
mahallada yashil maydon tashkil etish, yoshlarni ekologik tadbirlarga jalb etish)
yozib, tayyor bo‘lib boring.
123-savol. Yoshlarning bo‘sh vaqtini mazmunli tashkil etish uchun Yoshlar
ishlari agentligi tomonidan qanday loyihalar amalga oshiriladi?
Bunga “Besh muhim tashabbus” doirasidagi sport, san’at va IT to‘garaklari,
“Yoshlar markazlari”dagi bepul kurslar, “Mutolaa” kitobxonlik loyihasi, yoz
Sahifa 29 / 38

faslidagi sog‘lomlashtirish lagerlari, milliy o‘yinlar bo‘yicha musobaqalar va
mahallalardagi madaniy-ommaviy tadbirlar misol bo‘ladi.
124-savol. Yoshlarga oid siyosatda faol ishtirok etgan bo‘lsangiz, qaysi
yo‘nalishni tanlar edingiz va nima sababdan?
Bu shaxsiy fikr talab qiluvchi savol. O‘zingizning kuchli tomoningiz va
qiziqishingizga mos yo‘nalishni (masalan, ta’lim va kasbga yo‘naltirish,
tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash yoki sport-madaniy tadbirlar) tanlab, buni nima
uchun tanlaganingizni o‘z tajribangiz, bilimingiz yoki mahallangizdagi haqiqiy
ehtiyoj bilan asoslab, aniq va sodda misollar orqali tushuntiring.
Sahifa 30 / 38

9. Umumiy bilim va shaxsiy savollar
Savollar 125–145
125-savol. “Mahalla” so‘zining ma’nosi nima?
“Mahalla” so‘zi arabcha “hall” (joy, manzil) so‘zidan olingan bo‘lib, o‘zbek tilida
“bir joyda yashovchi qo‘shnilar jamoasi”, “kichik hududiy-ijtimoiy birlik”ni
anglatadi. O‘zbekistonda mahalla nafaqat hududiy, balki fuqarolarning o‘zini o‘zi
boshqarish organi sifatida ham katta ijtimoiy-huquqiy ahamiyatga ega.
126-savol. Yoshlar yetakchisi lavozimiga o‘tgandan keyin yoshlarni qaysi soha
bo‘yicha rivojlantirishni takomillashtirasiz?
Bu shaxsiy fikr talab qiluvchi savol. O‘z bilim va tajribangizga mos yo‘nalishni
(masalan, tadbirkorlik va bandlik, IT ko‘nikmalari, sport yoki kitobxonlik) tanlab,
mahalladagi haqiqiy ehtiyojlarga asoslangan aniq va amaliy takliflar (masalan, IT
kurslari tashkil etish, mahalliy startaplarni qo‘llab-quvvatlash) bilan javob bering.
127-savol. O‘zingiz yashab turgan hudud to‘g‘risida (qachon tashkil topgan,
qaysi soha rivojlangan, qanday muammolar mavjud) ma’lumot bering.
Bu nomzodning o‘z mahallasi yoki hududi haqidagi bilimini sinovchi shaxsiy savol.
Javobingizda hududning tashkil topgan sanasi (agar ma’lum bo‘lsa), asosiy
iqtisodiy yo‘nalishi (qishloq xo‘jaligi, sanoat, xizmat ko‘rsatish va h.k.), aholi
tarkibi va yoshlar ulushi hamda mavjud dolzarb muammolar (infratuzilma, bandlik,
bo‘sh vaqtni tashkil etish imkoniyatlari) haqida aniq va real ma’lumotlarni o‘z
so‘zlaringiz bilan tayyorlab boring.
128-savol. Vatanparvarlik deganda nimani tushunasiz?
Vatanparvarlik — o‘z Vatani, xalqi, tarixi va madaniyatiga chin dildan sadoqat,
uning ravnaqi va xavfsizligi yo‘lida mas’uliyat his qilish, halol mehnat va fuqarolik
burchini vijdonan bajarish orqali namoyon bo‘ladigan ma’naviy-axloqiy fazilatdir.
U shunchaki so‘zda emas, balki har kuni o‘z ishini halol bajarish, qonunlarga rioya
qilish va jamiyat farovonligiga hissa qo‘shishda ko‘rinadi.
129-savol. Yoshlarga oid davlat siyosati deganda nimani tushunasiz?
Yoshlarga oid davlat siyosati deganda men davlatning yoshlarga nisbatan olib
boradigan, ularning huquqlarini himoya qilish, ta’lim, bandlik, sog‘liq va ijtimoiy
faollik sohalarida teng imkoniyatlar yaratishga qaratilgan izchil va uzoq muddatli
faoliyatini tushunaman. Bu siyosat yoshlarni mamlakat rivojining
harakatlantiruvchi kuchi sifatida ko‘rib, ularga g‘amxo‘rlik qilishga asoslangan.
Sahifa 31 / 38

130-savol. Volontyorlik nima?
Volontyorlik — shaxsning moddiy manfaat ko‘zlamasdan, o‘z ixtiyori bilan
jamiyat, boshqa insonlar yoki atrof-muhit foydasi uchun bepul, ko‘ngilli asosda
ijtimoiy foydali faoliyat bilan shug‘ullanishidir. U yoshlarda mas’uliyat,
hamdardlik va faol fuqarolik pozitsiyasini shakllantirishga xizmat qiladi.
131-savol. Dunyoviy va diniy davlatning farqi nima?
Dunyoviy davlatda din davlatdan ajratilgan bo‘lib, davlat siyosati va qonunchiligi
diniy ko‘rsatmalarga emas, balki xalq irodasi va dunyoviy qonunlarga asoslanadi,
barcha dinlarga va e’tiqodsizlikka teng munosabat ta’minlanadi. Diniy davlatda esa
davlat boshqaruvi, qonunchilik va hayot tarzi muayyan dinning qoidalariga
asoslanadi. O‘zbekiston Konstitutsiyasiga ko‘ra dunyoviy davlat hisoblanadi.
132-savol. Manfaatlar to‘qnashuvi nima?
Manfaatlar to‘qnashuvi — davlat xizmatchisi yoki mansabdor shaxsning shaxsiy
(yoki yaqinlarining) manfaati uning xizmat vazifalarini xolisona va halol
bajarishiga ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan vaziyat bo‘lib, bunda shaxsiy manfaat
davlat yoki jamoat manfaatiga zid kelib qolishi mumkin. Korrupsiyaning oldini
olish uchun bunday holatlar oshkor qilinishi va tegishli chora ko‘rilishi shart.
133-savol. Ijtimoiy sohadagi oxirgi yangiliklardan nimalarni ayta olasiz?
Bu savol nomzodning joriy voqealardan xabardorligini tekshiradi. Tayyorgarlik
paytida so‘nggi 1–2 oy ichida Prezident va hukumat tomonidan qabul qilingan
yoshlar, ta’lim, bandlik va ijtimoiy himoyaga oid yangi qaror va farmonlar
(masalan, yangi subsidiya turlari, ish o‘rinlari dasturlari) haqidagi rasmiy
yangiliklarni kuzatib boring va ulardan 2–3 tasini aniq misol bilan aytishga tayyor
bo‘ling.
134-savol. “Pareto qoidasi” (80/20 qoidasi) vaqtni boshqarishda qanday
ishlatiladi?
Pareto qoidasiga ko‘ra natijalarning taxminan 80 foizi sarflangan sa’y-
harakatlarning atigi 20 foizidan kelib chiqadi. Vaqtni boshqarishda bu qoida eng
muhim va samarali 20 foizlik vazifalarni aniqlab, ularga birinchi navbatda e’tibor
va vaqt ajratish, kam samarali yoki ortiqcha vazifalarni esa qisqartirish yoki
keyinga qoldirish orqali umumiy samaradorlikni oshirishga yordam beradi.
Sahifa 32 / 38

135-savol. Davlat xizmatchilari xizmat va xizmatdan tashqari vaqtlarida
qanday mezonlarga amal qilishi shart?
Davlat xizmatchilari xizmat vaqtida ham, undan tashqari vaqtda ham qonunga
hurmat, halollik, adolatlilik, siyosiy betaraflik, davlat va jamoat manfaatlarini
shaxsiy manfaatdan ustun qo‘yish, madaniy xulq-atvor va axloq-odob me’yorlariga
rioya qilish, shuningdek davlat organi va davlat xizmati obro‘siga putur
yetkazmaslik mezonlariga amal qilishi shart.
136-savol. Qaysi tamoyil davlat xizmatchilarining asosiy xizmat etikasi
prinsiplaridan biri hisoblanadi?
Davlat xizmatchilari etikasining asosiy tamoyillaridan biri — halollik va shaffoflik
(korrupsiyaga qarshi murosasizlik) tamoyilidir. Bundan tashqari qonuniylik,
xolislik, mas’uliyatlilik va fuqarolarga xizmat ko‘rsatishda insonparvarlik
tamoyillari ham muhim o‘rin tutadi.
137-savol. Davlat xizmatchilari ijtimoiy tarmoqlarda qanday mazmundagi
kontent joylashtirishdan tiyilishi kerak?
Davlat xizmatchilari ijtimoiy tarmoqlarda davlat organi va davlat xizmati obro‘siga
soya soladigan, siyosiy betaraflik tamoyiliga zid, boshqa shaxs yoki tashkilotni
kamsituvchi, tekshirilmagan yoki noto‘g‘ri ma’lumot tarqatuvchi, shuningdek
davlat sirini yoki xizmat sirini oshkor qiluvchi kontent joylashtirishdan tiyilishi
kerak.
138-savol. Davlat xizmatchisi xizmatdan tashqari vaqtda qanday odob-
axloqqa amal qilishi kerak?
Xizmatdan tashqari vaqtda ham davlat xizmatchisi jamiyat ko‘z o‘ngida davlat
vakili sifatida ko‘rilishini unutmasligi, madaniy xulq-atvor, oddiylik va
kamtarlikka, boshqalarga hurmatga hamda qonunga rioya etishi kerak. Davlat va
xizmat obro‘siga putur yetkazadigan xatti-harakatlardan (masalan, jamoat joyida
noo‘rin xulq-atvor) tiyilishi lozim.
139-savol. Davlat xizmatchisining tashqi ko‘rinishi qanday bo‘lishi lozim?
Davlat xizmatchisining tashqi ko‘rinishi ozoda, tartibli, ishbilarmonlik uslubiga
mos, mahalliy urf-odat va ma’naviy qadriyatlarga hurmat bilan qaraydigan bo‘lishi,
haddan tashqari hashamdor yoki e’tiborni o‘ziga tortadigan bo‘lmasligi,
jamoatchilik oldida davlat organi obro‘siga mos va munosib bo‘lishi lozim.
Sahifa 33 / 38

140-savol. Avtoritar boshqaruv uslubi haqida gapirib bering.
Avtoritar boshqaruv uslubida rahbar barcha qarorlarni yakka o‘zi qabul qiladi,
xodimlarning fikri kam hisobga olinadi, qat’iy nazorat va intizom ustuvor bo‘ladi.
Bu uslub tezkor qaror qabul qilish talab etiladigan yoki inqiroz vaziyatlarida
samarali bo‘lishi mumkin, biroq uzoq muddatda xodimlarning tashabbuskorligi va
motivatsiyasini pasaytirishi mumkin.
141-savol. Demokratik boshqaruv uslubi haqida gapirib bering.
Demokratik boshqaruv uslubida rahbar qarorlarni jamoa a’zolari bilan muhokama
qilib, ularning fikr va takliflarini hisobga olgan holda qabul qiladi. Bu uslub
xodimlarning tashabbuskorligi, jamoaviy mas’uliyat va motivatsiyasini oshiradi,
biroq qaror qabul qilish jarayoni ko‘proq vaqt talab qilishi mumkin.
142-savol. Rahbar va liderning o‘rtasidagi farqni ayting.
Rahbar — rasmiy lavozim va vakolat asosida boshqaruvni amalga oshiruvchi shaxs
bo‘lib, uning kuchi mansabidan keladi. Lider (yetakchi) esa o‘z shaxsiy fazilatlari,
ishonch va ta’siri orqali odamlarni o‘z ortidan ergashtiradi, uning kuchi rasmiy
lavozimga emas, balki obro‘ va ishonchga asoslanadi. Ideal holat — rahbar ayni
paytda haqiqiy lider ham bo‘lishidir.
143-savol. Mafkuraviy immunitet nima?
Mafkuraviy immunitet — shaxsning zararli g‘oyalar, diniy ekstremizm, terrorizm
targ‘iboti va boshqa yot mafkuralarning salbiy ta’siriga qarshi turish, ularni tanqidiy
tahlil qilish va rad etish qobiliyatidir. Bu immunitet ma’naviy-ma’rifiy tarbiya,
bilim, vatanparvarlik hissi va sog‘lom dunyoqarash orqali shakllantiriladi.
144-savol. SWOT-tahlil metodi haqida nimalarni bilasiz?
SWOT-tahlil — biror loyiha, tashkilot yoki shaxsning kuchli tomonlari (Strengths),
zaif tomonlari (Weaknesses), imkoniyatlari (Opportunities) va tahdidlari
(Threats)ni tizimli baholash usuli. U strategik rejalashtirish va qaror qabul qilishda
ichki va tashqi omillarni har tomonlama tahlil qilib, to‘g‘ri yo‘nalish tanlashga
yordam beradi.
145-savol. O‘zbekiston Respublikasining 2022–2026-yillarga mo‘ljallangan
taraqqiyot strategiyasining ustuvor yo‘nalishlarini ayting.
“Yangi O‘zbekiston” taraqqiyot strategiyasi (2022–2026) yettita ustuvor
yo‘nalishni o‘z ichiga oladi: 1) inson qadrini yuksaltirish va halol fuqarolik
jamiyatini rivojlantirish; 2) huquqiy davlat va sud-huquq tizimini rivojlantirish; 3)
Sahifa 34 / 38

iqtisodiyotni erkinlashtirish va barqaror iqtisodiy o‘sishni ta’minlash; 4) ijtimoiy
sohani (adolatli ijtimoiy siyosatni) rivojlantirish; 5) ma’naviy-ma’rifiy sohani
rivojlantirish; 6) xavfsizlik, millatlararo totuvlik va tashqi siyosatni izchil davom
ettirish; 7) tabiatni asrash va ekologik toza hududlar yaratish.
Sahifa 35 / 38

10. IT va zamonaviy texnologiyalar
Savollar 146–151
146-savol. Antivirus dasturlarining asosiy vazifasi nima?
Antivirus dasturlarining asosiy vazifasi — kompyuter yoki mobil qurilmani zararli
dasturlar (viruslar, troyanlar, josuslik dasturlari)dan aniqlash, bloklash, davolash
yoki o‘chirish orqali himoya qilish, shuningdek real vaqt rejimida tizimni doimiy
nazorat qilib, yangi tahdidlarning oldini olishdir.
147-savol. Microsoft Word dasturida matnni qalin yoki kursiv qilish uchun
qanday tugmalar ishlatiladi?
Matnni qalin (bold) qilish uchun Ctrl+B, kursiv (italic) qilish uchun Ctrl+I tugmalar
birikmasi, shuningdek asboblar panelidagi mos “B” va “I” belgili tugmalar
ishlatiladi. Tagiga chizish uchun esa Ctrl+U qo‘llaniladi.
148-savol. Word faylini qanday qilib PDF shaklida saqlash mumkin?
Word dasturida “Fayl” (File) menyusidan “Saqlash nomi bilan” (Save As) yoki
“Eksport qilish” (Export) bo‘limini tanlab, fayl turi (Save as type) sifatida “PDF”ni
belgilash va “Saqlash”ni bosish orqali faylni PDF formatida saqlash mumkin.
149-savol. Windows operatsion tizimi qanday asosiy vazifani bajaradi?
Windows operatsion tizimi kompyuter apparat qismlari (protsessor, xotira, disk,
qurilmalar) bilan foydalanuvchi va dasturlar o‘rtasida vositachilik qilib, fayl va
resurslarni boshqarish, dasturlarni ishga tushirish va nazorat qilish, foydalanuvchi
interfeysini taqdim etish hamda tizim xavfsizligini ta’minlash kabi asosiy
vazifalarni bajaradi.
150-savol. Tashkilotda “Zoom” dasturidan qanday maqsadda foydalaniladi?
“Zoom” dasturidan tashkilotlarda masofaviy videoyig‘ilishlar, onlayn treninglar va
seminarlar o‘tkazish, ekran ulashish orqali taqdimotlar namoyish etish, shuningdek
turli hududlardagi xodimlar yoki hamkorlar bilan tezkor va samarali muloqot
o‘rnatish maqsadida foydalaniladi.
151-savol. Sun’iy intellektga misollar keltiring.
Sun’iy intellektga misol sifatida ovozli yordamchilar (Siri, Alexa), matn va suhbat
asosidagi til modellari (ChatGPT, Claude, Gemini), yuzni tanish tizimlari,
avtomobillarni avtopilot rejimida boshqarish tizimlari, tibbiyotda kasallikni
Sahifa 36 / 38

aniqlashda yordam beruvchi dasturlar va onlayn xizmatlardagi tavsiya tizimlarini
(masalan, video yoki mahsulot tavsiyalari) keltirish mumkin.
Sahifa 37 / 38

Suhbatdan oldin tekshiriladigan savollar
Quyidagi 33 ta savol bo‘yicha aniq son, sana, foiz yoki hujjat raqamini rasmiy
manbadan (lex.uz, Yoshlar ishlari agentligi sayti, amaldagi nizom) tekshirib oling:
7-savol, 12-savol, 19-savol, 22-savol, 23-savol, 24-savol, 30-savol, 31-savol, 37-
savol, 38-savol, 42-savol, 43-savol, 52-savol, 54-savol, 57-savol, 59-savol, 60-
savol, 66-savol, 70-savol, 74-savol, 77-savol, 86-savol, 92-savol, 97-savol, 99-
savol, 100-savol, 101-savol, 105-savol, 112-savol, 114-savol, 115-savol, 121-
savol, 122-savol
Alohida e’tibor: 43-savoldagi “DXX kubogi” bo‘yicha asl matnda aniq ma’lumot
yo‘q edi, shuning uchun uni albatta rasmiy e’londan tekshiring.
Sahifa 38 / 38

Купить