Ashtarxoniylar davrida ijtimoiy-iqtisodiy hayot Ochiq dars ishlanmasi - Экономика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	231.9KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	docx
Раздел	Презентации
Предмет	Экономика

Ashtarxoniylar davrida ijtimoiy-iqtisodiy hayot Ochiq dars ishlanmasi

Купить

O‘ZBEKISTON TARIXI FANIDAN OCHIQ DARS ISHLANMASI
Mavzu: Ashtarxoniylar davrida ijtimoiy-iqtisodiy hayot
Sinf: 9-sinf
Dars turi: Yangi bilim berish darsi
Dars davomiyligi: 45 daqiqa
---
Darsning maqsadlari
Ta'limiy maqsadlar:
O‘quvchilarga Ashtarxoniylar davri haqida umumiy bilim berish.
U davrda ijtimoiy hayot va iqtisodiyotning o‘ziga xos xususiyatlarini yoritish.
Ashtarxoniylar davrida dehqonchilik, savdo, soliq tizimi va ijtimoiy tabaqalanish haqida
ma’lumot berish.
Tarbiyaviy maqsadlar:
O‘quvchilarda tarixiy qadriyatlarga hurmat hissini tarbiyalash.
O‘tmishdan saboq chiqarish va tarixiy jarayonlarni zamonaviylik bilan taqqoslash
ko‘nikmasini shakllantirish.
Rivojlantiruvchi maqsadlar:
O‘quvchilarning mantiqiy fikrlash va mustaqil xulosa chiqarish qobiliyatini rivojlantirish.
Tarixiy jarayonlarning tahlil qilish uslubini o‘rgatish.
---
Darsning jihozlari
Tarixiy xaritalar (Ashtarxoniylar davri hududi).
Multimedia vositalari (PowerPoint taqdimoti).
Tarixiy manbalar (soliq tizimi, savdo haqida).
Badiiy adabiyotlardan parcha (ilm-fan va madaniyat haqida).

Plakat va markerlar (guruh topshiriqlari uchun).
Darsning tuzilishi
1. Tashkiliy qism (5 daqiqa)
Salomlashish, davomatni tekshirish.
O‘quvchilarning darsga tayyorligini aniqlash (kerakli jihozlar).
Darsning maqsadi va mazmuni bilan tanishtirish.
Motivatsiya sifatida savol:
“Sizningcha, iqtisodiy rivojlanish bir davlat uchun qanchalik muhim?”
2. Kirish qismi (10 daqiqa)
Ashtarxoniylar sulolasi haqida qisqacha ma’lumot:
Ashtarxoniylar sulolasining ta’sis etilishi (1601-1785 yillar).
Davlat poytaxtining Buxoro bo‘lishi va bu shahar siyosiy, iqtisodiy, madaniy markazga
aylanishi.
Siyosiy vaziyat: Ashtarxoniylarning Movarounnahrni birlashtirish harakatlari.
Tarixiy xarita bilan ishlash:
O‘quvchilarga xaritada Ashtarxoniylar davlati chegaralarini ko‘rsatish.
Savdo yo‘llari, shaharlarning joylashuvi (Buxoro, Samarqand, Toshkent).
O‘quvchilarga savol:
"Savdo va qishloq xo‘jaligi rivojlangan davlatlarning kuchli bo‘lishiga sabab nima?"
3. Asosiy qism (20-25 daqiqa)
1. Ijtimoiy hayot:
Jamiyatning tuzilishi:

Hukmdor va zodagonlar (xalq boshqaruvidagi rol).
Ruhoniylar va ulamolar (ijtimoiy barqarorlikdagi o‘rni).
Dehqonlar, hunarmandlar va savdogarlar.
Islom dini va uning jamiyatdagi o‘rni:
Madrasa va masjidlarning roli.
Ilm-fan rivojiga ta’siri.
2. Iqtisodiy hayot:
Qishloq xo‘jaligi:
Dehqonchilikning ahamiyati (paxta, bug‘doy va boshqa ekinlar).
Sug‘orish tizimining rivoji: ariqlar va kanallar qurilishi.
Chorvachilik va uning iqtisodiy hayotdagi o‘rni.
Savdo:
Karvon yo‘llari va xalqaro savdo (Buyuk ipak yo‘lining ahamiyati).
Ashtarxoniylar davridagi savdo markazlari.
Boj va soliq tizimi haqida qisqacha:
Zakot (musulmonlar uchun diniy soliq).
Xiroj (yer solig‘i).
Boj (savdo mollariga soliq).
3. Ilm-fan va madaniyat:
Ilmiy faoliyat va madaniyat markazlarining rivoji (Buxoro madrasalari).
Mashhur olim va mutafakkirlar (Mulla Do‘st Muhammad, Abdulloh ibn Abdurahmon).

Kitobat san’ati va kutubxonalar (asarlar va ularning ahamiyati).
Multimedia bilan ishlash:
Ashtarxoniylar davrida iqtisodiyot va ijtimoiy hayot haqidagi slayd va videolarni
ko‘rsatish.
4. Amaliy qism (10-15 daqiqa)
1. Guruh topshirig‘i:
O‘quvchilarni uch guruhga bo‘lish:
1-guruh: "Ijtimoiy hayotdagi tabaqalanish va jamiyat."
2-guruh: "Iqtisodiy rivojlanish va savdo yo‘llari."
3-guruh: "Ilm-fan va madaniyatning o‘rni."
Guruhlar berilgan mavzu bo‘yicha tahlil qilishadi va plakatda o‘z xulosalarini chizib yoki
yozib, taqdim etadi.
2. Savol-javob:
Soliq tizimining bugungi soliq tizimidan farqi qanday edi?
Dehqonchilik va savdo qaysi hududlarda rivojlangan?
O‘sha davrda ilm-fan rivojiga sabab bo‘lgan omillar qanday edi?
5. Xulosa va baholash (5-7 daqiqa)
Mavzuni umumlashtirish:
Ashtarxoniylar davridagi iqtisodiy rivojlanishning mamlakat siyosiy barqarorligiga ta’siri.
Ijtimoiy hayotdagi ijtimoiy tabaqalanishning ahamiyati.
Ilm-fan va madaniyatning jamiyatdagi o‘rni.
Faol o‘quvchilarni rag‘batlantirish va baholash.

Uyga vazifa:
1. Ashtarxoniylar davrida savdo va iqtisodiyot haqida qo‘shimcha ma’lumot toping.
2. "Ashtarxoniylar davri ilm-fanining bugungi kundagi ta’siri" mavzusida insho yozing.
3. Tarixiy manbalardan soliq tizimining afzalliklari haqida ma’lumot olib keling.

Ashtarxoniylar davrida ijtimoiy-iqtisodiy hayot Ochiq dars ishlanmasi

Купить