Atmosferaning tuzulishi tarkibi - Экология - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	4.2MB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Экология

Atmosferaning tuzulishi tarkibi

Купить

ATMOSFERANING TUZILISHI VA TARKIBI Reja: 1. Atmosferaning havo tarkibi. 2. Atmosferaning vertikal tuzilishi. 3. Atmosferaning geografik qobiq uchun ahamiyati. www.arxiv.uz

Atmosferaning havo tarkibi . Erning tashqi gaz qobig`iga atmosfera deyiladi. Atmosfera havosi turli gazlar, changlar, suv bug`lari va boshqalarning aralashmasidan iborat. Suv bug`laridan tashqari gazlar aralashmasi doimiy kimyoviy tarkibga ega. eavoni erning tortish kuchi ushlab turadi. Er yuzasiga yaqin qatlamda havoning zichligi eng katta bo`ladi. Okean yuzasida havoning zichligi 1,275 kg/m3. Yuqoriga ko`tarilgan sari havoning zichligi 0,785 kg.m3, 10 km darajasi - 0,411, km darajasi - 0,087 kg/m. 300 km balandlikda havoning zichligi er yuzasi yaqinidagiga nisbatan 100 mlrd marta kam, 1-3 ming km balandlikda esa uning zichligi Kosmosdagi moddalarning zichligiga tenglashadi. Azot troposfera havosida eng ko`p tarqalgan gaz bo`lib, u kimyoviy jihatdan kam faoliyatlidir.. u oqsil moddasini

• Kislorod juda faol gaz bo`lib geografik qobiqdagi juda ko`p jarayonlarda bevosita qatnashadi. U organik moddalarni, tog` jinslarini, vqukan otilishidan chiqqan gazlarni parchalaydi. Fotosintez jarayonida atmosferaga 20*10 16 gr kislorod o`tadi. • Karbonat angidrid gazi fotosintez jarayonida organik moddani hosil qiluvchi asosiy manba: • Organik moddalar parchalanganda bu gaz yana atmosferaga o`tadi. Bu gaz qisqa to`lqinli quyosh nurlarini er yuzasiga o`tkazib yuborib, er yuzasi tarqatgan uzun to`lqinli nurlarni yutib qolib issiqxona samarasin hosil qiladi. www.arxiv.uz

Atmosferaning vertikal tuzilishi Atmosfera yarusli tuzilishga ega. Er yuzasidan yuqoriga ko`tarilgan sari unda quyidagi qatlamlarni ko`rish mumkin. Troposfera (0-12 km) atmosferaning quyi qatlami bo`lib, unda havoning 80 % to`plangan. Uning fizik xususiyatlari er yuzasi tuzilishi bilan uzviy bog`langan. Er yuzasidan u issiqlik oladi. Tirik mavjudotlar, nurash, cho`kindilarni hosil bo`lishi, quruqlik va okeanlarda yuz beruvchi jarayonlar troposferaning gaz tarkibini shakllantiradi. Unda yuqoriga ko`tarilgan sari havo harorati pasayadi. O`rtacha olganda har 100 metrda 0,6S ga teng. Bunga asosiy sabab yuqorida bosimni pasayishi natijasida havoni kengayishi va er yuzasini sovushidir. Bu qatlamda havo doimo harakatda bo`ladi. www.arxiv.uz

Tropopauza (12-14 km) oraliq qatlam bo`lib, haqo harorati deyarli o`zgarmaydi, nayzali oqimlar kuzatiladi. Stratosfera (14-30 km) darajasi 20 km gacha haroratni pasayishi kuzatilmaydi, u -60-70S. Undan yuqorida harorat ko`tariladi. Bunga sabab ozon qatlamini qisqa to`lqinli nurlarni yutishidir. Stratopauza (30-35 km) yoki ozon qatlami quyoshdan kelayotgan ultrabinafsha nurlarni yutib qolib er yuzasidagi hayotni saqlab qoluvchi qatlam hisoblanadi. Mezosfera (35-75 km) darajasi yuqoriga ko`tarilgan sari harorat yana pasayadi (-90S). Mezopauz (75-100 km)da kislorod va vodorod molekulalari atomar gazlarga aylanadiyu harorat -1000, -130S ga boradi. Bu qatlamda harorat qishda yozdagiga nisbatan bir necha o`n gradus yuqori bo`ladi. Ionosfera (100-1200 km) elektronlar va musbat ionlarning yuqori t

Muammoli vaziyat Kosmos ta o siridan Erni ximoya qilnuvchi vositalardan muximi atmosfera xisoblanadi. Uning protonosfera, ionsfera, ozon, troposfera qatlamlari zararli nurlardan kometa, meteoro jismlardan Erdagi xayotni ximoya qiladi. Shu bilan birga atmosfera Erning litosfera, gidrosfera, biosfera kabi qobiqlari ta o siri bo`ladi. Bu muammoni o`rganish muxim axamiyatga ega. Protonosfera (1200-20000 km) asosan ionlashgan vodorod protonlaridan hamda oz miqdorda geliy ionlaridan tashkil topgan. Bu qatlamda gazlarning zichligi juda ozdir. Protonosferaning yuqori qismida vodorod, geliy va boshqa gazlarning ayrimlari kosmosga o`tib turadi. Bu qatlamda yumshoq rentgen va qattiq ultrabinafsha nurlari yutiladi. Shunday qilib bu qatlam vodorodning protonlari va atomlaridan tashkil topgan bo`lib, ul

Atmosferani geografik qobiq uchun ahamiyati Atmosfera Er uchun muhim ahamiyatga ega. Bu quyidagilarda ko`rinadi. 1) kosmik fazodan ergacha etib keladigan nurlarning ko`p qismi atmosfera tomonidan qaytariladi yoki yutiladi. Atmosfera kosmosga quyoshdan kelayotgan nurlarni 30 foizini qaytaradi, 15 % esa yutiladi. Rentgen, ulptrabinafsha nurlar atmosferada yutilganligidan er yuzasidagi hayot uchun bu nurlarning zarari etkazilmaydi. 2) er atmosferasi bizni mikrometeorlarning uzluksiz bombardimon qilishidan ham, juda katta tezlikda harakatlanadigan zarralar, ya’ni kosmik nurlarning emiruvchi taosiridan ham saqlab turadi. 3) erning issiqlik balansini taominlashda atmosfera juda katta ahamiyatga ega. Erning isib va sovub ketishdan ham saqlar ekan. 4) atmosfera quyosh nurlarini tarqatishidan tarqo

ADABIYOTLAR 1. Gerenchuk K.Sh. i dr. Obshee zemlevedenie. M., 1979. 2. Kalesnik S.V. Osnovq obo`ego zamlevedeniya. M., 1955. 3. Milg`kov F.N. Obo`ee zemlevedenie. M., 1990. 4. Xromov S.P. Metereologiya i klimatologiya dlya geograficheskix fakulptetov. M.,L., 1983. 5. www.ziyonet.uz www.arxiv.uz

Купить