Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 1.9MB
Покупки 0
Дата загрузки 23 Сентябрь 2019
Расширение ppt
Раздел Презентации
Предмет Экология

Продавец

Bohodir Jalolov

Атроф-муҳит мониторингги

Купить
РЕЖА:РЕЖА: 1.1. Табиат билан жамият уртасидаги Табиат билан жамият уртасидаги узаро муносабатларузаро муносабатлар 2.2. Атроф муҳитнинг ифлосланиши Атроф муҳитнинг ифлосланиши 3.3. Табиат ва жамият уртасидаги Табиат ва жамият уртасидаги узаро муносабатларнинг узаро муносабатларнинг кескинлашувикескинлашуви сабаблари ва оқибатлари www.arxiv.uzwww.arxiv.uz Инсон Ер шарининг устки кисмида сифат жихатдан фаркланувчи (литосфера, атмосфера, гидросфера), аммо бир-бири билан узвий алокада ва узаро таъсирда булган хамда узида мураккаб табиий географик жараёнлар ва органик хаётни мужассамлаштирган географик кобик- биосферанинг махсулидир. Табиатнинг ривожланиши унинг компонентлари (ток жинслари, хаво, сув, усимлик ва хайвонот дунёси) нинг узаро таъсири ва алокадорлиги, улар уртасидаги модда ва энергия алмашинуви асосида руй беради. Табиат бир бутон ва яхлит хосиладир. Унинг бирон компоненты узгарса, бошка компонентларида хам узгаришлар содир булиши зарар.Атроф мухит мониторингиАтроф мухит мониторинги www.arxiv.uzwww.arxiv.uz Барча ижтимоий xaeт, ишлаб чикариш, инсон ва унинг онги табиий борлик, асосида мавжуд ва табиат конунларига амал килади. Табиат ва жамият бир бутун материянинг узаро чамбарчас алокадаги икки кисми булиб, улар ривожланишида умумийлик ва узига хос хислатлар мавжуд. Табиат кишиларнинг моддий ва маънавий эхтиёжларини кондирувчи ягона манбадир. Инсон нафакат жисмонан, балки калбан хам табиатсиз кун кечира олмайди. Жамият эса табиатнинг бир булаги ва доимо унинг куршовида. Табиат билан жамиятнинг хаёт мухити уртасида чегара утказиш жуда мураккаб. Сайёрамизда тирик организмларнинг вужудга келиши, яъни жонсиз табиат билан жонли табия уртасидаги муносабатларнинг юзага келиши Ер тараккиётида мухим вокеа булди. Айникса, одамзоднинг пайдо булиши биосферанинг ривожла Инсон уз эхтиёжлари учун зарур барча нарсалар (озик- овкат, кийим-кечак, курилиш материалларн sa б. ) ни табиатдан олади. Инсоннинг турмуш фаолияти учун керакли булган хар кандай махсулотлар табиий ресурслар асосида яратилади. Инсоният учун яшаш воситаси булиб хизмат киладиган ва хужаликда фойдаланиладиган табиат унсурларининг барчаси табиий ресурслар хисобланади. Ишлаб чикарувчи кучларнинг ривожланиши ресурслардан фойдаланиш куламининг ортишига олиб келиши табиий хол. Табиат билан жамият урта- сидаги узаро муносабатлар заминида хам ана шу табиий ресурслардан фойдаланиш ёгади. Калин урмонларни узига макон билган кадимги одам (палеонтроп)лар аста-секин урмонсиз ялангликларга чикиб, нисбатан мул озука манбаларига эга була бошлаган. Улар табиий буюмлар: тош ва ёгочдан Замонавий одамларга анча якин булган неандертал одамлар бундан 100-300 минг йил аввал асосан Европа, Африка ва Осиёда яшаганлар. Улардаги мехнатга лаёкат инсон эволюциясига катта таъсир курсатган. Ибтидоий мехнат жамоаларининг вужудга келиши мехнат куролларини такомиллашти ришни, табиий ресурслардан фойдаланиш ( мевалар териш, балик тутиш, ов) куламини орттиришни, чорвачилик ва дехкончиликни ривожлантиришни такозо этган. Урмонларга ут куйиш, ерларни ёппасига хайдаш, яйловларда уй хайвонларини тартибсиз бокиш, окар сувларга туюнлар куриб окимни узгартириш каби инсонларнинг табиатга таъсири туфайли усимлик ва хайвон турларининг камайиши, айримларининг йуколиши тезлаша бошлаган. Натижада инсон фаолияти билан боглик, номакбул узгаришлар нафакат табиат, оалки кишиларнинг хаёт фаолия Одамзод яратган илк маданият намуналари юкори палеолитга мансуб булиб, унинг иктисодий асоси овчиликдир. У узидаги такомиллашган куроллари билан йорик хайвонлар (мамонт) ни хам улдиришга кодир булгар. Палеолит даврининг охирги юз йилликлари мобайнида хайвонлар сони сезиларли даражада камая бошлайди. Плейстоценнинг охирига келиб тугилиш коэффициенти анча паст булган йирик хайвонлар (хусусан мамонт) бугунлай йукотилади. Уртача кенгликларда яшаган бундай хайвонларни бутунлай йук булиб кетишини бир гypух олимлар иклимдаги узгаришлар окибати десалар, яна бир гурухлари бунинг сабабини ибтидоий овчилик фаолияти натижаси, деб хисоблайдилар. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz Табиат билан жамият уртасидаги муносабатларнинг купол тарзда бузилиши жамиятда синфларнинг вужудга келиши билан бошланди. Синфий жамиятнинг сунгги погоналарида ушбу муносабатлар янада чукурлашиб, мураккаб тусга кирди. Табиат билан жамият «уртасидаги узаро муносабатларнинг кескинлашиш сабаби боилик кетидан кувиш, «олтин сароби (восвасаси), мустамлака тузумининг вужудга келиши билан хамнафасдир. Бундай жамиятда инсон ишчи кучи, табиат хомашё- манбаига айланиб, табиатга киршин келтира бошлайди. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz Европа бозорлари талабини кондириш максадида минглаб фил, шер, йулбарс, каркидон каби хайвонлар аёвсиз кириб юборилади. XIX аср сунгигача йилига 60-70 минг филлар факат кимматбахо суяклари учун овланган. Кадимги Греция ва Рим давлатларида йорик ш:щарлар, харбий истехкомлар ва кемалар иш учун урмонларни жадал кесилганлигидан Европанинг рта денгиз атрофидаги токари батамом ялангликларга айлантирилган. Окибатда эрозия кучайди, яйловлар яроксизланди, катта майдонлар унумдор тупрок, катламидан бугунлай махрум булди. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz Х VIII -XIX асрларда техник тараккиёт табиий ресурслардан, казилма бойликлар, ер-сув ресурслари, балик захираларидан фойдаланиш ва ёввойи хайвонларни куплаб овлашнинг кучайишига имкон яратди. Саноат ишлаб чикаришда аввал буг машиналари, кейинчалик ички ёнув двигателларига утилиши, шахарлар ва саноат марказларининг усиши куплаб зарарли чикиндилар микдорининг ортишига сабаб булди. Дарёлар- цан фойдаланиш, сув хавзалари, атмосфера хавоси ва тупрокларнинг сановит чикиндилари ва кимёвий моддалар билан ифлосланиши сезила бошлади. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz Фан - техника тараккиёти , ишлаб чикариш кучларининг ривожланиши , ахоли сонини тез суръатларда усиб бориши инсоннинг табиатга таъсир доирасини кенгайтириб юборди . Айникса , < инсоннинг табиат устидан козонган галабаси » дан магрурланиб амалга оширилган тадбирлар табиат билан жамият уртасидаги узаро мувозанат « тарозини бутунлай бузилишга олиб келди . Инсоннинг табиатга таъсирининг салбий окибатлари , пировард натижада унинг узига огир кулфатлар келтира бошлади . www.arxiv.uzwww.arxiv.uz Саноатнинг кислородга булган эхтиёжи орта бораётган бир пайтда , сайёрамиз усимликлари ишлаб чикараётган кислороднинг чорак кисмига якини инсон томонидан ёкиб юборилмокда . Яна йилига атмосфера таркибидан ишлаб чикариш максадлари учун 90 млн . т кислород ва 70 млн . т азот олинмокда . Олимларнинг хисобларича йилига ёкиб юборилаётган кислороднинг 1% и кайта тикланмай колаверса , яна VI-VII асрдан рунг Ер атмосфераси кислород захирасининг 70% га якини тугаши мумкин экан .www.arxiv.uzwww.arxiv.uz Бунинг устига Ер шарида кислороднинг асосий манбаи хисобланган урмонлар майдони йил сайин 125 минг км гаф . кискармокда . Инсон сайёрамиз яшил бойлиги — урмонларни 50% дан ортигини кесиб булди . Европа мамлакатларида урмонларнинг 85-95% и кесиб юборилган булса , АКШ да урмонлар майдони кадимги 900 млн . га дан 260 млн . га га кискарди . Хозир Хиндистоннинг 18% худуди урмон билан копланган булса, XXI асрда бу курсаткич атига 9% ни ташкил этади. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz Инсон хужалик фаолияти натижасида атмосферага йилига факат турли ёкилгилар ёкиш хисобига 22 млрд . т карбонад ангидрид , 200 млн . т дан ортик , углерод оксиди , 160 млн . т сульфат оксиди , 50 млн . т азот оксиди , яна шунча углеводлар , 250 млн . т турли кимёвий заррачалар - аэрозоллар хамда 300 минг т кургошин чикарилмокда . ХХ аср урталарида факат тошкумир ёкишнинг узидан ер юзасига хар йили 2 млрд . т . шлак чикарилган . Факат ёкилги ёкиш максадида эса 15 млрд . т . кислород сарфланмокда .www.arxiv.uzwww.arxiv.uz Хозир инсон куруклик юзасининг 60% дан ортик , кисмдан уз максадлари учун фойдаланаётяган булса (30% дан ортигида кишлок хужаликда , 11% да ерларни хайдаб экин экмокда ), 20% дан ортигини турли курилишлар туфайли бутунлай узгартириб юборган ( ХХ асрнинг узида бундай ерлар 250 млн .ra. га ортди ), 100 млн . га ер факат шахарлар курилиши билан банд , саноатлашган худудларнинг ярмидан ортигини мухандислик курилмалари эгаллаган .www.arxiv.uzwww.arxiv.uz ХХ асрда амалга оширилган катор йирик кашфиётлар инсониятнинг табиатга ва унда содир булаётган ходисаларга муносабатида инкилобий узгаришларга сабаб булди. Эндиликда инсоният фан-техника тараккиётининг янги боскичига кадам куйди. Иктисодиётнинг деярли барча сохаларида компъютер, микроэлектроника, информатика ва биотехнология ютукларидан кенг. фойдаланиш ишлаб чикариш жараёнларини тезлаштириши билан бирга табиий ресурслардан тежамкорлик билан фойдаланишга йул очаётган булсада, фан- техника ютукларини хаётда кенг кулланилиши туфайли табиатда бир катор муаммолар хам вужудга келди. Бундай нокулай экологик шароитлар хаёт макомининг узгаришига, кишиларнинг жисмонан ва рухан толикишига, уларда турли сурункали-огир касалликларнинг пайдо булиши билан бирга, катта микдорда ижтимоий-иктис Энди табиат билан жамият уртасидаги узаро муносабатлар йуналиши факат илмий асосда табиатни, умуман биосферани саклашга аратилмоги даркор. Инсон биосферанинг вазифасини енгиллаштиришга ёрдам бериши лозим —, деб ёзади академик С.С.Шварц — акс холда у вайрон булади ва Орада хаёт йуколадик Инсон асло бунта йул куймаслиги керак. Аммо вужудга келган экологик муаммоларни бартараф этиш ута долзарб, мураккаб, серкирра, жумладан: иктисодий, ижтимоий, маданий, маънавийваилмиймасаладир. Уни илмий асосини яратишда экология фанининг ахамияти бекиёсдир. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz ФОЙДАЛАНИЛГАН АДАБИЁТЛАР:ФОЙДАЛАНИЛГАН АДАБИЁТЛАР: Ҳ. Ваҳобов, К. Абдуназаров, А. Зайниддинов, Р. Юсупов - «Умумий ер билими» - ТОШКЕНТ - 2005 й. Веб саҳифа: http://www.ziyonet.uz / www.arxiv.uzwww.arxiv.uz
Купить
  • Похожие документы

  • Jamiyat va tabiatning o’zaro tasiri
  • Qobiq- trubali, spiralsimon. Zmeyevikli va plastinali isitkichlarni, hamda ularning hamma elementlari qurilmalarini hisoblash va loyihalash.
  • Экологик аудит. Сувдан ва ердан фойдаланувчи корхоналарни экологик аудити процедураси
  • Ерларни қайта тиклаш тадбирлари ва ифлосланишни баҳолаш тартиби
  • Ekologiya yakuniy testlar bazasi 200 talik

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha