Dokument ma'lumotlari

Narxi 25000UZS
Hajmi 2.1MB
Xaridlar 0
Yuklab olingan sana 24 Dekabr 2025
Kengaytma docx
Bo'lim Kurs ishlari
Fan Informatika va AT

Sotuvchi

Diyorbek Husanov

Ro'yxatga olish sanasi 24 Dekabr 2025

0 Sotish

Axborot kommunikatsion texnologiyalaridan foydalanishning unumdorligini farmakologiya fani misolida yoritib berish (google classrom dasturi misolida

Sotib olish
MUNDARIJA: KIRISH ......................................................................................................................................... 2 I.BOB. TA’LIMDA AXBOROT-KOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI HAQIDA MA’LUMOT. ........ 4 1.1.Zamonaviy ta’limda akt tushunchasi va roli. ........................................................................ 4 1.2.Ta’lim jarayonida google classroom’dan foydalanish ......................................................... 14 II.BOB. GOOGLE CLASSROOMDAN TOPSHIRIQLAR TAYYORLASH. ............................................ 18 2.1.Google classroom’dan foydalanishda amaliy ko`rsatmalar ................................................ 18 2.2 Google classroom mavzusini yoritib berish. ....................................................................... 23 XULOSA ..................................................................................................................................... 30 TEST SAVOLLARI ........................................................................................................................ 32 GLOSSARIY. ............................................................................................................................... 34 FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR ............................................................................................... 35 1 KIRISH Zamonaviy davrda texnologiyalar jadal rivojlanayotgan bir paytda, ta’lim jarayonida Axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan (AKT) foydalanish samarali o‘qitishning eng muhim talablaridan biriga aylanib bormoqda. Raqamli vositalar o‘qitish jarayonini soddalashtiribgina qolmay, balki talabalar motivatsiyasini, mustaqilligini va ijodkorligini sezilarli darajada oshiradi. Shunday texnologiyalar orasida Google Classroom platformasi eng keng tarqalgan ta’limiy vositalardan biri bo‘lib, u o‘qituvchilarga o‘quv materiallarini samarali tashkil etish, ulashish va baholash imkonini beradi. Mavzuning dolzarbligi: Ushbu mavzuning dolzarbligi shundaki, global pandemiya (COVID-19) davrida ta’lim tizimlari raqamlashtirish sari tez o‘tishga majbur bo‘ldi. Bu jarayon o‘qituvchilar va talabalarni yangi o‘qitish vositalarini o‘zlashtirishga va virtual muhitga moslashishga undadi. Bugungi kunda ham, pandemiyadan keyingi davrda, raqamli ta’lim platformalarining roli ortib bormoqda — ular ta’lim jarayonining moslashuvchanligi, qulayligi va interaktivligini ta’minlaydi. Shu sababli, Google Classroom misolida AKTdan samarali foydalanishni o‘rganish ilmiy va amaliy jihatdan katta ahamiyatga ega. Ishning maqsadi: Ushbu kurs ishining asosiy maqsadi — ta’lim jarayonida axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan, xususan, Google Classroom platformasidan foydalanish samaradorligini tahlil qilish hamda uning afzalliklari, muammolari va istiqbollarini aniqlashdan iborat. Ishning vazifalari: Yuqoridagi maqsadga erishish uchun quyidagi vazifalar belgilandi:  Ta’limda axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanishning nazariy asoslarini o‘rganish;  Google Classroom platformasining asosiy tamoyillari, tuzilishi va funksiyalarini tavsiflash;  Google Classroom’ning talabalar faolligini oshirish va o‘qituvchilar unumdorligini ko‘tarishdagi rolini tahlil qilish; 2  Platformadan foydalanishda duch kelinadigan asosiy muammolarni aniqlash va ularni bartaraf etish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqish;  Google Classroom’ning o‘quv jarayonidagi umumiy samaradorligini baholash. Tadqiqot ob’ekti: Tadqiqot ob’ekti — ta’lim tizimida Farmakologiyaorot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish jarayoni, xususan Google Classroom platformasi. Tadqiqot predmeti — ta’lim jarayonini tashkil etish va boshqarishda Google Classroomdan foydalanishning metodik va pedagogik jihatlari. Ishning ilmiy yangiligi: Mazkur tadqiqotning ilmiy yangiligi shundan iboratki, unda zamonaviy ta’lim muassasalarida Google Classroom platformasidan foydalanish bo‘yicha amaliy tajribalar tahlil qilinadi va uni pedagogik hamda texnologik yondashuvlar orqali yanada samarali qilish usullari taklif etiladi. Ishning amaliy ahamiyati: Ushbu kurs ishining natijalari o‘qituvchilar, metodistlar va talabalar tomonidan ta’lim sifatini oshirish maqsadida AKT vositalarini, xususan Google Classroomni samarali integratsiya qilish uchun qo‘llanishi mumkin. Shuningdek, tadqiqot natijalari an’anaviy o‘qitish shaklidan raqamli ta’limga o‘tuvchi pedagoglar uchun metodik qo‘llanma sifatida xizmat qilishi mumkin. 3 I.BOB. TA’LIMDA AXBOROT-KOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYA LARI HAQIDA MA’LUMOT. 1.1.Zamonaviy ta’limda akt tushunchasi va roli. XXI asrda Axborotorot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT) ta’lim sohasidagi islohotlarning asosiy harakatlantiruvchi kuchlaridan biriga aylandi. AKT — bu Axborotni uzatish, saqlash, yaratish, almashish yoki tarqatishda qo‘llaniladigan turli texnologik vositalar va resurslar majmuasidir. Ushbu texnologiyalarga kompyuterlar, internet, efirga uzatish texnologiyalari (radio, televideniye) hamda telefon aloqa vositalari kiradi. Ta’lim kontekstida AKT o‘quv jarayonini takomillashtirish, bilim olish imkoniyatlarini kengaytirish va o‘quvchilar hamda o‘qituvchilarda raqamli savodxonlikni rivojlantirishda muhim rol o‘ynaydi. Zamonaviy ta’lim jarayoni tobora AKT vositalariga tayanib borayotgani sababli, raqamli texnologiyalar yordamida o‘quvchilar an’anaviy darsliklar va sinf devorlaridan tashqariga chiqib, yangi bilim olish manbalariga erkin kira oladilar. AKT o‘quv jarayonini interaktiv va o‘quvchiga yo‘naltirilgan shaklga keltiradi. O‘quvchilar mustaqil ravishda ma’lumot izlash, tengdoshlari bilan hamkorlikda ishlash, tanqidiy fikrlash va muammolarni hal qilish ko‘nikmalarini rivojlantirish imkoniga ega bo‘ladilar. Bundan tashqari, AKT masofaviy va aralash (blended) ta’limni yo‘lga qo‘yish imkonini yaratadi, bu esa ta’limni istalgan joyda va istalgan vaqtda olish imkonini beradi. 4 1-rasm Google classroomdan foydalanish. Ta’limga AKTni joriy etish faqat kompyuterlarni sinf xonalariga o‘rnatish bilan cheklanmaydi. Bu jarayon kompleks yondashuvni talab qiladi: o‘quv dasturlarini qayta ishlab chiqish, o‘qituvchilarni tayyorlash, infratuzilmani yaxshilash va teng imkoniyatni ta’minlovchi siyosatni shakllantirish zarur. Shu ma’noda, AKT zamonaviy ta’lim tizimini modernizatsiya qilishning poydevoriga aylandi va o‘qitish amaliyotini raqamli asr talablariga moslashtirmoqda. Ta’limda AKTning afzalliklari: Ta’lim jarayoniga Axborot- kommunikatsiya texnologiyalarining kirib kelishi bilim berish va o‘zlashtirish shaklini tubdan o‘zgartirdi. AKTning asosiy afzalliklaridan ba’zilari quyidagilardir: Ma’lumotlarga keng kirish imkoniyati.AKT yordamida o‘quvchilar va o‘qituvchilar dunyoning istalgan nuqtasidan ulkan ta’lim resurslariga kirish imkoniga ega. Raqamli kutubxonalar, onlayn jurnallar va ochiq ta’lim resurslari (OER) turli fan sohalarida zamonaviy bilimlarni taqdim etadi. 5 O‘qitish usullarining takomillashuvi.AKT vositalari o‘qituvchilarga ma’lumotni yanada qiziqarli va interaktiv tarzda yetkazish imkonini beradi. Multimedia taqdimotlar, videolar va simulyatsiyalar murakkab tushunchalarni osonroq tushunishga yordam beradi, bu esa o‘quv natijalarini yaxshilaydi. Talabalarning motivatsiyasini oshirish.Texnologiyalarni qo‘llash o‘quv jarayonini jonli va jozibali qiladi. Interaktiv topshiriqlar, o‘yinlashtirilgan mashg‘ulotlar (gamifikatsiya) va onlayn viktorinalar o‘quvchilarning qiziqishini oshiradi hamda faol ishtirok etishga undaydi. Raqamli ko‘nikmalarni rivojlantirish.Talabalar raqamli texnologiyalar bilan ishlash jarayonida XXI asr mehnat bozorida zarur bo‘lgan ko‘nikmalar — kompyuter savodxonligi, onlayn izlanish, virtual muloqot qilish malakalarini o‘zlashtiradilar. Moslashuvchanlik va individuallashtirilgan ta’lim.AKT har bir talabaning o‘z tezligida o‘qishiga imkon beradi. Ular materialni qayta ko‘rib chiqish, mustaqil mashg‘ulot o‘tish yoki o‘z vaqtida teskari aloqa olish imkoniyatiga ega bo‘ladilar. Samarali aloqa va hamkorlik.Google Classroom, Microsoft Teams yoki Zoom kabi platformalar orqali o‘qituvchi va talabalar oson muloqot qilishlari, fayllarni almashishlari va loyihalar ustida birgalikda ishlashlari mumkin — hatto an’anaviy sinf sharoitidan tashqarida ham. 6 2-rasm Google classroom imkoniyatlari. Ta’limda AKTni joriy etishdagi muammolar: Ko‘plab afzalliklarga ega bo‘lishiga qaramay, ta’lim tizimiga Farmakologiyaorot-kommunikatsiya texnologiyalarini (AKT) joriy etish jarayonida bir qator muammolar mavjud. Asosiy to‘siqlardan biri — bu raqamli tafovut, ya’ni texnologiya va internetdan foydalanish imkoniyatining notekis taqsimlanishidir. Ayni paytda rivojlanayotgan mamlakatlardagi ko‘plab maktablar texnik jihozlarning yetishmasligi, infratuzilmaning zaifligi hamda internet tarmog‘ining sustligi kabi muammolarga duch kelmoqda. Yana bir muhim muammo — bu o‘qituvchilarning tayyorgarlik darajasi. Ko‘plab pedagoglar raqamli vositalardan samarali foydalanish bo‘yicha yetarli malakaga ega emaslar. Yosh o‘qituvchilar yangi texnologiyalarga tezroq moslasha olsalar-da, boshqalar uchun bu jarayon murakkab kechishi mumkin. 7 Kiberxavfsizlik va shaxsiy ma’lumotlarning maxfiyligi ham dolzarb masalalardandir. O‘quvchilar onlayn platformalardan tobora ko‘proq foydalanayotgan bir paytda, ularning shaxsiy ma’lumotlarini himoya qilish va xavfsiz raqamli muhitni ta’minlash ta’lim tizimi uchun ustuvor vazifaga aylangan. Nihoyat, texnologiyaga haddan tashqari qaramlik ham xavf tug‘diradi. Agar raqamli vositalardan foydalanish an’anaviy ta’lim usullari bilan muvozanatlashmasa, o‘quvchilarning muloqot qilish va tanqidiy fikrlash qobiliyatlari pasayib ketishi mumkin. AKT integratsiyasini qo‘llab-quvvatlovchi pedagogik nazariyalar: Ta’limda axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanishning nazariy asoslari bir nechta pedagogik yondashuvlarga tayanadi: Konstruktivizm nazariyasi (Piaget, Vygotskiy): Bu nazariya faol o‘qishga urg‘u beradi — ya’ni o‘quvchi o‘z bilimini o‘zi shakllantiradi. Raqamli vositalardan foydalangan holda o‘quvchi mustaqil ravishda tajriba o‘tkazadi, muammolarni hal qiladi va yangi bilimni o‘z faoliyati orqali egallaydi. Konnektivizm nazariyasi (Siemens, Downes): Ushbu yondashuvga ko‘ra, o‘rganish jarayoni insonlar va raqamli resurslar o‘rtasidagi tarmoqlar hamda aloqalar orqali amalga oshadi. AKT bu jarayonni kuchaytiradi — o‘quvchilarni global miqyosda bog‘laydi va bilim almashuvini osonlashtiradi. Aralash ta’lim modeli (Blended Learning): Bu model an’anaviy yuzma-yuz o‘qitishni onlayn o‘qish bilan uyg‘unlashtiradi. Google Classroom kabi AKT vositalari ushbu yondashuvning muvaffaqiyatli ishlashida muhim o‘rin tutadi, chunki ular tartibli, ammo moslashuvchan ta’lim muhitini yaratadi. Hamkorlikda o‘qish nazariyasi (Collaborative Learning): Bu nazariya o‘quvchilar o‘rtasidagi jamoaviy ishlash va muloqotning ahamiyatini ta’kidlaydi. AKT platformalari guruh loyihalari, muhokamalar va o‘zaro baholash jarayonlarini osonlashtiradi, shu orqali hamkorlikni rivojlantiradi. 8 3-rasm Google classroomdan tibbiyotda foydalanish. O‘zbekiston ta’lim tizimida AKTning o‘rni: So‘nggi yillarda O‘zbekiston ta’lim tizimini modernizatsiya qilish, ayniqsa, axborot- kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etish bo‘yicha katta e’tibor qaratmoqda. Hukumat raqamli savodxonlikni oshirish, ta’lim muassasalarini zamonaviy texnika bilan jihozlash hamda onlayn ta’lim resurslariga keng kirishni ta’minlash uchun bir qator milliy dasturlarni amalga oshirmoqda. “Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasida mamlakatning raqamli ta’lim ekotizimini yaratish bo‘yicha aniq yo‘nalishlar belgilangan. Bu strategiya doirasida elektron ta’lim platformalari, raqamli kutubxonalar va maktab hamda oliy ta’lim muassasalaridagi boshqaruv jarayonlarini avtomatlashtirish loyihalari joriy etilmoqda. Natijada o‘qituvchi va talabalar Google Workspace for Education, Zoom, Microsoft Teams, va Moodle kabi onlayn vositalardan faol foydalanishga undalmoqda. Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi o‘qituvchilarning raqamli kompetensiyalarini oshirishga alohida e’tibor qaratmoqda. Bu maqsadda turli 9 seminarlar, treninglar va onlayn kurslar tashkil etilmoqda. Universitetlarda esa aralash (blended) ta’lim shakli — ya’ni an’anaviy va masofaviy o‘qitishni birlashtirgan tizim joriy etilgan. Bundan tashqari, EduMarket, Eduon, va UzEdu kabi mahalliy ta’lim platformalari ham yaratilgan bo‘lib, ular masofaviy va uzluksiz o‘qish imkoniyatlarini kengaytiradi. Shunga qaramay, ba’zi muammolar hali ham mavjud — ayniqsa, qishloq hududlarda internet sifati past va kompyuter jihozlari yetarli emas. Shu sababli, raqamli inklyuziyani to‘liq ta’minlash va ta’limda teng imkoniyat yaratish dolzarb vazifa bo‘lib qolmoqda. Zamonaviy ta’limda Google vositalarining roli: Ta’limda qo‘llanilayotgan ko‘plab AKT vositalari orasida Google mahsulotlari o‘zining qulayligi, soddaligi va samaradorligi bilan alohida o‘rin tutadi.Google Workspace for Education (avvalgi nomi G Suite for Education) — bu bulut asosida ishlaydigan ilovalar to‘plami bo‘lib, u Google Docs, Google Sheets, Google Slides, Google Meet va, albatta, Google Classroom dasturlarini o‘z ichiga oladi.Google Classroom — bu o‘qituvchilar uchun topshiriqlarni yaratish, tarqatish va baholash jarayonini soddalashtiruvchi yagona platforma. O‘qituvchilar virtual sinflar yaratishi, o‘quv materiallarini joylashtirishi, testlar o‘tkazishi va talabalar faoliyatini kuzatib borishi mumkin. Shu bilan birga, talabalar ham o‘qituvchi bilan tezkor aloqa o‘rnatish, topshiriqlarni topshirish va fikr-mulohazalarni real vaqt rejimida olish imkoniyatiga ega. Google vositalaridan foydalanish quyidagi pedagogik tamoyillarni qo‘llab- quvvatlaydi: 10 4-rasm Google classroomni ulashish usullari.  Hamkorlik (Collaboration): Talabalar bir vaqtning o‘zida umumiy hujjatlar yoki loyihalar ustida ishlashlari mumkin, bu esa jamoaviy ishni rivojlantiradi.  Interfaollik (Interactivity): Multimedia materiallar, havolalar va videolar o‘quv jarayonini yanada jonli va qiziqarli qiladi.  Kirish imkoniyati (Accessibility): Darslar va materiallar bulutda saqlanadi, bu esa ularni istalgan joydan va istalgan vaqtda olish imkonini beradi.  Baholash va fikr-mulohaza (Assessment and Feedback): O‘qituvchilar talabalar natijalarini kuzatib borishlari va shaxsiy fikrlar bilan tezkor javob berishlari mumkin. 11 5 -rasm Google classroomdan talabalar foydalanish yo`llari. Shunday qilib, Google Classroom nafaqat o‘quv vositasi, balki virtual o‘quv muhiti sifatida ham ahamiyatga ega. U o‘qituvchi va talabalar o‘rtasida samarali aloqa, ijodkorlik va mustaqil o‘rganishni rivojlantiradi. Xulosa qilib aytganda, ushbu bobda ta’limda Farmakologiyaorot- kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanishning nazariy asoslari tahlil qilindi. AKT an’anaviy ta’lim muhitini interaktiv, ochiq va o‘quvchiga yo‘naltirilgan tizimga aylantirdi. Infratuzilmaning yetishmasligi yoki o‘qituvchilarning malaka darajasi kabi mavjud muammolarga qaramay, AKTning afzalliklari — bilimga kirish imkonining kengayishi, ta’lim metodlarining takomillashuvi, va raqamli ko‘nikmalarning rivojlanishi — bu kamchiliklarni sezilarli darajada qoplaydi. O‘zbekiston tajribasi shuni ko‘rsatadiki, AKTni, xususan, Google Classroom platformasini joriy etish ta’lim sifatini sezilarli darajada oshiradi. Maktab va universitetlar raqamli transformatsiyani davom ettirar ekan, Google 12 vositalaridan samarali foydalanish kelajak ta’limining asosiy omillaridan biriga aylanadi. 13 1.2.Ta’lim jarayonida google classroom’dan foydalanis h Google Classroom ta’lim platformasi haqida umumiy ma’lumot: Google Classroom — bu Google kompaniyasi tomonidan ta’lim muassasalari uchun ishlab chiqilgan bepul, veb-asosli o‘quv boshqaruv tizimi (Learning Management System – LMS) hisoblanadi. Uning asosiy maqsadi topshiriqlarni yaratish, tarqatish va baholash jarayonini raqamli muhitda soddalashtirishdir. 2014-yilda taqdim etilganidan beri, ayniqsa COVID-19 pandemiyasi davrida, Google Classroom dunyo miqyosida eng ko‘p qo‘llaniladigan onlayn o‘quv platformalaridan biriga aylandi. Platforma Google Docs, Google Drive, Gmail, Google Meet kabi boshqa Google xizmatlari bilan to‘liq integratsiyalashgan bo‘lib, o‘qituvchi va talabalarga birgalikda ishlash, muloqot qilish hamda baholash imkonini beradi. O‘qituvchilar darslarni yaratish, materiallarni joylashtirish, topshiriqlarni to‘plash va fikr-mulohaza bildirish imkoniga ega bo‘ladilar. Google Classroom’ning asosiy afzalliklari quyidagilardan iborat:  Darslar va topshiriqlarni oson yaratish va boshqarish;  Barcha ma’lumotlarning bulutda saqlanishi (istalgan joydan kirish imkoniyati);  Google vositalari bilan integratsiyalashgan hamkorlik muhiti;  Avtomatik baholash tizimi va bildirishnomalar;  Faqat ruxsat etilgan foydalanuvchilar uchun xavfsiz muhit.  Umuman olganda, Google Classroom zamonaviy ta’lim tizimining raqamlashtirish, qulaylik va interaktivlik talablari bilan uyg‘unlashgan samarali platforma hisoblanadi. 14 6-rasm Google classroom o`qtuvchilarning asosiy quroli. Google Classroom’dan samarali foydalanish uchun tizimli va pedagogik asoslangan yondashuv talab etiladi. Amalga oshirish jarayoni odatda quyidagi bosqichlarga bo‘linadi: 1-bosqich: Tayyorlov bosqichi.O‘qituvchi avvalo dars uchun kerakli raqamli materiallarni — taqdimotlar, o‘quv qo‘llanmalar, videodarslar va testlarni tayyorlaydi. Barcha fayllar Google Drive orqali tartibga solinadi va so‘ng Google Classroom da virtual sinf yaratiladi. Talabalar elektron pochta yoki sinf kodi orqali taklif qilinadi. 2-bosqich: Dars va topshiriqlarni tashkil etish.“Classwork” bo‘limi orqali o‘qituvchi topshiriqlar, testlar va muhokama savollarini joylashtiradi. Har bir vazifa uchun muddat, ball va baholash mezonlari (rubrika) belgilanadi. 3-bosqich: Muloqot va hamkorlik.“Stream” bo‘limi o‘qituvchi va talabalar o‘rtasida interaktiv muloqot kanali sifatida ishlaydi. Bu yerda e’lonlar, eslatmalar, savollar va muhokamalar joylashtiriladi. Talabalar fikr almashish, savol berish yoki javob yozish orqali faol ishtirok etadilar. 15 4-bosqich: Baholash va fikr bildirish.Google Classroom’da o‘rnatilgan baholash tizimi yordamida o‘qituvchilar topshiriqlarni tezkorlik bilan tekshirib, natijalarni Google Sheets ga eksport qilishlari mumkin. Talabalarga izoh, tavsiya yoki shaxsiy xabar orqali fikr bildiriladi. 5-bosqich: Tahlil va xulosa.Har bir mavzu yakunida o‘qituvchi va talabalar o‘z faoliyatlarini tahlil qiladilar. O‘qituvchi o‘quvchilarning ishtiroki, topshiriq topshirish ko‘rsatkichi va o‘rtacha baholarni tahlil qiladi, talabalar esa o‘z o‘zlashtirish darajasini baholaydilar. Google Classroom’dan foydalanish natijasida kuzatilgan ijobiy jihatlar: O‘zbekiston va boshqa mamlakatlardagi o‘quv muassasalarida Google Classroom’dan foydalanish bir qator ijobiy natijalarni ko‘rsatdi: Tashkiliy samaradorlik oshdi.O‘qituvchilar bir nechta sinflarni bir vaqtda boshqarishlari, topshiriqlarni tartib bilan joylashtirishlari mumkin. Bildirishnomalar va avtomatik baholash tizimi vaqtni tejaydi.  Talabalarning faolligi oshdi.Interaktiv dizayn, multimedia materiallari va muhokama imkoniyatlari talabalarning darsdagi ishtirokini kuchaytiradi.  Keng imkoniyatli kirish.Talabalar darslarni kompyuter, planshet yoki telefon orqali istalgan joydan o‘rganishlari mumkin.  Atrof-muhitni asrash.Qog‘ozsiz ta’lim jarayoni ekologik barqarorlikni ta’minlaydi.  Uzluksiz ta’lim imkoniyati.Talabalar darsdan tashqari vaqtda ham materiallarni ko‘rib chiqish orqali mustaqil o‘qish imkoniyatiga ega bo‘ladilar. 16 7-rasm Google classroom sahifasi. 17 II.BOB. GOOGLE CLASSROOMDAN TOPSHIRIQLAR TAYYORLASH. 2.1.Google classroom’dan foydalanishda amaliy ko`rsatmalar Google Classroom’dan samarali foydalanish bo‘yicha tavsiyalar: Tahlil natijalari asosida quyidagi tavsiyalar ishlab chiqilgan: o Doimiy o‘qituvchilar tayyorgarligi: raqamli kompetensiyani oshirish uchun seminar va treninglar o‘tkazish zarur; o Aniq yo‘riqnomalar ishlab chiqish: o‘qituvchi va talabalar uchun qadam- baqadam qo‘llanmalar yaratish; o Texnik infratuzilmani yaxshilash: ayniqsa qishloq hududlarda internet va qurilma ta’minotini kuchaytirish; o Interaktiv ta’limni rag‘batlantirish: Google Forms, Slides, Jamboard kabi vositalardan faol foydalanish; o Natijalarni monitoring qilish: talabalar ishtiroki, baholar va fikr- mulohazalarni muntazam tahlil qilish. Mazkur bobda Google Classroom’ning ta’lim jarayonida qo‘llanishi bo‘yicha amaliy tahlil keltirildi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, bu platforma o‘quv jarayonini raqamlashtirish, interaktivlikni oshirish va uzluksiz ta’limni ta’minlashda muhim ahamiyatga ega. Ammo uning to‘liq samaradorligini ta’minlash uchun o‘qituvchi va talabalarga tegishli tayyorgarlik, texnik baza hamda metodik ko‘mak zarur. To‘g‘ri joriy etilgan taqdirda Google Classroom O‘zbekiston ta’lim tizimida innovatsion, inklyuziv va zamonaviy o‘qitish modelini shakllantirishga xizmat qiladi. Birinchi bolib google classroomni ishga tushirib olamiz , buning uning biz google web brouzerga kirib qidiruv bo`limiga (classroom.google.com) deb 18 yozib sahifaga kiramiz va google akkaount orqali ro`yxatdan o`tib olamiz. 8-rasm 9-rasm So`ngra yangi classroom yaratib olamiz buning uning biz o`ng tomondagi burchakka plus tugmasinin bosib yangi classroom yaratishni bosib yaratib olamiz. 19 9-rasm Yangi kurs yaratish tugmasini bosganimizdan keyin ochilgan sahifaga rozilik bildirib OK tugmasini bosamiz So`ngra bizda yana sahifa ochiladi: birinchi bo`lib biz kurs nomini yozib olamiz ya’ni qaysi fandan qilmoqchi bo`lsa shunga qarab nom qo`yib olamiz.Keyingi qadamda nechta bobdan iborat bolishligini kiritib olamiz tahminan 15 ta bo`lsin.Kengi qadam fan nomi va kimlar bundan foydalanadi masaln studentlar, o`quvchilar uchun bo`lishi mumkin shuni yozib olamiz. 20 10-rasm Bizda yangi Farmakologiya nomli xona paydo boldi korishingiz mumkin.So`ngra biz xonamizda bizga kerak bo`ladigan (yangi xona) bo`limi ochib olamiz. 11-rasm Keyin biz belgilangan punkitdan mavzuyimiz nomini yozib kiritib olamiz u quydagicha ko`rinishda bo`ladi.Farmakologiya punkiti bu yerda 21 biz hozircha bitta darsni yaratib oldiz agar oldin yaratganlarimiz yoki yana yaratsak ushlarni hammasini ko`satish buyrug`ini bersak bo`ladi, va yonidagi kimlarga ko`rinsing punkiti bor sizda nechta guruh bo`lsa ushlarni hammasiga yoki faqat ayrimlarniga ko`rinsing deb buyruq berib qo`yishingiz mumkin bo`ladi. 12-rasm 22 2.2 Google classroom mavzusini yoritib berish. 2021-yildagi yangilangan dasturda biz qo`shimcha narsalar qo`shishimiz mumkin, ya’ni google drive ga saqlashimiz, you tube vediolar olib jolashimiz va link joylash yokida linkni ulashish funksiyalari ham qo`shilgan. Biz joylagan mavzuni hattoki oldindan joylab jadvalga shu kuni ko`rinsing deb oldin joylab qo`yishimiz ham bo`ladi, talabalar tushunmagan joylariga esa comment degan joyiga o`zlari qiziqtirgan savollarni yozishlar va javob olishlari mumkin bo`ladi. 13-rasm 14-rasm 23 Bu yerda ya’na biz sozlamalar bo`limiga o`tib o`zimizga mos qaysi fan bo`yicha tayyorlagan darsligimizga mos rasm qo`yib olishimiz mumkin: hohlasak o`zini xotirasidan yokida google hohlagan rasmni yuklab olib joylashligimiz mumkin. Keyingi qadam:(zadaniya) mashq bo`limiga o`tib olamiz yaratish tugmasini bosib bizga kerakli punkitni tanlab olamiz (mashq, test, blets savollar, maqollalar va h.k) 15-rasm Kelinglar mashq bo`limini birgalikda ko`rib chiqamiz.(Nazivaniy) nom berib olishdan boshalaymiz keyin nima haqida dars o`tish haqida yozib olamiz. Bu yerda google drive akkountimizga qo`shib qo`ysak ham boladi, you tube vedio roliklar olishimiz joylashimiz, yokida o`zimiz yaratgan vediolar bo`lsa joylab qo`ysak bo`ladi, linklarni kerakli yozib qo`yishimiz, yaratish bo`limida bizda bor bo`lgan pptx, doc, pdf darsliklani ham xatto qo`shib qo`yishimiz mumkin bo`ladi. 24 16-rasm Rasmda o`ng tomonga qaraydigan bo`lsak bu yerda biz duch kelamiz necha odamga ko`rin deb yozilgan punkitga, pastida esa necha ball bilan baholash punkiti, uning pastida esa necha kun biz joylagan darsimiz turishligi usha muddat tugagandan so`ng undan hech kim foydalan olmaydi, keying punkitda mavzu nomi kiritiladi va joylanadi. 17-rasm Kelinglar yangi (zadaniya) bo`limidan test kiritib uni ishlashni korib chiqamiz: birinchi bo`lib mavzuga kirish qismini yozib olamiz so`ngra qaysi fandan bo`lsa ushanga mavzu yozamiz men (Farmakologiya) deb kirish qismiga yozdim mavzuga esa ( kurs ishi haqida malumot berish) deb kiritib oldim, va doc formatda fayl yuklab ko`ramiz. 25 18-rasm Bu yerda biz savol va javoblarni kiritib olishdan ishni boshlaymiz, o`ng tominda (+/sozdak vapros) dan yana test qo`shib ketishimiz mumkin.Yuqorida o`ng tomonda tema bu yerada ko`nishni o`zgartirishimiz va prasmotor bo`limida esa qilgan testimizni ko`rishimiz mumkin. 19-rasm Bu yerda qaysi to`g`ri variant va unga beriladigan ballni kiritib ketamiz va shu tariqa nechta test bo`lsa kiritib olamiz.Bu yerda undan tashqari rasmlar ham joylab ketsak bo`ladi. 26 20-rasm Bu yerda biz (otkirit dostub yoki opulblikovati) bo`limlariga kirib link yaratishimiz yokida talabalarni biriktirib olsa ular bemalol kirib ishlasa bo`ladi. 21-rasm Biz bu yerda ko`rishindiz mumkin bir o`quvchiga dostub o`chdik va qolganlarga link ko`rinishda jo`natganimizda ular ishlashi uchun link ham yaratib oldik. (https://docs.google.com/forms/d/e/ 1FAIpQLSfLxIli7JawwzT0718ASoUABHcDtJzuqnuvvIK07fdfUewbMg/ viewform?usp=dialog) 27 22-rasm Bu yerda talabamiz kirib yichib ko`rda ballarini ko`rmoqchi bo`lsa automatic hisoblab beradi (prosmotir) tugmasini bosib ko`rishi mumkin. 23-rasm Bu yerda har bir javob uchun 10 baldan berilsin degan 7 ta savolga 6 tasiga to`gri javob berilgani uchun 60 bal chiqqan. 28 20-rasm Asosiy menga qaytib olamiz ko`rishingix mumkin biz yaratib olgan hamma malumot darslarishim shu yerda bu yerda kurs kodini talabalarga jo`natib qo`ysak bemalol foydalansa bo`ladi.Bugun sizga yoritib berishim kerak ma`lumotlar shulardan iborat edi. (https://classroom.google.com/c/ODM2MzAzNzg0Mzgx?cjc=br4fx2pp) 29 XULOSA Ushbu kurs ishida Farmakologiyaorot-kommunikatsiya texnologiyalarining (AKT) ta’lim jarayonidagi nazariy va amaliy jihatlari, xususan, Google Classroom platformasidan foydalanish masalalari o‘rganildi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, AKT ta’lim tizimini tubdan modernizatsiya qilishda muhim rol o‘ynaydi — u an’anaviy o‘qitish shaklini zamonaviy, moslashuvchan va interaktiv muhitga aylantiradi. Bunday texnologiyalar o‘qituvchi va talabaga o‘quv jarayonini samaraliroq, hamkorlikka asoslangan va qiziqarli tarzda tashkil etish imkonini beradi. Google Classroom platformasining tahlili shuni ko‘rsatadiki, u raqamli ta’limni boshqarishda eng qulay va samarali vositalardan biridir. U topshiriqlarni tashkil etish jarayonini soddalashtiradi, o‘qituvchi va talabalar o‘rtasidagi muloqotni kuchaytiradi hamda doimiy baholash va fikr almashish imkonini yaratadi. Ayniqsa masofaviy ta’lim sharoitida, ushbu platforma ta’lim uzluksizligini ta’minlashda katta ahamiyat kasb etgan. Shu bilan birga, tadqiqot davomida ba’zi muammolar ham aniqlangan — xususan, internet tarmog‘iga kirish imkoniyatining cheklanganligi, ayrim o‘qituvchi va talabalar o‘rtasida raqamli savodxonlik yetishmasligi, shuningdek, metodik va texnik qo‘llab-quvvatlash zarurati mavjud. Ushbu masalalarni hal etish AKT vositalaridan to‘liq va samarali foydalanishning muhim shartidir. O‘tkazilgan tahlillar asosida quyidagi xulosalar chiqarildi: o AKTni ta’lim jarayoniga integratsiyalash — o‘qitish sifati va ta’limga kirish imkoniyatini sezilarli darajada oshiradi; o Google Classroom — talaba markazli ta’limni, hamkorlikni va faol ishtirokni rag‘batlantiruvchi platformadir; o O‘qituvchilarni uzluksiz o‘qitish va texnik infratuzilmani rivojlantirish — raqamli ta’limni barqaror amalga oshirish uchun zarur; o To‘g‘ri yondashuv asosida AKT an’anaviy ta’lim bilan zamonaviy ta’lim tizimi o‘rtasidagi ko‘prik vazifasini bajaradi. 30 Demak, Farmakologiyaorot-kommunikatsiya texnologiyalaridan, xususan Google Classroom kabi vositalardan foydalanish — zamonaviy ta’limning asosiy maqsadlari bo‘lmish moslashuvchanlik, inklyuzivlik, innovatsionlik va uzluksiz o‘qish tamoyillariga erishish yo‘lida muhim qadam hisoblanadi. 31 TEST SAVOLLARI 1. Google Classroom nima? A) Elektron pochta xizmati B) Onlayn darslarni boshqarish tizimi C) Qidiruv tizimi D) Video tahrirlash dasturi 2. Google Classroom’ning asosiy maqsadi nima? A) O‘quvchilarni sinovdan o‘tkazish B) O‘quvchilar va o‘qituvchilar o‘rtasida darslarni boshqarish va topshiriqlar almashish C) Videolarni tahrirlash D) Faqat imtihon topshirish uchun ishlatiladi 3. Google Classroom’da topshiriqlarni kim yaratadi? A) O‘quvchi B) O‘qituvchi C) Administrator D) Har kim 4. O‘quvchi Google Classroom’ga qanday qo‘shiladi? A) Parol orqali B) Havola yoki maxsus kod orqali C) Email orqali ro‘yxatdan o‘tmasdan D) QR kod orqali 5. Google Classroom’da “Stream” sahifasida nima ko‘rsatiladi? A) Baholar B) Faqat e’lonlar C) E’lonlar va muhokamalar oqimi D) Faqat testlar 6. “Classwork” bo‘limi nima uchun mo‘ljallangan? A) Topshiriqlar, materiallar va testlarni joylashtirish uchun B) Chatlashish uchun C) Faqat baholarni ko‘rish uchun D) Dars jadvalini tuzish uchun 7. Google Classroom’da o‘quvchi topshiriqni topshirgandan so‘ng nima qiladi? A) “Mark as done” yoki “Turn in” tugmasini bosadi B) Email orqali yuboradi C) Telegram’da yuboradi D) Ekran rasmini oladi 8. Google Classroom’dan foydalanish uchun qaysi hisob kerak? A) Facebook 32 B) Gmail (Google account) C) Instagram D) Microsoft account 9. O‘qituvchi baholarni qayerda qo‘yadi? A) Stream sahifasida B) Classwork ichidagi “Grades” bo‘limida C) Chat orqali D) Google Drive’da 10. Google Classroom’da fayllarni ulashish uchun nima ishlatiladi? A) Google Sheets B) Google Drive C) YouTube D) Gmail 11. O‘qituvchi darsda video joylashtirmoqchi bo‘lsa, qayerdan yuklashi mumkin? A) YouTube’dan B) Facebook’dan C) Telegram’dan D) TikTok’dan 12. Google Classroom mobil ilovasi mavjudmi? A) Ha, Android va iOS uchun B) Faqat Android uchun C) Faqat iOS uchun 13. Google Classroom’da o‘qituvchi darsni kimlarga ko‘rinadigan qilib qo‘yishi mumkin? A) Hamma foydalanuvchilarga B) Faqat ro‘yxatdan o‘tgan o‘quvchilarga C) Har kimga D) Faqat o‘zi uchun 14. Topshiriqqa qo‘shimcha fayl biriktirish uchun qaysi tugma ishlatiladi? A) Add or create B) Upload C) Share D) Insert 15. Google Classroom’da o‘qituvchi darsni o‘chirish uchun nima qiladi? A) “Delete class” yoki “Archive class” funksiyasidan foydalanadi B) Gmail orqali so‘rov yuboradi C) O‘quvchilarni chiqarib tashlaydi D) Dars nomini o‘zgartiradi TEST KALITLARI: № 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 33 B B B B C A A B B B A A B A A GLOSSARIY. Google Classroom- Google kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan bepul o‘quv boshqaruv tizimi (LMS). AKT (Farmakologiyaorot-kommunikatsiya texnologiyalari)- Farmakologiyaorotni yaratish, saqlash, uzatish va tahlil qilish uchun ishlatiladigan texnik vositalar majmuasi. LMS (Learning Management System)- O‘quv jarayonini rejalashtirish, boshqarish va nazorat qilish imkonini beruvchi dasturiy tizim. Stream- Google Classroom’dagi e’lonlar, xabarlar va muhokamalar uchun bo‘lim. Classwork- Topshiriqlar, testlar va o‘quv materiallarini joylashtirish uchun mo‘ljallangan bo‘lim. Grades- Talabalarning baholari va natijalarini ko‘rish bo‘limi. Google Drive- Bulutli fayl saqlash xizmati; Classroom bilan integratsiyalashgan. Turn in / Mark as done- Talaba topshiriqni bajarib, o‘qituvchiga yuborish uchun bosadigan tugma. Rubrika (Baholash mezoni)- Talabaning ishini aniq mezonlar asosida baholash tizimi. Blended Learning (Aralash ta’lim)- An’anaviy yuzma-yuz dars bilan onlayn o‘qitishni birlashtirgan ta’lim modeli. Konnektivizm- O‘rganish jarayoni insonlar va raqamli resurslar o‘rtasidagi aloqalar orqali amalga oshishini ifodalovchi nazariya. Gamifikatsiya- O‘quv jarayonini o‘yin elementlari orqali qiziqarli qilish usuli. Feedback (Fikr-mulohaza)- O‘qituvchi tomonidan talaba ishiga bildirilgan baho yoki izoh. Accessibility- Materiallarga istalgan joydan va vaqtda kirish imkoniyati. 34 Collaboration (Hamkorlik)- Talabalar yoki o‘qituvchi bilan birgalikda ishlash jarayoni. FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR 1. UNESCO. (2021). ICT in Education: Policy, Practice, and Challenges. Parij: UNESCO Publishing. 2. O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi. (2023). “Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasi. Toshkent. 3. Anderson, T. & Dron, J. (2017). Teaching and Learning in a Digital World. Athabasca University Press. 4. Google for Education. (2024). Google Classroom Help Center. https://edu.google.com saytidan olindi. 5. Siemens, G. (2005). Connectivism: A Learning Theory for the Digital Age. International Journal of Instructional Technology and Distance Learning. 6. Vygotsky, L. (1978). Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. Harvard University Press. 7. Piaget, J. (1972). The Principles of Genetic Epistemology. Routledge & Kegan Paul. 8. Khan, S. (2022). The Role of Google Classroom in Online Learning. Journal of Educational Technology Studies, 15(2), 45–56. 9. Oxford, R. (2019). Digital Pedagogy and the Modern Classroom. London: Routledge. 10. UzEdu Platform. (2023). ICT Implementation in Uzbekistan’s Schools. Toshkent: Ta’lim vazirligi. 35 36

AXBOROT KOMMUNIKATSION TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISHNING UNUMDORLIGINI   FARMAKOLOGIYA FANI MISOLIDA YORITIB BERISH (GOOGLE CLASSROM DASTURI MISOLIDA

Sotib olish