Boburnomada muallifning adabiy estetik qarashlari - Литература - Курсовые работы

Информация о документе

Цена	12000UZS
Размер	1.2MB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Март 2026
Расширение	pptx
Раздел	Курсовые работы
Предмет	Литература

Продавец

Rajabov Yorbek

Дата регистрации 19 Март 2026

0 Продаж

Boburnomada muallifning adabiy estetik qarashlari

Купить

Boburnomada muallifning
adabiy estetik qarashlari

Boburnoma — jahon adabiyoti va manbashunosligidagi
muhim va noyob yodgorlik; o zbek adabiyotida dastlabki ʻ
nasriy memuar va tarixiy-ilmiy asar. Muallifi Zahiriddin
Muhammad Bobur . Eski o zbek (chig atoy) tilida yozilgan
ʻ ʻ
(taxminan 1518/1519—1530). „Boburiya“, „Voqeoti Bobur“,
„Voqeanoma“, „Tuzuki Boburiy“, „Tabaqoti Boburiy“,
„Tavorixi Boburiy“ kabi nomlar bilan ham ma lum. Boburning
ʼ
o zi esa „Vaqoye“ va „Tarix“ degan nomlarni ishlatgan.
ʻ

Boburnomada 1494
—1529-yillarda
Markaziy Osiyo,
Afg oniston va ʻ
Hindistonda sodir
bo lgan tarixiy-
ʻ
siyosiy voqealar
yilma-yil o ta aniqlik
ʻ
bilan bayon qilingan
bo lib, ular muallif
ʻ
hayoti va siyosiy
faoliyati bilan
bevosita bog liqdir.
ʻ

Boburnoma“ o zida bayon qilingan ʻ
voqealar jarayoniga ko ra 3 qismga:
ʻ
Boburning Movarounnahr (1494—
1504), Afg oniston (1504—1524) va
ʻ
Hindiston (1524— 1530)dagi
hukmdorlik davriga bo linadi.
ʻ

Birinchi qismda Boburning otasi —
temuriylarning Farg ona ulusi hokimi ʻ
Umarshayx Mirzo (1461—1494) xususida
hamda Boburning Farg ona taxtiga o tirishi
ʻ ʻ
(1494-yil iyun), ammo Temuriylar davlatida
avj olgan taxt uchun kurash oqibatida o z
ʻ
ulusidan mahrum bo lishi (15-asr 90- yillari),
ʻ
Samarqand uchun Shayboniyxonga qarshi olib
borgan jangu jadallari (1497— 1501)ning
behuda ketishi va nihoyat, toju taxtdan
butunlay ajrab, Hisor tog lari orqali taxminan
ʻ
250 navkar bilan Afg onistonga yuz tutishi
ʻ
(1504) haqidagi voqealar batafsil zikr
qilingan.

Ikkinchi qismda Boburning Kobulni
zabt etgani, so ng u yerda mustaqil ʻ
davlat tuzgani (1508), Eron shohi
Ismoil Safaviyning harbiy yordami
bilan Samarqandni yana ishg ol
ʻ
qilgani (1511), lekin shayboniylar
(Ubaydulla Sulton, Muhammad Temur
Sulton va Jonibek Sulton)dan yengilib
(1512), Kobulga qaytgani, keyin esa
Hindistonni zabt etishga hozirlik
ko ra boshlagani xususidagi voqealar
ʻ
bayon etilgan.

Uchinchi qism esa Boburning Dehli sultoni
Ibrohim Lo diyni mag lub etib (qarang Panipat ʻ ʻ
janglari), Shim. Hindistonni bosib olgani
(1526) va Boburiylar davlatini barpo qilgani
haqidagi ma lumotlardan iborat
ʼ .

„ Boburnoma“ 15-asr o zbek badiiy ʻ
nasrining yorqin namunasi sifatida sof
badiiy lavhalar, jonli tasvirlar,
an anaviy lirik chekinishlarga boy.
ʼ
Nasriy matn ichida keltirilgan xalq
maqol, matallari, iboralari, ibratli
o gitlar, she riy parchalar uning
ʻ ʼ
badiiyligini yanada oshiradi, o ziga xos
ʻ
joziba bag ishlaydi.
ʻ

„ Boburnoma“ 16-asrdan boshlab hozirgacha dunyoning ko p tillari — ʻ
ingliz, golland, fransuz, fors, nemis, italyan, rus, hind, urdu va
boshqa tillariga bir necha martalab tarjima qilindi, sharh-izohlar
bilan nashr etildi. Angliya, Amerika, Fransiya, Rossiya, Hindiston,
Pokiston, Afg oniston, Turkiya, Yaponiya kabi o nlab mamlakat
ʻ ʻ
olimlarining ilmiy tadqiqotlarida „Boburnoma“ning insoniyat
yaratgan o lmas obidalar qatorida alohida o rinda turishi ta kidlanadi.
ʻ ʻ ʼ
„Boburnoma“ning jahonga mashhur bo lishida, asosan ingliz
ʻ
sharqshunoslarining xizmati katta bo ldi. Yevropadagina emas, balki
ʻ
jahonda birinchi to liq nashrini (ingliz tilida) 1826-yilda J. Leyden va
ʻ
V. Erskin amalga oshirdi. F. Talbot esa mazkur nashr asosida 2-marta
(1878, 1909) uning qisqartirilgan nashrlarini chop ettirdi. 1921-yilda
ingliz sharqshunosi A. Beverij „Boburnoma“ni mustaqil suratda asl
nusxadan qayta tarjima qildi. Birgina Angliyaning o zida „Boburnoma“
ʻ
tarjimalari to qqiz marta nashr etildi.
ʻ

„ Boburnoma“ni hamda
Boburning she riy ʼ
merosini o rganishda
ʻ
o zbekistonlik olimlar
ʻ
ham salmoqli hissa
qo shdilar. Prof. Fitrat
ʻ
tomonidan tuzilgan
„O zbek adabiyoti
ʻ
namunalari“
xrestomatiyasida
„Boburnoma“dan
parchalar, Boburning 31
g azali, 2 masnaviy va
ʻ
28 ruboiysi berilgan.

E’TIBORINGIZ UCHUN
RAXMAT

Купить

Похожие документы
Fitrat dramaturgiyasi
«Saddi Iskandariy» dostoni
Abdulhamid Cho'lponning «Kecha va kunduz» romanida realizm
Adabiyotshunoslik tarixi va tarixiylik omillari
Abdulla Qahhorning «Sarob» romanida mazmunni ifodalovchi konsepsiyalar