Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 284.5KB
Покупки 0
Дата загрузки 23 Сентябрь 2019
Расширение ppt
Раздел Презентации
Предмет Материаловедение

Продавец

Bohodir Jalolov

Боғловчи материаллар

Купить
БО ЛОВЧИ МАТЕРИАЛЛАРҒ • Бо ловчи материаллар, уларнинг турлари, цемент ғ тў рисида маълумот. ғ • Ишлаб чи аришда ўлланиладиган хом-ашё, қ қ уларнинг усуллари. • Куйдириш жараёнининг технологияси. • Технологияда ўлланиладиган аппаратлар ва қ печлар. • Гипс а ида маълумот. ҳ қ Режа : МИНЕРАЛ БО ЛОВЧИ МОДДАЛАР.Ғ ХАВОДА ОТУВЧИ ВА БО ЛОВЧИ МОДДАЛАР Қ Ғ . • Бо ловчи моддалар деб сув билан аралаштирилганда суюк ёки ғ пластинкасимон масса осил килиб маълум вакт утгач котиб , ҳ атти тошга айланувчи моддаларга айтилади. Бо ловчи қ қ ғ моддалар минерал ва органик бўлади . Органик бо ловчи ғ моддалар : смолалар, битумлар, оргаик елимлар ва хоказолар бу китобда утганилмайди. Минерал бо ловчи моддалар хавода ва ғ сувда отувчи моддаларга булинади. Хавода отувчи моддалар қ қ факат хавода котади, масалан: охак гипс ва магнезиал, ва бо ловчи моддалар. ғ Гидавлик бо ловчи моддалар хам хавода хам ғ сувда котади. Масалан: гидравлик охак,потланцемент ва бошка цементлар. • Хавода отувчи бо ловчи моддалардан кўп ишлаб қ ғ чикарилади охакдир.Охак саноатда ю ори ароратда қ ҳ охактошни ёки бурни куйдириб олинади. ароратни Ҳ ошириш ва осил булган СО ҳ 2 ни реакция мухитидан чикариб олиш реакцияни унгга силжитади. Реакция 898- 900 0 С да боради аммо, уни 1200 0 С да олиб борилади. Охактошни куйдириш кўпинча шахтали печларда баъзан эса айланиб куйдирувчи печларда амалга оширилади. Шахта печлари ( расм) цилиндрсимон купчилик холларда эса печни урта ёки остки кисми бироз кенгайган холда бўлади. Печнинг баландлиги 30 м,диамеири 4,5 метр бўлиб ташки томон оддий ички кисми эса утга чидамли гиштлардан ясалади. Ё ил и сифати кумир ёки табиий қ ғ ёнувчи газ кулланилади. • Хом ашё печнинг тепасига шнег 1 оркали кутарилиб тукувчи варонка (кадок) 4 оркали печ ичига ту илади. Шихта печ ичида текис қ тукилиши учун таксимловчи конус 5 хам урнатилган , печнинг тепа кисмида шихта чикиб кетувчи исси газлар таэсирида курийди ва қ кизийди. Урта кисмда эса арорат 1000-1200 ҳ 0 С гача кутарилади натижада карбонатлар парчаланади. Остки кисмда осил булган ҳ исси охак остдан кираётган совук хаводан совийди. Печнинг ости қ кузгалувчан бўлиб улита дейилади. Уларнинг 8 айланиши натижасида осил булган печнингостки тешигига тушади ва печдан ҳ чикариб олинади. Печда карама карши оким принципи кулланилада амда осил булган охак ва карбонат ангидриднинг исси лигадан ҳ ҳ қ шихта ва печга киритиладиган газни киздиришда фойдаланилади.Печдан чикувчи газ 30 % карбонат ангидрид саклайд • Шунинг учун хам у хавога чикариб юборилмай балки ушлаб олинади. Бунинг учун газ циклон аппаратларда ёки электро фильтрларда чангдан тозаланилади, сўнгра насадкали минораларда сув билан ювилади ва поташ эритмасига юттирилади натижада осил булган Калий гидро карбонат 70-ҳ 80 0 С ароратда кизиб парчаланади. ҳ • 2КНСО 3 =К 2 СО 3 +СО 2 +Н 2 О • олинган СО2 куритилади ва керакли жойда бевосита ёки босим остида суюклантириб ишлатилади. Олинган охак эса сундирилмаган охак дейилиб у сув билан сундирилади. Сундириш жараёни махсус гидротаторларда олиб борилади. Сундирувчи сув кўпрок солинса сундирилган охакнинг хамирсимон масса осил бўлади, кам солинганда эса ҳ кукун холидаги охак осил бўлади. Сундирилган охакнинг бир кисмига 3 кисм кум ёки ҳ бир кисмига цемент ва 9 кисм кум аралаштирилиб сув билан лой корилганда охакли ёки охак-цементли эритма деб аталувчи хамирсимон масса осил бўлади, бундай ҳ эритмадан гишт теришда бо ловчи модда сифатида ёки уй деворларини андова ғ килишда фойданилади. Бу лой котганда сув бу ланиб кетиши натижасида эритмадан ғ Са(ОН)2 нинг майда кристалчалари ажралиб чикади амда хаво таркибидаги СО2 ҳ таъсирида о • Са(ОН) 2 +СО 2 =СаСО 3 +Н 2 О • осил булган Са(ОН)ҳ 2 ва СаСО 3 кристаллари бир-бири билан амда кум заррачалари богланиб мустахкам тошга айланиб ҳ колади. Аммо бу жараён узок йиллар (100 йилларгача) давом этади. • Охак яна ок силикатли (охак-кумли) гишт тайёрлашда фойдаланади. Бундай гишт 175 0 С ароратгача бу билан ҳ ғ киздирилади. Бундан кимёвий реакция бориб калъций гидросиликати осил бўлади (СаО ҳ * SiО 2* nH 2 О) ва кум заррачаларини ёпиштириб олади. Охак сундирилмаган ёки сундирилган холда хлорли охак сода олишда кант ишлаб чикаришда,сувни юмшатишда металургияда ва бошка кўпгина саноат тармокларида ишлатилади. • Хавода отувчи моддалардан яна бири гипсли бо ловчи моддадир.қ ғ • Гипсли бо ловчи моддалар иккаласига паст ароратда ва ю ори ғ ҳ қ ароратда куйдирилувчи моддаларга булинади. Курилиш ишларида ҳ ишлатиладиган гипс табиий гипсни (СаSО 4 2Н 2 О) 140-190 0 С ароратда ҳ куйдириб олинади. Олинган гидрат (СаSО 4 *0,5Н 2 О) майдаланиб курилиш ишларида фойданилади. Масалан курилиш панеллари хайкал тарошлик буюмлари, керамик буюмларнинг колипларини тайёрлашда, медицинада синган –чикканларни гипслашда, тиш пломбасида охак ва кум аралашмаси эса андовалаш ишларида ишлатилади. Гипснинг котиш жараёни 0,5моль сувли (гидратли) гипснинг сувда эриб 2 моль сувли,сувда эримайдиган гипсга айланишига асосланган. Гипс лойи тез (5-15минутда) котади,уни котишини секинлаштириш учун ,унга охак,елим органик материалл • Унинг таркиби(СаО)n(СаSО 4 )m формулага мос келади, чунки СаSО 4 нинг бир кисми пачаланиб колди. Бундай гипс асосан сунъий мармар тошлар олишда унинг полларини таёрлашда ва бошка курилиш материаллари тайёрлашда ишлатилади. Унинг котиш асосан CaO нинг гидратланиши ва кисман CaSO 2 нинг гидратланиши хисобига боради. • Магнезиалъ бо ловчи моддалар хам ишлаб чикарилади. Улар ғ магнезитни ёки доломитни шахтали ёки айланиб куйдириш печларида 750-850 0 С ароратда куйдириб олинади. Доломит таркибидаги СаСО ҳ 3 бундай ароратда парчаланмайди. Куйдирилган махсулот Шарли ҳ майдалагичларда майдаланади. • Магнезиал богловчи моддалар сувда эмас балки MgCl 2 эритмасида лой корилиб котирилади. Чунки сувда лой килиниб котирилса секин котади хамда котган тоши мустахкам булмайди. MgCl 2 эритмасида лой килинганда эса жуда тез котади ва котган тоши жуда мустахкам булади. Магнезиал боглвчи моддалардан турли материаллар тайёрланади. Масалан тулдирувчи сифатида наджак, корунд, кварс куми кушилса ундан чарх тошлари олинади, ёгоч кипиклар кушилса турли исси лик ва товуш утказмайдиган материаллар олинади. қ • Гидравлик бо ловчи моддаларғ Цемент ишлаб чикариш. • Цемент. Гидравлик бо ловчи моддаларга турли хил ғ цементлар киради. Улардан энг мухими портландцементдир. (бу ном англиянинг Ушбу цемент биринчи-марта ишлаб чикарилган Портланд шахри номидан олинган). • Уни олиш 75-80% калъций карбонат (охактош, бур ёки мар- мартош) 20-25% осон суюкланувчи тупрокдан иборат аралашмани чала суюкланиб бир-бирисига ёпишиб колгунча куйдиришга асосланган . • Кўпчилик заводларда хом ашё сифатида мергель деб аталувчи то ғ жинси ишлатилади (мергель – охактошларнинг майда заррачалари билан тупрок минераллар зарачаларининг тахминан 3:I нисбатдаги табиий аралашмасидан иборат минералдир ). Шахтага домна печларининг шакллари ва чанглари кумир ёки сланец куллари, пирит куюндилари кушилади. • Портландцемент ишлаб чикариш икки усулда, курук ва хул усулда амалга оширилади. Бу усул кенг таркалган ва иктисодий жихатдан самарали ва махсулдорлиги ю ори усулдир. Бу усулда шихта таркибидаги эрувчи барча қ моддалар майдаланиб аралаштирилади, сўнгра шарчали майдалагичларда сув ичида кукун холига келтирилади ва сув билан аралашиб шилам-куюк суспензия осил бўлади, шилам (таркибида 35-40% сув саклайди) бир жинсли масса эмас ҳ шунинг учун у насослар ёрдамида катта бассейинга олинади ва у ерда сикилган хаво билан яхшилаб аралаштирилади, кимёвий таркибида ани қ ланади. Шундан кейин у ерда айланувчи печга, куйдириш учун олинади. Печ (39-расм) узунлиги I85 м диаметри 5 м гача булган пулат барабандан I иборат бўлиб, 2-50 кия холда урнатилган, шихта барабаннинг баланд кисмидан паст кисмига узи о • Энг аввал (I00-I20 0 С да) шламдан сув бу ланиб кетади сўнгра ғ тупрок минералари сув ажратиб парчаланади. У харакат килиб пастга тушган сайин (650-1000 0 С да) охактош парчаланиб СаО нинг кукунини осил илади, сўнграI20-I300 ҳ қ 0 C да осил булган кальций ҳ оксиди SiO 2 Al 2 O 3 .Fe 2 O 3 лари билан бирикиб сунъий минералларга айланади. Калъций оксиди ва кремий оксидидан икки калъцийли силикат (белит) 2CaO*SiO 2 осил бўлади, белит суюкланма холда ҳ бўлиб, калъций оксиди билан бирикиб атти холдаги уч қ қ калъцийли силикатга 3CaO*SiO 2 айланади. Шу билан бир каторда оз микторда уч калъцийли алюминатнинг суюкланмаси –3CaO.Al 2 O 3 ва турт калъцийли алюмоферритлар 4CaO*Al 2 O 3 *.Fe 2 O 3 (броунмиллерит) осил бўлади. Кейинчалик арорат I450 ҳ ҳ 0 С гача кутарилгач ва белитлар суюкланиб бир-би • Печ махсулотдорлигини уртача 10% оширади. Кинкер пишириш зонасидан чикгач совутгичга 7 та утади ва у ерда ёниши учун киритилган (карама- карши) окимда совук хаво тасирида совийди. 50- 200 0 С гача. Совуган килинкер кимёвий реакциялар тулик тугаши учун 2-4 хафтагача омборларда сакланади. Бу даврда килинкер анча юмшк бўлиб колади. Сўнгра уни аввал майдалагичларда янчилади кейин шарли майдалачиларда кукун холга келгунча катталлиги 0,I мм дан кичик булгунча яхшилаб майдаланади. • Майдалаш жараёнида котишни секинлатиш учун унга 5% гача гипс тошлари кушилади ва котиш пайтида ажралиб чикариладиган кальций гидроксидини бириктириб олиш учун ( сувга чидамлиги шундай йул билан оширилади ) эса 15% гидравлик ўшимчалар (табиий кремназёзнинг қ турли хиллари) кушилади. Печнинг махсулдорлиги 1800 т сутка ёки 650 минг т. йилга тенг. Цемент сув билан аралаштириб лой килингач кўпи билан 45 минутдан кейин кота бошлайди 12 соатдан кейин котади. Унинг котиб тошга айланиш жараёни узок вакт давом этади. Котиш ходисасининг тизими рус олимлари академиклар А.А. Байков ва П.А. Ребиндерлар томонидан урганилган бўлиб уларнинг назариясига асосан цемент менераллари гидратланади. • Аввал сувда кисман эрийди цемент заррачалари емирилади сўнгра сув билан бирикиб гидросиликатлар ва гидроалюминтларга айланади: • 3CaO.SiO 2 +nН 2 O=хCa(OН) 2 +уCaO.SiO 2 . N н2 o • 2CaO.SiO 2 +nН 2 O=2CaO.SiO 2 . nH 2 O (n=2) ёки • 3CaO . Al 2 O 3 +6H 2 O=3CaO+Al 2 O 2 . 6H 2 O (x+y=3) • осил булганҲ махсулотлар сувда ёмон эрувчан булганлиги учун эритмадан аввал майда кристалчалар йириклашади ва бир бириси билан мустахкам бирикади , яхлит тошга айланади . Шлакли цементларни бо ловчи моддалар билан домна печларининг ғ шлакларини аралаштириб майдалаш оркали олнади . Шлак таркибида асосан СаО , А l 2 О 3 ,SiO 2 оксидлари бўлади . Глннозёмли цементнинг асосий таркибий кисми калций металалюминат Са (AlO 2 ) 2 . У глиназёмга (бокситга)бой булган табиий метериалларга охактош кушиб куйдириш оркали олинади. У тез котади,унинг котиши гидролиз ва гидратланиш реакциялар натижасида амалга ошади: • 2Са(AlО 2 ) 2 +11Н 2 О=2СаО Al 2 О 3 + 8Н 2 О+ 2 Al(ОН) 3 • Глиназёмли цементдан тайёрланган бетон кул ва денгизнинг шур сувларига,ишкор эритмаларига чидамли бўлади,тез котади ва жуда мустахкам бўлади. • Цементнинг ишлатилиши сохалари кенг аммо асосан бетон тайёрлаш учун ишлатилади (сунъий тошнинг бир тури).Бетон тайёрлаш учун цементга тулдирувчилар кушиб сув билан аралаштирилади.Йирик тулдирувчиларга :шагал ёки щебень (гранит,охактош ёки гишт ) майдалари киради. Яхши тулдирувчилардан бири керамзитдир (керамзит осон суюкланувчи тупрокни куйдириб олинадиган, 4см гача катталикдаги шарсимон говак тошлар бўлиб, ундан тайёрлангандиган бетон мустахкам,енгил ваисси ликни кам утказувчан бўлади).қ • Йирик тулдирувчиларнинг булаклари орасида майда тулдирувчиларнинг (кум,кумир кули кабилар) доналари жойлашиб улар цемент билан бир бутун бўлиб богланади,ва мустахкам сунъий тошга айланади. (1 кисм цементга тахминан 3,5-4 кисм йирик ва 2-2,5 кисм майда тулдирувчилар аралаштирилиб 0,5-0,7 кисм сув билан лой корилади). Бетон лойини аралаштириш махсус бетон аралаштиргич апаратларида олиб борилади. осил булган лой Ҳ коришма тахта ёки металл колипларига (ополубкаларга)солиниб шакл берилади ва котиши учун колдирилади ,котган колиб ажратиб олинади. Котишини тезлаштириш учун махсус камераларда бу ғ билан ишлов берилади. Бетондан блоклар ,йигма уйлар учун деворлар, тугонлар, йуллар ,бассейнлар, кувурлар ва бошка курилмалар курилади. • Одатдаги бетон катта зичликка эга бўлиб (2500кг/м 3 )енгил ваговак тулдирувчилар кушилганда унинг зичлиги 1200-1400 кг/м 3 гача камайиши мумкин масалан : туфобетон, шлакабетон ва бошкалар. Айникса газобетон ва кўпикбетон жуда енгил ,исси ва товушни ёмон қ утказувчан бўлади. • Газобетон, цемент хамирига газ осил килувчи моддалар Al (водород ҳ ажратиб чикаради) Н 2 О 2 (кисларод ажратиб чикаради) кушиб тайёрланади. • Кўпикбетон, цемент хамирига кўпик осил килувчи моддалар кушиб ҳ олинади.Чидамли бетон олиш учун цемент калций хлор тузининг сувдаги эритмасида корилади.Туз эритмаси совукка чидамли бўлиб бетондамуз зарралари осил булмайди, совук пайтларда хам бетон ҳ килиш имкониятини беради. • Айникса ,синишга ,эгилишга ,тортилишга ута мустахкам бетон бу темир бетондир. Уни олиш учун цемент хамири орасида пулат симлар ва арматуралар куйилади. Шифер тайёрлаш учун цемент (10-20% маса буйича) асбестаралаштириб хамир килинади ва асбестоцементли материал (шифер ,кувуклар,плиталар ва х) ясалади.Узбекистонда цемент ишлаб чикариш сохасига катта хисса кушган олимлардан Т.Отакузиев.Ок рангли цементлар ишлаб чикаришда фосфор ва фосфорли ў итлар ншлаб чикариш корхонолари чикиндиларидан ғ фосфогипслардан, фойдаланиш мумкинлигини курсатиб бердилар Т.Отакузиев янги ок тез отувчи сулфоалюминат қ силикатли цемент олиш ва уни ишлаб чикариш технологиясини яратди. • Бу цемент фосфогипс, каолинитли тупрок ва охактошдан фойдаланиб олинган 400 маркали цемент ок портлант цементга караганда 25-30% кам энергия саралаб олиниши сифатлиги ва анча арзонга тушиши билан диккатга сазавордир. Т.Отакузиев томонидан сулфат сакловчи цементнинг химик физик хоссалари урганилиб уни паст ароратда кам энергия сарфлаб олиш технологияси ҳ яратилган. Хозирги пайтда 4 милион тоннадан кўпрок цемент ишлаб чикарилмокда. Узбекистон 1970 йилдаёк киши боши хисоблаганда Туркияга нисбатан 20, Покистонга нисбатан 35 марта кўп цемент ишлаб чикарди.
Купить
  • Похожие документы

  • Argos test
  • Payvandlash transformatorlar loyihalash
  • Listli materiallarni cho'zishda tayyorlanmaning shaklini o‘zgartirish
  • Cho‘zishning boshqa turlari
  • Металлар ва қотишмаларнинг коррозион тавсифлари

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha