Bozor iqtisodiyoti. Bozor va uning tuzulishi - Экономика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	195.1KB
Покупки	0
Дата загрузки	17 Апрель 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Экономика

Bozor iqtisodiyoti. Bozor va uning tuzulishi

Купить

5. Bozorning turlari va tuzilishi.Bozor infratuzilmasi 4. Bozor tushunchasi va uning vazifalari 3. O’tish davri va o’ zbekiston ning bozor iqtisodiyotiga o’tish xususiyatlari 2. Bozor iqtisodiyotining asosiy muammolari afzalliklari va kamchiliklari Reja: 1 Bozor iqtisodiyoti va uni vujudga kelishi. Bozor iqtisodiyotining a sosiy belgilari BOZOR IQ T ISODIYOTI. BOZOR VA UNING TUZULISHI.5. Bozorning turlari va tuzilishi.Bozor infratuzilmasi 4. Bozor tushunchasi va uning vazifalari 3. O’tish davri va o’ zbekiston ning bozor iqtisodiyotiga o’tish xususiyatlari 2. Bozor iqtisodiyotining asosiy muammolari afzalliklari va kamchiliklari Reja: BOZOR IQ T ISODIYOTI. BOZOR VA UNING TUZULISHI.

1. Bozor iqtisodiyotining mazmuni va asosiy belgilari Bozor iqtisodiyoti — bu xususiy mulk ustunligiga asoslangan hamda iqtisodiy jarayonlar bozor mehanizmi yordamida boshqariladigan va tartibga solinadigan iqtisodiyotdir. Bozor xo’jaligi sub’ektlari : Uy xo’jaliklari - iqtisodiyotning iste’molchilik sohasini tashkil qiladi. Bozor iqtisodiyoti sharoitida uy xo’jaliklari resurslarni etkazib beruvchi va ishlab chiqaruvchi ham hisoblanadi. Korxona, firma yoki tadbirkorlik sektori — iqtisodiy resurslarning iste’molchisi, iqtisodiyotning birlamchi bo’g’ini va tovar (xizmat)larning asosiy ishlab chiqaruvchisi hisoblanadi. Davlat — iqtisodiy resurslar va tovarlar iste’molchisi hamda ijtimoiy iste’mol xarakteridagi ne’matlar bilan ta’minlovchi hisoblanadi. Chet elliklar- (xorijiy fuqaro, tashkilot

Bozor mexanizmi narx taklif raqoba t talab Bozor mexanizmi narx taklif raqoba t talab

Bozor mexanizmi - iqtisodiy jarayonlarni boshqarish va uyg’unlashtirishga qaratilgan iqtisodiy dastak hamda vositalardir . Bozor iqtisodiyotiniig asosiy belgilari: Xususiy mulk ustuvorligi. Tadbirkorlik va tanlash erkinligi Iqtisodiy manfaatlarning rag’batlantirilishi. Davlatning cheklangan roli .Bozor mexanizmi - iqtisodiy jarayonlarni boshqarish va uyg’unlashtirishga qaratilgan iqtisodiy dastak hamda vositalardir . Bozor iqtisodiyotiniig asosiy belgilari:

2. Bozor iqtisodiyotining asosiy muammolar i. muammolar Echimlar 1 . Nima ishlab chiqarish zarur ? Foyda keltiradigan tovarlar ishlab chiqariladi, zarar keltiradiganlari ishlab chiqarilmaydi. 2. Qanday ishlab chiqarish zarur Yangi texnika va texnologiyaga asoslangan korxonalarda ishlab chiqarish zarur. 3. Qancha ishlab chiqarish zarur? Iqtisodii resurslar taqozo qiladigan miqdorda ishlab chiqariladi. 4. Kim uchun ishlab chiqarish zarur? Aholining alohida tabaqalari (yuqori, o’rta va kam ta’minlanganlar) talabini hisobga olib ishlab chiqarish tashkil qilinadi. 5. Iqtisodiy tizim ro’y beradigan uzgarishlarga moslasha oladimi? Bunda mavjud iqtisodiy tizim bozor iqtisodiyoti muhitiga moslasha olishlik darajasi hisobga olinadi 2. Bozor iqtisodiyotining asosiy muammolar i. muammolar Echimlar 1 .

Afzalliklari Resurslarni samarali taqsimlaydi. Erkinlikni ta’minlaydi . Iqtisodiy faollikni rag’batlantiradi Xo’jasizlik va isrofgarchilikka barham beradi. Bozor iqtisodiyotining afzalliklari va ziddiyatlari Afzalliklari Bozor iqtisodiyotining afzalliklari va ziddiyatlari

Kamchiliklari :  Raqobatning kuchsizlanishiga yo’l qo’yadi (korxonalarning qo’shilib ketishi, monopol tizimlarning vujudga kelishi, xufyona kelishuv, shafqatsiz raqobat va iqtisodiyotga davlat aralashuvi kuchayishi hamda texnika taraqqiyoti natijasida)  Ijtimoiy iste’mol xarakteridagi tovarlar bilan ta’minlash layoqatiga ega emas.  Daromadlar tengsizligining kuchayishiga va axolining mulkiy tabaqalanishiga olib keladi.  Tovarlar hajmi va pul massasi o’rtasidagi ro’y berib turadigan nomuvofiqliklarni bartaraf eta olmaydi.  Qayta tiklanmaydigan resurslarni asrash, tabiatni va atrof-muhitni muhofaza qilish, ekologik muvozanatni ta’minlashga layoqatli emas.  Ish haqi bilan narxlar darajasi muqobilligini ta’minlay olmaydi  Tezda foyda keltirmaydigan, yoki jamiyat va kelajak uchun muhim b

Bozor iqtisodiyotiga o’tish yo’llari .Rivojlanan mamlakatlar yo’li. Bu g’arbcha model deb ham atalib, bunda oddiy tovar xujaligidan erkin raqobatga asoslangan bozor iqtisodiyotiga va undan hozirgi zamon madaniy jihatdan rivojlangan bozor iqtisodiyotiga o’tiladi. Rivojlanayotgan mamlakatlar yo’li. Bu mustaqil rivojlanayotgan mamlakatlarning bozor iqtisodiyotiga o’tish yo’li bo’lib, unda qoloq, an’anaviy iqtisodiyotdan erkin bozor iqtisodiyotiga o’tiladi Sobiq sotsialistik mamlakatlar yo’li. Bu yo’lnig xususiyati, bir- biriga butunlay qarama- qarshi bo’lgan bir iqtisodiyotdan boshqasiga, ya’ni markazlashtirilgan, ma’muriy buyruqbozlikka asoslangan iqtisodiyotdan hozirgi zamon rivojlangan bozor tizimiga o’tishdan iborat. 3. O’TISh DAVRI VA O’ ZBEKISTON NING BOZOR IQTISODIYoTIGA O’TISh XUSUSIY

Bir iqtisodiy tizimdan (ma’muriy-buyruqbozlikka asoslangan iqtisodiyotdan) boshqa iqtisodiy tizimga (bozor iqtisodiyotiga)o’tish yo’llari. Revolyutsi on yo’l - katta to’ntarishlar qilishni taqozo qiladi va bunda «karaxt qilib davolash» usuli keng qullaniladi. Polsha, Chexoslovakiya, Rossiya va boshqa ayrim mamlakatlar bu yo’lni tanlagan . Evolyutsion yo’l — asta- sekinlik bilan revolyutsion to’ntarishlarsiz, bosqichma- bosqich bozor iqtisodiyotiga o’tishni ko’zda tutadi. O’zbekiston va boshqa ayrim sobiq sotsialistik mamlakatlar mazkur yo’lni tanlagan.

O’tish davrida O’zbekiston iqtisodiyotini tubdan isloh qilishga Birinchi Prezidentimiz I.A. Karimov tomonidan ishlab chiqilgan beshta muhim tamoyil asos qilib olingan ? 1. Iqtisodiyotni mafkuradan xoli qilish, uning ustunligini ta’minlash. 2. Utish davrida davlatning o’zi bosh islohatchi bo’lishi 3. Butun yangilanish va taraqqiyot jarayoni qonunlarga asoslanishi, qonunlarning ustuvorligi ta’minlanishi. 4. Bozor munosabatlariga o’tish bilan bir qatorda aholini ijtimoiy himoyalash sohasida kuchli chora- tadbirlarni amalga oshirish. 5. Bozor munosabatlarini bosqichma-bosqich qaror toptirish .

O’zbekistonda iqtisodiyotni erkinlashtirish va islohotlarni chuqurlashtirish vazifalari . • Iqtisodiyot sohasida erkinlashtirish va islohotlarni chuqarlashtirish vazifalari. • Xo’jalik yurituvchi sub’ektlar erkinligi va iqtisodiy mustaqilligini oshirish: • Davlatning nazoratchilik va boshqaruvchilik vazifalarini qisqartirish; xususiy biznesga ko’proq erkinlik berish; muassasaviy o’zgarishlarni amalga oshirish, moliya- banktizimini isloh etishni chuqurlashtirish va rivojlangan bozor infratuzilmasini yaratish. • Xususiylashtirish jaraenini chuqurlashtirish va amalda mulqdorlar sinfini shakllantirish. • Iqtisodiyotga xorijiy sarmoyalarni, avvalo, bevosita yunaltirilgan sarmoyalarni keng jalb qilish uchun shart-sharoitlar, kafolat va iqtisodiy omillarni kuchaytirish. • Kichik va o’rta biznesn

O’zbekistonda demokratik o’zgarishlarni chuqurlashtirish va fuqarolik jamiyati asoslarini shaklantirishning asosiy yo’nalishlari: • Birinchi ustuvor yo’nalish — mustaqillikni asrab-avaylash, himoya qilish va mustahkamlab borish • Ikkinchi usguvor yo’nalish— mamlakatda xavfsizlik va barqarorlikni, davlatning huquqiy yahlitligini, tinchlik va osoyishtaligini ta’minlash. • Uchinchi ustuvor yo’nalish— bozor islohatlarini yanada chuqurlashtirish, kuchli bozor infratuzilmasini yaratish va erkin iqtisodiyot tamoyillarini joriy etib borish. • To’rtinchi ustuvor yo’nalish- inson huquqlari va erkinliklarini, shuningdek, oshkoralikni amaliy hayotga joriy qilish. • Beshinchi ustuvor yo’nalish —nodavlat va jamoat tashkilotlarning jamiyat hayotidagi o’rni va aqamiyatini keskin kuchaytirish . • Oltinchi

Bugungi kunda O’zbekiston respublikasini yanada rivojlantirish O’zbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan ishlab chiqilgan “Harakatlar strategiyasi” ga asoslanadi. 2017 — 2021 yillarda O’zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo’nalishi bo’yicha HARAKATLAR STRATEGIY A SI • I. Davlat va jamiyat qurilishi tizimini takomillashtirishning ustuvor yo’nalishlari • II. Qonun ustuvorligini ta’minlash va sud-huquq tizimini yanada isloh qilishning ustuvor yo’nalishlari • III. Iqtisodiyotni rivojlantirish va liberallashtirishning ustuvor yo’nalishlari • IV. Ijtimoiy sohani rivojlantirishning ustuvor yo’nalishlari • V. Xavfsizlik, millatlararo totuvlik va diniy bag’rikenglikni ta’minlash hamda chuqur o’ylangan, o’zaro manfaatli va amaliy tashqi siyosat sohasidagi ustuvor yo’nalis

3. Bozor tushunchasi va uning vazifalari Bozor — bu ishlab chiqaruvchi (sotuvchi) bilan iste’molchi (xaridor) ni bir-biri bilan bog’laydigan, ayriboshlash jarayoniga xizmat qiladigan tartiblar, mexanizmlar va muassasaviy tuzilmalardir. Bozorning vazifalari • Ishlab chiqaruvchi, resurs egalari va iste’molchilarni bog’lash asosida tovarlar, xizmatlar hamda iqtisodiy resurslarning ayriboshlanishini ta’minlash. • Ishlab chiqarishning uzluksiz takrorlanib turishiga yordam berish. • Iqtisodiy resurslarni tarmoqlar, sohalar va korxonalar o’rtasida taqsimlash hamda qayta taqsimlash. • I qtisodiyotni tartibga solib turish .

Bozor infratuzilmasi - bu bozor aloqalarini o’rnatish va ularning bir maromda amal qilishini ta’minlashga xizmat ko’rsatuvchi muassasalar. • Bozor infratuzilmasining turkumlanishi • I. Ishlab chiqarish tipidagi muassasalar: ombor xo’jaligi, saqlash va uzatish maslamalari, transport hamda aloqa xizmati. • II. Ayriboshlash jarayoniga xizmat ko’rsatuvchi muassasalar: tijorat do’konlari, savdo uylari, supermarketlar, savdo agentliklari, birjalar, auktsionlar va boshqa savdo-sotiq muassasalari. • III. Moliya kredit munosabatlariga xizmat qiluvchi muassasalar: kredit- bank muassasalari, sug’urta va moliya kompaniyalari, soliq idoralari . • IV. Ijtimoiy sohaga xizmat ko’rsatuvchi muassasalar: uy-joy va kommunal xizmati idoralari, mehnat birjasi va agentliklari. • V. Axborot xizmati idoralari: au

• Tovar birjasi - namuna yoki andozalar asosida ommaviy t ovarlarning muntazam savdo- sotiq ishlarini o’tkazuvchi tijorat muassasasi. • Universal birjalar — har xil tovarlar bilan savdo-sotiq qiladi. • Ixtisoslashgan birjalarda - ayrim turdagi yoki bir guruhga kiruvchi tovarlar sotiladi. • Broker (makler)lar — bu tovar, fond va valyuta birjalarida oldi-sotdi bitimlarini tuzishda vositachilik qiladigan shaxs yoki maxsus firmalar. • Auktsionlar — alohida xususiyatlarga ega bo’lgan tovarlarni sotish uchun muayyan joylarda tashkil qilingan maxsus kim oshdi savdo muassasasi. • Savdo firmalari — tijorat ishini yurituvchi ulgurji va chakana savdo korxonalaridir. • Ulgurji savdo firmalari-tovarlarni o’z mulkiga sotib olib, keyin iste’molchilarga sotadi. • Chakana savdo korxonalari mustaqil do’konl

Adabiyotlar ro’yhati 1. Jo’rayev T.,Iqtisodiyot nazariyasi. . Darslik..-T.: «Fan va texnologiya» nashr, 2018. – 512 bet. 2. Ўлмасов А., Ваҳобов А.В. Иқтисодиёт назарияси. Дарслик. – Т.: « Iqtisod- moliya», 2018. – 480 бет. 3. Jo’rayevT.,Iqtisodiyotnazariyasi. О’quvqo’llanma. .-T.: «Fanvatexnologiya» nashr, 2017. – 638 bet 4. В. Ф.Максимова [и др.] Экономическая теория:учебник для бакалавров /; под общей редакцией В. Ф. Максимовой. – Москва: Издательство Юрайт, 2019. – 580 с 5. ToshmatovSH, AsatullaevX, AllaberganovZ. Darslik. T.: Iqtisodiy ta’limotlar tarihi« Iqtisod-moliya», 2018. – 341 bet. 6. Г. Е. Алпатов [и др.]. Экономическая теория : учебник и практикум для бакалавриата и специалитета / Под редакцией Г. Е. Алпатова. – Москва: Издательство Юрайт, 2018. – 299 с. 7. Mc Connell, Brue. E

E'TIBORLARINGIZ UCHUN RAHMAT

Купить