“Buxgalteriya hisobining registrlari va shakllari” mavzusida dars o’tishda modellashtiruvchi o’yin metodini qo’llash - Экономика - Дипломные работы

Информация о документе

Цена	9000UZS
Размер	60.2KB
Покупки	0
Дата загрузки	28 Сентябрь 2019
Расширение	docx
Раздел	Дипломные работы
Предмет	Экономика

“Buxgalteriya hisobining registrlari va shakllari” mavzusida dars o’tishda modellashtiruvchi o’yin metodini qo’llash

Купить

“ Buxgalteriya hisobining registrlari va shakllari” mavzusida dars o’tishda modellashtiruvchi o’yin metodini qo’llash BITIRUV MALAKAVIY ISHI 2

MUNDARIJA Kirish ……………………………………………………………………3 I BOB. “BUXGALTERIYA HISOBI REGISTRLARI VA SHAKLLARI” MAVZUSINI O’RGANISHNING NAZARIY ASOSLARI 1.1 “Buxgalteriya hisobining registrlari va shakllari” mavzusining ahamiyati, maqsad va vazifalari…………………………………………………….....6 1.2 Buxgalteriya hisobining registrlari va shakllarining umumiy tavsifi……13 II BOB. “BUXGALTERIYA HISOBI REGISTRLARI VA SHAKLLARI” NI O’QITISHDA MODELLASHTIRUVCHI O’YIN METODINI QO’LLASH 2.1 “Buxgalteriya hisobining registrlari va shakllari” mavzusini o’rganishda modellashtiruvchi o’yin metodini qo’llashning ahamiyati……………………..30 2.2 “Buxgalteriya hisobining registrlari va shakllari” mavzusini o’rganishda modellashtiruvchi o’yin metodini qo’llab darsni tashkil etish…………………38 III BOB. “BUXGALTERIYA HISOBI REGISTRLARI VA SHAKLLARI

3.2 “Buxgalteriya hisobining registrlari va shakllari” mavzusini o’rganishda modellashtiruvchi o’yin metodini qo’llash bo’yicha tavsiyalar………………..47 Xulosa…………………………………………………………………….........49 Foydalanilgan adabiyotlar……………………………………………………...51 Kirish Bitiruv malakaviy ishining dolzarbligi. Mustaqillikning ilk kunlaridan boshlab respublikamizda qator islohotlar olib borila boshlanda va bu jarayonlar davom etmoqda. Mamlakatimizning qaysi sohasini olmaylik, xoh iqtisod, xoh siyosat yoki boshqa sohalarda islohot va yangiliklarga duch kelamiz. Olib borilayotgan islohotlarning tub zamirida mamlakat aholisining turmush tarzini yahshilash yotadi albatta. Ushbu yo'nalishda xususiy mulkchilikni shakllantirish va kichik biznes sohasiga alohida e'tibor qaratilmoqda. Iqtisodiyotni erkinlashtiri

Mamlakatimiz kelajagi bo'lmish yoshlarga katta e'tibor qaratilib, respublikamizda hozirgi kunda ta'lim tizimi tubdan istoh qilinib, o'qitishning yangi shakllari amaliyotga tadbiq etildi. Oddiy an'anaviy usullardan yangicha ta'lim tehnologiyalariga o'tildi. Bir qator qonun hujjatlari ishlab chiqilib, kuchga kirdi. Ta'lim tizimida asosan hozirgi kunda talabalarning o'zlari mustaqil ishlashiga katta e'tibor qaratilmoqda. Barcha talabalarning darsda to'liq ishtiroklarini ta'minlash maqsadida turli xil ta'lim metodlari ishlab chiqildi. “ Buxgalteriya hisobining registrlari va shakllari “ mavzusida dars o’tishda modellashtiruvchi o’yin metodini qo’llab dars jarayonini tashkil etish dolzarb muzmmodir. Tadqiqot obyekti va predmeti. BMI ning obyek

BMI ning nazariy va amaliy ahamiyati. “Buxgalteriya hisobining registrlari va shakllari” mavzusi ilmiy manbalar asosida organilgan va tahlil qilingan. Hozirgi kunda ma’lumki iqtisodiy fanlar bo’yicha kadrlar yetishtirishga katta ahamiyat berilgan. Buxgalteriya hisobi bo’yicha ham ta’lim muassasalarida qator ishlar amalga oshirilmoqda. Xuddi shunday BMI ning mavzusi “Buxgalteriya hisobining registrlari va shakllari” mavzusi bo’yicha ham tavsiyalar ishlab chiqilgan. BMI ning qisqacha tavsifi: - Kirish; - Uchta bob; - Oltita paragraf; - Umumiy xulosa va takliflar; - Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati. 6

I BOB. “BUXGALTERIYA HISOBI REGISTRLARI VA SHAKLLARI” MAVZUSINI O’RGANISHNING NAZARIY ASOSLARI 1.1 “Buxgalteriya hisobining registrlari va shakllari” mavzusining ahamiyati, maqsad va vazifalari Mustaqillikning dastlabki kunlaridan boshlab mamlakatimiz jadal sur'atlar bilan rivojlanib kelmoqda. Buning bosh mezoni sifatida tanlangan yo'lning to'g’ri ekanligini aytib o'tish maqsadga muvofiq. Hozirgi kunda butun dunyo davlatlari tan olgan bozor iqtisodiyotidan borayotgan ekanmiz, mamlakatimiz iqtisodiyoti bozor munosabatlarini erkinlashtirish yo'li orqali rivojlanmoqda. Bozor iqtisodiyotini erkinlashtirish, davlat mulkini xususiylashtirish jarayonini chuqurlashtirish, mulkchilikning turli - tuman shakllaridagi korxonalarini yaratish hamda sog’lom raqobatchilikni rivojlantir

joylanish va tayinlanishidagi sodir bo’ladigan o'zgarishlar aks ettiriladi hamda korxonalar xo'jalik faoliyatining moliyaviy natijalari aniqlanadi. Buxgalteriya hisobi fanidan bizga ma'lumki, ushbu hisob tizimi bevosita hujjatlarga asoslangan holda olib borilib, uzluksiz tashkil etiladi. qisqa qilib aytganda, buxgalteriya hisobi xo'jalish operatsiyalarining hujjatlarda aks ettirilgan puldagi ifodasidir. Buxgalteriya hisobi vositasida Korxonalar ho'jalik faoliyati jarayoni, mablag’lari aks ettiriladi hamda ularning tashkil topish manbalari nimalardan iborat ekanligi to’g’risidagi ma'lumotlar olinadi. Shunisi ham borki, buxgalteriya hisobida faqat pul o’lchovida foydalanish mumkin bo'lgan xo'jalik jarayoni va mablag’larigina o'z aksini topadi. Pul ifodasig

Buxgalteriya hisobi predmetini bunday ta'riflash bilan barcha Korxonalar uchun umumiy bo'lgan xalq ho'jaligining kengaytirilgan takror ishlab chiqarishini olib borish ko'rsatiladi. Bu buxgalteriya hisobining eng muhim xususiyatlaridan biridir. Mamlakatimizda buxgalteriya hisobi sanoat, qishloq ho'jaligi, qurilish va boshqa tarmoqlari Korxonalarida, tijorat banklari, sug’urta kompaniyalari, noishlab chiqarish tarmog’i Korxonalari va umuman olganda barcha Korxona, tashkilot hamda muassasalar yuritiladi. Hozirgi vaqtda iqtisodiyotning ayrim tarmoqlari va butun iqtisodiyot bo’yicha buxgalteriya hisobotlarini yig’ish va bu ma'lumotlarni kerakli ko'rsatkichlarda guruhlashtirish natijasida hamma Korxonalarning xo'jalik mablag’lari, ularning tuzilishi, joylanishi va

3 1-rasm. O`zbekiston Respublikasi Buxgalteriya hisobi to`g`risidagi qonuni Korxonalar moliya-xo'jalik faoliyatini amalga oshirishi uchun ma'lum turdagi mablag’larga ega bo'lishi kerak. Ular xo'jalik jarayonida turli funksiyalarni bajaradi va shuning uchun ular buxgalteriya hisobida ho'jalik mablag’lari deb yuritiladi. Buxgalteriya balansida ho'jalik mablag’lari aktivlar sifatida e'tirof etiladi. Aktivlar - sub'ekt nazorat qiladigan, kelgusida ulardan daromad olish maqsadida avvalgi faoliyat natijasida olingan iqtisodiy resurslardir. Korxona, tashkilot va muas-sasalarda aktivlar asosan quyidagi turlarga bo'linadi: uzoq muddatli aktivlar, aylanma (joriy) aktivlar 3 . Uzoq muddatli aktivlar deb - uzoq muomala muddatiga ega bo'lgan (12 oydan ortiq) va

Majburiyatlar shahsning (qarzdorning) boshqa shaxs (kreditor) foydasiga muayyan ishni amalga oshirish, masalan, mol-mulkni topshirishni bajarish, pul to'lash va boshqa majburiyatlaridir yoki muayyan hatti-harakatdan tiyilib turish majburiyatidir. har bir Korxona muayyan turdagi faoliyatni amalga oshirishga ihtisoslashgan. Biror-bir turdagi faoliyatni amalga oshirish, xususan, mahsulot ishlab chiqarish jarayoni uzluksiz davom etib turishi uchun avval ta'minot, keyin esa sotish jarayonini amalga oshirish lozim. Ta'minot jarayoni Korxona ishlab chiqarish faoliyatining normal borishi uchun muntazam ravishda hom-ashyo, material, yoqilgi, shuningdek turli hildagi asosiy vositalarning hxrid qilib turilishi zarurligi bilan izohlanadi. Bu jarayon ishlab chiqarish jarayoni uchun zarur vo

Daromadlar - bu hisobot davrida iqtisodiy foydani aktivlar oqimi yoki ko'payishi shaklida o'sishi yoki passivlarni qatnashchilarning kapitaldagi omonatlaridan farq qiluvchi o'sishiga olib keluvchi kamayishidir 4 ; Xarajatlar - hisobot davrida iqtisodiy foydani aktivlarning chiqib ketishi yoki ulardan foydalanish shaklida kamayishi, shuningdek qatnashchilar o'rtasida kapitalning kamayishiga olib keluvchi majburiyatlarning yuzaga kelishidir. Daromadlar va harajatlarni aniqlash ularning asosiy hususiyatlarini belgila щ shu bilan birgalikda ular moliyaviy natija, ya'ni foyda yoki zararni aniqlashda alohida ahamiyat kasb etadi. hisobot davrida olingan barcha daromadlarning harajatlardan ortishi foyda sifatida e'tirof etiladi. Agar Korxonaning hisobot davridagi barcha har

moliyaviy hisobotning betarafligi; hisobot davri daromadlari va xarajatlarining muvofiqligi; aktivlar va majburiyatlarning haqiqiy baholanishi. Turli mulkchilik shakllarida faoliyat yurituvchi korxonalarning vazifasi, o'z faoliyati jarayonida mahsulot ishlab chikarishdan iborat. Bu vazifani bajarish uchun birinchi navbatda ta'minot jarayonini bosib o'tishi, ishlab chiqarish va undan keyin esa uni sotish jarayoniga kelishi kerak. Bu uchta bosqich har doim bir -birlarining o'rnini egallaydi va shu bilan korxonada mablag’larning uzluksiz aylanishini hosil qiladi. Mablag’lar aylanishidagi asosiy bosqich - moddiy boyliklarni yaratish jarayoni sodir bo'ladigan ishlab chikarish bosqichidir. Bu erda ishlab chikarilgan buyumlar nafaqat tashki ko'rinishi va xususiyati bilan,

har bir hisobvaraq tavsiflangan va ularga doir hisobvaraqlarning namunaviy korrespondensiyasi berilgan rejani qo'llash bo’yicha yo'riqnomadan to'g’ri foydalanish katta ahamiyatga ega hisoblanadi. Buxgalteriya hisobi milliy andozalarini amalga tadbiq etish va bu boradagi ishlarni yangi bosqichga ko'tarish maqsadida buxgalteriya hisobvaraqlarining yangi rejasi ishlab chiqildi. «Ho'jalik yurituvchi sub'ektlar moliyaviyho'jalik faoliyatining buxgalteriya hisobi hisobvaraqlari rejasi va uni qo'llash bo’yicha yo'riqnoma» nomli 21-son BHMS O'zbekiston Respublikasi «Buxgalteriya hisobi to'g’risida»gi qonunining 5-moddasiga binoan ishlab chiqilgan. Ho'jalik yurituvchi sub'ektlar moliyaviy- ho'jalik faoliyatining buxgalteriya hisobi hisobvaraql

hisobi ishlarini tashkil kilishga quyilgan eng asosiy talab - bu uning kam harajatli va sodda bulishligidir. Korxonada hisob ishlari ana shunday tashkil etilgandagina, buxgalteriya hisobi yukrri samaraga hamda yahshi natijalarga erishish mumkin. Buning uchun esa, eng avvalo, har bir Korxonaning o’ziga xos tarmoq hususiyatlarini va boshqa jihatlarini chuqur o’rganish lozim. Har bir Korxonada tashkil etilgan buxgalteriya hisobi xo’jalik faoliyati jarayonida sodir bo’layotgan xo’jalik muomalalarini uzluksiz kuzatish, kuzatish natijalarini son ko'rsatkichlarida ifodalash, keyin ularni yoppasiga mahsus hujjatlarda aks ettirishni ta'minlash lozim. Shu bilan birgalikda Korxona biznesrejasini va kelgusidagi strategik dasturlarini tuzishda kerakli ma'lumotlar bilan ta'minlashi va ul

Ikki yoqlama yozish usuli. Ikki yoqlama yozish usuli bilan hisob yuritish qoidasi ho'jalik yurituvchi sub'ekt buxgalteriya muomalalarini ikki yoqlama yozish tizimi asosida yuritish kerakligini bildiradi. Ikki yoqlama yozish tizimi bir hil muomala bo’yicha aynan bir hil summani buxgalteriya hisobining ikki hisobvarag’ida - birining debeti va boshqasining kreditida aks ettirilishi dan iborat bo’ladi. Uzluksizlik. Uzluksizlik tamoyili buxgalteriya hisobini yuritish muddati ho'jalik yurituvchi sub'ektning faoliyat ko'rsatish muddatiga mos kelishi kerakligini, ya'ni ho'jalik yurituvchi sub'ektda buxgalteriya hisobi uni tugatish yoki bankrot bo’lguniga qadar olib borilishi kerakligini bildiradi. Uz faoliyatini tugatgan kundan boshlab ho’jalik yurituvchi sub'ek

Buxgalteriya hisobi registrlari tushunchasi nisbatan keng tushuncha bo'lib biz uni bevosita hisob tushunchasi bilan bog’lashimiz mumkin. Hisob deganda olingan ma'lumotlardan ma'lum bir amaliy yoki ilmiy maqsadlarda keyinchalik foydalanish uchun yoki boshqa voqealar, harakatlar, dalillarni qayd etishni tushunish kerak. Xo'jalik hisobi deb xo'jalik faoliyatining rivojlanish istiqbollarini aniqlash, uni boshqarish va nazorat qilish maqsadida shu jarayonni miqdoriy (qiymat, mehnat) aks ettirish va sifat jihatidan tavsiflashga aytiladi. Ho'jalik hisobi to'g’risidagi umumiy fikrni aniqlashtirish va uning tarixiy xususiyatini yaxshiroq tushunib olish uchun davlat monopoliyasi mulkchiligi va bozor iktisodiyoti rivojlanishi sharoitidagi uning mazmunini ko'rib chiqish

qaydnomalar tuziladi. Ularning ma'lumotlari tegishli registrlarga yozib chiqilish tartibiga va iqtisodiy mazmuniga muvofiq guruhlanishi kerak . Buxgalteriya hisobining registrlari deb, boshlang’ich va yig’ma hujjatlarda aks ettirilgan ho'jalik mablag’lari, ularning tashkil topish manbalarini iqtisodiy mazmuniga ko'ra guruhlash hamda ho'jalik muomalarining tarkibi va harakatini hisobga olishda qo'llaniladigan mahsus shakldagi jadvallarga aytiladi. Bu jadvallar buxgalteriya hisobida hisobvaraqlarning o'zaro alokasi va hisobvaraqlardagi yozuvlarning iqtisodiy mazmuni hisobga olgan holda ishlab chiqiladi. Buxgalteriya hisobi registrlariga jurnallar, qaydnomalar, daftarlar, kartochkalar hamda tasdiqlangan blanklar kiradi. Xo'jalik hisobining umumiy uslubiy asoslariga

Yozuv turlariga ko'ra hisob registrlarining quyidagi turlari mavjud 8 : - Xronologik - Sistematik - Kombinatsiyalashgan Ushbu turlarga alohida to'htalib , ta'rif berib o'tsak. Iqtisodiy kitoblarga berilgan ma'lumotlarga tayanib ta'rif berib o'taman. Xronologik hisob registrlarida Korxonada amalga oshirilgan yoki sodir bo'lgan ho'jalik operatsiyalari hech qanday tizimga solinmagan holda faqatgina hujjatlarning buxgalteriya ga kelib tushish vaqtiga qarab ro’yhatga olinadi. Xronologik hisob registri vafasini buxgalteriya hisobining memorial-order shaklida qo’llaniladigan «Ho'jalik muammolarini ruyhatga olish jurnali» bajaradi. Ushbu jurnalda ho'jalik operatsiyalar sodir bo'lish vaqtiga qarab ketmaket yozib boriladi. Sistematik hisob registrlari

Korxona va tashkilotlarda sodir bo'lgan ho'jalik muomalalarini, shuningdek mavjud bo'lgan moddiy boyliklarni hamda boshqa yuridik va jismoniy shahslar bilan olib boriladigan hisob-kitoblarni hisobga olish va nazorat qilishni ta'minlash uchun buxgalteriya hujjatlaridan foydalaniladi. Buxgalteriya hisobi ishlarini tashkil qilish va yuritishda hujjatlardan foydalanish muhim hisoblanadi. Chunki Korxonada sodir bo'lgan har bir ho'jalik muomalasi hujjatlashtiriltan taqdirdagina, uning uzluksiz hisobga olinishi ta'minlanadi. Shu bilan birgalikda hujjatlardagi ma'lumotlar Korxonada sodir bo’ladigan ho'jalik muomalalarining ishonchliligini ta'minlaydi. Ho'jalik muomalalarini hujjatlashtirish Korxonani operativ boshqarishga samarali ta'sir ko'rsata

ho'jalik tortishuvlarini ho'jalik sudi tomonidan to'g’ri hal qilish imkonini beradi. Hujjatlashtirish yordamida ho'jalik mablag’lari harakatini o'z vaqtida to'g’ri hisobga olish, shuningdek bir moddiy javobgar shahsdan ikkinchisiga o'tkazishda moddiy boyliklarning butligi ta'minlanadi. Shuning uchun ham ho'jalik muomalalarini hujjat lashtirish natijasida Korxona mol-mulkining butligi ta'minlanad 9 i. Korxona va tashkilotlarda hisob-kitoblarni amalga oshirish, moliyaviy natijalarsh aniqlash, hullas, barcha jarayonlar hujjatlarda aks ettiriladi. Bu esa Korxonada amalga oshirilgan ho'jalik muomalalari ustidan nazorat o'rnatish bilan birga, ish yuritishda muayyan tartib-intizomni yo'lga qo'yiladi va oqibat natijada hisobni mustahkamlaydi.

Hisob registrlarini tasniflashda davom etadigan bo'lsak, qaydnomalar ularning bir qismi bo'lib hizmat qiladi. Qaydnomalar hisob registlarining ajralmas bir qismi bo'lib hisoblanadi. Qaydnomalarda korxonada sodir bo'lgan bir hil ma'lumotlarni anglatuvchi ho'jalik muomalalari tizimga solinib, ma'lum bir davrga hisobvaraqlar bo’yicha yig’ma provodkalar beriladi. Buxgalteriya hisobida qo’llaniladigan qaydnomalar 2 turga bo'linadi: - yig’ma qaydnomalar; - guruhlovchi qaydnomalar. Yig’ma qaydnomalar - ularda ma'lum bir hisobot davri ichida ayrim buxgalteriya hujjatlarining ma'lumotlari bo’yicha bir hildagi ho'jalik muomalalari jamlanib boriladi. Bunday turdagi qaydnomalarga mahsulotlarni junatish va sotish bo’yicha qaydnoma hamda boshqa qaydnomalar mis

Yuqoridagilar buxgalteriya hisobi registrlari bo'lib, endi BMI ning ikkinchi masalasi buxgalteriya hisobi shakllariga to'xtalsak. Buxgalteriya hisobining shakli deb, buxgalteriya hisobi yozuvlarini tehnika vositasidan foydalanib tashkil qilishga aytiladi. Bunda Korxona hisob ishlari' sodir bo'lgan har bir ho'jalik muomalasining uz vaqtida, to'g’ri va izchillik bilan hisob registrlarining aniq bir tizimida jamlanishi ta'minlanadi. Amaliyotda buxgalteriya hisobining turli shakllari mavjud. Ushbu shakllar quyidagi asosiy jihatlarga ko'ra bir-biridan farq qiladi: - Hisob registrlarining soni, vazifalari va tashki ko'rinishiga ko'ra; - Sintetik va analitik hisob registrlari, hronologik va sistematik registrlarning o'zaro aloqasiga ko'ra; - Hisob r

oborot qaydnomalaridan, ya'ni: asosiy vositalar, hisoblangan amortizastiya ajratmalari; ishlab chiqarish harajatlarini hisobga olish qaydnomasi; ishlab chiqarish zahiralari, tayyor mahsulot, shuningdek ular bo'yicha tulangan KDSni hisobga olish qaydnomasi; pul mablag’larini hisobga olish qaydnomasi; mahsulot sotilishini hisobga olish qaydnomasi; mol etkazib beruvchilar bilan hisob-kitoblarni hisobga olish qaydnomasi; mehnatga haq to’lanishini hisobga olish qaydnomalaridan foydalaniladi. Korxona buxgalteriya siga kelib tushgan birlamchi hujjatlar ularni to’ldirish uchun asos bo'lib hisoblanadi. Oborot qaydnomalari va jamlama hisob registrlari asosida memorialorderlar tuziladi. Memorial orderlar ma'lumotlari har oyda «Bosh daftar» jurnaliga o'tkaziladi. So'ngra unga q

Buxgalteriya hisobining jurnal-order shakli 1960 yil 1 yanvaridan joriy etilgan Buxgalteriya hisobining ushbu shakli joriy etilguniga kadar memorialorder shakli amal kilgan edi. Buxgalteriya hisobining jurnal-order shaklida yozuvlar yig’ma va guruhlovchi qaydnomalarda (jurnal-orderlar), shuningdek yordamchi qaydnomalarda guruhlab boriladi. Buxgalteriya ga keltirilgan boshlangich hujjatlar memorial-orderlarda aks ettirilmasdan bevosita shu jurnallarning uzida aks ettiriladi, chunki buxgalteriya hisobining bu shaklida qo’llaniladigan jurnallar bir vaqtda ho'jalik muomalalarini buxgalteriya provodkasi bilan rasmiylashtiruvchi orderlar hisoblanib, memorial-orderlarni tuzish zaruriyatini yo’qotadi. Bu erda memorial-orderlarning urnini avvaldan hisobvaraqlarning korrespondensiyasi tuzib qo’y

- Oldindan ko'rsatilgan hisobvaraqdan korrespondensiyasi, tahliliy hisob moddalari nomenklaturasi, davriy va yillik hisobotlarni tuzish uchun takozo etiladigan ga - Ko’rsatkichlar bilan birgalikda registrlardan foydalaniladi; - Oylik jurnal-orderlar qo’llaniladi. Buxgalteriya hisobining jurnal-order shaklida hisob registrlari shunday tartibda tuzilishi lozimki, bunda buxgalteriya hisobotini tuzish uchun zarur bo'lgan ma'lumotlarni to'g’ridan-to'g’ri shu registrlarning o’zidan olish mumkin bulsin. Buxgalteriya hisobotning hamma turlarini va jadvallarini shu hisob registrlarining ma'lumotlari asosida qo’shimcha ishlar bajarmasdan bevosita tuzish mumkin. Tahliliy hisob moddalaridagi ma'lumotlarni bevosita buxgalteriya hisoboti jad vallariga o'tkazish mumkin. De

Buxgalteriya hisobining bosh jurnal shaklida jamlama hisob registri bosh jurnal orqali yuritiladi. Ushbu shaklda hronologik va sistematik yozuvlar bir hisob registrida, ya'ni bosh jurnalda olib boriladi. Buxgalteriya hisobining ushbu shaklida har bir ho'jalik muomalasiga boshlangich hujjatlar asosida memorial- order yoziladi va unga asoslangan yozuv bosh jurnalga ko’chiriladi. har bir memorial-order va unga ilova qilingan boshlangich hujjatlar asosida hisobvaraqdarga yozuvlar yoziladi. hisobot oyining ohirida esa hisob-varaqlar bo’yicha oborot qaydnomalari tuziladi. Ushbu qaydnoma jami bosh jurnaldagi tegishli hisobvaraqlar oboroti bilan taqqoslanadi. «Bosh daftar » jurnali 2012 yil __________________ о yi uchun M/о № М/О Bo’yicha summa hisobvaraq № hisobvaraq № Hisob varaq № Jami

informacion tehnologiyalarga asoslangan shakli hayotga tatbik etilib kelinmoqda. Ushbu shaklning bir qancha afzalliklari mavjud: buxgalteriya hisobi hujjatlaridagi ma'lumotlarni qayta ishlashni tezlashtiradi; iqtisodiy ma'lumotlarni qayta ishlashda band bo'lgan hodimlar soniniq qisqartiradi hamda mehnat unumdorligini oshiradi; hisob ishlarida aniqlik va izchillikni ta’minlaydi; hisob ishlarini yuritish bilan bog’liq harajatlarni kamaytiradi. Elektron hisoblash mashinalari hozirgi vaqtda hisob-kitob ishlarini amalga oshirishda qo’llanilishi bilan birga hisob ma'lumotlarini yigish, ularni qayta ishlash, jamlama va tahliliy hisob registrlarini tuzish, hisobot shakllarini tuldirish va boshqa bir qancha hisob ishlarini bajarishda keng qo’llanilmoqda. Amaliyotda kompyuterlardan k

yigish hamda ro’yhatga olish bo’yicha operatsiyalar mehnat talabligi darajasini kamaytiradi; - buxgalteriya hisobi vazifalari majmualarini yechishni integratsiyalash; - dialogli usulda amalga oshirish yuli bilan ahborot hizmati ko'rsatishni tashkil etish imkoniyati. Informatsion tizimda bajariladigan tehnologik jarayon uchta bosqichdan iborat: 1-bosqich. Bu bosqich birlamchi hisob, birlamchi hujjatlarni tuzish, ularni ishlab chiqish va hisobning har bir uchastkasi bo’yicha tahliliy hisob-ning qaydnomalari tuzilshi bajariladi. Masalan, ish haki hisoblash bo’yicha hisoblash to’lov hujjatlari, qo’shib hisoblangan va ushlab qolingan ish hakining to’plamlari hamda boshqalar tuziladi. 2-bosqich. Bu bosqich provodkalarni tuzish, ularni tahliliy va jamlama hisobni turli registrlari, hisobvaraq

- boshqaruv hisobi, moliyaviy hisob va soliq hisobiga ajratilgan holda tashkil qilish informatsion tehnologiyalarni qo’llashga ihtisoslashgan buxgalteriya hisobi shaklida samaralirok bo’ladi. Chunki amalda qo’llaniladigan ko’pgina kompyuter dasturlarida boshqaruv hisobi, moliyaviy hisob va soliq hisobining ishlari alohida tashkil qilinadi. Buxgalteriya hisobining informatsion tehnologiyalarga asoslangan shaklining asosiy hususiyati kompyuter dasturlari asosida avtomatlashtirilgan tartibda hisob registrlarini tuzish imkoniyati yaratilganligidadir. Bu registrlarda hisob ma'lumotlarini Korxonani boshqarish, nazorat, tahlil qilish va buxgalteraya hisobotini belgilangan tartibda tuzish uchun zarur bo'lgan asnoda umumlashtirish, guruhlash mumkin buladi. Bu shaklni amaliyotga keng joriy q

II BOB. “BUXGALTERIYA HISOBI REGISTRLARI VA SHAKLLARI” NI O’QITISHDA MODELLASHTIRUVCHI O’YIN METODINI QO’LLASH 2.1 “Buxgalteriya hisobining registrlari va shakllari” mavzusini o’rganishda modellashtiruvchi o’yin metodini qo’llashning ahamiyati Olib borilayotgan islohotlarning bir qismi sifatida yoshlarga berilgan imkoniyatlarni aytib o'tish mumkin. Ta'lim sohasi tubdan isloh qilinib, yangicha ta'lim tizimi tashkil etildi. Mamlakatimizda mustaqillikdan keyingi o'zgarishlarga e'tibor beradigan bo'lsak, yoshlarga nisbatan keng yo'l ochib berildi. Mamlakat kelajagi bo'lmish yoshlar uchun avvalambor ta'lim muassasalari tubdan yangilanib, hozirgi zamon talablariga to'la javob beradigan ilm dargohlari qurib, foydalanishga topshirildi. Kadrlar sohasiga bo&#

Intervyu - bir yoki bir necha kishilardan axborot olish uchun aniq maqsadga qaratilgan so'rov (savol - javob) o'tkaziladi. Darsni aniq yo’naltirilgan (mo'ljallangan) savollar asosida olib borish. Bu uslubda mavzu bo'yicha anik yo ь naltirilgan savollar bilan mavzu muhokama qilinadi. O'qituvchi savol - javob, suhbatni boshqarib turadi. Modellashtiruvchi amaliy o'yinlar va mashqlar. Bu uslubda talabalar qatnashadi. Modellashtirishda abstrakt uslublardan foydalanib, real vokelikka iloji boricha yaqinlashtiriladi. Bu uslub oson tushunadigan talabalarga qo'l keladi. Modellashtiruvchi o'yinda talabalar o'zlari belgilangan rollarni bajaradilar. O'z xatti - harakatlari orqali zarur malaka va ko'nikmalarni egallashadi. BMI ishimning bosh maqsadi sifatida

O'yinlarni dars o'tish metodi tariqasida borgan sari kengroq yo'llanishiga asosiy sabablardan biri uning qadimdan insonda turli tuman bilim, ko'nikma, mahoratni hosil bo'lishi va uning xotirasida saqlanish shakli sifatida qo'llanilib kelishidir. Iqtisodiy fanlarni o'rganishda modellashtirish metodi muhim o'rin tutadi. Aynan modellashtirishda talabalar iqtisodiy tushunchalarni o'rganishni eshitish, ko'rish orqaligina emas, balki o'zlari ham qatnashib o'rganadilar. Natijada, birinchidan, eng passiv talabalarni ham darsda faol qatnashishlari ta'minlanadi. Ikkinchidan, talabalar u yoki bu tushunchani, jarayonni o'rganishda o'zlari qatnashganlari tufayli u xotiralarida uzok saqlanib, faol bilim zaxirasini tashkil etadi. Hozirga davr ta

Modellashtiruvchi o'yinlar talabalarga abstrakt iqtisodiy tushunchalar, real hayotdagi iqtisodiy voqea - hodisalarni ifodalash, ularning mohiyatini tushunishga yordam beradi. Ya'ni: 1) Modellashtirish metodi asosiga qurilgan dars belgilab olishdan boshlanadi. O'kituvchi talabalarni amaliy o'yin, uning maqsadi va foydalaniladigan tushunchalar bilan tanishtiradi. O'qituvchi biron bir mavzu, savolni modellashtiruvchi o'yinlar yordamida o'tkazishni mo'ljallar ekan, eng avvalo, unga tayyorgarlik ko'rishi kerak. Tayyorgarlik bosqichi quyidagilar: - o'yinni ishlab chiqish; - uni o'tkazish qoidalari va ularni talabalarga tushuntirishni o'z ichiga oladi. 1) Modellashtirish metodi asosiga qurilgan dars belgilab olishdan boshlanadi. O'qituvchi talab

to'g’rilash, hamda qarama - qarshi muloqot o'rnatish imkoniyatini qoldirishni ko'zda tutishi kerak. 4) Modellashtiruvchi o'yin asosida dars o'tishda talabalar o'yin jarayonida ham bilim oladi. Muhokama qilish jarayonida O’qituvchi tomonidan berilgan savollar talabalarga o'yin davomida bajarilgan ishlar, voqealarni umumlashtirishga, darsning asosiy mazmunini tahlil qilishga yordam berishi kerak. Talabalar to'qnashgan qiyinchiliklar, o'zi uchun ochgan yangiliklarni aniqlash, o'yinni real hayot voqealari bilan taqqoslash, o'tilayotgan darsning mazmuni bilan bog’lash asosida ko'rsatilgan asosiy iqtisodiy tushunchalarning anglab etish hamda xulosa chiqarishga yordam berishi kerak. 5) Modellashtiruvchi o'yin boshqa o'yinlardan fark qilishin

Bizga ma'lumki har bir faoliyatni amalga oshirishda bevosita maqsad bo'ladi. Masalan mahsulot ishlab chiqaruvchi Korxona mahsulot ishlab chiqarishdan maqsad yuqori foyda olishdir. Huddi shunday modellashtiruvchi metod yordamida dars o'tishdan ham ma'lum maqsad ko'zlangan albatta. Avvalambor maqsad so'ziga to'xtalsak. Maqsad - insonni u yoki bu faoliyati jarayonida erishishi lozim bo'lgan dasturlashtirilgan, rejalashtirilgan natija. Maqsad tekshirib ko'riladigan va erishiladigan (amalga oshiriladigan) bo'lishi lozim. Modellashtiruvchi o'yinning qanday o'tkazilishi yozma matnda ko'rsatiladi. Shuning uchun mavzular bo'yicha maxsus ish o'yinlari avvaldan ishlab chiqilishi, o'yin stsenariysi yozilishi zarur. Unda o'yinning maqs

3. O'yinni o'tkazish - modellashtiruvchi o'yinni o'tkazish; - o'zaro muloqotni, aloqani ta'minlash; - noto'g’ri tushunish tufayli yo'l qo'yilgan xatolarni to'g’rilash; - o'yinni davom ettirish. 4. Muhokama qilish. - O'yinda yuz bergan hodisalar jarayoniga yakun yasash; - Jarayonni tahlil qilish; - O'yinni real hayot bilan taqqoslash; - O'tilayotgan asosiy iqtisodiy tushunchalar bilan bog’lash. Modellashtiruvchi amaliy o'yin - bu bilim olish, o'rganishning kompleks varianti hisoblanadi. Chunki o'yin mobaynida turli usullardan foydalaniladi. O'yinning muvaffaqiyati bevosita uning bilimdonlik bilan tanlanishi, bajarishiga, talabalarni o'z rollarini ma'nosini tushunib etishiga bog’lik. Bu metodning afzalligi shunda

Zamonaviy pedagogik tehnologiyalar asosida mashg’ulotlar olib borilganda o'qituvchi o'quv materiallarini o'zlashtirish jarayonining tashkilotchisi bo'lishi lozim. Modellashtiruvchi o'yin metodining afzalliklari. • Talabalarni darsga faol qatnashuvi va iqtisodiy kategoriyalar mazmunini chukurroq o'zlashtirishi ta'minlanadi; • mustaqil harakat qilish, qaror qabul qilishga imkon yaratadi; • o'zaro aloqa, muloqot ta'minlanadi; • tushunchalarni amaliyotda qo'llash uchun sharoit yaratiladi; • dars o'tishning turlicha uslublarini birgalikda qo'llash imkoni yaratiladi; • talabalarning darsga qiziqishini orttiradi. Darsdagi vaziyatni ko'p jihatdan talabalar nazorat kiladi; • o'qituvchining asosiy roli darsni tashkil etish; • talabaning ichki h

Modellashtirish talabalarni faolligini oshiradi. Bu yaxshi, lekin talabalarning o'yinga qizikib ketishlari oqibatida ba'zi bir nomakbul holatlar yuz berishi mumkin. Ya'ni rolga berilib ketib, ayrim talabalarni aldash yoki qoidani buzish hisobiga g’olib bo'lishga harakat qilishi mumkin. Shuning uchun o'qituvchi vaqti vaqti bilan talabalarga modellashtiruvchi o'yinning maqsadi bilim olish, tajribaga ega bo'lish ekanini eslatib turishi kerak. Metodning kamchiliklari: • Reallikni haddan tashqari soddalashtirishga olib kelishi, natijada olingan bilimni hayotda qo'llash nisbatan qiyin, foydasi kam bo'lishi mumkin. • Vaqtdan samarasiz foydalanish. • Mavzu bo'yicha uning mazmunini ifodalaydigan o'yin tayyorlash qiyin. • o'yinga tayyorgarlikka ko'

muammolari ko'p jihatdan ish kuchining bilimi, malakasi, vaziyatga qarab ish tuta olishiga bog’lik. Kelajakda erishishimiz lozim bo'lgan buyuk maqsadlarga etishish uchun eng avvalo yuqori malakali, zamon talabiga javob beradigan mutaxassis kadrlar tayyorlashimiz kerak. Talabalarni qaror qabul kilishga o'rgatishda muammoli vaziyat hosil qilib, uni yechishni o'rganish metodi - Sase study method - «keys» katta imkoniyatlarga ega. Bu metodni boshqa metodlar bilan birgalikda qo'llash mumkin 13 . Bu jihatdan keys metodining imkoniyatlari keng, uni turli tarzda ko'llash mumkin. Ayniqsa, modellashtiruvchi o'yin tarzida o'tkazish imkoniyati katta hamda kutilgan natijaga erishish imkoni yuqori. Shuning uchun bu metodni ko'pincha, taqlid qilish, imitatsiya metodi s

Quyida misol bilan tanishib chiqsak. Misol: Mahsulot ishlab chiqarish tannarxini kalkulyatsiya qilish. O'yinning maqsadi: talabalarni ishlab chiqarish xarajatlarini to'g’ri kalkulyatsiya qilgan holda mahsulot tannarxini topish. O'yinning boshida o'qituvchi talabalarga kerakli tushunchalarni eslatib o'tadi hamda o'yinni boshlaydi. «Mahsulot tannarhini kal ь kulyatsiya qilish» o'yini. O'yinning maqsadi: o'quvchitalabalarning ikki yoklama yozuv, hisobvaraqlar va ularda xo'jalik muomalalarining aks etishini puxta o'zlashtirishlariga erishish. O'qituvchi o'yinda o'rganiladigan tushunchalarni esga solib, qaytaradi. O'yinning maqsadini tushuntiradi. Guruh uchga bo'linadi. Guruhdagi eng iqtidorli talabalardan 3 kishi «ekspertlar» guru

ataylab noto'g’ri bajarilgan ishlar beriladi. Uni kamchiligini topib, to'g’ri bajarish so'raladi. Har bir bosqichda bajarilgan ishlarni tanlov komissiyasi a'zolari tekshirib, baholaydilar. Ularning to'g’ri yoki noto'g’riligini ekspert komissiyasi tekshirib, xulosa chiqaradi. O'qituvchi o'yinni qanday o'tayotganini kuzatib turadi. Bunda unga ekspert komissiya a'zolari yordam beradi. O'quvchitalabalar qo’yilgan topshiriqlarni bajarish jarayonida mavzuni tushunib oladilar. O'yin o'tkazish tafsiloti. Guruh uchga: ekspertlar, tanlov komissiyasi a'zolariga bo'linib, o'z joylarini egallashadi. Birinchi navbatda tanlov komissiyasi tomonidan tayyorlangan e'lon matni ko'rsatiladi. Uni o'qib, o'quvchi - talabalar mahsulot

Masala echishni modellashtiruvchi o'yin tarzida tashkil qilish mumkinki, bunda talabalar soliq xodimlari va soliq to'lovchilar sifatida qatnashib, real voqelikka yanada yaqin bo'ladilar. Darsni tarqatma materiallardan foydalanib o'tish mumkin. Masala, mashq yechish jarayonida talabalarning qabul qilingan qonunlar, me'yoriy hujjatlar va yo'riqnomalarni qay darajada bilishlarini ham aniqlash mumkin. Ulardan munozara, debatlar metodini qo'llashda ham keng foydalanish mumkin. Modellashtiruvchi o'yin bilim olishga qaratilgan va ma'lum bir pedagogik natijani ko'zlagan hamda turli (imitatsion, amaliy, rol ijrosiga asoslangan) o'yinlar yordamida ta'lim jarayonida muayyan maqsadni amalga oshiruvchi faoliyat. Modellashtiruvchi amaliy o'yinlar va ma

Iqtisodiy fanlarning xususiyatlaridan kelib chiqib, ularni o'rganishda markaziy o'rinni masala, mashq yechish egallaydi. Sababi: 1) masala, mashq yechishni mukammal bilish, olgan bilimni amaliyotda qo'llash imkonini beradi. 2) masala, mashq yechish orqali talabalarning bilim olishdagi faolligi ortadi. 3) masala - mash fikrlashni o'rgatadi. Shuning uchun ham masalaga faqat topshiriqni hisob- kitob asosida bajarish, javobini aniqlash emas, balki fikr yuritish ob'ekti sifatida qaratilishi bejiz emas. Masala yordamida fanni o'rganganda aniq rakamlar, dalillar, hujjatlar asosida tahlil qilish imkoniyati keng. Undan tashqari modellashtiruvchi o'yin, kichik guruhlarga bo'lish, konkurs o'tkazish va boshqa metodlar asosida dars o'tishda ham masala - mashqlard

echolmay hafsalasi soviydigan talabalarni ham darsga, o'rganilayotgan mavzuga dikkatini karatish mumkin. Xullas masala, mashqlar, bir tomondan sinalgan, qadimiy dars o'tish uslubi bo'lsa, ikkinchi tomondan, imkoniyatlari nihoyatda ko'pligi tufayli eskirmaydigan, doimo zamonaviy, uchinchidan, universal, barcha iktisodiy fanlarni o'rganishda qo'llash mumkin bo'lgan metoddir. III BOB. “BUXGALTERIYA HISOBI REGISTRLARI VA SHAKLLARI” MAVZUSINI O’QITISHDA MODELLASHTIRUVCHI O’YIN METODINI QO’LLAB DARS O’TISHNI TAKOMILLASHTIRISH 3.1 “Buxgalteriya hisobining registrlari va shakllari” mavzusini o’rganishda modellashtiruvchi o’yin metodini qo’llashning samaradorligini oshirish Mamlakatimiz kelajagi bo'lmish yoshlarga hozirgi kunda qator imkoniyatlar yaratilgan bo'li

jarayonini misol qilamiz. Tehnika asrida fan yutuqlari bo'lmish kompyuter, internet tarmog’idan ta'lim jarayonida foydalanish bilan bir qatorda yangi pedagogik tehnologiyalarni qo'llash ham alohida muhim ahamiyat kasb etadi. Zamonaviy pedagogik tehnologiya mavzularini puxta o'zlashtirishda ta'limning tehnikaviy vositalaridan foydalanish ham nazarda tutiladi. Ta'lim shakli, usuli, uslublari, ma'naviy va tarbiyaviy vositalarining yig’indisini aniqlovchi psihologik-pedagogik ko'rsatmalarning majmui hisoblanadi. Yangi pedagogik tehnologiyalar ta'lim samaradorligini oshirishda o'qituvchining, ma'lumot manbaining ta'sir doirasini kengayishiga, shu bilan bir qatorda o'quvchining faolligini ta'minlovchi vositadir. Ta'tim tizimi isloh qili

shu bilan darsni boshlaydi. Bunday usullarga modellashtiruvchi o'yin metodining bir qismi birgalikda bilim olish usulini aytish mumkin. Birgalikda bilim olish usulidan foydalanilganda uning o'qitish principlariga to'la rioya qilish lozim 14 . 1) O'qituvchi psihologik jihatdan bir- biriga mos keladigan o'quvchilardan iborat 3-4 kishilik guruhni dars boshlanishiga qadar belgilaydi. 2) Guruhga vazifa berilganda uni baja rish uchun taqsimot ishi avvaldan bajarilishi kerak (a'lochi, o'rta, qoniqarli o'qiydigan o'quvchilar nazarda tutiladi). 3) Baholanganda guruh a'zolariga alohida-alohida baho berilmaydi. Guruhga umumiy baho berilishi shart. Guruhga berilgan vazifa bo'yicha javob beruvchi o'quvchini o'qituvchi o'zi tanlaydi. 4) Guruhga ber

- Modellashtiruvchi o'yin metodi hamda zamonaviy pedagogik tehnologiyalar tadbig’iga doir bo'lgan munosabati va kasbiy metodik salohiyatning uyg’unligi . Aytib o'tish joizki modellashtiruvchi o'yin metodini qo'llashda afzallikning eng ko'zga ko'ringan tomoni shuki, unda barcha talabalar bevosita darsda ishtirok etadilar va dars samaradorligi oshishiga erishiladi. Yuqorida ko'rib o'tganimiz . “Buxgalteriya hisobi registrlari va shakllari” mavzusini tashkil etishda modellashtiruvchi metodni qo'llashning samaradorligining tahlili va takomillashtirishga qaratilgan omillar tahlili avvalambor shahsga bog’liadir. Hozirgi kunda talaba - yoshlarga bo'lgan e'tibor natijasi talabalarni tadqiqotning asosiy ob ь ektiga aylantiradi. Mamlakat kelajagi bo&#3

modernizatsiyalash va isloh etishdir” deb nomlangan ma’ruzasida respublikamizda keying yillarda amalga oshirilishi zarur bo’lgan masalalar, ustuvor yo’nalishlar haqida to’xtalib, kadrlarning malakasi, ishbilarmonligi va ma’suliyatini oshirish zarurligini ta’kidladi. Respublikamizda bozor islohotlarini chuqurlashtirish sharoitida oliy ta’limning xizmatlari samaradorligini oshirish, ta’lim tizimidagi qonuniyatlarni tadqiq etish , kadrlar tayyorlash milliy dasturining amalga oshishini baholab boorish muhim ahamiyatga ega. Respublikamizda ishlab chiqilgan qonunlarda ta’lim tizimini isloh qilish masalalariga alohida e’tibor qaratilgan. Bugungi knda mamlakatimizda ta’lim tizimini isloh qilish bo’yicha muayyan ishlar amalga oshirilmoqda. Hozirgi kundagi asosiy vazifa asosan talaba – yoshlarning m

modellashtirvchi o’yin metodini qo’llab darsni tashkil etishdir. Yuqoridagi tavsiyalarga asosan maqsad bilan bog’laydigan bo’lsak, ushbu metod talabalarni darsga qatnashish samarasini oshirib, o’tilgan mavzuni tez qabul qilishga asos bo’ladi. O’yin jarayonini tashkil etish albatta o’qituvchiga biorib taqaladi. O’yinni samaraliligini ta’minlash maqsadida quyidagi tavsiyalarni qo’llash mumkin: - O’quv jarayoniga ilg’or axborot texnologiyalarini qo’llash; - Dars jarayonida turli xil ko’rgazmali qurollardan foydalanish, tarqatma materiallar ishlab chiqish, test hamda krassvordlar tuzish; - Muntazam ravishda mavzular va mutaxassisslik bo’yicha yangiliklardan xabardor qilish; - Ochiq dars jarayonlarini tashkil etish; Ushbu tavsiyalar orqali talabalar bilim darajasi ortadi albatta. Bundan tashqar

tuzatishlar kiritishi lozim. Talabalarga mutaxasisslikbo’yicha bilimlardan tashqari boshqaruv jarayonini ham o’rgatish lozim. Buni ham biz yuqoridagi metod orqali qo’llay olamiz albbat. Ushbu bitiruv malakaviy ishini yozish jarayonida shuni xulosa qilish mumkinki, buxgalteriya hisobi faoliyatning bosh bo’g’ini desak yanglishmaymiz albatta. Chunki, bu hisob tizimi orqali biz sub’yektlar faoliyatini qay darajada olib borilayotganini bemalol baholay olamiz. Buning uchun esa biz buxgalteriya hisobining registrlari va shakllarini to’g’ri farqlay olishimiz kerak. Buning uchun bizga qonunchilik tizimidan ham yetarli bilimlar bo’lishi shart. Bugungi kunda erkin va mustaqil fikrlovchi, ijtimoiy-siyosiy hayotda ongli ravishda va faol ishtirok etishga qodir yosh avlodni shakllantirish bosh masala eka

Foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati Normativ-huquqiy hujjatlar 1. O`zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi 2. O`zbekiston Respublikasi “Ta`lim to`grisida”gi qonuni 3. O`zbekiston Respublikasi “Buxgalteriya hisobi to`g`risida”gi qonuni 4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Islom Karimovning 2012-yilda mamlakatimizni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish yakunlari hamda 2013-yilga mo‘ljallangan iqtisodiy dasturning eng muhim ustuvor yo‘nalishlariga bag‘ishlangan Vazirlar Mahkamasining majlisidagi ma’ruzasi ,18.01.2013.: Xalq so’zi gazetasi, 2013 5. O’zbekiston Respublikasi “Fuqarolik kodeksi” dan 6. O’zbekiston Respublikasi “Soliq kodeksi” dan 7. “O’zbekiston Respublikasi “Mehnat kodeksi” dan 52

8. O’zbekiston Respublikasi Adliya Vazirligi.: 23- iyun 2001 yildagi 1054- raqamli qonuni.: 2001yilning 16 avgustida Vazirlar Mahkamasining maxsus qaroridan 9. O`zbekiston Respublikasi “Kadrlar tayyorlash milliy dasturi” 10. Buxgalteriya hisobi milliy standartlari. 21-BHMS dan 11. O’zbekiston Respublikasining bugalteriya hisobining milliy standarti (21 son BHMS).-T.:O’zbekiston Respublikasi axborotnomasi ,1996.,9-son.,142-m 12. O’zbekiston Respublikasining Prezidenti I.A.Karimov Oliy Majlisning IX sessiyasidan 13. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Islom Karimovning 2012-yilda mamlakatimizni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish yakunlari hamda 2013-yilga mo‘ljallangan iqtisodiy dasturning eng muhim ustuvor yo‘nalishlariga bag‘ishlangan Vazirlar Mahkamasining majlisidagi ma’ruzasi, 18.01.2013

T.2007 19. “Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat” ma`ruzalar matni X.Omonov T.2010 20. I.Ochilov.,J.Qurbonov , Moliyaviy hisob .-T.: TMI , 2007, Foydalanilgan internet saytlari http:/Google.com/ (Qidiruv Sayti) http:/stat.uz/ (O`zbekiston respublikasi davlat statistika qo`mitasi) http:/Ziyouz.net/ (R е spublika jamoat ta’lim axborot tarmog‘i) http:/Uzstudent.uz/ http:/uzinfocom.uz/ (Kompyuter va Axborot texnologiyalarini joriy qilish va rivojlantirish markazi) http:/Edu.uz/ http:/lex.uz/ http:/gov.uz/ (Hukumat portali) http:/ref.uz/ 54

Купить