Buxoro viloyatida mavjud resurslardan samarali foydalanishning oqilona yo’llari - Экономика - Дипломные работы

Информация о документе

Цена	9000UZS
Размер	125.7KB
Покупки	0
Дата загрузки	27 Сентябрь 2019
Расширение	docx
Раздел	Дипломные работы
Предмет	Экономика

Buxoro viloyatida mavjud resurslardan samarali foydalanishning oqilona yo’llari

Купить

Buxoro viloyatida mavjud resurslardan samarali foydalanishning oqilona yo’llari 0

Kirish.............................................................................................. 4 I-Bob. O` ZBEKISTONDA TURIZM RESURSLARIDAN FOYDALANISHNING IJTIMOIY-NAZARIY ASOSLARI 1.1. Turistik resusrlar tushunchasi …................................ 7 1.2. Turistik resusrlarning turlari......................................................... 11 1.3. Turizm resurslaridan foydalanishning iqtisodiy-ijtimoiy mazmuni ................................... 18 II- Bob. O’ZBEKISTONDAGI TURISTIK RESURSLARIGA TAVSIF 2.1. Turistik resusrlarning turizmdagi o’rni ..................... 24 2.2. Turistik resurslarni rivojlantirishning huquqiy me’yorlari .................. 31 2.3. O’zbekiston turistik resurslarning hozirgi holati tahlili ....................................... 36 III- Bob. BUXORO VIL

KIRISH Mavzuning dolzarbligi. Barchamizga ayonki, xizmat ko‘rsatish sohasi iqtisodiyotimizni barqaror rivojlantirishning eng muhim manbai va omili hisoblanadi. Jahon tajribasi bugun aynan ushbu soha yalpi ichki mahsulotni shakllantirish, aholi bandligini ta’minlash, odamlarning farovonligini oshirishda yetakchi o‘rin tutishini ko‘rsatmoqda. Butunjahon turizm tashkilotining “Turizm-2020 yilgacha” mavzusidagi statistik ma’ruzasida 2020-yilga borib xalqaro turistlarning soni 1,6 mlrd kishini tashkil qilib,turizmdan olinadigan foyda 2 trln AQSh dollarigacha etadi.Turistik oqimning turg’un ravihda o’sishi har yili 3-5 % gacha ko’payadi Shuning uchun ham keyingi yillarda O`zbekistonda turizmni rivojlanishi bilan bog`lik bo`lgan masalalarga juda ham katta e`tibor berilib, uning turistik salohiyat

Bitiruv malakaviy ishining maqsad va vazifalari. Tadqiqotning maqsadi Buxoro viloyatidagi turistik resurslarini rivojlantirish yo`llarini ishlab chiqishdan iborat. Bu maqsadga erishish uchun bitiruv malakaviy ishida quyidagii vazifalar bajarilishi maqsad qilib olindi: - turizm resurslari mohiyatini ochib berish; - O`zbekistondagi turistik resurslarning turizmni rivojlantirishdagi ahamiyatini o`rganish; - O` zbekistonning turistik resurslarining h olati ni tahlil qilish; - Buxoroning turistik resurslaridan foydalanish samaradorligini oshirish y o` llari ni o`rganish; - Buxoro viloyatida turizm resurslaridan oqilona foydalanish isti q bollari ni ishlab chiqishdir Bitiruv malakaviy ishining predmeti bo`lib respublikamizda turizmni rivojlantirish, turistik faoliyatni takomillashtirish bo`yicha

Bitiruv malakaviy ishining ikkinchi bobi O’zbekistondagi turistik resurslarning hozirgi rivojlanish holati deb nomlanib,unda turistik resusrlarning turizmdagi o’rni, Turistik resurslarni rivojlantirishning huquqiy me’yorlari, O’zbekiston turistik resurslarning hozirgi holati va tahlili yoritilgan. Bitiruv malakaviy ishining ikkinchi bobi Buxoro viloyatidagi mavjud resurslardan foydalanishning asosiy yo’nalishlari va istiqbollari deb nomlanib, unda turistik resurslaridan foydalanish samaradorligini oshirish y o` llari, Buxoroda turizm resurslaridan oqilona foydalanish isti q bollari ko’rsatilgan. Bitiruv malakaviy ishining xulosa va takliflar qismida tatqiqot natijasida kelib chiqqan respublikada turistik faoliyatni yaxshilash borasidagi takliflar keltirilgan. 4

1-bob. O` ZBEKISTON DA TURIZM RESURSLARI DAN FOYDALANISHNING IJTIMOIY- NAZARIY ASOSLARI 1.1. Turistik resurslar tushunchasi Hozirgi vaqtda ko`pgina tarmoqlar kabi turizm industriyasi ham tez rivojlanib bormoqda. Turistik biznesni mavjud kapital, texnologiya, hamda malakali ishchi – xodimlar orqaligina shakllantirib bo`lmaydi. Buning uchun birinchi navbatda turistik resurslarga ega bo`lish lozim. Mutaxasislar turistik resurslarga quyidagicha ta`rif berishgan: turistik resurslar – tabiiy, tarixiy, ijtimoiy – madaniy va boshqa turistlarni sayohatga qiziqtiradigan, insonning jismoniy, ruhiy va aqliy kuchini tiklashi va rivojlanishi ehtiyojlarini qondirishga qodir ob`ektlarga aytiladi. Rekreatsiya faoliyati nuqtai nazardan turistik resurslarga tabiiy va antropogen geosistemalar kiradi, tabiat m

1-chizma Rekreatsion resurslar Tabiiy Antropogen Iqlimiy (quyosh radiatsiyasi, harorat,yog`in, namlik, shamol va b.) Geologik ( mineral, dengiz suvlari, shifobaxsh balchiqlar) Biologik ( o`simlik va hayvonot dunyosi, tuproqlar va b.) Landshaftlar ( tog`, o`rmon, sharshara, sohillar va b.) Madaniy – tarixiy (madaniy va diniy markazlar, ziyoratgohlar, muzey, milliy bog`lar, tarixiy obidalar) Axborot ( kutubxona, ko`rgazmalar) Sport Ko`ngilochar ob`ektlar Urbanistik Boshqalar Manba : А.Д Чудновский . Управление индустрией туризма России в современн ых условиях. М.: КНОРУС, 2007. Tabiiy rekreatsion resurslarga, hududiy tabiiy komponentlar birikmasidan iborat, go`zal tabiat go`sha(landshaft)lari kiradi. Ular daryo, ko`l, dengiz bo`ylari, tog` etaklaridagi o`simlik dunyosi, xilma – xil manzarali

 landshaft – iqlimiy xususiyati;  tabiiy resurslar potentsial zahirasi;  jozibadorlik va sayyohlik ahamiyati;  qo`laylik va foydalanish imkoniyati;  manzara va ekologik xususiyati;  ijtimoiy – demografik xususiyati. Turistik resurslar tasnifiga bir qancha yondashuvlar mavjud. Ulardan polyak iqtisodchisi M.Truasi (1963y) va frantsuz iqtisodchisi P.Deferem (1972y) taklif qilgan tasnifi ancha takomillashgan. M. Truasi turistik resurslarni uch guruhini ajratadi: 1. Tabiiy turistik resurslar, «turistik kapital potentsiali» sifatida unga iqlim, havo, manzara, dengiz, ko`l, daryolar, tog`lar, o`rmon va boshqalar kiradi. Boshqacha qilib aytganda, bu resurslarni tabiiy – iqlimiy resurslar deb atash mumkin. 2. Inson tomonidan yaratilgan turistik resurslar, ya`ni arxitektura binolari, yodgorlik

Fitom – tabiiy turistik resurslar, buning tarkibi ikki turda bo`lishi mumkin: tabiiy ravishda yaratilgan (o`rmon, tog`lar, cho`qqilar, vo`lqonlar, tabiiy manzaralar) va inson tomonidan yaratilgan (milliy bog`lar, parklar). Litom – inson tomonidan yaratilgan va o`zi yoki belgilariga ko`ra turistlar qiziqishini orttiradigan resurslar bo`lib, uning tarkibiga arxitektura yodgorliklar, qadimgi insonlar yashash joylari, ochiq osmondagi muzeylar kiradi. Undan tashqari litomlarga zamonaviy qo`rilmalar: ko`priklar, aeroportlar, sport majmualari, universitetlar, akvariumlar, observatoriyalar va boshqalar kiradi. Antronom – turistik qiziqishni orttiradigan barcha inson faoliyati ko`rinishlarini kiritish mumkin. Antronom elementlariga insonning o`zi, uning hayoti, urf – odatlari, yuqolgan yoki yuqolis

Y a na bir rus olimi A.D C h udnovskiy turistik resurslarni tabiiy – hududiy turistik muasssalar asosida ularni – quruqlik tabiiy va tabiiy – suvlik resurslariga, ularni o`z navbatida tabiiy (qo`riqxona, daryo vodiylari va b.) tabiiy – antropogen (bog`lar, milliy bog`lar va b.) va noyob resurslarga bo`lgan 1 . Turistik resurslar turli turistik dasturlar va marshrutlar yaratishga asos hisoblanadi. Ana shu nuqtai – nazardan sayohatchilar maqsadiga ko`ra olim, resurslarni shartli ravishda 4 ta guruhga bo`lishni taklif etgan: 1. Kurortli; 2. Rekreatsiyali; 3. Diniy – madaniy; 4. Axborot – ish yuzasidan. Umuman olganda turistik resurslarga turlicha qarashlar mavjud. Shuni ta`kidlash lozimki, turizm maqsadida turistik resurslardan to`g`ridan – to`g`ri foydalanib bo`lmaydi. Buning uchun ko`pgina

Ijtimoiy – madaniy: -urf – odatlar, milliy an`ana va bayramlar; -folklor; -malaniy ob`tktlar. Таrixiy: -Аrxitektura yovgorliklfri; -Ахеоlогgik yovgoliklar; -Qavimiy shaharlar. Potentsial zahirasi;  Foydalanish imkoniyati va boshqalar. Turistik resurslardan sog`lomlashtirish, turistik, sport va tanishuv maqsadida foydalaniladi. Undan tashqari turistik resurslarni shartli ravishda ikki guruhga bo`lish mumkin: tabiiy va infrastrukturali. Turistik biznesni rivojlanishida yuqoridagi ikki guruhni ham ahamiyati yuqori. Har qanday yuqori turistik resurs potentsialidan, kommunikatsiya, aloqa vositalari, xizmat ko`rsatish sohalarisiz foydalanib bo`lmaydi. Shunga ko`ra biz turistik resurslarni asosiy ikki guruhga ajratishni lozim deb hisobladik, birlamchi (tabiiy, madaniy – tarixiy, ijtimoiy – iqti

bo`lib xizmat qiladi. Turistlar asosiy ehtiyojlarini tabiatdan qondiradilar. Turistik faoliyatni tashkillashtirishda landshaftlar, iqlim, suv ob`ektlari, dengizlar, mineral suv va davolovchi botqoqlar asosiy resurs vazifasini bajaradi. Bu resurslar o`zi yoki inson tomonidan qayta tiklanishi mumkin. Bu resurslarni geografik, biologik, geologik va boshqa jihatlarga ko`ra baholash mumkin. Dam olishni tashkil etish uchun tabiiy turistik resurslarni tahlil etishni talab qiladi. Tabiiy resurslar sifatida alohida tabiat komponentlari yoki bir butun tabiat kompelkslarini olish mumkin. Barcha tabiiy resurslarni rekreatsiya yoki turistik potentsial nuqtai nazardan qarash lozim. Ammo tabiiy resurslardan foydalanish darajasi mintaqa ixtisoslashuvig a ko`ra har xil bo`lishi mumkin. Tabiiy turistik resu

1. Kelib chiqishiga ko`ra:  tabiiy - (geologik, iqlimiy, gidrologik, termal suvlar);  biologik – tirik tabiat (tuproq resurslari, flora, fauna);  axborot beruvchi - tabiatdan o`ziga xos maydon va landshaft sifatida foydalanish bo`lib, bu resurslar madaniy, ziyoratli kabi turizm turlarini rivojlantirishga asos bo`lib xizmat qiladi. 2. Rekreatsiya sifatida foydalanish turiga ko`ra:  mineral suvlar;  botqoqlar;  tuzlar;  o`rmonlar. 3. Resurslarning tugashi darajasiga ko`ra:  tugaydigan tabiiy resurslar, ular o`z navbatida yangilanib turadigan (chuchuk suv, o`simlik va hayvonot dunyosi) va yangilanmaydigan (minerallar) turlarga bo`linadi.  tugamaydigan tabiiy resurslar, ularga quyosh energiyasi, shamol, dengiz to`lqinlari, suvlar kiradi. O`zi qayta tiklanishi va o`sishi imkoniyatiga k

(Zirabuloq tog`ida), Amir Temur g`orlari, Zarafshon tizmasidagi karstlarni misol keltirish mumkin. Botanik yodgorliklarga yuz yillik daraxtlar, yo`qolib ketayotgan relikt o`simliklar kiradi. Bu yodgorliklarga Surxondaryo viloyatidagi, Urgut tumanidagi ming yillik chinorlarni kiritish mumkin. Peleontologik yodgorliklarga toshga aylangan organizm va qirilib ketgan hayvonlarning izlar qolgan joylar kiradi. Landshaft yodgorliklariga ajoyib qoyalar, sharsharalar, daralar, ajoyib buloqlar, xushmanzara joylar kiradi. Bunga Ilono`tdi (Temurlang) darasi, Ko`ksuv daryosidagi sharshara, Nurota va Urgutdagi buloqlar, Katta va Kichik CHimyon soyligi, Oqtosh soyligi va boshqalar kiradi. Astronomik tabiat yodgorliklariga yirik meteoritlar tushib izi qolgan joylar kiradi. Tabiiy turistik resurslar orasida

 Joylarda turistlarni qabul qilish darajasini aniqlash, me`yordan ortishiga yo`l qo`ymaslik lozim deb ta`kidlanadi. Madaniy – tarixiy resurslarga moddiy va madaniy turli yodgorliklari majmuasi, ma`lum mintaqaning turistik qiziqish ob`ektlari hisoblanadi. Mintaqalarning arxitektura yodgorliklariga boyligi turizmni rivojlanishiga turtki bo`ladi. Ammo oxirgi paytlarda turistik oqimning oshishi ayrim muammolarni ham keltirib chiqarmoqda. Bu resurslardan turizm maqsadida saqlashni quyidagicha amalga oshirish taklif qilinadi:  mavjud tarixiy joylar, binolar va yodgorliklarni turistik qiziqish ob`ektlari sifatida qayta tiklash;  tabiiy resurslarni muhofaza qilishni faollashtirish;  turistik ehtiyojni qondirish maqsadida atrof – muhit ni saqlash va yaxshilashda boshqaruv organlari ma`suliyatin

- e r taraqqiyotida geologik-geomorfologik jarayonlar asosida shakllangan yodgorliklar; - turli-tuman o`ziga hos ekosistemalar, landshaftlar; - m a`lum mintaqaning o`ziga xos o`simlik va h ayvonlari; - k amyob biologik turlari. Ijtimoiy – iqtisodiy resurslar. Turizm – ko`plab iqtisodiyot tarmoqlarini o`z ichiga olgan, qurilishdan boshlab, transport xizmatigacha bo`lgan faoliyatning ixtisoslashgan turi hisoblanadi. SHuning uchun turizm sohasidagi band ishchilar sonini baholashni qiyinlashtiradi. Undan tashqari turizm iqtisodiyotning ko`plab tarmoqlari, qishloq xo`jaligi korxonalari transport vositalari ishlab chiqaruvchi zavodlar, mebel ishlab chiqaruvchi korxona va boshqalar bilan o`zaro aloqada rivojlanadi. Mehnat resurslari . Turistik mahsulot ishlab chiqarish jarayonida insonlarning jis

Turistik axborot resurslari. Sayohat vaqtida yoki unga tayyorgarlik ko`rishda turistlar ehtiyojidan kelib chiqib, ularga beriladigan ma`lum hudud, ob`ekt to`g`risidagi ma`lumotlar majmuasi turistik axborot resurslari hisoblanadi. Mutaxasislar turistik axborot resurslariga turistik marshrutda joylashgan hamda tarixiy, ilmiy ahamiyatga ega ob`ektlar bo`yicha ma`lumotlarni kiritishadi. Undan tashqari turizm ahamiyatiga ega shaharlar, qishloqlar, tabiat manzaralari ularga bog`liq afsona va qissalar, har xil adabiyotlar, xaritalar, tasviriy albomlar, rasmlar, audio – video mahsulotlarni ham kiritishadi. Ko`pgina shaharlarda turistik axborot beruvchi markazlar ishlab turibdi, ular iste`molchilarga barcha ma`lumotlarni etkazib berishadi. Umuman olganda hozirgi kunda turistlar uchun informatsiya a

Turistik resurslarning turizmdagi ahamiyati uning ijtimoiy – iqtisodiy mazmunidan kelib chiqadi. Turizm ijtimoiy sohaning bir qismi bo`lib, uning asosiy faoliyatlarida iste`molchiga iste`mol jarayonida moddiy va nomoddiy muhitni yaratish uchun xizmatlar qilish, dam olish va faoliyat ishlarini o`zgartirish, almashtirish uchun sharoitlar yaratish, sog`li g`i ni muhofaza qilishni ta`minlash, shuningdek, aholining umumiy ma`lumoti va madaniy – texnik darajasini shakllantirishda muhim ahamiyatga ega. Hozirgi vaqtda turistik resurslar orqali dam olishni tashkil qilish, insonning hayotiy kuchlarini tiklash, bo`sh vaqtdan unumli, to`g`ri foydalanish ta`minlanadi. Shuningdek, turistik resurslar shaxsning rivojlanishida, barkamolligida, sayohatchining intellektual darajasini oshirishda, asabiy holat

va malakalarni oshirish va boshqa qator ijtimoiy natijalarga erishishga imkon beradi. Tabiiy omillarga asoslangan rekreatsiya faoliyati (turizm )shahar va qishloq aholisi orasida keng tarqalgan kasalliklarning ommaviy profilaktik vositasi hisoblanadi. U faqatgina ish qobiliyatini tiklashni va mehnat unumdorligini oshirishnigina ta`minlab qolmay, balki 20-50 % ga yurak-tomir, asab, nafas olish, oshqozon, suyak kasalliklari patologiyasi paydo bo`lishining oldini olishni ta`minlaydi. O`zbekistonning qulay iqlim sharoitlari va o`ziga xos landshaftini inobatga olganda sport va ekologik turizmning rivojlanishi uchun barcha asoslar mavjud. Farg`ona vodiysi va Toshkent viloyati ajoyib tog` tizimlari, gullagan vodiylar va ajoyib tog` daryolariga boy. Tog`ning toza havosi, yil davomida quyoshli kunl

Hozirgi davrda jahon xo`jaligida bu sohada band ishchi kuchining ulushi yildan – yilga oshmoqda. Butunjahon sayyohlik va turizm kengashi (World Travel and Tourism Council) ma`lumotlariga ko`ra 2006 yil turizm sohasida 245 mln. ish o`rni mavjud bo`lgan bo`lsa, 2015 yilga kelib, 283mlnga ortdi. Hozirgi vaqtda turizm sohasida jahondagi mavjud har 10 ta ishchi kuchining biri band. Ayrim mamlakatlarda bu ko`rsatgich yanada yuqori. Masalan, Ispaniyada turizm sohasida iqtisodiy faol aholining 8,3 foizi, Barbadosda – 10,5 foizi, Maltada – 15 foizidan ortig`i band. Turizm ham respublikamiz iqtisodiyotida qishloq xo`jaligi, sanoat, transport va boshqa makroiqtisodiy tarmoqlar qatori o`zining munosib o`rniga ega bo`lishi uchun etarlicha resurslarga ega. Mamlakatimizda turizmni rivojlantirish imkoniya

ishlab chiqarish kabi bir-biriga qo`shilgan tarmoqlarning o`zaro bog`langan tizimni belgilaydi. Turizm – bu ishlab chiqarish va iste`molchining yakdil jarayonidir. Iste`mol ob`ekti turistik tovar va xizmatlar hisoblanib, iste`mol davrida iste`molchining bu tovarlar va xizmatlar qoniqtirishi lozim. Bunda turizmning iste`mol qiymati foydali buyumlar tovarlar, qulaylik va tabiat manzaralari va xizmatning har xil usulidan kelib chiqadi. Turistik iste`mol bir tomondan tovarga va pullik xizmatga ega bo`lishi, ikkinchi tomondan tovarlar ko`rinishiga ega bo`lmagan joy, yaxshi muhitni o`z ichiga oladi. Turizmni iqtisodiy samarasi keluvchi turistlar soni bilan bevosita bog`liq. Turistlar soni oshib borishi bilan, turizm orqali kelayotgan daromad ham oshib boradi. O`z navbatida turistlar sonini oshis

o`zlarining an`ana va qadriyatlarini namoyish qilish uchun uni saqlab qoladilar va unitilganlarini tiklaydilar. Turistik resurslarning iqtisodiy ahamiyati yana shundan iboratki, mamlakat tabiati ham turizmni rivojlantirish katta foyda beradi. Xususan, mamlakat ekologik barqarorlikni ta`minlash tadbirlari qo`llaniladi, tabiat resurslaridan turistlarning rohatlanishi uchun foydalanladi, manzarali maydonlarning yaratilishi imkoniyatini tug`diradi, suv, havo, o`rmonlarning tabiiy holda saqlanishi uchun harakat qilinib, turistlarni jalb qilinadi. 2-BOB. O’ZBEKISTONDAGI TURISTIK RESURSLARIGA TAVSIF 2.1. O‘zbekiston Respublikasida turizm industriyasida turistik 21

resurslarni tutgan o‘rni O`zbekistonda turizmni rivojlatirish va uni yangi bosqichlarga ko`tarish borasida, avvalo ko`xna madaniy va arxitektura yodgorliklariga boy bo`lgan Samarqand, Buxoro, Xiva, Shahrisabz, Marg’ilon kabi shaharlar muhim ahamiyatga ega. Bu shaharlarda jahon ahlini xayratga soluvchi va lol qoldiruvchi qadimgi tarixiy yodgorliklar beqiyos ko`p. Yer yuzining turli mamlakatlarida istiqomat qiluvchi har bir inson bu shaharlarni o`z ko`zlari bilan ko`rish orzusida yashaydilar. Ko`p mamlakatlarda O`zbekiston o`zining ana shu shaharlari bilan mashhurdir. O`zbekistonning ana shu tarixiy shaharlarini bemalol «Sharqning javohirlari» deb atash mumkin. O`zbekistonda mintaqaviy turizmni rivojlantirishda viloyatlardagi imkoniyatlarni o`rganish alohida ahamiyat kasb etadi. Ushbu imkoni

eng muhim bosqichlari «yer yuzining yorqin nuqtasi» bo`lgan bu shaharning tarixi va madaniyati bilan o`zviy bog’liqdir. 1-jadval Samarqandning asosiy tarixiy va arxitektura yodgorliklari Nomlanishi Qurilgan vaqti Afrosiyob Eramizdan oldingi VIII asr Mirzo Ulug’bek rasadxonasi 1428—1429 yillar Shoxi Zinda arxitektura majmuasi XV asr o`rtalari Hazrati Hizr masjidi XIX asr urtalari Bibixonim masjidi 1399— 1404 yillar Ulug’bek madrasasi 1417— 1420 yillar Sherdor madrasasi 1619-1635 yillar Tillakori madarasasi 1647- 1659-60 yillar Chorsu bozori XVIII asr oxiri Ruxobod maqbarasi 1380 —yillar Oksaroy maqbarasi 1470 yillar Go`ri Amir maqbarasi 14 04 yillar Namozgox masjidi XVII asr Ishratxona maqbarasi 1464 yillar Xoja Axror majmuasi XV-XX asrlar Chupon-Ota maqbarasi 1430-1440 yillar Xoja Abdu Dar

Minorai Kalon, Ismoil Somoniy maqbarasi kabi ko`plab yodgorliklar bundan ming yillar oldin qurilgan bo`lib, hozirgi kunda ham mehmonlarni o`zlariga jalb etmokda. Buxoroning mashhurligini Al—Buxoriy, Narshaxiy, Rudakiy, Daqiqiy, Abu Ali ibn Sino va Baxouddin Naqshband kabi siymolar yanada orttirib yuborishgan. Islom dunyosida Buxoroning ismiga Sharif, ya’ni Mukaddas qo`shimchasi qo`shib ishlatilgan. Buxoroning asosiy tarixiy va arxitektura yodgorliklari 1 .Ark (XI —XX asrlar), 2. Bolo —Hovuz majmuasi XVIII-XX asrlar 3.Ismoil Somoniy maqbarasi IX—X asrlar 4.Chashmai-Ayub 1380 yoki 1384-85 yil 5.Abdullaxon madrasasi 1596-98 yillar 6.Modari —Xon madrasasi 1556-57 yillar 7.Masjidi Baland XVI asr boshlari 8.Gavkushon majmuasi (masjid, minora, Madrasa) XVI asr 9.Zayniddin Xoji xonaqosi 1555 yil 1

Xiva ko`plab arxitektura yodgorliklari joylashgan Ichan — qal’ada qadimiy sharq ruhini saqlab qolgan. Xivaning arxitektura yodgorliklari asosan madrasa, masjid va minoralar, Pahlavon Mahmud maqbarasi (1835 yil), Muhammad Aminxon madrasasi (1850—1855 yillar), Ko`na Ark, Tosh Hovli, Olloqulixon karvonsaroyi (1855 yil) kabilardan iborat. Rangli bezaklar berilgan Kalta Minor (1835 yil) va 218 ta naqshli ustunga ega bo`lgan Juma masjidlarni alohida ta’kidlab o`tish mumkin. 2,5 kilometr uzunlikdagi devorga ega bo`lgan Ichanqal’a, Otadarvoza, Shimoliy, Sharqiy, Janubiy, Buxoro va Toshdarvozalariga ega. Unda 40 ta quduq bor. Xivaning asosiy tarixiy va arxitektura yodgorliklari: 1. Ichan-qal’a, Saidboy masjidi va madrasasi (XVIII asr boshi - XIX asr boshi), 2. Polvon Darvoza atroflari, 3. Olloqulix

IX-X asrlarga kelib u yirik savdo va hunarmandchilik markaziga aylangan. Amir Temur tomonidan devor bilan o`ralganidan so`ng u madaniyat va ilm-fan shahriga aylangan. Shahrisabzning asosiy tarixiy va arxitektura yodgorliklari: 1. Oksaroy (1380-1404 yillar), 2. Dorus — Saodat majmuasi (XIV asr) , 3. Xazrati Imom masjidi (XIV asr), 4. Jahongir maqbarasi (XIV asr), 5. Dor-ut-Tilovat arxitektura majmuasi, 6. Kuk Gumbaz masjidi (1435 i.) 7. Gumbazi Saidon (XV—XVII asrlar) 8. Shamsiddin Kulol maqbarasi (XV asr) Surxondaryo Termizning asosiy tarixiy va arxitektura yodgorliklari28: 1. Qirk qiz saroyi (IX-XIV asrlar), 2. Termiz hukmdorlari saroyi (XX —XII asrlar), 3. Hakim at Termiziy arxitektura majmuasi (X —XV asrlar), 4. Sulton - Saodat arxitektura majmuasi (X —XIII asrlar), 5. Qoratepa ibodatxo

6. Chokar masjidi (1911) 7. Xuja Magiz maqbarasi (XVIII asr), 8. Mullo Dirgiz madrasasi (XX asr Mintaqaviy turizmni kelgusidagi rivojlanishi O`zbekiston Respublikasi hududidagi ma’muriy chegaralarni hisobga olgan holda faoliyat ko`rsatayotgan to`rtta: Farg’ona, Toshkent, Samarqand-Buxoro, Xorazm va kelajakda 28 ”O‘zbekturizm ”MK ma’lumotlari rejalashtirilayotgan Jizzax, Qarshi-Termiz, O`rta-Qoraqalpoq turizm rayonlarini ajratib ko`rsatish mumkin. Farg’ona turizm rayoni respublikaning Namangan, Andijon va Farg’ona viloyatlarini qamrab oluvchi sharqiy qismida joylashgan. Tabiiy-iqlimiy sharoitlarning turli-tumanligi ko`plab turizm ob’ektlari bilan birgalikda bu mintaqadan o`quv- sog’lomlashtirish turizmini rivojlantirish maqsadida foydalanish imkoniyatini beradi. Arxeologik va me’morchilik y

Samarqand-Buxoro turizm rayoni . Samarqand, Buxoro va qisman Navoiy viloyatlari hududini o`z ichiga oladi. Bu tumanda turizmning rivojlanishi Samarqand va Buxoroning butun dunyoga mashhur me’morchilik obidalari asoslangan. Cho`lning issiq iqlimini hisobga olgan holda yagona bosh reja asosida bunyod etilgan Navoiy shahri ham ta’limiy ahamiyatga ega. Tumanning geografik joylashuvi turizmni rivojlantirish uchun juda qulaydir. Zarafshon daryosi bo`ylab o`tkazilgan temir yo`l, keng rivojlangan shosse yo`llari tarmog’i, Zarafshon orqali unchalik baland bo`lmagan dovonlar va yaxshi suqmoqlarning mavjudligi tumandan turizm maqsadlarida foydalanishni g’oyatda osonlashtiradi. Xorazm turizm rayoni . O`zbekistonning shimoliy-g’arbiy qismida, Amudaryoning chap qirg’og’ida joylashgan bo`lib, Xorazm vilo

Kelgusida O`zbekistonning yana bir O`rta Qoraqalpoq rayonini ham o`zlashtirish mumkin. Bu hududni o`zlashtirish kommunikatsiyalar qurish uchun katta kapital mablag’larni, katta hajmdagi obodonlashtirish ishlarini talab qiladi. Bu erda Tuproqqal’a, Burgutqal’a, Gildursun qal’alari, Qiyot shahri kabi ekskursiya ob’ektlari joylashgan. Bu arxeologik yodgorliklar qadimgi Xorazm sivilizatsiyasiga oid bo`lib, ta’limiy turizm resurslari sifatida tarixiy-me’morchilik ahamiyatiga ega bo`lgan Xorazm turizm rayoni bilan chambarchas bog’liqdir. Ushbu yodgorliklar majmuasiga borish uchun bu hududda yaxshi transport yo`llari mavjudligi ularni Xorazm rayonining turizm resusrslariga kiritilishini taqozo qiladi. 2.2 Turistik resurslarni rivojlantirishning huquqiy me’yorlari Mustaqillikka erishganimizdan so’

qatoriga O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 1995-yil 2-iyundagi «Buyuk Ipak yo'li» ni qayta tiklashda O'zbekiston Respublikasi ishtirokini avj oldirish va Respublikada xalqaro turizmni rivojlantirish borasidagi chora-tadbirlar to'g`risida»gi farmoni hamda mazkur farmonni amalga oshirish maqsadida e'lon qilingan O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2007-yil 3-iyundagi «O'zbekiston Respublikasida xalqaro turizmning zamonaviy infratuzilmasini barpo etish chora- tadbirlari to'g`risida»gi qarorini kiritish mumkin. O'zbekiston tarihi uzoq ajdodlari buyuk, madaniy merosi sermazmun ko'hna yurtlardan biridir. Ayniqsa, mamlakatimizni sharq va g`arbni bog`lab turuvchi «Buyuk Ipak yo'li» dagi belbog` sifatida yahshi bilamiz. «Buyuk Ipak yo&#3

bo'yicha Idoralararo Kengash tuzilib, ushbu Kengash faoliyatining asosiy vazifalari sifatida quyidagilar belgilab berildi: a) turizm sohasida iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirish; b) jahon andozalari darajasida kichik va o'rta mehmonhonalar, motellar va kempinglar tarmog`i shakllantirilishini muvofiqlashtirish; c) sayr-tamoshalar zamonaiy industriyasini, madaniy va sport – sog`lomlashtirish markazlarini barpo etishga ko'maklashish; d) noyob turizm imkoniyatlari va tarihiy - madaniy merosini keng ko'lamda targ`ib qilinishi va maskanlashtirishni tashkil etish; e) turizm tizimida muvofiqlashtirilgan ilmiy-tehnikaviy va investitsiya siyosatini o'tkazish; f) turizm sohasida kadrlarni tayyorlash va qayta tayyorlashni ta'minlash. Yurtimizda turizm ishini yanada rivojlan

zamonaviy infratuzilmasini rivojlantirishda faol qatnashish; · uyushma a'zolari bo'lgan hususiy turizm tashkilotlariga ko'maklashish va ular faoliyatini muvofiqlashtirish; · turizm sohasida marketing tadqiqotlarini o'tkazish; · xususiy turizm tashkilotlarini rivojlantirishga horijiy sarmoyadorlarni va mamlakatimizdagi yuridik va jismoniy shahslarning mablag`larini jalb qilish; · «O'zbekturizm» MK da, davlat organlarida va jamoat tashkilotlarida uyushma a'zolari bo'lgan hususiy sayyohlik tashkilotlarining manfaatlarini ifodalash; · uyushma a'zolariga axborot, maslahat va uslubiy yordam ko'rsatish; · turizm biznesi sohasida hodimlarning kasb tayyorgarligiga va ularni qayta tayyorlashga ko'maklashish. O'zbekistonda turizm sohasini yangi bosqichga ko

2011-yilda O`zbekiston Respublikasi Bosh Vaziri Sh.M.Mirziyoyev tomonidan “O`zbekistonda turizm sohasining rivojlanishi bo`yicha kompleks chora-tadbirlar” va “O`zbekturizm” Milliy kompaniyasi faoliyatini xalqaro miqyos darajasiga ko`tarish 2011-2012-yillarda O`zbekiston Respublikasining Butunjahon turistik tashkilotning ijro kengashi safiga qabul qilinishini to`g`risidagi farmoni tasdiqlandi. Mamlakat iqtisodiyotining strategik tarmog‘i sifatida turizmni jadal rivojlantirish uchun qulay iqtisodiy va tashkiliy-huquqiy shart-sharoitlar yaratish, hududlarning ulkan turizm salohiyatidan yanada to‘liq va samarali foydalanish, turizm tarmog‘ini boshqarishni tubdan takomillashtirish, milliy turizm mahsulotlarini yaratish va ularni jahon bozorlarida targ‘ibot qilish, turizm sohasida O‘zbekistonnin

kitoblar, meva va sabzavotlar, shirinliklar va sayyohlar orasida talabgor boshqa tovarlar sotiladigan do'konlardan iborat bo'ladi. Yuqorida qayd etilgan loyihalarni amalga oshirish ishlari taxminan joriy yilning 1 iyulidan boshlanadi va 2018 yilning mart oyidan loyihaning birinchi bosqichi ishga tushishi ta`minlanadi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “2017—2019-yillarda Buxoro shahri va Buxoro viloyati sayyohlik imkoniyatlarini jadallik bilan rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori asosida Buxoroda hududi 10 gektardan kam bo‘lmagan “Boqiy Buxoro” nomli erkin turistik zona yaratiladi. 2.3. O` zbekiston turistik resurslarining h ozirg i h olati va tahlili. Respublikamiz mustaqillikga erishgandan so`ng tabiiy, hamda madaniy-tarixiy yodgorliklarni, milliy merosni

bo‘lgan zamonaviy avtomobil yo‘llarini qurish va rekonstruksiya qilish ishlari amalga oshirildi, shuningdek, kempinglar, yonilg‘i quyish shoxobchalari, ovqatlanish va maishiy xizmat ko‘rsatish maskanlarini o‘z ichiga olgan ko‘plab yo‘l bo‘yi infratuzilma obyektlari barpo etildi. 2015-yilgacha birgina Qashqadaryo viloyatida turizmni rivojlantirish uchun 102 mln AQSH dollari ajratildi. O‘zbekistonda 11ta xalqaro aeroport faoliyati u yerdagi zamonaviy «Eyrbas» va «Boing» avialaynerlari «Talgo», «Afrosiyob» tezyurar poyezdlari turistlarga sayohatlarini tez, qulay va xavfsiz tashkil etish imkonini bermoqda. Mana shunday sharoitlar sababli ham mamlakatimizga 2013- yilda dunyoning 70 dan ortiq davlatidan sayyohlar tashrif buyurdi va ularning yillik soni 2 milliondan oshdi. 2013-yilda sayyohlik xi

resurs markazlari Manba: O’zbekiston Respublikasi Davlat statistka qo’mitasi, “O’zbekistonda turizm -2016”. Toshkent, 2016 Yuqoridagi jadvaldan ko’rinib turibdiki,turistik resurslarning o’sishi turlicha bo’lgan.Misol uchun, turistik resurslardan muzeylar faoliyatini olib qaraganimizda muzeylar respublikamizda 2012 yilda 106ta bo’lsa, 2014yilda 108taga yetgan. Ammo 2015yilda bu ko’rsatkich 106taga tushgan.Muzeylar sonining kamayganligi tufayli turistik oqimning ham pasayganligini ko’rinishimiz mumkin.Buni yana sirk va hayvonot bog’I misolida ham ko’rishimiz mumkin,lekin qolgan resurslarning o’sishini kuzatamiz.birgina istirohat bog’larining soni 2012-yilda 164 tani tashkil qilgan bo’lsa, 2015 yilda 187 taga yetdi.Bu animatsion turizm ancha rivojlanayotganini ko’rsatadi. 3-jadval Turistik fi

Ushbu jadvaldan ko’rinib turibdiki, turistik firmalar soni 2012-yilda 351tani tashkil qilgan.Bu ko’rsatkich 2015-yilda 398taga yetgan.Turfirmalar tomonidan xizmat ko’rsatilgan turistlar soni 511596 kisini tashkil qilgan holda , 2015 yilda 560406 taga o’sdi.Bu 2012yilga nisbatan 9.5%ga o’sganini ko’rsatadi.Shu jumladan, kiruvchi turistlar soni 2012 yilda 231120tani tashkil qilgan bo’lsa, 2015 yilda 191143taga tushgan.Lekin chiquvhi va ichki turistlar hisobiga turistlar oqimi oshgan.Sotilgan yo’llanmalar soni 2012 yilda 145906tada 2015 yilda 118358 taga tushib qolgan. Bu holatlar shuni ko’rsatadiki 2012-2015 yillar orasida chet eldan kelgan turistlar soni nisbatan kamaygan. 4 -jadval 2015 yilda hududlar bo’yicha sanatoriya-kurort-muassalari faoliyatining asosiyko’rsatkichlari Hududlar Sanato

joylashgan.Eng past ko’rsatkichlar Sirdaryo-1ta, Buxoro-3ta , Jizzax -5 viloyatlariga tegishli hisoblanadi.Tashrif buyuruvchilar soni bo’yicha esa tashrif buyuruvchilar Toshkent viloyatiga tegishli.O’zbekiston bo’yicha sanatoriya-kurort muassasalariga tashrif buyuruvchilar 310241 kishini tashkil qilgan holda Toshkent viloyatiga 90728 kishi kelgan.Kelgan turistlarning asosiy qismi ichki turistlar hisobiga to’g’ri keladi.xorijdan kelgan turistlar atigi 4666 kishini tashkil qiladi.bu shuni ko’rsatadiki ,sanatoriya –kurort muassalariga qiziquvchi turistlar xorijiy turistlar orasida unch katta o’ringa ega emas. 5-jadval 2015 yilda hududlar bo’yicha dam olish tashkilotlari va turistik bazalar faoliyatining asosi ko’rsatkichlari Hududlar dam olish tashkilotlari va turistik bazalar soni Ularda joy

Dam olish tashkilotlari va turistik bazalar soni O’zbekistonda 2015-yil 222tani tashkil qildi.Shulardan 76 tasi Toshkent viloyati hissasiga to’g’ri kelgan holda , asBuxoro viloyatida bu tashkilotlar umuman yo’q.Respublikamizdagi turistik baza va dam olish tashkilotlari jami o’rinlar soni 36052 taga yetadi.Tashrif buyuruvchilarning soni mazkur muassasalarga 264981tani tashkil qiladi.Toshkent shahrida 41ta shunday muassalar bo’lgan holda , u yerga kelgan turistlar soni , 58103 kishiga yetgan, Toshkent viloyatiga esa en ko’p 88187 kishi kelgan.Eng kam ko’rsatkich esa Sirdaryo viloyati va Navoiy viloyatiga to’g’ri keladi..Tashrif buyurganlar asosan ichki turistlar hisoblanadi.Xorijdan kelgan turistlar soni esa 4222 tani tashkil qiladi.Ko’rinib turibdiki, Turistik dam olish tashkilotlarining as

esa ta`mirlanishga muhtoj. Ko`p mamlakatlar tajribasiga ko`ra, ta`mirlanish jarayonini o`zi turistlar uchun qiziqarli hisoblanadi. Undan tashqari respublikamizda 300 dan ortiq mezeylar, 1200 ta xalq ijodiyoti tashkilotlari mavjud. Turistik ziyorat ob`ektlari miqdori bo`yicha Toshkentda -144 ta, Samarqandda – 118 ta, Buxoroda -201 ta, Xiva -310 tani tashkil etadi. Ammo asosiy turistik resurslarimizdan turizm maqsadida foydalanish tashkil etilmagan. Hozirgi kunda mamlakatimizga ”O`zbekturizm” MK malumotlariga ko`ra 201 5 yilda “ananaviy” turizm (tarixiy - tanishuv mehmondo`stlik, tabiatni o`rganish, arxeologiya va b.) bo`yicha 1 5 , 2 %, professional ish va xususiy maqsadlarda esa 8 4 , 8 % turistlar kelgan. Ammo ekpertlarning bahosiga ko`ra, O`zbekistonning turistik resurslari yiliga o`rtac

3-bob.Buxoro viloyatidagi mavjud resurslardanfoydalanishning asosiy yo’nalishlari va istiqbollari 3.1 . Turistik resurslaridan foydalanish samaradorligini oshirish y o` llari Buxoro viloyati turistik resurslarga boy hisoblanadi va mavjud turistik resurslar orqali mahalliy va xalqaro turizmni rivojlantirish mintaqa iqtisodiyotining muhim daromad manbaiga aylanishi mumkin. Viloyatda hozirgacha 20 ta arxeologik maskanlar ro`yxatga olingan. Arxeologik turizm dunyo mamlakatlarida o`zining alohida e`tiboriga molik turizm turlaridan ekanligi ma`lum bo`lsada bu arxeologik maskanlardan turizmda foydalanish dasturlari ishlab chiqilganicha yo`q. Bu yo`nalishda xalqaro turistlarning ziyoli, ilmli, tsivilizatsiya tarixiga qiziquvchanliklarini xisobga olsak, viloyatda arxeologiya turizmiga xalqaro turis

mutaxassislarni tayyorlash va boshqa amaliy ishlarni bajarish asosiy tashkiliy vazifa hisoblanadi. Hozirgi davrda dunyo mamlakatlari ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyoti o`zining ma`no- mazmuni jihatidan oldingi bosqichlardan keskin farq qiladi. Bunda eng asosiy va muhim jihat – milliy iqtisodiyotlarning tobora integratsiyalashuvi va globallashuvining kuchayib borishidir. Ayni paytda bu jarayonlar xalqaro maydondagi raqobatning ham keskinlashuviga, har bir mamlakatning xalqaro mehnat taqsimotidagi o`z mavqeini mustahkamlash uchun kurashining kuchayishiga ham ta`sir ko`rsatadi . Turizmning hozirgi holatini baholar ekanmiz, shuni qayd etish muhimki, O`zbekistonda turizm infratuzilmasining rivojlanish darajasi chet ellik turistlarning ehtiyojlarini to`liq qondira olmayapti. Infratuzilma etarlicha r

Respublikamizda 20 dan or t i q turistik yo`nalishlar chet ellik turistlarni o`ziga jalb etib kelmoqda. Bu yo`nalishlar asosan YUNESKO tomonidan ishlab chiqilgan madaniy tanishuvlar dasturi asosida tayyorlangan bo`lib, O`zbekiston Markaziy Osiyodagi muvofiqlashtiruvchi markazlardan biri sifatida ko`rsatilgan. O`zbekistonda turizm infratuzilmasining rivojlantirishda barcha infrastruktura ob`ektlarini jahon andozalariga etkazib, turistlar talabini qondirish kerak. Buning uchun turizm infrastrukturasining tarkibiy qismlari mehmonxona, transport, oziq-ovqat, dam olish, davolash va boshqa ko`ngil ochar xizmatlarni yuqori darajada ko`tarishimiz lozim Buxoro turizmining rivojlanishiga «O`zbekiston temir yo`llari» davlat hissadorlik temiryul kompaniyasi ham o`zining hissasini qo`shmoqda. Bu tashki

mehmonxonalar qurilmoqda . Ayniqsa xususiy turistik mehmonxonalar soni oshib borayapti, jumladan Samarqand viloyatida hozirgi kunda 50 ta zamonaviy va milliy uslubda qurilgan mehmonxonalar faoliyat ko`rsatmoqda. 2007 yil mobaynida zamonaviy va milliy uslubda qurilgan 10ta mehmonxona ishga tushirilib, mehmonxonalarni qabul qilish quvvati yana 320 o`ringa ko`paydi. Bu erda asosiy maqsadni sifatli xizmat ko`rsatishni ta`minlashdir. Ovqatlantirish infrastukturasida mehmonxonalar qoshidagi yoki yakka tarzda restoran, bar, kafelar, yaxshi ishlab nafaqat turistlarga, balki mahalliy aholiga xizmat ko`rsatmoqda. Ayrim ovqatlantirish ob`ektlarining ahvoli, xizmat ko`rsatish darajasi talabga javob bermaydi. Agar ovqatlantirish ob`ektlari sanitariya holati nazorat qilinib, ovqatlar va xizmat ko`rsatis

o rqali boshqa mamlakatlarning turistik resurslari haqida tasavvurga ega bo`ladi . Zamon aviy elektron vositalari, shu jumladan, turistik xizmatlar , turistik markazlar haqidagi ma `lumotlar joylashgan millionlab saytlarga ega bo`lgan internet tarmo q lari nafa q at sayoha t va turistik agentliklarni tanlash, h attoki, tur sayohatning chiptalari, xizmatlar uchun t o` lovlarni ham oldindan tayinlab q o` yish mumkin. Turizm tashkilotchilari axborot xizma tidan keng k o` lamda foydalanadilar. Keyingi yillarda respublikamizda turizm infratuzilmasini zamon talabiga moslashtirish maqsadida ko`pgina ishlar kilinmokda. Ayni q sa, O`zbekiston Respublikasi Prezidentining 1995-yil 2-iyundagi ''Buyuk ipak yo`li''ni qayta tiklashda O`zbekiston Respublikasining ishtirokini avj oldirish v

«to`lov»lari to`lashdan uch yil muddatga ozod qilinishi ko`rsatib o`tildi. Hozirgi vaqtda O`zbekistonda turizm bozorida juda keskin raqobat vaziyati hukm surmoqda, shuning uchun iqtisodiy qonunlar, menejment, marketing bilimlarini o`rganmasdan turib, biznesdagi raqobat kurashida g`olib bo`lish mumkin emas. Aynan shu bilimlar turistik biznes mutaxassislariga zarur qarorlarni qabul qilishga, faoliyatini rejalashtirishga xatoliklarga yo`l qo`ymaslikka, korxonani gullab yashnashga imkon yaratadi. Ko`pgina hududlar o`ziga xos qadimiy shaharlar, arxitektura, tarixiy madaniy yodgorliklarga boy hisoblanadi. Turistik infrastruktura rivojlanishi tarixiy o`zlikni manzarasi buzilmasligi kerak. Har bir tashkil etilayotgan yangi turistik markaz (ob`ekt) milliylik bilan uyg`unlashgan, qaytarilmas o`ziga

 turizmda xizmat ko`rsatishning darajasi to`g`risida fikrlarni o`rganish maqsadida turistlar o`rtasida tadqiqotlar o`tkazish;  turistik resurslarr va turistik-ekskursiya xizmatlar bozorining hozirgi davrdagi va istiqboldagi holatini o`rganish va tahlil qilishda marketing usullaridan keng foydalanish;  turistik resurslarn i rivojlantirish bo`yicha optimal boshqarishni tashkil qilish;  milliy turistik resusrlar ni istiqbolda rivojlantirish strategiyasini ishlab chiqish lozim. 3.2. Buxoro turizm resurslarini shakllantirish isti q bollari. Mamlakatimizda turizmni rivojlantirish imkoniyatlari bo`yicha Markaziy Osiyo davlatlari ichida etakchi hisoblanadi. Respublikamiz tarixiy, arxeologik, arxitektura, san`at, musiqa va boshqa turistik resurslarga boy hisoblanadi. Bundan tashqari mamlakatimi

marshrutlarni kengaytirish, turistik xizmatlarni yaxshilash kabi ko`plab muammolarni hal etishimiz kerak. Albatta, bu resurslar asosida turmahsulotlarni shakllantirish va tayyor turmahsulotlarni iste`molchilarga etkazish bu sohada band bo`lgan turoperatorlarning faoliyatiga ham bog`liq bo`lib, hozirgi kunda mamlakatimizdagi turoperatorlik firmalari asosan jo`natish (shop- tur) bilan shug`ullanishi ular faoliyatidagi samaradorlikni etarli darajada ta`min eta olmayapti. Mamlakatga turistlar oqimini kelishini ko`paytirish iqtisodiyotni rivojlanishiga ijobiy ta`sir etishini hisobga olsak, turoperatorlarning asosiy vazifasi tashqaridan keladigan potentsial turistlar uchun barcha imkoniyat va qulayliklarni yaratish va shu orqali ular sonini ko`paytirishga erishishlari lozim. Viloyatda turizmning

resurslardan samarali foydalanishning ikkinchi jihati bu, turistik bozor ni shakllantirish hisoblanadi. Albatta, bu resurslar asosida turmahsulotlarni shakllantirish va tayyor turmahsulotlarni iste`molchilarga etkazish bu sohada band bo`lgan turoperatorlarning faoliyatiga ham bog`liq bo`lib, hozirgi kunda mintaqadagi turoperatorlik firmalari asosan jo`natish (shop- tur) bilan shug`ullanishi ular faoliyatidagi samaradorlikni etarli darajada ta`min eta olmayapti. Mintaqaga turistlar oqimini kelishini kupaytirish iqtisodiyotni rivojlanishiga ijobiy ta`sir etishini hisobga olsak, turoperatorlarning asosiy vazifasi tashqaridan keladigan potentsial turistlar uchun barcha imkoniyat va qulayliklarni yaratish va shu orqali ular sonini ko`paytirishga erishishlari lozim. O`zbekistonda turizmning rivo

XULOSA Mamlakatimizda turizm rivojlanishi jamiyatning yangilanish davriga to`g`ri kelib, u asta-sekinlik bilan sodir bo`layotgan o`zgarishlar jarayonini hisobga olgan holda, uning sifatini yanada yaxshilashga qaratilgan. O`zbekiston sharoitida turizmni hozirgi zamon talablariga javob bera oladigan darajada rivojlantirish uchun etarlicha turistik resurs imkoniyatlari mavjuddir. Turistik resurslardan samarali foydalanish imkoniyatlarini tadqiq etishda, ulardan foydalanishning samaradorligini oshirish yo`llari, ularga ta`sir etuvchi omillar va ularni aniqlash, hamda turistik resurslaridan foydalanish imkoniyatlarini baholash, iqtisodiy samaradorligini oshirishning nazariy va amaliy jihatdan o`rganish natijasida quyidagi xulosalarga kelindi va tavsiyalar ishlab chiqildi: 1. O`zbekistonda turiz

respublikamiz olimlari tomonidan etarli darajada o`rganilmagan. SHunga ko`ra, respublikamizda ushbu mavzuda ilmiy – tadqiqot ishlarini olib borish, uning ko`plab nazariy va amaliy masalalari bo`yicha tegishli taklif va tavsiyalar ishlab chiqilishi lozimdir. 2. Ayni vaqtda milliy iqtisodiyotimizda turizmning o`rniga nazar tashlaganda, shu narsa ko`rinadiki, mavjud resurslardan har doim ham samarali foydalanishga erishilmayapti. Mamlakatimizda turizm rivojlanishi jamiyatning yangilanish davriga to`g`ri kelib, u asta-sekinlik bilan sodir bo`layotgan o`zgarishlar jarayonini hisobga olgan holda uning sifatini yanada yaxshilashga to`g`ri kelmoqda. Rivojlangan mamlakatlar tajribasidan ma`lumki, iqtisodiyotning rivojlanishi turizm sohasi bilan ham bog`liq. SHuning uchun ham, bozor iqtisodiyoti aso

turistik resurslar ga boy bo`lgan mintaqa iqtisodiyotida turizm boshqa tarmoqlar bilan bir qatorda rivojlanib, boshqaruvchi, etakchi tarmo qqa aylanish imkoniyatlari bor. 5. Hozirgi kunda jahon tajribasida turizmning agroturizm shakli keng rivojlanmoqda. Agroturizmni mamlakatimizda rivojlanishi istiqbollari porloq hisoblanadi. Chunki, mamlakatimiz agrar-industrial xo`jalikka ega bo`lib, asosiy mehnat resurslarimiz qishloq xo`jaligida band. Undan tashqari, mamlakatimiz rekreatsiya resurslariga boy hisoblanib, rekreatsiya faoliyati tarmoqlarini rivojlantirish mumkin. Bozor iqtisodiyotiga o`tuvchi mamlakatlar uchun moliyaviy resurs manbalari o`ta zarur hisoblanadi. SHu jihatdan oladigan bo`lsak, agroturizm yuqori daromad keltiruvchi xizmat ko`rsatish sohasi hisoblanadi. Qishloq joylarimiz tur

olib, turistik ob`ektlarni o`rganish va aniqlash, turistik yo`nalishlarni belgilash, ularning hududiylik va majmuaviylik jihatlaridan kelib chiqqan holda xizmat ko`rsatish sohasini yo`lga qo`yish shu kunning asosiy vazifalaridan biri hisoblanadi. O`zbekistonning alohida muhofaza etiladigan tabiiy hududlarida byudjet kamomadi mavjud bo`lganligi sababli ekoturizmning iqtisodiy roli yuqori ahamiyatga ega. S h unisi ham muhimki ekoturizmning rivoji qimmat va keng infrastrukturasi talab etmaydi. Demak ekoturizm bo`lajakda kichik xarajatlar hisobi g a, katta foyda keltiradigan manbaga aylanishi mumkin. 8. Hozirgi vaqtda mamlakatimizda turizmni iqtisodiyotning muhim tarmog`i sifatida shakllantirish uchun hozirgi kundagi qilinadigan xarajatlar albatta kelajakda o`z samarasini beradi. Albatta, bund

Masalan, AQSHda 20 xil kategoriyadagi muhofaza qilish hududlari ajratilgan. Ularga milliy bog`, milliy rezervat, milliy tarixiy joy, milliy yodgorlik, milliy tarixiy bog`, milliy tarixiy yodgorlik, milliy memorial va boshqalar kiradi. SHu kabi bizda ham ayrim qo`riqxonalarni milliy bog`larga aylantirish turizm faoliyatini rivojlantiradi. Annotation OF THE BACHELOR'S GRADUATION QUALIFICATION THESIS OF THE STUDENT OF 3-1TUR-13 GROUP STUDENT UMAROV BARNO Topic: Bukhara region in the effective use of available resources wisely The urgency of the subject . As we all know, the most important source of sustainable development of the economy in the service sector and driving. The world experience of today, this is the formation of the gross domestic product, employment in the industry, and a l

- the essence of tourism resources; - Study of the importance of the tourism resources in the development of tourism in Uzbekistan; - analysis of the status of the tourism resources of Uzbekistan; Bukhara - the tourist studying ways to increase efficiency in the use of resources; Bukhara region's tourism resources and developing prospects The subject of the final qualifying work of the tourism development, improvement of tourist activity in the Republic of the adopted laws, presidential decrees, decisions of the Cabinet of Ministers, as well as developed by the National Company "Uzbektourism" and programs. Experimental objects of the Republic of Uzbekistan, travel companies and tourism organizations, historical and architectural monuments. Experimental methodological and

Experimental conclusions and recommendations as a result of the feasibility of the proposals for improving the tourist activity. Experts tourism resources as follows: tourist resources - natural, historical, social, cultural and other tourists interested in traveling, a person's physical, psychological and mental strength and is able to meet the needs of the development of object said. Recreational activities in the context of tourism resources, including natural and man- made geosystem, landscapes, recreational activities, values and needs of people living in nature, indicating the time using known technology, which can be used to restore health and recreation, recreational activities, ability resources. Tourism resources, tourism product is based on the formation of the essence. Gene

national and international cuisine here, purchase souvenirs and other goods in shops, entertainment centers will be able to rest. The participants of the project "Eternal Bukhara"FTZ4853 dated October 26, 2016, the President shall use all the privileges and preferences. As well as the historical part of the market ( "Shahristan") artisans in the district and will be built off the market. This is the place of 2-storey houses and traditional crafts workshops, souvenir products, embroidery items, books, fruit and vegetables, sweets and other goods will be sold in stores bidder tourists. The above-mentioned projects around July 1 this year to implement the first phase of the project will start in March 2018 and provided the launch. Instead, it should be noted, the last 5-year

important aspect in increasing intensification of globalization and the integration of the national economy. At the same time, the tension in the international competition in this process, each of the international division of labor in the country to fight for the status of its effect on the increase. These factors tourist resources of maintenance of efficiency in the use of the unique properties of extremely important. Seas and oceans, countries, travelers have the opportunity to be involved in a particular place, but in spite of such potential can not be that way node is located at the crossroads of Central Asia. This is not only the movements of goods, technology and equipment for the conversion, but also creates favorable conditions for the development of tourism. For example, Bukhara,

theoretical and practical aspects of the following conclusions and recommendations views: 1. The high potential of tourism resources in Uzbekistan, that there is the presence of cultural and historical monuments, rich historical heritage, religious, environmental, scientific, and a kind of culture and other qualities, the time is adjusted based on the requirements of the development of tourism calls for themselves. Particularly effective use of the potential of tourism resources, the economic reasons for the refusal of the active process, the capacity of the scientists by studying enough. Thus, according to the country to carry out scientific and research work on this subject, a number of theoretical and practical issues of suggestions and recommendations should be developed. 2. At the sam

low share of GDP from tourism services. This indicator is also available tourism resources olmayotganligimizni use. The results proved that the economy of the region, which is rich in tourist resources as well as the development of other sectors of tourism, the manager, the leading network management options Adabiyotlar ro`yxati I. O`zb е kiston R е spublikasi qonunlari 1. O`zb е kiston R е spublikasi Konstitutsiyasi. - T.: O`zb е kiston, 2003. -36 b. 2. O`zb е kiston R е spublikasining "Turizm to`g`risidagi" qonuni. // O`zb е kistonning yangi qonunlari. -T.: Adolat, 2000. - b.131 - 140. II. O`zb е kiston R е spublikasi Pr е zid е nti farmonlari 3. O`zb е kiston R е spublikasi Pr е zid е ntining 1995 - yil 2 - iyundagi “Buyuk Ipak yo`li”ni qayta tiklashda O`zb е kiston R е spublika

6. O`zb е kiston R е spublikasi Vazirlar Mahkamasining 1998 - yil 8 - avgustdagi “Turistik tashkilotlar faoliyatini takomillashtirish to`g`risida" gi qarori. // Xalq so`zi, 1998. 9 - avgust. IV. O`zb е kiston R е spublikasi Pr е zid е nti asarlari 7. Karimov I. Mamlakatimiz taraqqiyotining qonuniy asoslarini mustahkamlash faoliyatimiz m е zoni bo`lishi darkor. // Xalq so`zi, 2006. 25 - f е vral. 8. Karimov I. Erishilgan yutuqlarni mustahkamlab, yangi marralar sari izchil harakat qilishimiz lozim. // Xalq so`zi, 2006. 11 - f е vral. 9. Karimov I. Inson, uning huquqi va erkinliklari hamda manfaatlari - eng oliy qadriyat. // Xalq so`zi, 2005. 9 -d е kabr. 10. Karimov I. Bizning bosh maqsadimiz - jamiyatni d е mokratlashtirish va yangilash, mamlakatni modernizatsiya va isloh etishdir. -T.:

2 1 . Одинцов А.А. Менеджмент организации. Введение в специальность. Учеб. пособ. - М.: Экзамен, 2004 , - 3 97 с. 2 2 . Козырев В.М., Зорин И.В., Сурин А.И. и др. Менеджмент туризма. Экономика туризма. Учебник (серия менеджмент туризма) (ГРИФ). - М.: Финанс ы и статистика, 2004. - 253 с. 23 . Александров А.Ю. Международный туризм. Учеб. Изд. Гриф. Мо. - М.: аспект. Пресс , 200 4 . - с. 400 2 4. Сенин В.С. Организация международного туризма . - М .: Финанс ы и статистика, 200 4 . - 400 с. 2 5. Гуляев В.Г. Правовое регулирование туристской деятельности. - М.: Финансы и статистика, 2003. - 304 с. 26. Янкевич В.С. Маркетинг в гостиничной индустрии и туризме. - М.: Финансы и статистика, 2003. - 415 с. 2 7 . Валдайцев С.В., Воробьев П.П. Инвестиции. Учебник. - М.: ТК Венби, издательство Проспект

VI. O`quv qo`llanmalar 36. A. B е kmurodov, M. Boltabo е v, B. Amonba е v, M. Toshxo`ja е v. O`zb е kiston iqtisodiyotini liberallashtirish yillarida. 1 - qism. Makroiqtisodiy siyosat va iqtisodiy islohatlar. T.: TDIU. - 2005, 59 b. 37. A. B е kmurodov, R. Xakimov, B. Safarov, G. Zaxidov. O`zb е kiston iqtisodiyotni liberallashtirish yillarida. 2 - qism. Qishloq xo`jaligida iqtisodiy isloxatlar va fermerlik harakati. T.: TDIU. - 2005, 66 b. 38. A. B е kmurodov, S. Sattorov, J. To`ra е v, Q. Soli е v,S. Ro`zi е v. O`zb е kiston iqtisodiyotini liberallashtirish yillarida. 3 - qism. Kichik bizn е s va tadbirkorlik rivoji - davr talabi. T.: TDIU. - 2005, 66 b. 39. A. B е kmurodov, R. Toji е v, X. Qurbanov, M.Alimardonov. O`zb е kiston iqtisodiyotini liberallashtirish yillarida. 4 - qism. Moliy

4 8 . Жукова . М.Ж. Менеджемент в туристском бизнесе. Учебн ое пособие. - М .: Финансы и статистика, 2005. - 288 с. 4 9 . Жукова М.Ж. Индустрия туризма: менеджмент организаци и . - М .: Финансы и статистика, 2004. - 200 с. 50 . Ушаков Д.С. Техн о логи я выездного туризма. Учебн ое пособие . - М .: Финансы и статистика, 2005 . - 240 с. 51 . Сапожникова . Е.Н. Страноведение . Теория и методика туристского изучения стран . - М .: Финансы и статистика, 2005 . - 240 с. 5 2 . Александров А.Ю. Международный туризм. Учебное пособие для ВУЗов. - М . : Аспект Пресс, 200 4 . - 470 с. 5 3 . Юрьев А.П. Планирование туризма. Учебное пособие. - Донецк , 2004. - 288 с. 54. Дурович А.П. Маркетинг в туризме. Учебное пособие 3 - е изд., стереотип., (ГРИФ). - М .: Финансы и статистика, 200 4 . 496 с . 5 5. Во

65. Opperman, Martin and Kye - Sung Chon. Successful Tourism Management: Fundamentals of Tourism - New Delhi: Sterling Publish. Private LTD., 2002. - 258 р. 66. Tourism, Crime and International Security Issues / md. By Abraham Pizam and Yoe / Mans Fold. Chichester; John Wiley Sons, 2001 - 269 р. 67 . Bonifase, Priseilla. Managing Quality Cultural Tourism - London, 2001 - 223 р. VII. Ilmiy manografiyalar, maqolalar va boshqa asarlar 68. Перспективы развития международного туризма. Материалы V - Международной научно - практический конференции студентов и молодых ученых. - Донецк. 2002. 69. Turistik faoliyatda soliq muammolari va ularni tartibga solish. Xalqaro ilmiy - amaliy anjuman. -T.: 2002. 70. Xalqaro bozorda milliy turizm. O`zb е kiston iqtisodiy axborotnomasi. 2001. № 1 - 2. 71. Xalqa

Купить