Buyuk Ipak yo‘lida savdo yonalishlari va yo‘l tarmoqlari - Экономика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.6MB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Ноябрь 2026
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Экономика

Buyuk Ipak yo‘lida savdo yonalishlari va yo‘l tarmoqlari

Купить

Buyuk Ipak yo’li da savdo
yonalishlari va yo’l tarmoqlari

Buy uk I pak y o‘li insoniy at t arixidagi
eng mashhur sav do y o‘lidir.

Bir vaqtlar
savdogarlar u bo'ylab
Tinch okeani
qirg'oqlaridan O'rta er
dengizigacha
o'tishgan. Fazo va
zamon yo'lida
shaharlar va butun
tsivilizatsiyalar tug'ildi,
gullab-yashnadi va
vafot etdi.

Buy uk I pak y o'li t arixi

Buy uk ipak y o‘lining
boshlanishi miloddan av v algi II
asrga t o‘g‘ri k eladi, X it oy el chisi
Chjan . Tsy an diplomat ik
missiy a bilan Mark aziy Osiy o
mamlak at lariga t ashrif buy urdi.
2-asrgacha. Miloddan avvalgi.
Evropadan Osiyo mamlakatlariga
yo'l Xitoy chegaralarida tugaydi,
chunki Osiyoning tog' tizmalari -
Qorakorum, Tyan-Shan, Kun-Lun ,
Himoloy, Hindukush - qadimgi va
boy Xitoy sivilizatsiyasini butun
dunyodan yashirgan.


Buyuk Yoʻlning paydo boʻlishiga sabab
Oʻrta Osiyo togʻlarida oʻsha davrda
Sharqda juda qadrlangan lapis lazuli,
nefrit, karnelian, firuza kabi yarim
qimmatbaho toshlar konining
oʻzlashtirilishi boʻlgan. Buyuk Ipak
yo'lining ko'plab nomlari bor edi:
"Turkuaz yo'li", "Lapis Lazuli yo'li", "Neft
yo'li". Qimmatbaho toshlar har doim
barcha mamlakatlarda talabga ega
bo'lgan, ular Sharqda ayniqsa
qadrlangan. Nefrit tosh Xitoy
imperatori saroyida juda qadrlangan.
Carnelian ham keng tarqalgan edi.
Baqtriyadan Gʻarbiy Osiyoga olib
kelingan. Turkuaz ko'pincha Xorazmdan
eksport qilinardi, unga bo'lgan talab
boshqa toshlarga qaraganda bir oz past
edi.

Ipak y o'li t ov arlari

Buyuk Ipak yo'li bo'ylab O'rta
Osiyodan nafaqat toshlar
tashilgan. Ma’lumki, zotli otlar
ham tashib kelingan. Ular Xitoyga
olib ketilgan. Shuningdek, shisha,
mis, jundan yasalgan turli
buyumlar, harbiy texnika, meva-
sabzavot, gilam, paxta
mahsulotlari, semiz dumli qoʻylar,
ovchi itlar, sherlar va hatto
qoplonlarni ham olib ketishgan.
Xitoydan asosan ipak, chinni idish-
tovoq, metall idishlar, pardoz-
andoz buyumlari eksport qilingan.
Choy, guruch, lak mahsulotlari, fil
tishlari, toshbaqa qobig'i,
ziravorlar va boshqalar.


Xitoyga Oʻrta Osiyo va
Sharqiy Oʻrta yer
dengizidan turli xil jun
mahsulotlari – gilamlar,
pardalar, koʻrpa-toʻshaklar,
gilamlar kelgan. Ular jun,
zig'ir, gilam ishlab chiqarish
va gilam to'qish texnikasini
yaxshi bilmagan
xitoyliklarda katta taassurot
qoldirdi. Parfiya gobelen
matolari va gilamlari
Qadimgi Xitoyda juda
qadrlangan.


Xitoydan karvonlar G'arbga mashhur xitoy chinni idishlarini - vazalar, kosalar,
ko'zoynaklar, idish-tovoqlar, oqlangan naqshli qor-oq rangni olib kelishdi. Faqat
Xitoyda ular eng yaxshi va eng zo'r chinni yasash sirini bilishgan, shuning uchun u
Evropa bozorlarida juda qimmat edi. Bu metalldan yasalgan bronza zargarlik
buyumlari va boshqa buyumlar, turli bezakli bronza oynalar, soyabonlar, mashhur
Xitoy laklaridan tayyorlangan buyumlar, dori-darmonlar, parfyumeriya mahsulotlari
ham eksport qilingan.

Buy uk ipak y o‘lidagi mamlak at lar v a shaharlar

Shaharning Buyuk Ipak yo'li turli yo'nalishlarni o'z ichiga olgan va bundan tashqari, bir nechta marshrut
variantlari mavjud edi. Eng mashhur marshrut X i t oy ni ng gʻarbiy qismidan hozirgi Qozogʻist onning Olma-
Ot a shahri orqali oʻt gan. Qirg‘izist on orqali ham yo‘l bor edi. Shundan soʻng savdogarlar Samarqand,
Buxoro, Marv orqali Kaspiy dengizi boʻylab Oʻrta yer dengizigacha borgan. Bundan tashqari, kamroq
mashhur cho'l yo'li bor edi: Qozog'istonning g'arbiy qismi orqali quyi Volga va undan keyin Qora dengizga.

Ushbu savdo yo'llari II asrdan XV asrgacha mavjud bo'lgan. Shu bilan birga, Ipak yo'li hech qachon bir butun
bo'lmagan. Dunyoning bir burchagidan boshqasiga barcha tovarlar vositachilar orqali yetib borardi. Ipak
yoʻli t arixida bir necha mart a y oʻllar t oʻliq yagona dav lat t omonidan nazorat qilingan. Bu VI asrda Turk
xoqonligi, XIII asrda Mo‘g‘ullar imperiyasi va XIV asrda Temur saltanati davrida sodir bo‘lgan.


Buy uk I pak y o‘lini ng muhi m y ut ug‘i
shundan iborat k i, ishlab chiqilgan
marshrut lar t ufay l i Osiy oda k o‘pl ab
shaharlar pay do bo‘l di , y o‘llar,
mehm onxonalar, omborlar v a
boshqa k o‘p narsalar barpo et i ldi.
Ko'pgina shaharlar sayohatchilar
uchun maxsus yaratilgan. To'xtash
vaqtida ular yo'lda charchagan
hayvonlarni almashtirishga,
qo'riqchilarni yollashga va yuklarni
tushirishga muvaffaq bo'lishdi.
Shuningdek, o'rta asr savdogarlari
tufayli cheklar paydo bo'ldi:
savdogarlar uchun pulni kvitansiya
bilan topshirish, keyin esa boshqa
shahardagi ishonchli odamdan pul
olish qulay edi.


Yevroosiyo bo'ylab sayohat qilgan savdogarlar
madaniy bilimlar, texnologiya va diniy ta'limotlar bilan
o'rtoqlashdilar. Nafaqat savdogarlar, balki yozuvchilar,
jangchilar, olimlar ham yo‘lga chiqishdi. Buyuk Ipak
yo‘lining tarixi juda qadimiydir. Yevropa faqat
marshrutlarni bosib o'tgan sayohatchilar tufayli Sharq
madaniyatini o'rganishga muvaffaq bo'ldi. Misol
uchun, porox , biz bil gani mi zdek , X it oy da ix t iro
qilingan, l ek in y ev ropal ik lar bu haqda bil ishganida,
birinchi o'qot ar qurollar y arat ilgan.

Buyuk Ipak yo'li XV asrda, navigatsiya rivojlangan
davrda talab qilinmay qoldi. Kemalar Fors ko'rfazi
orqali Osiyodan Yevropaga yuklarni ancha tezroq
yetkaza oldi. Arablar birinchi bo'lib dengiz orqali
yuklarni etkazib berishni boshladilar va shundan
keyingina Vasko da Gama Osiyoga yo'l ochdi.

Quruqlikdagi marshrutlar e'tibordan chetda qoldi va
Markaziy Osiyo endi sivilizatsiyalar chorrahasi emas
edi. Biroq, gullagan davrning ko'plab dalillari saqlanib
qolgan. Bir paytlar fil suyagi, tilla, moʻyna va boshqa
buyumlardan iborat ulkan karvonlar Osiyo yoʻllarini
bosib oʻtgan. Savdo-sotiq aloqalari orqali
madaniyatlar, xalqlar yaqinlashdi. Natijada hozirgi
zamondan oldingi tarix yaratildi.


Buy uk I pak y o'li bugungi k unda

Buy uk Ipak y o'li bo'y lab y urish
k o'p y o'llardan biri orqali
Mark aziy Osiy odan o't ishni
anglat adi. Va agar siz ulardan
kamida bittasi bo'ylab borsangiz,
qadimgi savdogarlarning
afsonaviy yo'lini takrorlashingiz
mumkin bo'ladi. Garchi aslida bu
shunchaki savdo yo'llari bo'lsa-da,
yo'lda siz ko'plab diqqatga sazovor
joylarni ko'rishingiz va Buyuk Ipak
yo'li bo'ylab sayr qilish kabi ajoyib
tadbirda ishtirok etishingiz
mumkin bo'ladi.

Et iboringiz
uchun
rahmat

Buyuk Ipak yo‘lida savdo yonalishlari va yo‘l tarmoqlari

Купить