Бюджет ташкилотларида асосий воситалар ва номоддий активлар ҳисоби - Экономика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	103.9KB
Покупки	0
Дата загрузки	07 Апрель 2024
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Экономика

Бюджет ташкилотларида асосий воситалар ва номоддий активлар ҳисоби

Купить

Мавзу: Бюджет ташкилотларида асосий воситалар ва номоддий активлар ҳисоби

Режа • Бюджет ташкилотларида асосий восита ва номоддий активлар ҳисобини ташкил этишнинг мақсади, вазифалари . • Асосий воситалар ва номоддий активларнинг аналитик ва синтетик ҳисоби. • Бюджет ташкилотларида асосий воситаларни баҳоланиши ва бухгалтерия ҳисобида акс эттирилиши. • Бюджет ташкилотларида асосий воситалар ва номоддий активларни кирим қилиниши ҳамда ҳисобдан чиқарилиши ҳисоби. • Бюджет ташкилотларида асосий воситаларнинг эскириши ҳисоби. • Бюджет ташкилотларида асосий воситаларни таъмирлаш харажатлари ҳисоби. • Асосий воситалар инвентаризацияси ҳисоби.

Асосий воситалар – қонунчиликка мувофиқ зиммасига юклатилган вазифаларни амалга ошириш мақсадида ташкилот томонидан узоқ вақт давомида (бир йилдан ортиқ) фойдаланадиган, шунингдек, ижарага бериши мумкин бўлган моддий активлардир.01 07 13 11 0608 1E15 09 13

Қиймати ва хизмат муддатидан қатъи назар, қуйидагилар асосий воситалар таркибига киради: Қишлоқ хўжалиги машиналари ва ускуналари Катта ёшдаги ишчи ва маҳсулот берувчи ҳайвонлар (шу жумладан, майдаси ҳам) Кутубхона фондлари Музей бойликлари (музей экспонатларидан ташқари) Ҳайвонот олами экспонатлари ва намунавий лойиҳалаштиришга оид ҳужжатлар23 08 23 27 0419 27 29 2C 0D0B

Хизм ат м уд дати ва қийм атид ан қатъи назар, қуйидагилар асосий воситалар таркибига киритилм айд и:Махсус асбоблар ва мосламалар (муайян буюмларни туркумлаб ва ёппасига ишлаб чиқариш учун ёки якка тартибдаги буюртмаларни тайёрлаш учун мўлжалланган, мақсадли йўналтирилган асбоблар ва мосламалар); Махсус ва санитария кийим-кечаклари, махсус пойабзаллар; Кўрпа-тўшак анжомлари; Ёзув-чизув анжомлари (калькуляторлар, стол устига қўйиладиган асбоблар ва бошқалар); Ошхона анжомлари, шунингдек ошхона учун дастурхон-сочиқлар; Тикланиши бўйича харажатлар қурилиш-монтаж ишлари таннархига киритиладиган вақтинчалик (нотитул) иншоотлар мосламалар ва қурилмалар; Бир йилдан кам фойдаланиш муддатига эга бўлган алмаштириладиган ускуналар; Ов қуроллари (траллар, тўрлар, қармоқлар, матраплар ва бошқалар) ва

Асосий воситалар қонунчилик (“1 январь ҳолати бўйича асосий фондларни ҳар йили қайта баҳолашни ўтказиш тартиби тўғрисида” Низом) да белгиланган тартибда ҳар йили қайта баҳоланади. Асосий фондлар қийматини қайта баҳолаш ҳар йили (жорий йилнинг 1 февралигача) 1 январь ҳолати бўйича қайта баҳолашни ўтказиш даврида нархлар даражасидан келиб чиқиб ўтказилади. 1 январь ҳолати бўйича асосий фондларни ҳар йили қайта баҳолаш олдинги қайта баҳолаш натижасида олинган объектларнинг дастлабки (тикланиш) қийматидан, йил давомида келиб тушган асосий фондлар бўйича эса - ҳарид қилиш қийматидан амалга оширилади.1C 15 2806 06 18 1B 15 0A 08 18 03 0A 18

Асосий воситаларни таъмирлаш ЎртачаЖорий Капитал2E 11 06 2F 30 27

011 “Нотурар жой иморатлар”; 012 “Иншоотлар”; 013 “Машина ва жиҳозлар”; 015 “Транспорт воситалари”; 018 “Кутубхона фонди”; 019 “Бошқа асосий воситалар”.Бухгалтерия ҳисобида асосий воситаларнинг синтетик ҳисоби 01 “ Асосий воситалар ” счётида юритилади. 01 “ Асосий воситалар ” счёти қуйидаги субсчётларга бўлинади: 010 “ Турар-жой иморатлар ” ;

Асосий воситалар қуйидагилар натижасида ташкилот балансига кирим қилинади: Олди-сотди шартномаси бўйича объектни сотиб олиш; Капитал қўйилмалар тугаганидан сўнг тикланган объектни қабул қилиш-топшириш; Асосий воситаларнинг ортиқча (ҳисобга олинмаган) объектларини аниқлаш;Беғараз келиб тушиш; Товар-моддий заҳиралар таркибидан ўтказиш; Қонунчиликда назарда тутилган бошқа ҳоллар.2E 1508 2F0C03 0D 2C 0D 1C 0D 01 30 3E0D12

Асосий воситалар киримини бухгалтерия хужжатларида акс эттиришнинг схематик кўриниши Асосий воситаларни киримига оид бошланғич хужжатлар (юк хати ва бошқалар) АВ-1 шаклдаги бюджет ташкилотларида асосий воситаларни қабул қилиш- топшириш тўғрисида далолатнома АВ-3-сон шаклдаги қўшимча қурилган, қўшимча асбоб-ускуналар билан жиҳозланган, реконструкция ёки модернизация қилинган асосий воситаларни қабул қилиш-топшириш бўйича далолатнома АВ-6, АВ-8, АВ-9 – сон шаклдаги инвентар карточкалар АВ-10 шаклдаги инвентар карточкалар рўйхати 274 – сон шаклдаги 6-мемориал ордер 308 – сон шаклдаги бош журнал китоби Ҳисобот шакллари ( баланс, 5-сон шаклдаги номолиявий активлар харакати тўғрисида ҳисобот ва бошқалар)

№ Муомалалар мазмуни Дт Кт Асос бўлувчи хужжат Олди-сотди шартномаси бўйича объектни сотиб олиш 1. Асосий воситалар сотиб олинганда: а) сотиб олинган асосий воситаларнинг қийматига (сотиб олиш нархи, шунингдек, етказиб бериш ва бошқа қўшимча харажатлар) 072 15, 16 ва 17- счётларнинг тегишли субсчётлари Юк хати, бажарилган ишларни қабул қилиш топшириш далолатномалари, ва бошқалар. б) Асосий воситани дастлабки қиймати бўйича кирим қилиниши 01-счётнинг тегишли субсчётлари 072 АВ-1 шаклдаги бюджет ташкилотларида асосий воситаларни қабул қилиш-топшириш тўғрисида далолатнома Капитал қўйилмалар тугаганидан сўнг тикланган объектни қабул қилиш-топшириш 2. Ташкилотнинг ўзи томонидан, шунингдек, пудрат шартномасига асосан бино-иншоатларни қурилиш ишлари амалга оширилганда (ҳақиқий харажатлар суммасиг

Беғараз келиб тушиш Асосий воситалар беғараз олинганда: а) белгиланган тартибда аниқланган бозор қиймати бўйича 072 262 Юк хати ёки бошқа хужжатлар б) етказиб бериш ва бошқа қўшимча харажатлар суммасига (агар амалга оширилса) 072 15, 16 ва 17- счётларнинг тегишли субсчётлари Бажарилган ишларни қабул қилиш топшириш далолатномалари, ва бошқалар. в) асосий воситани дастлабки қиймати бўйича кирим қилиниши 01-счётнинг тегишли субсчётлари 072 АВ-1 шаклдаги бюджет ташкилотларида асосий воситаларни қабул қилиш-топшириш тўғрисида далолатнома Товар-моддий заҳиралар таркибидан ўтказиш Моддий қийматликлар товар – моддий захиралар таркибидан асосий воситаларга ўтказилганда: а) товар – моддий захиралар хақиқий қиймати бўйича 072 06-счётнинг тегишли субсчётлари Бухгалтерия маълумотномалари б) товар – мод

Бюджет ташкилотларда асосий воситаларининг эскириши “Бюджет ташкилотларининг асосий воситаларининг эскиришини аниқлаш ва бухгалтерия ҳисобида акс эттириш тартиби тўғрисидаги Низом (Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигида 2009 йил 30 октябрда 2028-сон билан рўйхатга олинган)га мувофиқ асосий воситаларининг йиллик эскириш меъёрларидан келиб чиққан ҳолда, ҳар йили аниқланади ва ҳар ойда шу ташкилотларнинг бухгалтерия ҳисоби ва ҳисоботида акс эттирилади. 01 31 2A 06080E06 2E03 0E 10 10 15

Эскириш қуйидаги асосий воситалар бўйича аниқланмайди: архитектура ва санъатнинг ноёб ёдгорликлари бўлган иморатлар ва иншоотлар, кабинет ва лабораторияларда жойлашган ўқув ишлари ва илмий мақсадларда фойдаланиладиган жиҳозлар, экспонатлар, нусхалар, амалдаги ва амал қилмаётган моделлар, макетлар ва бошқа кўргазмали қўлланмалар, маҳсулдор қора моллар, ҳайвонот олами экспонатлари (ҳайвонот боғи ва шунга ўхшаш ташкилотларда), фойдаланиш мумкин бўлган ёшга етмаган кўп йиллик кўчатлар, кутубхона фондлари, фильмлар фонди, саҳнага қўйиш ускуналари, бадиий ва музей буюмлари.

Асосий воситаларнинг эскириши бўйича синтетик ҳисоби 02 “ Асосий воситаларнинг эскириши ” счётида қуйидаги субсчётларга бўлинган ҳолда акс эттирилади: 020 “ Турар-жой иморатларнинг эскириши ” ; 021 “ Нотурар жой иморатларнинг эскириши ” ; 022 “ Иншоотларнинг эскириши ” ; 023 “ Машина ва жиҳозларнинг эскириши ” ; 025 “ Транспорт воситаларининг эскириши ” ; 029 “ Бошқа асосий воситаларнинг эскириши ” .

АВ-6, АВ-8, АВ-9 – сон шаклдаги инвентар карточкалар 274 – сон шаклдаги мемориал ордер 308 – сон шаклдаги бош журнал китоби Ҳисобот шакллари ( баланс ва бошқалар)Бухгалтерия расчётлари, маълумотномалари Асосий воситалар эскириши ҳисобини хужжатлаштиришинг схематик кўриниши

№ Муомалалар мазмуни Дт Кт Асос бўлувчи хужжат 1. Асосий воситаларга эскириш ҳисобланиши (ҳар ойда) 231, 241, 251, 261 ёки 271 субсчётларн инг тегишлиси 02- счётнинг тегишли субсчётлари Бухгалтерия расчётлари, маълумотномалари 2. Бошқа ташкилотлардан беғараз олинган ва аввал фойдаланишда бўлган асосий воситалар-инвентар объектлар келиб тушганда: а) дастлабки (тикланиш) қийматидан эскиришини айирган ҳолда 01-счётнинг тегишли субсчётлари 262 АВ-1 шаклдаги бюджет ташкилотларида асосий воситаларни қабул қилиш- топшириш тўғрисида далолатнома б) эскириш суммасига 01-счётнинг тегишли субсчётлари 02- счётнинг тегишли субсчётлари Бухгалтерия маълумотномаси 3. Қайта баҳолаш натжасида асосий воситани эскириш суммасини ошиши 28-счётнинг тегишли субсчётлари 02-счётнинг тегишли субсчётлари Бухгалтерия м

Бюджет ташкилотларида асосий воситаларни ҳисобдан чиқарилиши “ Асосий воситаларни балансдан чиқариш тартиби тўғрисида Низом ” (ЎзР Молия вазирининг 2004 йил 16 августдаги 101-сон Буйруғи билан тасдиқланган) га ва бошқа қонуний хужжатларга асосан тартибга солинади.0102 11 31 1C 210B 32 07 25481A 0811171E0F 06 1F

тугатиш беғараз беришсотиш камомад ёки йўқотишнинг аниқланиши Қонунчилик да назарда тутилган бошқа ҳолларАсосий воситаларни ташкилот балансидан чиқарилиши06 15 15 0F0D 0A 10 0812 3E 03 06 15 14 02 07 08 0F09 1C

Асосий воситалар қуйидаги ҳолларда уларни тугатиш муносабати билан балансдан ҳисобдан чиқарилиши мумкин: Белгиланган хизмат муддати тугаганидан (тўлиқ эскириш ҳисоблаб ёзилганидан) кейин; Жисмоний эскириш, ҳалокатлар, табиий офатлар, фойдаланишнинг рисоладаги шарт-шароитларини бузиш оқибатида яроқсиз ҳолга келганлари; Маънан эскирганлари; Тегишли давлат органларининг қарорлари бўйича чиқиб кетадиганлари; Корхона ва ташкилотларнинг қурилиши, кенгайтирилиши, реконструкция қилиниши, замонавийлаштирилиши ва техник қайта жиҳозланиши муносабати билан чиқиб кетадиганлари.1C 15 01 26 4A 0E 0A 2408 30 0A 2C 0E050A 04

Бюджет ташкилотларида асосий воситаларни сотиш “Бюджет ташкилотлари ва давлат унитар корхоналарининг асосий воситаларини ҳамда қурилиши тугалланмаган бъектларини сотиш, шунингдек уларни сотишдан тушган пул маблағларини тақсимлаш тартиби тўғрисида Низом” (Вазирлар Маҳкамасининг 2009 йил 31 декабрдаги 343-сон қарори билан тасдиқланган)га асосан тартибга солинади.

Бюджет ташкилотларининг асосий воситалари (бино, иншоотлардан ташқари) бюджет ташкилотлари томонидан юқори ташкилот билан келишган ҳолда, юқори ташкилот бўлмаган тақдирда - қонун ҳужжатларига мувофиқ мустақил равишда сотилади. Бунда: Бир инвентар объектнинг қолдиқ қиймати Ўзбекистон Республикасида белгиланган энг кам ойлик иш ҳақининг (бюджет ташкилоти томонидан сотиш тўғрисида қарор қабул қилинган пайтда) юз баравари миқдоридан ортиқни ташкил этадиган автомототранспорт воситалари, шунингдек бошқа асосий воситалар асосий воситалар қийматини баҳолаш ташкилотлари томонидан баҳолангандан кейин оммавий савдоларда сотилиши керак Бир инвентар объектнинг қолдиқ қиймати Ўзбекистон Республикасида белгиланган энг кам ойлик иш ҳақининг (бюджет ташкилоти томонидан сотиш тўғрисида қарор қабул қилинган

Бинолар ва иншоотларни (шу жумладан, қурилиши тугалланмаган бинолар ва иншоотларни) сотишдан тушган маблағлар Давлат мулки қўмитасининг махсус ғазначилик ҳисоб рақамида жамланади ва улар, сотиб олиш манбаларидан қатъи назар, Давлат мулки қўмитаси томонидан хусусийлаштиришдан тушган маблағлар сифатида тақсимланади. Бюджет ташкилотларининг асосий воситаларини сотишдан тушган маблағлар Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги Ғазначилигининг тегишли бўлинмаларида очилган шахсий ҳисоб рақамларида жамланади. Кўрсатиб ўтилган маблағлар бюджет ташкилотлари томонидан қуйидаги тартибда тақсимланади: 50 фоизи - тегишли бюджет даромадига ўтказилади; 50 фоизи - бюджетдан ташқари маблағлар бўйича бюджет ташкилотларининг Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги Ғазначилигининг тегишли бўлинмаларида очилга

Инвентаризация натижасида асосий воситалар бўйича камомад ёки йўқотишнинг аниқланиши улан ундирилиши “Инвентаризация жараёнида аниқланган мол-мулк камомади ва ортиқчасининг бухгалтерия ҳисоби ва солиққа тортиш тартиби тўғрисидаги Низом” (Молия вазирлиги, Давлат Солиқ қўмитаси, Меҳнат ва аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш вазирлигининг 2004 йил 10 мартдаги 37, 2004-26, 20/1- сонли қарори билан тасдиқланган) га асосан тартибга солинади.38 15 1E1203 13 140B0F0D15 35 24 11 0F 0F

Бюджет ташкилотларида асосий воситаларни ҳисобдан чиқариш тўғрисидаги далолатнома (АВ-4-сон шакл, бюдж.) Бюджет ташкилотларида транспорт воситаларини ҳисобдан чиқариш тўғрисидаги далолатнома (АВ- 4а-сон шакл, бюдж.) АВ-6, АВ-8, АВ-9 – сон шаклдаги инвентар карточкалар 438 – сон шаклдаги 9-мемориал ордер 308 – сон шаклдаги бош журнал китоби Ҳисобот шакллари ( баланс, 5-сон шаклдаги номолиявий активлар харакати тўғрисида ҳисобот ва бошқалар) Адабиётларни ҳисобдан чиқариш бўйича далолатнома (444-сон шакл) Асосий воситаларни ташкилот балансидан чиқарилишини хужжатлаштиришнинг схематик кўриниши.

№ Муомалалар мазмуни Дт Кт Асос бўлувчи хужжат Тугатиш ҳисобига асосий воситаларни ҳисобдан чиқариш 1. Тугатилиши муносабати билан асосий воситаларни ҳисобдан чиқарилиши: а) ҳисобланган эскириш суммасини ҳисобдан чиқарилиши 02-счётнинг тегишли субсчётлари 01-счётнинг тегишли субсчётлари АВ-4-сон шакл, бюдж, АВ-4а-сон шакл, бюдж, 444-сон шаклдаги далолатномалар б) қолдиқ қийматини ҳисобдан чиқарилиши 231, 241, 251, 261 ёки 271 субсчётларнин г тегишлиси 01-счётнинг тегишли субсчётлари АВ-4-сон шакл, бюдж, АВ-4а-сон шакл, бюдж, 444-сон шаклдаги далолатномалар в) всосий воситаларни тугатилиши муносабати билан кейинчалик фойдаланишга яроқли бўлган товар-моддий заҳираларни кирим қилиниши: - қолдиқ қиймати доирасида; 06-счётнинг тегишли субсчётлари 231, 241, 251, 261 ёки 271 субсчётларнинг тегишл

Асосий воситани сотилиши ҳисобига ҳисобдан чиқарилиши Асосий воситаларни сотилиши: 1) бино ва иншоотлар (чет элда жойлашганларидан ташқари): а) ҳисобланган эскириш суммасини ҳисобдан чиқарилиши 02-счётнинг тегишли субсчётлари 01-счётнинг тегишли субсчётлари АВ-4-сон шакл, бюдж, Бухгалтерия маълумотномаси б) қолдиқ қийматини ҳисобдан чиқарилиши 231, 241, 251, 261 ёки 271 субсчётларни нг тегишлиси 01-счётнинг тегишли субсчётлари АВ-4-сон шакл, бюдж, Бухгалтерия маълумотномаси 2) қолган асосий воситалар (чет элда жойлашганларидан ташқари): а) дастлабки қийматини ҳисобдан чиқарилиши 201 01-счётнинг тегишли субсчётлари АВ-4-сон шакл, бюдж, Бухгалтерия маълумотномаси б) ҳисобланган эскириш суммасини ҳисобдан чиқарилиши 02-счётнинг тегишли субсчётлари 201 АВ-4-сон шакл, бюдж, Бухгалтерия маълумот

е) бюджетга ҳисобланган суммаларни ўтказиб берилиши 160 113 Шахсий ҳисобварақдан кўчирма ж) асосий воситаларни сотилишидан кўрилган ижобий молиявий натижа (даромад) 201 272 Бухгалтерия маълумотномаси з) асосий воситаларни сотилишидан кўрилган салбий молиявий натижа (зарар) 231, 241, 251, 261 ёки 271 субсчётларни нг тегишлиси 201 Бухгалтерия маълумотномаси 3) чет элда жойлашган ташкилотларнинг асосий воситалари (бино ва иншоотлардан ташқари): а) дастлабки қийматини ҳисобдан чиқарилиши 201 01-счётнинг тегишли субсчётлари АВ-4-сон шакл, бюдж, АВ-4а-сон шакл бюдж, Бухгалтерия маълумотномаси б) ҳисобланган эскириш суммасини ҳисобдан чиқарилиши 02-счётнинг тегишли субсчётлари 201 АВ-4-сон шакл, бюдж, АВ-4а-сон шакл бюдж, Бухгалтерия маълумотномаси в) асосий воситаларнинг сотиш қиймати 15-счётнин

Беғараз бериш ҳисобига ҳисобдан чиқариш Асосий воситалар беғараз берилганда а) ҳисобланган эскириш суммасини ҳисобдан чиқарилиши 02- счётнинг тегишли субсчётла ри 01- счётнинг тегишли субсчётла ри Юк хати, Далолатномалар, бухгалтерия маълумотномаси б) қолдиқ қийматини ҳисобдан чиқарилиши 231, 241, 251, 261 ёки 271 субсчётла рнинг тегишлис и 01- счётнинг тегишли субсчётла ри Юк хати, Далолатномалар, бухгалтерия маълумотномаси

Камомад ёки йўқотишнинг аниқланиши ҳисобига ҳисобдан чиқариш Инвентаризация натижасида камомад чиққан асосий воситалар суммасига (агарда моддий жавобгар шахсдан ундирилмаса): а) ҳисобланган эскириш суммасини ҳисобдан чиқарилиши 02-счётнинг тегишли субсчётлари 01-счётнинг тегишли субсчётлари Далолатномалар, бухгалтерия маълумотномаси б) қолдиқ қийматини ҳисобдан чиқарилиши 231, 241, 251, 261 ёки 271 субсчётларн инг тегишлиси 01-счётнинг тегишли субсчётлари Далолатномалар, бухгалтерия маълумотномаси Инвентаризация натижасида камомад чиққан бюджет маблағлари ҳисобидан сотиб олинган ёки сотиб олиниш манбаси ноаниқ бўлган асосий воситалар суммасига (агарда моддий жавобгар шахсдан ундирилса): а) ҳисобланган эскириш суммасини ҳисобдан чиқарилиши 02-счётнинг тегишли субсчётлари 01-счётнинг тегишли

г) айбдор шахс томонидан ташкилот кассасига камомад суммасининг тўланиши 120 170 Касса кирим ордери д) камомад суммасини ҳисобвараққа кирим қилиниши 113 120 Касса чиқим ордери е) маблағларни бюджет даромадига ўтказиб берилиши 160 113 Шахсий ҳисобварақдан кўчирма Моддий жавобгар шахс камомад чиқишида айбдор деб тан олинган ҳолда (агарда асосий восита бюджетдан ташқари маблағлар ҳисобидан харид қилинган бўлса): а) ҳисобланган эскириш суммасини ҳисобдан чиқарилиши 02-счётнинг тегишли субсчётлари 01-счётнинг тегишли субсчётлари Далолатномалар, бухгалтерия маълумотномаси б) қолдиқ қийматини ҳисобдан чиқарилиши 170 01-счётнинг тегишли субсчётлари Далолатномалар, бухгалтерия маълумотномаси в) агарда, мазкур асосий воситанинг қолдиқ қиймати моддий жавобгар шахс ҳисобига олиб борилган суммадан кам

Номоддий активлар - ташкилот томонидан улардан ишлаб чиқариш, ишлар бажариш, хизматлар кўрсатиш ёки товарларни сотиш жараёнида фойдаланиш мақсадида ёхуд маъмурий ва бошқа функцияларни амалга ошириш учун узоқ муддат мобайнида тутиб туриладиган, моддий-ашёвий мазмунга эга бўлмаган мол-мулк объектларидир.01 02 07 0B 26 13 08 06 13

Активларни бухгалтерия ҳисобига номоддий активлар сифатида қабул қилишда бир вақтнинг ўзида қуйидаги шартлар бажарилиши керак: Моддий-ашёвий тузилиш (шакл)га эга бўлмаслиги; Активлардан маҳсулот ишлаб чиқаришда, ишлар бажариш ёки хизматлар кўрсатишда ёхуд корхонанинг маъмурий ва бошқа функциялари учун узоқ муддат, яъни давомийлиги 12 ойдан юқори фойдали хизмат муддати ёки агар у 12 ойдан ошадиган бўлса, оддий операцион цикл мобайнида фойдаланиш. Корхона ушбу активни кейинчалик қайта сотишни мўлжалламайди; Ишончлилик, яъни корхонада актив ва унга бўлган мутлақ ҳуқуқнинг мавжудлигини тасдиқловчи тегишли равишда расмийлаштирилган ҳужжатлар (патентлар, гувоҳномалар, бошқа муҳофаза қилувчи ҳужжатлар, патент, товар белгисидан воз кечиш (сотиб олиш) шартномаси)нинг мавжудлиги; Идентификациялаш им

Ишлаб чиқариш тугаганидан сўнг яратилган объектни қабул қилиш- топшириш Беғараз келиб тушиш, қонунчиликда назарда тутилган бошқа ҳолларга кўра Ортиқча (ҳисобга олинмаган) номоддий активлар объектларини аниқлашОлди-сотди шартномаси бўйича объектни сотиб олиш Номоддий активлар балансга кирим қилинади3D 06 33 18 06 01 18 12 150D 3E 0D 08 08 3E 0908 0D1525 35 15

Cотиб олинган, шунингдек ташкилотнинг ўзида яратилган номоддий активларнинг дастлабки қийматига уларнинг сотиб олиш нархи (таннархи) ва уларга қилинган барча харажатларининг тўлиқ суммасида, жумладан мазкур номоддий активларни етказиб бериш ва ўрнатиш, ишга тушириш ва бошқа шу билан боғлиқ харажатларни ҳисобга олган ҳолда киритилади. 4F 20 180B1013 11 0F 080A 06 140B0F0D

Тугатиш Беғараз бериш, қонунчиликда назарда тутилган бошқа ҳоллар Камомад ёки йўқотишнинг аниқланиши сотиш Номоддий активлар балансдан ҳисобдан чиқариш3F 01 18 12 150D 27 10 08 0F0D 35 140B

Номоддий активлар кирими ва ҳисобдан чиқарилишига оид бухгалтерия хужжатлари (қайднома, далолатнома ва бошқалар) АВ-6 сон шаклдаги инвентар карточка 6-мемориал ордер ёки 274-сон шаклдаги мемориал ордер 308-сон шаклдаги бош журнал китоби Ҳисобот шакллари Номоддий активлар ҳисобини хужжатлаштиришнинг схематик кўриниши35 15 1C 0A 402B1305 0D0E 39363B2B0F 44

Номоддий активлар бўйича синтетик ҳисоб 03 “Бошқа узоқ муддатли номолиявий активлар” счётининг 030 “Номоддий активлар” субсчётида юритилади. Бу счётнинг дебет томонида номоддий активлар кирими қиймати, кредит томонида номоддий активларни ҳисобдан чиқарилиши қиймати акс эттирилади. 35 31 0F 020E 12 06 1A0B

№ Муомалалар мазмуни Дт Кт Асос бўлувчи хужжат Ишлаб чиқариш тугаганидан сўнг яратилган объектни қабул қилиш-топшириш а)Номоддий активни яратилиши билан боғлиқ харажатлар суммасига 080 15-16 счётларнинг тегишли субсчётлари Юк хати, бажарилаг ишларни қабул қилиш топшириш далолатномаси ва бошқалар б) Номоддий активларни дастлабки қиймати бўйича кирим қилиниши 030 080 Киримга олиш далолатномаси Олди-сотди шартномаси бўйича объектни сотиб олиш 1. Номоддий активларни сотиб олиниши: а) сотиб олиш қиймати ва бошқа сотиб олиш билан боғлиқ қўшимча харажатлар суммасига 080 15-16 счётларнинг тегишли субсчётлари Юк хати, аванс ҳисоботи ва бошқалар б) Номоддий активларни дастлабки қиймати бўйича кирим қилиниши 030 080 Қайднома, бухгалтерия маълумотномаси Беғараз келиб тушиши Номоддий активлар беғараз о

Ортиқча (ҳисобга олинмаган) номоддий активлар объектларини аниқлаш Инвентаризация натижасида ортиқча чиққан номоддий активларни кирим қилиниши 030 273 Инвентаризация далолатномаси Тугатиш Муддати тугаши ёки яроқсиз ҳолга келганлиги муносабати билан номоддий активларни ҳисобдан чиқарилиши 231, 241, 251, 261 ёки 271 субсчётлар- нинг тегишлиси 030 Ҳисобдан чиқариш тўғрисида далолатнома Сотиш 1 Номоддий активни сотиш: а) дастлабки қийматини ҳисобдан чиқарилиши 201 030 Ҳисобдан чиқариш тўғрисида далолатнома б) номоддий активнинг сотиш қиймати 15-счётнинг тегишли субсчётлари 201 Юк хати г) пул маблағларини келиб тушиши 113 15-счётнинг тегишли субсчётлари Шахсий ҳисобварақдан кўчирма д) номоддий активни сотилишидан кўрилган ижобий молиявий натижа (даромад) 201 272 Бухгалтерия маълумотномаси е) но

Камомад ёки йўқотишнинг аниқланиши 1 Инвентаризация натижасида камомад чиққан номоддий активлар суммасига 231, 241, 251, 261 ёки 271 субсчётларнинг тегишлиси 030 Инвентаризация далолатномаси 2 Инвентаризация натижасида камомад чиққан бюджет маблағлари ҳисобидан сотиб олинган ёки сотиб олиниш манбаси ноаниқ бўлган номоддий активлар суммасига (агарда моддий жавобгар шахсдан ундирилса): а) кам чиққан номоддий активнинг қийматини ҳисобдан чиқарилиши 231, 241, 251, 261 ёки 271 субсчётларнинг тегишлиси 030 Ҳисобдан чиқариш тўғрисида далолатнома б) айбдор шахсдан ундириладиган сумманинг бюджет даромадларига ҳисобланиши 170 160 Бухгалтерия маълумотномаси в) айбдор шахс томонидан камомад суммасини тўланиши пул маблағларини ҳисобга олувчи субсчётлар 170 Шахсий ҳисобварақдан кўчирма г) маблағларни бю

Купить