Chizma geometriya fani, uning vazifalari va bakalavrlar tayyorlashdagi o’rni - Геометрия - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	690.5KB
Покупки	0
Дата загрузки	28 Декабрь 2023
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Геометрия

Chizma geometriya fani, uning vazifalari va bakalavrlar tayyorlashdagi o’rni

Купить

CHIZMA GEOMETRIYA FANI, UNING VAZIFALARI VA BAKALAVRLAR TAYYORLASHDAGI O’RNI

Chizma geometriya matematika fanining maxsus tarmoqlaridan bo’lib, unda quyidagi asosiy masalalar ko’rib chiqiladi: • 1. Fazoviy jismlarni (nuqta, to’g’ri chiziq, tekislik, sirt)ni tekislikda tasvir qilish usullari. • 2. Jismlarning epyuri (tekis chizmasi) bo’yicha uning geometrik xossalarini tekshirish. • 3. Fazoda geometrik jismlarning joylashishiga oid masalalarni grafika yordamida yechish. Chizma geometriya barcha texnika yo’nalishidagi oliy o’quv yurtlarining talabalari uchun fan sifatida o’qitiladi. U texnika yo’nalishidagi bo’lajak bakalavrlarning fazoviy tasavvurlarini o’stiradi, boyitadi kelajakda yangi mashina mexanizmlarning va texnologiyalarning loyixalarini yaratishga asos soladi.

PROYEKSIYALASH USULLARI Geometrik jismlarning biror tekislikdagi proyeksiyasini hosil qilish jarayoni proyeksiyalash deb ataladi. Proyeksiyalovchi nurlarning yo’nalishiga qarab proyeksiyalash usullari ikkiga bo’linadi: • 1. Markaziy proyeksiyalash usuli. Narsaning proyeksiyasini hosil qiluvchi proyeksiyalovchi nurlar bir nuqtadan chiqqan bo’lsa, bunday proyeksiyalash markaziy proyeksiyalash deb ataladi. Bu usulning asosiy mohiyati shundan iboratki, bunda proyeksiyalash markazi S deb ataluvchi qo’zg’almas nuqta beriladi va hamma proyeksiyalash nurlari shu qo’zg’almas nuqtadan o’tadi. Masalan fazoda a, b, c nuqtalar berilgan (1-chizma), ularning p tekislikdagi proyeksiyalarini chizish kerak. Buning uchun shu nuqtalarni proyeksiyalash markazi S bilan tutashtiruvchi proyeksiyalovchi nurlar o’

P - proyeksiyalar tekisligi S - proyeksiyalash markazi A,B,C -fazodagi nuqtalar [SA), [SB), [SC) - proyeksiyalovchi nurlar [SA) ∩ P= a –fazodagi A nuqtaning markaziy proyeksiyasi [SB) ∩ P= b - fazodagi B nuqtaning markaziy proyeksiyasi [SC) ∩ P= c - fazodagi C nuqtaning markaziy proyeksiyasi Agar D nuqtani fazoda emas, balki P proyeksiyalar tekisligiga tegishli deb olsak, u holda uning markaziy proyeksiyasi d o’zi bilan P proyeksiyalar tekisligiga ustma – ust tushadi ya’ni ( · ) D Î P Þ d = D. A, B, C, D nuqtalar – P tekislikka xos nuqtalardir.S c b DA B K aP C d Agar fazoda K nuqtani shunday tanlab olsakki undan o’tuvchi proyeksiyalovchi nur proyeksiyalar tekisligi P ga parallel bo’lsa, K nuqtaning proyeksiyasi nazariy jihatdan cheksizlikda bo’ladi. [SK) || P Þ [SK) Ç P = k ¥ K nuqta P

2. Parallel proyeksiyalash usuli. Agar proyeksiyalovchi nurlar o’zaro parallel bo’lsa, bunday proyeksiyalash parallel proyeksiyalash deb ataladi. Bu usulda proyeksiyalash markazi cheksizlikda deb faraz qilinib, S proyeksiyalovchi nur yunalishi beriladi (2 - chizma). [Aa) || S [Aa) P = a – fazodagi A nuqtaning parallel proyeksiyasi. [Bb) || S [Bb) P = b – fazodagi B nuqtaning parallel proyeksiyasi.

a - proyeksiyalovchi nur va proyeksiya tekisligi orasidagi burchakdir a = P ^ (S) Agar a 90 o , farqli bo’lsa parallel proyeksiyalash qiyshiq burchakli proyeksiyalash deyiladi Agar a = 90 o bo’lsa, parallel proyeksiyalash to’g’ri burchakli (ortogonal) proyeksiyalash deyiladi To’g’ri burchakli proyeksiyalash usulini XVII asr oxirida frantsuz olimi Gaspar Monj (1746- 1818) yaratib, chizma geometriya faniga asos solgan.S A B a bPα

Parallel proyeksiyalashning asosiy xossalari: 1. Nuqtaning tekislikdagi proyeksiyasi nuqta bo’ladi. 2. To’g’ri chiziqning tekislikdagi proyeksiyasi to’g’ri chiziq bo’ladi. 3. Agar nuqta to’g’ri chiziqda yotsa uning tekislikdagi proyeksiyasi to’g’ri chiziqning proyeksiyasida bo’ladi. 4. Parallel to’g’ri chiziqlarning proyeksiyalari ham o’zaro parallel bo’ladi.

E’TIBORINGIZ UCHUN RAXMAT

Купить

Похожие документы
Faxriy yorliq
Kanonik tenglamalar
Tekislikda almashtirishlar yordamida funksiya grafiklarini chizish
Ikkinchi tartibli chiziqning qutb koordinatalaridagi tenglamasi
Fazoviy figuralarni tasvirlash