Chizma geometriya masalalarni yechishda texnik vositalar va pedagogik texnologiyalardan foydalanish - Геометрия - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	2.2MB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Геометрия

Chizma geometriya masalalarni yechishda texnik vositalar va pedagogik texnologiyalardan foydalanish

Купить

Mavzu : Chizma geometriya masalalarni yechishda texnik vositalar va pedagogik texnologiyalardan foydalanish

REJA: • Kirish • I Bob . Chizma geometriya fanida metrik va pozitsion masalalar tizimi va ularning ahamiyati. • 1.1§ Chizma geometriyada metrik va pozitsion masalalar va ularning bajarish algoritmlari. • 1.2§ Talabalarning fazoviy tasavurini va ijodiy qobiliyatini shakllantirishda pedagogik va psixologik asoslar. • II Bob . Chizma geometriyada masalalar bajarishda kompyuter texnologiyasidan foydalanish. • 2.1§ Ta`limda pedagogik texnologiya tushunchasi. • 2.2§ Chizma geometriyada texnik vosiyalardan foydalanib dars o`tishning ahamiyati haqida • Xulosa. • Adabiyotlar ro`yxati.

Mavzusining dolzarbligi: • Hozirgi texnika va texnologiyalarning rivojlanib borishi davrida fanlarni o`qitishning sifat va samaradorligini oshirish maksadida pedagogik texnologiyalardan axborot komunikatsion texnologiyalardan foydalaniladi. Chizma geometriya fanini urganishda xam masalalarning fazoviy xolatlarini ularning epyurda yechilishini tasvirlashda inson tasavvurida xosil buladigan jarayonlarni multimediyalar va «animatsiyalar» yordamida tasvirlanishi katta axamiyatga ega fanni bunday zamonaviy texnik vositalardan foydalanib ukitish uzining ijobiy natijalarini beradi.

Chizma geometriya va chizmachilik fanini o`qitishda talaba va o`quvchilarning qiziqishini oshirish, o`qitish sifatini yaxshilash, inson fazoviy tasavvurini oshirishda xizmat qilinishini ta'minlash. Mavzuning o'rganilish darajasining qiyosiy tahlili; Chizma geometriya fanini o`rganishda algaritmlarni qo`llab yangi pedagogik texnologiyalardan foydalanish masalasini o`tgan asrning oxirlarida rus olimlaridan S.A. Fralov, V.A. Osipovlar ilgari surib chiqgan edilar.Ular bu boradagi fkir mulohazalarini o`zlari yaratgan o`quv adabiyotlarda ko`rsatib o`tganlar. Lekin hozirda Buxoro davlat universitetida Chizma gometriya va chizmachilik kafedrasida professor J.Yo. Yodgorov boshchiligida bu borada qilingan bir qator ishlar diqqatga sazovordir. Ayniqsa Chizma geometriya, mashinasozlik fanlarid

Tadqiqotning ilmiy yangiligi; Chizma geometriya fanida tasavvur qilish, inson ko`z oldida jaryonni shakllantirish muhim ahamiyatga ega ekanligi o`z isbotini o`tkazilgan tadqiqotlarda topmoqda. Hozirgacha bunday tadqiqotlar umumta'lim o`rta maktablari, akadmik litsey, kasb hunar kolejlari o`qituvchilari tomonidan o`rganilgangligi hech bir joyda e'tirof etilmagan Tadqiqot predmeti va ob'ekti; Tadqiqot Buxoro davlat universitetida Chizma geometriya va chizmachilik kafedrasida joriy qilingan pedagogik texnologiyalar, yaratilgan elaktron darsliklar, o`quv uslubiy majmualardagi slaydlar va boshqa materillar asosida o`rganildi, tahlil qilindi va ma'lum xulosalarga kelindi.

1.1.§ Chizma geometriyada metrik va pozitsion masalalar va ularning bajarish algoritmlari. • Pozitsion va metrik masalalar . Chizma geometriyada umumiy geometriyaning bir shaxobchasi bo`lib narsalarni tasvirlash usullari yordamida ularning shakllari,o`lchamlari va o`zaro joylashishlariga tegishli pozitsion va metrik masalalarni yechishni o`rganadi. Chizma geometriyada matematika fanlari bilan uzviy bog`liq bo`lib , umumtexnika fanlaridan hisoblanadi chizma geometriyada geometriyalardan o`zining asosiy usuli ya`ni tasvirlash usuli bilan farq qiladi. Tasvirlash usullari yordamida o`quvchining fazoviy tasavvurini kengaytiradi. Tasvirlarni yasash va oldindan yasalgan tasvirlarni o`qiy bilish hamda avaliyotdagi turli muhandislik masalalarni yechishga yordam beradi . Muhandislik grafikasida ikk

Nuqta va to‘g‘ri chiziq. • Nuqta to‘g‘ri chiziqqa tegishli bo‘lishi yoki tegishli bo‘lmasligi mumkin. Bu masalani yechish uchun to‘g‘ri chiziq va nuqtaning proeksiyalari tahlil qilinishi yetarli bo‘ladi, ya’ni nuqtaning bir nomli proeksiyalari to‘g‘ri chiziqning bir nomli proeksiyalarida yotgan bo‘lsa, nuqta to‘g‘ri chiziqqa tegishli va, aksincha, nuqtaning biror proeksiyasi to‘g‘ri chiziqning proeksiyalaridan birortasiga tegishli bo‘lmasa, nuqta to‘g‘ri chiziqqa tegishli emas. 1.a-shakldagi chizmada A nuqtaning (A 1 ,A 2 ) proeksiyalari mos ravishda l to‘g‘ri chiziqning ( l 1 , l 2 ) proeksiyalariga tegishli. Shuning uchun A nuqta l to‘g‘ri chiziqqa tegishlidir.

• Y o rdamchi proyeksiyalash usuli . Y o rdamchi proyeksiyalash usuli ikki xil bo`ladi: markaziy va parallel. Bu usulning amaliy ahamiyati shundan iboratki, uni qo`llash bilan echilishi bir necha amallardan iborat bo`lgan masalaning echimiga bitta amal bilan erishiladi. Bu usulni O`zbekistonda (1926-1944) yashab faoliyat ko`rsatgan taniqli olim S.M.Kolotov (1880-1965) taklif qilgan 1) . Markaziy yordamchi proyeksiyalash usuli perspektivada, parallel proyeksiyalashdan chizma geometriyada pozitsion va metrik masalalar echishda qo`llaniladi. Bu usulda fazoda berilgan geometrik elementlar qo`zg’almas deb qaraladi va proyeksiyalash yangi tanlangan tekislikka qiyshiq yoki to`g’ri burchakli proyeksiyalash bilan almashtiriladi. Bunda yangi proyeksiyalash yo`nalishi va proyeksiya tekisligi chizmada

Epyurni qayta tuzish usullari haqida umumiy ma`lumot. • Ma`lumki, to`g`ri chiziq kesmasi, tekis shakl, burchak va bir tekislikda yotgan boshqa o`lchovlar proyeksiya tekisliklaridan biriga parallel bo`lsa, ularning shu tekislikdagi to`g`ri burchakli proyeksiyalari asliga teng bo`ladi. Masalan, birorta ABC uchburchak gorizontal proyeksiyalar tetekitekisligiga parallel bo`lsa uning gorizontal proyeksiyasi o`ziga teng ( Δ abc ≡ Δ ABC), frontal proyeksiyasi OX proyeksiyalar o`qiga parallel to`g`ri chiziq kesmasi tarzida bo`ladi. Bunday xususiy holda berilgan proyeksiyalar qulay holdagi proyeksiyalar deyiladi.Agar ABC uchburchak proyeksiyalar tekisligiga og`ma bo`lsa, uning shu tekislikdagi proyeksiyasi o`zidan kichik bo`ladi. Bunday proyeksiyalar noqulay (umumiy holdagi) proyeksiyalar deyiladi.

Proyeksiya tekisliklarini almashtirish usullari 1-shakl

Frontal proyeksiyalar tekisligini almashtirish 2-shakl ,

Gorizontal proyeksiyalar tekisligini almashtirish

Proyeksiya tekisliklarining ikkalasini ketma – ket almashtirish. ( 4-shakl )

Proyeksiya tekisliklarini almashtirish usuli bilan echiladigan asosiy masalalar.

O`q atrofida aylantirish usuli • Asosiy ma`lumot va qoidalar • Aylantirish usulida proyeksiya tekisliklari qo`zg`almaydi, proyeksiyalanayotgan shakl yoki jism talabga muofiq vaziyatga kelguncha fazoda aylantiriladi. Aylantirish usulida shaklning oldingi (berilgan) proyeksiyalari bo`yicha yasash yo`llari o`rganiladi. • Proyeksiyalanayotgan ob`yekt fazoda hamma vaqt birorta to`g`ri chiziq (o`q) atrofida aylantiriladi. • 9-shakl A nuqtani JJ to`g`ri chiziq atrofida aylantirish sxemasi tasvirlangan. JJ to`g`ri chiziq aylantirish o`qi deyiladi. A nuqtadan o`qqacha bo`lgan qisqa R masofa A nuqtaning aylantirish radiusi deb, O nuqta aylantirish markazi deb, nuqtaning aylanishidan hosil bo`lgan chiziq aylantirish aylanasi deb, uning tekisligi Q esa nuqtaning aylantirish tekisligi deb ataladi, A nu

Proyeksiyalar tekisligiga perpendikulyar o`q atrofida aylantirish. • Nuqtani aylantirish. Har qanday shaklning asosiy elementi nuqta, shuning uchun aylantirishni nuqtadan boshlaymiz va aylanish prosessida nuqta proyeksiyalarning qanday harakat qilishini ko`rib chiqamiz. • 10-shaklda A nuqtani V tekislikka perpendikulyar o`q (JJ) atrofida aylantirish tasvirlangan. Nuqta o`q atrofida radius R=AO bo`lgan aylana bo`yicha harakat qiladi. Bu aylananing tekisligi Q┴JJ, shuning uchun aylananing frontal proyeksiyasi o`ziga teng, gorizontal proyeksiyasi OX proyeksiyalar o`qiga parallel to`g`ri chiziq kesmasi bo`ladi va u Q tekislikning gorizontal iziga tushadi. Agar A nuqta φ burchakka aylantirilib, yangi A 1 vaziyatga keltirilsa, uning frontal proyeksiyasi (a`) ham o`sha φ burchakka aylanib, a 1 nu

Tekislik o`z izlaridan biri atrofida aylantirish. • Izlari bilan berilgan tekislikda yasashga doir masalalarni yechish yoki tekislikda yotgan shakllarning haqiqiy ko`rinishlarini yasash uchun, berilgan tekislikni uning izlaridan biri atrofida aylantirib, o`sha izi yotgan proyeksiyalar tekisligi bilan ustma-ust tushurish (jipslashtirish) qulaydir. Tekislikning gorizontal izi uning gorizontalaridan biri (xususiy vaziyatdagi gorizontali), frontal izi esa xususiy vaziyatdagi frontali bo`lgani uchun, bu aylantirish yuqoridagi tekislikni o`z gorizontali yoki frontali atrofida aylantirishdan (19-shakldan) hech qanday prisipial farqi yoq.

Tekis-parallel harakatlantirish Tekis-parallel harakatlantirish usuliusuli  Qattiq jismning hamma nuqtalarini Qattiq jismning hamma nuqtalarini fazoda o`zaro parallel bo`lgan fazoda o`zaro parallel bo`lgan tekisliklarda yotgan tekis tekisliklarda yotgan tekis trayektoriyalar bo`yicvha harakat trayektoriyalar bo`yicvha harakat qilishi jismning tekis-paralel harakati qilishi jismning tekis-paralel harakati deyiladi. Bunday harakatni hamma deyiladi. Bunday harakatni hamma vaqt trayektoriyalar tekisligida sodir vaqt trayektoriyalar tekisligida sodir bo`layotgan siljish va burilish deb bo`layotgan siljish va burilish deb qarash mumkin. Shaklning o`q qarash mumkin. Shaklning o`q atrofida aylantirilishi tekis-paralel atrofida aylantirilishi tekis-paralel harakatga oddiy misol bo`la oladi. harak

1.2§ Talabalarning fazoviy tasavurini va 1.2§ Talabalarning fazoviy tasavurini va ijodiy qobiliyatini shallantirishda ijodiy qobiliyatini shallantirishda pedagogik va psixologik asoslarpedagogik va psixologik asoslar ..  Hozirgi zamon darsidan ko’zlangan asosiy maqsadlardan biri o’quvchilarni Hozirgi zamon darsidan ko’zlangan asosiy maqsadlardan biri o’quvchilarni ijodiy fikr yuritishga o’rgatishdan iboratdir. O’qitish metodikasini ijodiy fikr yuritishga o’rgatishdan iboratdir. O’qitish metodikasini takomillashtirish muammolari o’qitishiing eng samarali ish metodi va usullarini takomillashtirish muammolari o’qitishiing eng samarali ish metodi va usullarini sinchiklab tanlash, o’quvchilarning fikrlash faoliyatini faollashtirish va sinchiklab tanlash, o’quvchilarning fikrlash faoliyatini fa

 1930 yilda chizmachilik bo’yicha yangi dastur ishlab chi1930 yilda chizmachilik bo’yicha yangi dastur ishlab chi qq ildi, bunda ildi, bunda o’o’ quvchilarning grafik tayyorgarligini yaxshilash yo’lida quvchilarning grafik tayyorgarligini yaxshilash yo’lida qq o’yilgan o’yilgan mumu hh im im qq adam bo’ldi.adam bo’ldi.  1932 yilda1932 yilda nn boshlab chizmachilik mustaqil f boshlab chizmachilik mustaqil f aa n sifatida ajralib chin sifatida ajralib chi qq di.di.  Ishlab chiIshlab chi qq arishning o’sishi munosabati bilan arishning o’sishi munosabati bilan 1945-53 yillardagi 1945-53 yillardagi dasturlar o’z mazmuni va yo’nalishi bo’yicha oldingi yillardagi dasturlar o’z mazmuni va yo’nalishi bo’yicha oldingi yillardagi dasturlardan tubdan farq qildi.dasturlardan tubdan farq qildi.  195

II Bob. Chizma geometriyada masalalar bajarishda kompyuter texnologiyasidan foydalanish.  Milliy istiqlol g’oyasiga sodiq, yetarli intelektual salohiyatga ega, ilm- fanning zamonaviy yutuqlari asosida mustaqil fikr va mushoxada yurita oladigan shaxslarni tarbiyalash hamda raqobatbardosh, yuqori malakali kadrlarni tayyorlash masalasi o’quv adabiyotlarining yangi avlodini yaratishni talab kilmoqda. Mafkuraviy hamda mazmun va mohiyati jixatdan eskirgan, to’liq an’anaviy (bosma) usulda nashr etilayotgan darsliklarning ma’lum qismi yangi ta’lim tizimining talab va ehtiyojlariga javob berolmay qoldi.  O’quv adabiyotlarining yangi avlodini yaratish, ularni tayyorlash borasidagi ilmiy-uslubiy, tashkiliy (shu jumladan lotin alifbosiga o’tish) va moliyaviy masalalarni hal qilish, uzluksiz ta’lim t

Animatsion tasvirlar talaba diqqat markazda bo‘lgan yondoshuvning foydali jihatlari quyidagilarda namoyon bo‘ladi:  - ta’lim samarasi yuqoriroq bo‘lgan o‘qish-o‘rganish;  - o‘quvchini yuqori darajada rag‘batlantirilishi;  - ilgari ortirilgan bilimni ham e’tiborga olinishi;  - o‘qish shiddatini o‘quvchining ehtiyojiga muvofiqlashtirilishi.  - o‘quvchining tashabbuskorligi va mas’uliyatining qo‘llab- quvvatlanishi;  - amalda bajarish orqali o‘rganilishi;  - ikki taraflama fikr-mulohazalarga sharoit yaratilishi;  - o‘qishni sog‘lom muhitda saqlab qolinishi;  - o‘qituvching yengillik yaratib beruvchi shaxsga aylanishi.  Talaba butun jarayon davomida ishtirok etadi. Shu sababdan, talabaning bilim va ko‘nikmalarini rivojlantirish uchun yetarli darajada talabalar ishtiroki va amaliyoti

2.1§ Ta`limda pedagogik 2.1§ Ta`limda pedagogik texnologiya tushunchasi.texnologiya tushunchasi.  CHizmaCHizma geometriyada pedagogik texnologiyageometriyada pedagogik texnologiya - - barcha boshkariluvchi barcha boshkariluvchi tashkiliy kismlar va ularning boglikligini taxlil kilishtashkiliy kismlar va ularning boglikligini taxlil kilish , , tanlashtanlash , , loyixalash loyixalash va nazorat kilish yuli bilan pedagogik samaradorlikni yukori darajaga va nazorat kilish yuli bilan pedagogik samaradorlikni yukori darajaga kutarish xamda bu borada tizimli yondashuvni joriy etishni ifodalaydikutarish xamda bu borada tizimli yondashuvni joriy etishni ifodalaydi ..  CHizma geometriyada pedagogik texnologiya (PT) -shunday bilimlar CHizma geometriyada pedagogik texnologiya (PT) -shunday bilimlar

• CHizma geometriyada PT ga “yangi” suzini kushib kullanilishi-bu ta`lim- tarbiya jarayonini loyixalashga eskicha yondashish mumkin emasligini kursatadi. Demak, savol tugiladi “yangi PT” nimani anglatadi? SHaxsni shakllantirish maksadini anik belgilab oladi va shunga mos xolda ma`lum pedagogik tizim (maktab, kollej, oliy ukuv yurti) mavjud buladi. Bu tizimga uzluksiz ravishda ijtimoiy buyurtma uz ta`sirini va ta`lim - tarbiya maksadini umumiy xolda belgilab beradi. “Maksad” esa uz navbatida pedagogik tizimning kolgan elementlarini yangilash zaruratini keltirib chikaradi. • Kadrlar tayyorlashning milliy dasturi ta`lim-tarbiyaning maksadini yangi yunalishga buradi: “utmishdan kolgan mafkuraviy karashlar va sakitlar dan tula xolos bulgan, rivojlangan demokratik davlat darajasida yuksak ma`nav

§ 2.2 CHizma geometriyada texnik § 2.2 CHizma geometriyada texnik vositalardan foydalanib, dars o’tishning vositalardan foydalanib, dars o’tishning axamiyati xaqida.axamiyati xaqida.  Uzbekistonda ta`lim samaradorligini oshirish va rivojlantirishda CHizma geometriya Uzbekistonda ta`lim samaradorligini oshirish va rivojlantirishda CHizma geometriya pedagogik texnologiyalarni axamiyati.Pedagogika fani ta`lim jarayoning ikki tomonlama pedagogik texnologiyalarni axamiyati.Pedagogika fani ta`lim jarayoning ikki tomonlama xususiyatiga ega ekanligi ukuvchi tomonidan bajariladigan ukuv faoliyati va ukituvchining xususiyatiga ega ekanligi ukuvchi tomonidan bajariladigan ukuv faoliyati va ukituvchining urgatuvchanlik faoliyati yigindisi didaktik jarayoni ekanligiga asoslanib berilgan. urgatuvchanli

Prezidentimiz Islom Karimov tomonidan modelning amalga oshirish bilan jamiyatimizning xayotida ruy berish kutilayotgan “Portlash effekti” ijobiy natijalar ruyrost kursatib berildi:  - ijtimoiy - siyosiy iklimga ijobiy ta`sir kiladi va natijada mamlakatimizdagi mavjud muxit butunlay uzgaradi:  - insonning xayotidan uz urnini topish jarayoni tezlashadi:  - jamiyatda mustakil fikrlovchi erkin SHaxsning shakllanishiga olib keladi:  - jamiyatimizning potentsial kuchlarini ruyobga chikarishda juda katta axamiyat kasb etadi:  -fukarolik jamiyatini kurishni ta`minlaydi, model vositasida dunyoda munosib urin olishga, uzbek nomini yanada yoyib tarannum etishga erishiladi.  Prezidentimiz tomonidan kursatib berilgan “portlash effekti” sari shijoat bilan kadam tash-lash, bu yulda uchraydigan kiyi

Xulosa. • Ma`lumki chizma geometriya umumiy geometriyaning maxsus bo`limi bo`lib uning asosiy vazifasi fazodagi jizmlarni tekislikka tasvirlash va tasvir (chizma)da metric pozitsion masalalarni geometric qonun qoidalar asosida yechish ularni o`rgatishdan iborat. Chizma geometriya fanida nuqtali proyeksiyadan keying bo`limda umumiy vaziyatdagi to`g`ri chiziqning haqiqiy kattaligini topish yo`li uchburchakli usullar bilan topiladi. • Geometric obraz chizmalarni qayta tuzish usullari chizma geometriya faning o`rganadigan mavzularidan iborat bo`lib, bunda asosan umumiy vaziyatdagi to`g`ri chiziqni haqiqiy kattaligini toppish, bir necha usullar yordamida topiladi. Yuqorida aytilgan chizma geometriya fanida murakkab masalalar orqali yechiladigan metric pozitsion masalalar yani jismning haqiqiy k

Bu jarayonlar chizma geometriya fanini Bu jarayonlar chizma geometriya fanini o’rganishda quyidagi afzalliklarga ega.o’rganishda quyidagi afzalliklarga ega.  CHizma geometriya masalalarini echishda insonning CHizma geometriya masalalarini echishda insonning fazoviy tasavvur qilish qobiliyatini kuchaytiradi.fazoviy tasavvur qilish qobiliyatini kuchaytiradi.  Masalalarni echish jarayonidagi animatsiyalar bevosita Masalalarni echish jarayonidagi animatsiyalar bevosita ekranda shakillanadi. Halqimizda aytilgan “100 marta ekranda shakillanadi. Halqimizda aytilgan “100 marta eshitgandan ko’ra 1 marta ko’rgan yaxshi” degan eshitgandan ko’ra 1 marta ko’rgan yaxshi” degan maqolga javob bo’ladi.maqolga javob bo’ladi.  Mavzularni o’rgatishda va o’rganishda ajratiladigan vaqt Mavzularni o’rgatishda

E`tiboringiz uchun raxmat!

Купить

Похожие документы
Faxriy yorliq
Kanonik tenglamalar
Tekislikda almashtirishlar yordamida funksiya grafiklarini chizish
Ikkinchi tartibli chiziqning qutb koordinatalaridagi tenglamasi
Fazoviy figuralarni tasvirlash