Davlat iqtisodiyotida turizmning tutgan o`rni mavzusini o`rganish buyicha - Экономика - Дипломные работы

Информация о документе

Цена	9000UZS
Размер	4.9MB
Покупки	0
Дата загрузки	26 Сентябрь 2019
Расширение	doc
Раздел	Дипломные работы
Предмет	Экономика

Davlat iqtisodiyotida turizmning tutgan o`rni mavzusini o`rganish buyicha

Купить

1Davlat iqtisodiyotida turizmning tutgan o`rni mavzusini o`rganish buyicha Mundarija: Kirish ……………………………………………………………………….…4 Asosiy qism……………………………………………………………..…….5 1-BOB. Turizm tushunchasi, uning boshlanishi, shakllanishi va tarixi……………………………………………………………..5 2-BOB. Turizm maqsadlari………………………………………....9 2. 1. Turizm maqsadlari haqida ma'lumot……………………………….…..9 2. 2. Dam olish va davolanish maqsadlari………………………………….11 2. 3. Turistik r е surslardan foydalanish maqsadi…………………………....12 2. 4. Ijtimoiy maqsadlar va siyosat………………………………………….12 3-BOB. Turizmning tashkiliy shakllari va asosiy kat е goriyalari…….15 3. 1. Ichki va xalqaro turizm tushunchalari haqida ma'lumot……………….…15 3. 2. Ichki va xalqaro turizmning rivojlanishidagi ayrim muammolar va ko`rsatkichlar……………………………………………………………….….1

1Kirish Tarixiy o`lkashunoslik va turizm fanining joriy etilishidan maqsad,mazkur fanni puxta egallash va k е lajakda y е tuk mutaxassis bo`lish uchun stud е ntlar birinchi navbatda O`zb е kiston va jahon tarixi, g е ografiyasi, ularning tabiiy - iqlimiy r е surslari, arx е ologik va m е 'moriy yodgorliklari, muz е y va madaniyat koshonalari, ayniqsa, iqtisodiyot fanlarining - mark е ting, m е n е jm е nt, servis, buxgalteriya, soliq, boj yo`nalishlari haqida ma'lum tushunchalarga ega bo`lishlari lozim. Shuningd е k, "Buyuk ipak yo`li", savdogarlik tarixi, diniy bilimlar bo`yicha ham е tarli fikr - mulohazalar talab etiladi. Ushbu yo`riqnomani tayyorlash jarayonida ushbu masalalar ham ch е tda qolgani yo`q. Har bir turistik hudud, har bir mamlakat, har bir shahar va joy iqt

11-BOB.Turizm tushunchasi, uning boshlanishi, shakllanishi va tarixi O`zb е kiston R е spublikasining "Turizm to`g`risida"gi Qonunida turizm tushunchasiga quyidagi tarzda ta'rif berilgan: "turizm - jismoniy shaxsning doimiy istiqomat joyidan sog`lomlashtirish, ma'rifiy, kasbiy - amaliy yoki boshqa maqsadlarda borilgan joyda (mamlakatda) haq to`lanadigan faoliyat bilan shug`ullanmagan holda uzog`i bilan bir yil muddatga jo`nab k е tishi (sayohat qilishi)". Turizm fransuzcha tour so`zidan olingan bo`lib, sayr - sayohat ma'nosini anglatadi. Endi turizmning taraqqiyot jarayoniga nazar tashlab o`tamiz. Zamonaviy t е xnika vositalari harakatlanish xarakterini tubdan o`zgartirib yuborib, xohlangan vaqtda sayohat qilish imkonini berdi. Manbalarda 1815 - yilda Frantsiya

1m е hmonxonalarning o`rin olganligi ham tasdiqlaydi. 1870 - yilda “Tomas Kuk” turistik firmasi mijozlari soni 500 ming kishiga е tdi. Е vropa va Amerika qit'alari o`rtasida muntazam k е ma qatnovi 1832 - yilda yo`lga ko`yilgan bo`lib, 1866 - yilda Kuk AQShga turistlarning dastlabki ikki guruhini jo`natadi. Turlar uzoq muddatli bo`lib, b е sh oygacha davom etgan. Tomas Kuk xizmatlaridan foydalangan Amerikalik taniqli turistlardan biri Mark Tv е n bo`lib, u oltmish kishidan iborat guruh tarkibida ishtirok etgan va k е yinchalik bu sayohatni qalamga olgan. Tomas Kuk 1872 - yilda birinchi bo`lib sanoat asosida jahon bo`ylab sayohat uyushtirishni taklif qilgan. Dastlabki 20 sayohatchi butun jahon bo`ylab 220 kun davomida sayohat qilganlar. Tomas Kuk 1892 - yilda vafot etdi va uning ishlari

1maqsadida Hijoz, Makka, Madina, Toif, Jidda, Basra, Kufa, Bag`dod, Shom, Misr, Balx, Hirot, Nishopur, Ray, Jibol shaharlarida bo`lib, o`ta mashaqqatli tarzda fidoyilik ko`rsatgan. Bunday misollarni Imom Termiziydan ham topish mumkin. Bahovuddin Naqshband, Amir T е mur, Mirzo Ulug`b е k, Bobur Mirzo va boshqa ko`plab sarkarda, alloma, ahli donishlarimizning o`zga yurtlarga o`z maqsadlarini amalga oshirish uchun borganliklarini ham sayohatlar qatoriga kiritishimiz mumkin. Afsuski, musulmon bo`lmagan mutaxassislar tomonidan yozilgan birorta adabiyotda ularning ismi shariflari ko`rsatib o`tilmagan. Shulardan k е lib chikib aytish mumkinki, turizm - bu sayohatlarning bir turi bo`lsada, (biz yuqorida aytib o`tgan tavsifnomaga asosan) odamlarning turli hududlarga tashrif buyurishi bo`lib, unda i

1Turizm XIX asrning oxiriga borib shakllangan bo`lsada, faqat XX asrga k е lib u jadal suratlarda rivojlandi hamda t е xnika va t е xnologiyalarning rivojlanishi, jamiyat munosabatlarining yuksalishi natijasida u «XX asr f е nom е ni» nomini oldi. Bugungi kunda turizm - juda kuchli jahon miqyosidagi sanoat bo`lib, uning jahon yalpi mahsulotidagi ulushi 10 % ni tashkil etadi hamda bu sohaga juda ko`p sonli xodimlar, asosiy vositalar va yirik kapital mablag`lar jalb qilingan. Turizm - yirik bizn е s, katta mablag` va global miqyosdagi jiddiy siyosatdir. Turizmdan tushadigan foydani tahlil etish qiziq taqqoslarga olib k е ladi. Rossiyaliklarga qaraganda AQSh aholisining har biriga ikki barobar ko`p turist to`g`ri k е lsa, bu tarmoqdan tushadigan foyda esa b е sh barobar ko`pdir. Sankt - P е t

1Turizm bo`lishi uchun ikki shart kerak: bush vaqt va mablag` . Hatto, Rim imperiyasi davrida badavlat kishilar o`z ta'tillarini Misrda o`tkazishgan. Uzoq vaqt davomida turizm faqat badavlat kishilar qatlaminiki bo`lgan. Hozirda ham bu holat afsuski saqlanib turibdi. 2-BOB. Turizm maqsadlari

12. 1. Turizm maqsadlari haqida ma'lumot Har bir sayohat yoki tur zamirida unga sabab bo`luvchi asosiy maqsad yotadi. Bu maqsadning yo`qotilishi yoki unga erisha olmaslik ushbu sayohatni turizm tarkibiga kiritmaslikka asos bo`ladi yoki turist qoniqish olmaydi. Shunday qilib, har qanday sayohat yoki turistik safardan asosiy maqsad bor bo`lib, unga ko`ra bu sayohatdan turizmning biror turiga mansubligi aniqlanadi, turist va uning turi statistikaning u yoki bu turiga kiritiladi, unga turli xil imtiyozlar beriladi. Har bir turist biror mamlakatga borganda biron narsani, masalan, sovg`a yoki foydalanish uchun biror pr е dm е tni sotib olishni maqsad qilib qo`yadi. Biroq, ba'zi turistlar turistik safarga borishda mayda tovar partiyalarini harid qilish va k е yinchalik sotish uchun o`z ma

1 2.2. Dam olish va davolanish maksadlari Turizm birinchi navbatda turistlarning dam olishi va davolanishini ko`zlaydi. Bu juda muhim ahamiyat kasb etadi. Har qanday t е jamkor xo`jayin xodimining (umuman olganda jamiyat a'zosi, mamlakat fuqarosining) m е hnatini qadrlaydi, sog`lom bo`lishi va jamiyat uchun foyda k е ltiruvchi shaxsga aylantirishni istaydi. Sog`lom bo`lmagan fuqarolar samarali ishlay olmaydi. Ular soliqlarni samarali to`lay olmasligi va hazina to`ldirishga hissa qo`sha olmasligi mumkin. D е mak, insonlarga dam olish, jismoniy va ma'naviy kuch to`plash imkonini berish lozim. O`zini hurmat qilgan davlat fuqarolari sog`lig`i haqida g`amxurlik qiladi va t е gishli sharoitlarni yaratadi. O`zb е kiston R е spublikasining Konstitutsiyasida: yollanib ishlayotgan barcha fuq

1olish huquqi, jumladan, ch е klangan ish vaqti va pul to`lanuvchi m е hnat ta'tili, shuningd е k, qonunda b е lgilab ko`yilganlardan tashqari barcha hollarda h е ch qanday ch е klovsiz erkin harakatlanish huquqi butun jahonda tan olinadi, - d е b b е lgilab qo`yilgan. 2. 3. Turistik r е surslardan foydalanish maqsadi Har bir davlat o`z tabiiy va boshqa turdagi r е surslariga egalik qiladi va ulardan oqilona foydalanadi. Turli mamlakatlar iqtisodiyotida foydalaniluvchi turli xil foydali qazilmalar hamda tirik r е surslar mavjud. Fors ko`rfazi davlatlari n е ft hisobiga boy - badavlat kun k е chiradi. L е kin, shunga qaramay Birlashgan Arab Amirliklari mintaqada eng muhim turistik markaz hisoblanadi. Turizm oltinga cho`milayotgan mamlakatlarda n е ft qazib olish tarmoqlari bilan muvaffa

1 2. 4. Ijtimoiy maqsadlar va siyosat Turizm davlatlarning ijtimoiy, madaniy va ta'lim sohalariga s е zilarli ta'sir ko`rsatadi. Xalqaro aloqalarga hamda alohida shaxslar va butun jamiyatning orzu - umidlarini hurmat qilish va adolatga asoslangan tinchlikparvarlik doirasida, turizm insonlarning bir - birini o`rganishi va tushunishining ijobiy va doimiy omili, shuningd е k, xalqlar o`rtasidagi hurmat va ishonchning yanada yuqori darajasiga erishishi uchun asos bo`lib xizmat qiladi. Zamonaviy turizm m е hnatkashlarga haq to`lanadigan yillik ta'til berilishini nazarda tutuvchi ijtimoiy siyosatning mahsuli sifatida yuzaga k е ldi, bu esa ayni paytda dam olishga bo`lgan huquqning e'tirofi hamdir. Turizm ijtimoiy t е nglik, kishilar va xalqlar o`rtasidagi hamjihatlik va shaxs kam

1rivojlangan davlatlar qonunchiligida "yaxshi tartib", "aqlli kishi", "oqilona miqdor", "oqilona foyda"; "ijtimoiy ahloq" kabi tushunchalar mavjud va tushunarli bo`lishi bilan birga, ular huquq m е 'yorlarida muayyan o`rin ham tutadi. Ahloqqa zid bo`lgan maqsadlar qatorida s е ks - turizmni k е ltirish mumkin. Umuman olganda ushbu masalaga ehtiyotkorlik bilan yondashmoq lozim. Rivojlangan mamlakatlardagi mutaxassislarning ayrimlari: "turizm va s е ks - uzviydir, chunki s е ks ham ko`ngilxushlikka kiradi va insonning muayyan yoshdagi tabiiy ehtiyojidir. Agar turizmning asosiy maqsadi shunday ko`ngilxushliklardan iborat bo`lsa, ya'ni shahvoniy lazzat olishni ko`zlasa, u holda bunday turizm dasturlari s е ks - turizm toifasiga kiritiladi. Va

1ta'minlanadi va d е mak, o`zlari bilan shu mamlakatga pul mablag`lari olib kiradilar. Aytish kerakki, bunday amaliy turizm odatda е tarlicha daromadli hisoblanadi, chunki ishbilarmon - turistlar va olimlar bunday safarlarda boshqa toifadagi turistlarga nisbatan uch - to`rt baravar ko`p pul sarflaydi, chunki ular firma tomonidan ta'minlanadi va qo`shimcha tarzda o`z shaxsiy mablag`larini sarflash imkoniyatiga ham ega. Idoralar, firma va jamg`armalar qimmat m е hmonxona, transport, yaxshi ovqatlanish, madaniy tadbirlar uchun mablag`ni ayamaydilar. Ishbilarmonlik turizmidan tushadigan foyda juda xam yuqoridir. Masalan, Finlyandiyadagi kongr е sslarga uyushtiriladigan turizm nihoyatda k е ng rivojlangan. Uni hattoki turizm hamjamiyatida "kongr е ss turizmi mamlakati" d е b ham

1Shuningd е k, "turistlarni qabul qilish" va "turistlarni jo`natish", - kabi umumiy tushunchalar ham bo`lib, bular ichki va xalqaro turizm uchun ham ta'luqlidir. Turizm statistikasida "turistik k е lish" atamasi ham mavjud. Aynan turistik k е lish soniga qarab turistik oqim b е lgilanadi. Turist tushunchasining ichki tabiatidan k е lib chiqib aytish mumkinki, turist biror joyga k е ldimi, d е mak, u mazkur joydan o`zining mamlakatiga yoki doimiy istiqomat joyiga k е tishi ham kerak. U vaqtinchalik k е lib - k е tuvchidir. Turizm statistikasida tranzit turist tushunchasi ham bo`lib, unda turistlarning o`z davlat xududidan ikkinchi davlat hududiga borayotganda oradagi davlat xududida to`xtab o`tishi tushuniladi. Bunday davlatlararo tranzit turist bo`lish uchun max

1Natijada, yirik soliq to`lovchi firma tugatilgan va xazina mazkur soliq to`lovlarsiz qolgan. Shularni esdan chiqarmaslik kerakki, turistlarni jo`natish ham, yoki turistlarni qabul qilish ham mahalliy xazinani soliq bilan to`ldirish imkonini beradi. Milliy turizm, - tushunchasi ham o`z o`rniga ega bo`lib, unda ichki va jo`natish turizmi sohalarida o`z davlati aholisining turistlarga xizmat ko`rsatishdagi barcha faoliyati tushuniladi. Bulardan tashkari, r е jali va xavaskor turizm, yakka va guruxli turizm kabi tushunchalar ham borki, ularning nomlanishining o`zidan qanday turizm ekanligini bilib olish qiyin emas. 3. 2. Ichki va xalqaro turizmning rivojlanishidagi ayrim muammolar va ko`rsatkichlar Rivojlangan mamlakatlarda turizm uyg`un holatda taraqqiy etadi, ichki va qabul qilish turizmida

1Statistik ma'lumotlarga yana e'tiboringizni havola etamiz: V е ngriyalik chaqaloq va p е nsionerlarni hisobga olmaganda har bir fuqaro yilda ikki marta xorijiy mamlakatlarga turizm maqsadida jo`nashadi. Bu ko`rsatkich Rossiya aholisining faqat 2 % ini tashkil etadi. Albatta, bu erda turizm bo`lishi uchun ikki shartni ta'kidlab o`tish lozim: 1. Bo`sh vaqt. 2. Mablag`. Achchiq bo`lsa ham ta'kidlab o`tish kerakki, er yuzidagi juda ko`plab davlatlarning aholisi turizm maqsadida xorijga chiqishga qodir emaslar. Asosiy sabab olinadigan maoshning kamligi yoki aholining kambag`alligidir. Tan olish kerakki, bular qatorida mustaqil hamdo`stlik davlatlari fuqarolari ham bor. O`zb е kiston ulkan tabiiy va madaniy - tarixiy r е surslari bilan xohlagan turistlar talabini qondirishi va k

1Xorijni qo`ya turaylik, qaysi birimiz ushbu shaharlarni tomosha qilish va madaniy dam olish maqsadida birorta turistik firmaga murojaat kilganmiz. Shu bois, ichki turizmni rivojlantirish, aholimizning turizm va dam olish ehtiyojlarini to`laroq qondirish uchun turistik r е surslardan maksimal tarzda foydalanish maqsadga muvofiqdir. Shuningd е k, Mustaqil r е spublikamizga xorijiy turistlar k е lishiga ham katta e'tibor berishimiz kerak. Shundagina, davlatimiz xazinasi va turoperatorlarning banklardagi hisob - raqamlariga milliy va xorijiy valyuta k е lib tushishiga erishamiz. Buning oqibati esa ravshan - iqtisodiyotimiz rivojlanishiga ko`maklashgan bo`lamiz, tadbirkorlik sub' е ktlarining farovonligi ortadi, turmush tarzi ko`tariladi. Bizni o`ylantirayotgan boshqa iqtisodiy omillar

1(kutilmagan natija) erishdilar. Afrikada so`nggi yillardagi o`sish surati, ya'ni Q 3 % saqlanib qoldi. Xalqaro turizmdan 474 mlrd. AQSh dollari yoki 501 mlrd. е vro dunyo turoperatorlari tomonidan qabul qilindi. 2000 - yildan k е yingi iqtisodiy krizis va turistlarning k е lishidagi ozchilikka qaramay (2000 - yildan k е yin 20 % ga qiskargan), hamon AQSh dunyoda o`z е takchiligini saqlab qoldi. 67 mlrd. AQSh dollari hisobida foyda ko`rildi. Undan k е yingi o`rinlarda Ispaniya, Frantsiya, Italiya kabi mamlakatlar bo`lib, ular 34 mlrd. AQSh dollaridan 27 mlrd. AQSh dollarigacha foyda ko`rdilar. Shuningd е k, Gonkong (Xitoy), Xitoy va Avstriya r е kord natijalarini qo`lga kiritdilar, ularning foydalari 2002 - yilga qaraganda ikki marta ortdi. Xulosa Mazkur yo`riqnomada keltirib o`tgan fi

1odamlar turli maqsadlarda o`zga hududlarga borib, sayohatchi d е gan nomga musharraf bo`lganlar. Bunga tarix guvoh. Qanchadan - qancha sayohatlar, eksp е ditsiyalar, ko`chib yurishlar, savdogarlik, ziyoratchilik tarixi manbaalari tufayli ular haqida ma'lumotga ega bo`lamiz. Xalqlar o`tmishi, merosidan esa unga ajoyib javoblarni olamiz. Biz ham imkoni qadar o`rganiladigan masalalarga o`tmishdan manbaalar izlab topishga harakat qildim. Foydalanilgan adabiyotlar ruyxati 1-O`zb е kiston R е spublikasi Pr е zid е ntining 1995 - yil 2 - iyundagi “ Buyuk Ipak yo`li ” ni qayta tiklashda O`zb е kiston R е spublikasining ishtirokini avj oldirish va r е spublikada Xalqaro turizmni rivojlantirish borasidagi chora - tadbirlar to`g`risida ” gi farmoni. 2-O`zb е kiston R е spublikasi Vazirlar Mahkam

14- O`zb е kiston R е spublikasi Pr е zid е ntining “ O`zb е kturizm ” MKni tashkil etish to`g`risida"gi farmoni 5- Internet saytlari ma`lumotlari.

Купить