Diniy aqidaparastlikning kelib chiqishi va mohiyati - Основы культурологии - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	220.7KB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Основы культурологии

Diniy aqidaparastlikning kelib chiqishi va mohiyati

Купить

Diniy aqidaparastlikning kelib chiqishi va mohiyati  Diniy aqidaparastlikning paydo bo’lishi  Diniy radikal oqimlar  Diniy aqidaparastlikning mohiyati WWW.ARXIV.UZ

 Diniy aqidaparastlik dindagi muayyan aqida yoki qoidalarni, o’rinli yoxud o’rinsizligidan qat’iy nazar, ko’r-ko’rona qiyoslash va mutlaqlashtirishga urinishdir.  Fanatizm diniy ekstremizmning boshlang’ich nuqtasi xisoblanadi. Ongi zaxarlangan yoki fanatga aylangan yoshlar qilayotgan ishlarni to’g’ri deb xisoblangan xolda, o’zlarining kabix maqsadlari yo’lida xar kanday nomaqbul ishlardan xam bosh tortmaydilar. WWW.ARXIV.UZ

 Diniy fanatizm diniy ekstremizm va terrorizmga zamin tayyorlaydi.  Fundamentalizm (lotincha asos, poydevor) – ma’lum din vujudga kelgan ilk davriga qaytish va bu yo’l bilan zamonaning barcha muammolarini xal qilish mumkin degan fikrni ilgari suruvchilarning yo’nalishi. Diniy fundamentalizm- aqidaning o’zgarmasligini ximoya qiladigan, vaxiy va mu’jizalarning muqaddas kitoblardagi bayonining xarfiy talqini tarafdori, ularning xar kanday majoziy talqiniga murosasiz, so’zma-so’z talqiniga asoslangan e’tiqodni aqlga tayangan mantiqiy dalillardan ustun qo’yadigan, muayyan diniy e’tiqod shakllanishining boshlang’ich davrida belgilangan barcha yo’l-yuriqlarni qat’iy va og’ishmay bajarishni talab qiladigan diniy oqimlarni ifodalashda foydalanadigan istiloxdir. WWW.ARXIV.UZ

 Islom fundamentalizmining asosiy g’oyasi – “sof islom” printsiplariga qaytish, maqsadi “islomiy tarakqiyot” yo’lini joriy etishdir.  O’zbekistonga nisbatan islom fundamentalizmining taxdidi aqidaparastlikni yoyish, bu yo’l bilan musulmonlarni isloxotchi davlatga ishonchini, yuqîtishga o’rinishda o’zini namoyon etmoqda. Bunday guruxlar mustaxkamlanib borayotgan umummilliy birdamlik va xamjixatlik, millatlar va fuqarolararo totuvlikka raxna solishga xarakat qilmoqdalar. Demoqratiya va dunyoviy davlat tushunchalarini, e’tiqod erkinligiga asoslangan ko’p konfessiyali dunyoviy jamiyatni obrusizlantirishga yo’naltirilgan xatti xarakatlarni amalga oshirmoqdalar.  1970-85 yilgacha bo’lgan sovet davrini o’z ichiga oladigan bosqich. Bu davrda yashirin tarzda xujralarda diniy ta’lim berilgan. WWW

 1985-89 yillarni o’z ichiga oladi, ya’ni Gorbachev davri. Bu davr oshkoralik davri deb ataladi. Bu davrda dinga ozgina erkinlik berildi. Natijada Pokiston, Eron, Saudiya, Arabiston tomonidan adabiyotlar kirib kela boshladi. Bo’lar bizning Imomi Azam mazxabidan farq qilardi. Natijada kitoblarda yozilgan narsalarga amal qilish boshlandi. Buning oqibatida Imomi A’zam mazxabi noto’g’ri deydiganlar paydo bo’la boshladi. Natijada odamlar o’rtasida ixtilof paydo bo’ldi. 1989 – 1993 yillar ya’ni O’zbekistonda islomiy xarakatlarni kuchayishi davri. Bu davrda dinga katta erkinlik berila boshladi. Natijada chet ellardan yaxshilar bilan bir qatorda yomon odamlar xam kirib kela boshladi. Namanganda “Adolat” partiyasi paydo bo’ldi. “Islom uyg’onish partiyasi” tashkil topdi. Bo’larga 1992 yil barxam be

 1999 yil fevraldan xozirgacha bo’lgan davr. Terrorchilar soni davlatlar orqali O’zbekistonga kirib kelishga xarakat qildilar. Mamlakatimizda 4 ta ayol o’zini - o’zi portlatish jarayonida xalok bo’ldi. SHu tariqa Markaziy Osiyoda ekstremistik guruxlar o’z faoliyatlarini olib borishga xarakat qilganlar shunday guruxlardan biri “Hizbut – taxriri” diniy siyosiy partiyasidir. “ xizbut – taxrir al - islomiy” ( Islom ozodlik partiyasi) norasmiy siyosiylashgan diniy partiya 1953 yilda Isroilda paydo bo’ldi. Uning asoschisi Misrdagi “ Al- Asxar” universitetini tamomlab quddus shaxrida shar’iy shikoyat sudining a’zosi lavozimida ishlagan shayx Takiyuddin Nabixoniy ( 1909- 1979) bo’lib Iordaniyadagi “Al – Ixvon al muslimiy” ( Musulmon birodarlar) diniy siyosiy ekstremistik tashkiloti raxbarlaridan

 Partiya piramida shaklida tarkibiy tuzilma ko’rinishida tashkil topgan. “Doris” lardan tarkib topgan “xalqa” dagi 4-5 kishi gurux raxbari – “Mushrif”dan saboq oladilar. Ta’lim xaftada kamida 1 marotaba utkazilishi shart. xalqa a’zolari bir–birlarini faqat ismi yoki taxallusi orqali biladilar. Tashkilotga a’zo bo’layotgan nomzod xar kanday sharoitda xam xizb faoliyati xaqidagi ma’lumotni sir saqlash xaqida qasam ichadi. Mintaqaviy raxbar – “mu’tamad” butun dunyo buyicha “xizbut – taxrir al- islomiy” xarakati raxbari, ya’ni “amir” tomonidan belgilanadi va viloyat darajasida ishlaydigin “ma’sul” xamda tuman miqyosida faoliyat ko’rsatuvchi “musoid” ga raxbarlik qiladi. Tumanlar xam aloxida xududlarga bo’linadi va 4 iborat mushrifdan iborat “naqib” raxbarlik kiluvchi, “maxalliy jixoz” ni tash

 To’plangan pul mablag’i turli texnika jixozlari, aloqa vositalari, xarid qilish xamda boshqa xizmat xaqlarini qoplash, xorijda keltirilayotgan adabiyot, audio-video kassetalar va ularning tarjimasi uchun xaq to’lashga sarflanadi.  Bugungi kunda partiyaga Falastinning Xalil shaxrida tugilgan Abdulqadim Zallum raxbarlik qilmoqda. Mazkur diniy tashkilot faoliyati 1982 yilda sezilarli darajada jonlandi. Tashkilot raxbarlarining asosiy qismi Farbiy Yevropa davlatlarida faoliyat olib boradi. Partiya filiallari Misr, Iordaniya, Tunis, Quvayt xamda Turkiyada tarqalgan. WWW.ARXIV.UZ

 “ Hizbut – taxrir al-islomiy” diniy tashkiloti xam Vaxobiylar kabi davlat siyosiy boshqaruviga aralashishga, xukumatni to’ntarish yo’li bilan qo’lga kiritib, islom davlati o’rnatishga intiladi. Xalifalikni tiklashga da’vat etadi. “Musulmonlar uchun bitta xalifa saylashga xarakat qilmaslik gunoxi kabiralardandir. CHunki bu narsa islomning eng muxim farzlaridan birini bajarishdan tiyilishdir”, deyishadilar ular. WWW.ARXIV.UZ

 Bu tashkilot o’z oldiga kuyidagilarni maqsad qilib qo’ydi:  tinch, osoyishta davlatda fuqarolar urushini boshlash:  mamlakat iqtisodiy faoliyatini izdan chiqarish:  millatlar va dinlararo nizolarni keltirib chiqarish:  mamlakatga qurol-asloxa va narkotik moddalarni olib kirib, fuqarolarning tinch xayotiga raxna solish:  mustaqil davlatni qurol-asloxa ishlab chiqaruvchi xorijiy mamlakatlarga qaram qilish. WWW.ARXIV.UZ

 “ Hizbut-taxrir al-islomiy” tashkilotining asosiy nazariy maqsadi ikki yo’nalishni o’z ichiga oladi:  1) Sakofiy. Partiya a’zolari islom niqobi ostida ekstremistik g’oyalar bilan yo’g’rilgan, g’arazli tushuntirish ishlarini olib boradilar va o’z g’oyalariga yetishishi uchun kishilarning onggida o’z partiyalari xaqida tushuncha uyg’otishga xarakat qiladilar. Bunda ular xar bir shaxsning fikrlash doirasiga karab o’z ta’limotlariga da’vat etadilar. WWW.ARXIV.UZ

 2 ) Siyosiy. Jamiyatda bo’layotgan vaqtinchalik qiyinchiliqlar. Tabiiy ofatlarni ro’kach qilib, ko’rsatib, agar islomning solix xukmlari bo’lganda edi, bunday xodisalar ruy bermas edi kabi fikrlar bilan mo’tassib musulmonlarni ishontirish orqali g’araz niyatlarini amalga oshirishni ko’zlaydilar. Ya’ni xujumlar fikrlarga qaratilmogi lozim, natijada bu xujum fikriy kurashga bu esa o’z navbatida fikriy inqilobga olib boradi. Fikriy inqilobning orqasidan esa siyosiy inqilob keladi. Mana shu vazifani ado etgan avlodning o’zi esa xokimiyatga keladi. WWW.ARXIV.UZ

 Bu maqsadlarni amalga oshirish va olamda yuz berayotgan voqea xodisalarga xizbning munosabatini bildirish uchun partiya 1989 yildan boshlab “Alva’y” (“Ong”) nomli oylik jurnalni turli xillardagi tarjimasi bilan davomiy chiqarib kelmoqda. Xususan mazkur jurnalning o’zbek tilidagi 140 dan oshik soni mamlakatimizda maxfiy ravishda tarqatilganligi ma’lum.  “ Hizbut-taxrir al-islomiy” diniy tashkilotining kurash bosqichlari:  Tashviq-tushuntirish ishlari ongi to’liq shakllangan yoshlarni o’z tuzog’iga ilintirish. Fikri zaif ta’sirga beriluvchi huquq targ’ibot organlari xokimiyatlardagi ma’sul shaxslarni o’z tarafiga ogdirish. WWW.ARXIV.UZ

 Tafoul- birgalikda xarakat qilish fikriy kurash orqali “ummatning oyokqà turishi fikriy ongligiga va kelajak masalalarini idrok qilishga erishishi” yo’lida fikriy inqilobga yetishish.  Inqilob-to’ntarish xukumatni yaratilgan ummat orqali qo’lga kiritish. Ularning xam boshqa diniy ekstermistik tashkilotlar kabi mavjud Konstitutsiyaviy tuzumni ag’darib tashlab xokimiyatga kelishga intiladilar. Yagona siyosiy iqtisodiy xududiy kenglik-xalifalik davlatini ko’rish ularning asosiy va so’nggi maqsadlari xisoblanadi. WWW.ARXIV.UZ

 “ Hizbut-taxrir”ning rasmiy faoliyat ko’rsatish arab davlatlarida ta’qiqlangan. Ushbu partiyaning Iordaniyadagi ma’suli SHayx Axmad at-Davur 1969 yil xukumatni egallashda ayblanib katl etilgan. SHuningdek partiyaning 32 a’zosi Misrda sudlanganligi ma’lum. “Xalifa” so’zining lug’aviy ma’nosi-o’rinbosar, terminologik ma’nosi musulmon jamoasi va musulmon davlatining diniy xamda dunyoviy boshlig’i, deb tushuniladi. Xalifalik davlati tarixda xukm surgan davlatlardan bo’lib, Arabiston yarim orolida tashkil topgan va bu davlat shariat qonun-qoidalari orqali boshqariladigan siyosiy tizimdir. WWW.ARXIV.UZ

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:  O’ zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. T.: 2001 yil.  Karimov I.A “ O ’zbekiston XXI asr busag’asida: xavfsizlikka taxdid, barkarorlik shartlari va tara qqi yot kafolatlari” T., “ O ’zbekiston ” 1997 yil.  Karimov I.A O ’zbekistonning o ’z isti q lol va tara qqi yot y o ’li. T., “ O’ zbekiston ” , 1992 yil.  Karimov I.A Ollox kalbimizda, yuragimizda. T.,  “ O’ zbekiston ” 1999 yil.  Karimov I.A. E’ti q od erkinligi q onuniy asosda b o ’lsin. “Xal q s o’ zi”. 1998 yil 5 may  http://ziyonet.uz  http://eduportal.uz  http://gov.uz WWW.ARXIV.UZ

Купить