Энг қадимги даврлар фольклори - Лингвистика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	115.5KB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Лингвистика

Энг қадимги даврлар фольклори

Купить

Энг қадимги даврлар Энг қадимги даврлар фольклори фольклори Р е ж а :Р е ж а : 1. Сўз санъатининг илк намуналари 2. Тотем ва анимизм 3. Мифлар ва уларнинг ўзига хос хусусиятлари 4. Ўзбек фольклоридаги жанрлар табиатидаги янгиланишлар. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz

Адабиётлар: 1. К.Имомов, Т.Мирзаев, Б.Саримсоқов, 1. К.Имомов, Т.Мирзаев, Б.Саримсоқов, О.Сафаров, Ўзбек халқ оғзаки поэтик О.Сафаров, Ўзбек халқ оғзаки поэтик ижоди. Т.: «Ўқитувчи», 1990.ижоди. Т.: «Ўқитувчи», 1990. 2. Жуманазаров У. Ўзбек фольклори ва 2. Жуманазаров У. Ўзбек фольклори ва тарихий воқелик. Т.: «Фан», 1991.тарихий воқелик. Т.: «Фан», 1991. 3. Насимхон Раҳмон. Турк ҳоқонлиги. Т.: 3. Насимхон Раҳмон. Турк ҳоқонлиги. Т.: А.Қодирий номидаги Халқ мероси А.Қодирий номидаги Халқ мероси нашриёти, 1993. нашриёти, 1993. 4. Ўзбек фольклори очерклари. Уч 4. Ўзбек фольклори очерклари. Уч томлик, 1-том, Т.: «Фан», 1988.томлик, 1-том, Т.: «Фан», 1988. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz

ЭНГ ҚАДИМГИ ДАВРЛАР ФОЛЬКЛОРИЭНГ ҚАДИМГИ ДАВРЛАР ФОЛЬКЛОРИ  Марказий Осиё жаҳоннинг илму фан, фалсафа, дин, Марказий Осиё жаҳоннинг илму фан, фалсафа, дин, адабиёт ва санъат қадимдан ривожланган, тарихи ниҳоятда адабиёт ва санъат қадимдан ривожланган, тарихи ниҳоятда бой минтақаларидан биридир. Сўнгги тарихий ва археологик бой минтақаларидан биридир. Сўнгги тарихий ва археологик тадқиқотлар ана шу муқаддас заминда одамзотнинг илк тадқиқотлар ана шу муқаддас заминда одамзотнинг илк фаолияти бир миллион йилга яқин эканлигидан далолат фаолияти бир миллион йилга яқин эканлигидан далолат беради. беради.  Жуда кўплаб оғзаки ва ёзма манбалар, турли осори-атиқа Жуда кўплаб оғзаки ва ёзма манбалар, турли осори-атиқа обидаларидан маълум бўлишича, Днепрдан Олтойгача бўлган обидаларидан маълум бўли

 Шу тариқа моддий ва маънавий қадриятлар яратилган. Шу тариқа моддий ва маънавий қадриятлар яратилган. Ота-боболаримиз яшаган ҳудудларда қадимда хилма-хил Ота-боболаримиз яшаган ҳудудларда қадимда хилма-хил маданият ўчоқлари таркиб топган ва ривожланган. маданият ўчоқлари таркиб топган ва ривожланган.  Марказий Осиё халқларининг, хусусан, ўзбекларнинг Марказий Осиё халқларининг, хусусан, ўзбекларнинг маданияти, тарихий илдизлари, ижтимоий, фалсафий, маданияти, тарихий илдизлари, ижтимоий, фалсафий, ахлоқий, диний, бадиий қарашлари ва фикрлари шакллана ва ахлоқий, диний, бадиий қарашлари ва фикрлари шакллана ва ривожлана боришининг илк даврлари қадим замонларга ривожлана боришининг илк даврлари қадим замонларга бориб тақалади. бориб тақалади.  Аждодларимизнинг қадим ижтимоий-иқтисодий ҳа

ЭНГ ҚАДИМГИ ФОЛЬКЛОР МИФЛАР ЖАНГНОМА ТИПИДАГИ АФСОНАЛАР РИВОЯТЛАР, ЭРТАК ВА НАҚЛЛАР ҚАҲРАМОНЛИК ЭПОСЛАРИ ҚЎШИҚ ВА МАҚОЛЛАР www.arxiv.uzwww.arxiv.uz

Илк ибтидоий қарашлар анимизм Тотемизм www.arxiv.uzwww.arxiv.uz

 Аждодларимиз томонидан яратилган фольклор асарлари ва Аждодларимиз томонидан яратилган фольклор асарлари ва урф-одатларида уларнинг анимистик ва тотемистик қарашлари урф-одатларида уларнинг анимистик ва тотемистик қарашлари излари ҳам сақланиб қолган. излари ҳам сақланиб қолган.  Одамларнинг табиат ҳақидаги тасаввурида ўзини табиат кучлари Одамларнинг табиат ҳақидаги тасаввурида ўзини табиат кучлари ва ҳодисалари билан айнан бир нарса деб ҳисоблаши, жонсиз ва ҳодисалари билан айнан бир нарса деб ҳисоблаши, жонсиз нарсаларга жонли сифатида қараши анимистик қараш дейилади. нарсаларга жонли сифатида қараши анимистик қараш дейилади. Анимистик қарашлар асосини қадимги инсонларнинг жон ва Анимистик қарашлар асосини қадимги инсонларнинг жон ва руҳлар ҳақидаги тасаввурлари, уларнинг жонли ва жо

МифларМифлар  Қадимги давр фольклорида ибтидоий тасаввурлар Қадимги давр фольклорида ибтидоий тасаввурлар асосида яратилган мифлар алоҳида ўрин тутади. асосида яратилган мифлар алоҳида ўрин тутади.  Миф юнонча – сўз, ривоят деган маънони билдириб, Миф юнонча – сўз, ривоят деган маънони билдириб, дунёнинг пайдо бўлиши, табиат ҳодисалари, яратгувчи дунёнинг пайдо бўлиши, табиат ҳодисалари, яратгувчи маъбуд ва паҳлавонлар ҳақидаги афсоналардир. маъбуд ва паҳлавонлар ҳақидаги афсоналардир. Мифологик қарашлар инсоннинг табиатни, олам Мифологик қарашлар инсоннинг табиатни, олам сирларини билишга бўлган интилишининг натижаси сирларини билишга бўлган интилишининг натижаси сифатида пайдо бўлган. Дунёдаги яхшилик билан сифатида пайдо бўлган. Дунёдаги яхшилик билан ёмонлик, нур билан зулмат, бахт

Масалан: Масалан:  «Даосизм» фалсафасига кўра гўзаллик ва ҳунуклик, «Даосизм» фалсафасига кўра гўзаллик ва ҳунуклик, баландлик ва пастлик, яхшилик ва ёмонлик, борлиқ ва баландлик ва пастлик, яхшилик ва ёмонлик, борлиқ ва йўқлик, узун билан калталик бир-бирини туғдиради, бирин-йўқлик, узун билан калталик бир-бирини туғдиради, бирин- кетин келади, бир-бирига боғлиқ бўлади, табиатдаги барча кетин келади, бир-бирига боғлиқ бўлади, табиатдаги барча мавжудот, барча ҳодисалар қарама-қаршиликларни ўз мавжудот, барча ҳодисалар қарама-қаршиликларни ўз ичига олади. Яхшилик ва ёмонлик ўртасидаги жангу-ичига олади. Яхшилик ва ёмонлик ўртасидаги жангу- жадаллар эзгулик учун курашадиган Митра, Анахита, жадаллар эзгулик учун курашадиган Митра, Анахита, Каюмарс, Жамшид, Гершасп образида ва бахтсизлик ва

Ўрта Осиё ва Эллин маданияти Зевс Ахурамазда Апполон. Митра Афродита Анахита www.arxiv.uzwww.arxiv.uz

“ Авесто”да Улуғланган Эзгуликлар Эзгу фикр Эзгу калом Эзгу амал www.arxiv.uzwww.arxiv.uz

 Анахита Анахита ер, сув ва ҳосил маъбудаси, ер, сув ва ҳосил маъбудаси, қаҳрамонларга куч-қувват ва муваффақият бахш қаҳрамонларга куч-қувват ва муваффақият бахш этувчи илоҳий куч тимсоли. «Авесто»да Анахита этувчи илоҳий куч тимсоли. «Авесто»да Анахита забардаст, хушқомат, камарини белига маҳкам забардаст, хушқомат, камарини белига маҳкам боғлаган, марҳаматли гўзал қиз сифатида намоён боғлаган, марҳаматли гўзал қиз сифатида намоён бўлади. Ёвузликка қарши чиққан паҳлавонлар бўлади. Ёвузликка қарши чиққан паҳлавонлар жанг олдидан ғалаба қозонишини сўраб, илоҳий жанг олдидан ғалаба қозонишини сўраб, илоҳий ҳомийга шундай илтижо қилганлар: «О, ҳомийга шундай илтижо қилганлар: «О, марҳаматли, забардаст Ардивисура, Анахита марҳаматли, забардаст Ардивисура, Анахита менга мадад бер, уч оғиз ва

 ЖамшидЖамшид ҳақидаги миф намуналари ҳам Ўрта Осиё ҳақидаги миф намуналари ҳам Ўрта Осиё халқлари орасида кенг тарқалган. «Авесто»да халқлари орасида кенг тарқалган. «Авесто»да талқин қилинишича, у адолатли подшо бўлган. талқин қилинишича, у адолатли подшо бўлган. Жамшид ҳукмронлик қилган пайтларда мамлакатда Жамшид ҳукмронлик қилган пайтларда мамлакатда қаҳратон совуқлар ҳам, жазирама иссиқлар ҳам қаҳратон совуқлар ҳам, жазирама иссиқлар ҳам бўлмаган. Ҳатто касаллик ва ўлим ҳам чекинган. У ер бўлмаган. Ҳатто касаллик ва ўлим ҳам чекинган. У ер юзини уч баравар кенгайтириб, одамлар учун турли юзини уч баравар кенгайтириб, одамлар учун турли емишлар ва молларни кўпайтиради. Мамлакатни сув емишлар ва молларни кўпайтиради. Мамлакатни сув босганда тўғонлар қуриб, одамларни офатдан сақлаб бос

«Тўмарис» ҳақидаги ривоят:«Тўмарис» ҳақидаги ривоят:  Геродотнинг «Тўққиз китобдан иборат тарих» асарида битилган Геродотнинг «Тўққиз китобдан иборат тарих» асарида битилган бўлиб, унда массагетлар ҳукмдори бўлган бу жасоратли аёлнинг бўлиб, унда массагетлар ҳукмдори бўлган бу жасоратли аёлнинг мардлиги, унинг босқинчи аҳмоний шоҳларидан бири Кирга қарши ўз мардлиги, унинг босқинчи аҳмоний шоҳларидан бири Кирга қарши ўз қабиласининг мустақиллиги учун, ор-номус йўлида олиб борган қабиласининг мустақиллиги учун, ор-номус йўлида олиб борган жанглари, ғалабаси ҳақида ҳикоя қилинади. Бу маълумот биз учун жанглари, ғалабаси ҳақида ҳикоя қилинади. Бу маълумот биз учун узоқ ўтмишда ота-боболаримизнинг, жасоратли аёлларнинг ўз узоқ ўтмишда ота-боболаримизнинг, жасоратли аёлларнинг ўз озодликлари у

Қадимги қўшиқлар.Қадимги қўшиқлар.  . . Туркий халқларнинг қадимги оғзаки ижодини ўрганишда Туркий халқларнинг қадимги оғзаки ижодини ўрганишда айниқса, айниқса, XIXI асрнинг машҳур тилшунос олими Маҳмуд асрнинг машҳур тилшунос олими Маҳмуд Қошғарийнинг «Девону луғотит турк» асари муҳим Қошғарийнинг «Девону луғотит турк» асари муҳим аҳамиятга эга. «Девон»да Хитойдан Хоразмга қадар аҳамиятга эга. «Девон»да Хитойдан Хоразмга қадар бўлган ҳудудларда яшаган уруғ ва қабилаларнинг тили бўлган ҳудудларда яшаган уруғ ва қабилаларнинг тили ўрганилади, текширилади. ўрганилади, текширилади.  Тил ўрганиш асносида Маҳмуд Қошғарийнинг тўплаган Тил ўрганиш асносида Маҳмуд Қошғарийнинг тўплаган афсона, мақол ва қўшиқлари мана шу ерда яшаган уруғ ва афсона, мақол ва қўшиқлари мана шу ерда яшаган уруғ ва

Чағри бериб қушлату,Чағри бериб қушлату, Той ғон изиб тишлату,Той ғон изиб тишлату, Тилки, тўнғиз тошлату,Тилки, тўнғиз тошлату, Ардам била ўклалим. Ардам била ўклалим. Мазмуни:Мазмуни: Ов қушларин ушлатиб,Ов қушларин ушлатиб, Тулки, тўнғиз тишлатиб,Тулки, тўнғиз тишлатиб, Итларимиз ишлатиб,Итларимиз ишлатиб, Ҳунар билан гердайдик. Ҳунар билан гердайдик. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz

 Мазкур қўшиқларда ҳаёлий дунёқараш билан бир қаторда Мазкур қўшиқларда ҳаёлий дунёқараш билан бир қаторда ҳаёт ва инсон улуғланади, ҳар бир фаслнинг ўзига хос ҳаёт ва инсон улуғланади, ҳар бир фаслнинг ўзига хос хусусияти ёрқин лавҳаларда очиб берилади. Баҳор хусусияти ёрқин лавҳаларда очиб берилади. Баҳор келиши билан табиатда содир бўладиган уйғониш, келиши билан табиатда содир бўладиган уйғониш, теварак атрофнинг кўм-кўк майсалар билан қопланиб, теварак атрофнинг кўм-кўк майсалар билан қопланиб, гулларнинг очилиши, рутубатли совуқ қиш кунларидан гулларнинг очилиши, рутубатли совуқ қиш кунларидан қутилган кишиларга завқ уйғотади.қутилган кишиларга завқ уйғотади. Турли чечак ярилди, Турли чечак ярилди, Барчин язим қарилди,Барчин язим қарилди, Учмоқ яри кўрулди, Учмоқ яри кўрулди, Тумлуғ

Шундай қилиб, ибтидоий Шундай қилиб, ибтидоий дунёқараш билан боғлиқ ҳолда дунёқараш билан боғлиқ ҳолда пайдо бўлган қадимги фольклор пайдо бўлган қадимги фольклор намуналари аждодларимизнинг намуналари аждодларимизнинг ҳаёт тарзи, кураш ва интилишлари, ҳаёт тарзи, кураш ва интилишлари, урф-одатлари, орзу-умидлари урф-одатлари, орзу-умидлари ҳақида муайян тасаввурлар ҳосил ҳақида муайян тасаввурлар ҳосил қилади. Энг қадимги даврларда қилади. Энг қадимги даврларда яратилган фольклор асарлари яратилган фольклор асарлари кейинчалик янги-янги афсона, кейинчалик янги-янги афсона, ривоят, эртак ва достонларнинг ривоят, эртак ва достонларнинг яратилишига замин бўлди. яратилишига замин бўлди. www.arxiv.uzwww.arxiv.uz

Мавзу юзасидан Мавзу юзасидан саволларсаволлар  11 .Қадимда Ўрта Осиё халқлари яратган моддий ва маънавий қадриятлар деганда нимани тушунасиз?.Қадимда Ўрта Осиё халқлари яратган моддий ва маънавий қадриятлар деганда нимани тушунасиз?  2.Қадимги фольклор намуналари бизни нималардан хабардор қилади?2.Қадимги фольклор намуналари бизни нималардан хабардор қилади?  3.Анимистик қарашлар ҳақида маълумот беринг.3.Анимистик қарашлар ҳақида маълумот беринг.  4.Тотемистик қарашларни қандай изоҳлайсиз?4.Тотемистик қарашларни қандай изоҳлайсиз?  5.Қадимги мифлар ва мифологик образлар ҳақида маълумот беринг. 5.Қадимги мифлар ва мифологик образлар ҳақида маълумот беринг.  6. Мифларнинг ғоявий асосини нималар ташкил қилади?6. Мифларнинг ғоявий асосини нималар ташкил қилади?  7.Қаҳрамонлик эпослари

 «« Бу дунёда фақат бир муаммо Бу дунёда фақат бир муаммо бор - одамларга ҳаётдан бор - одамларга ҳаётдан маънавий қониқиш ҳиссини маънавий қониқиш ҳиссини қайтариш керак. Маънавий қайтариш керак. Маънавий бойликсиз қалб тошга айланур… бойликсиз қалб тошга айланур… Комилликка йўналтирилган Комилликка йўналтирилган дидни тарбияламоқ лозим» дидни тарбияламоқ лозим»  (Сент (Сент Экзюпери)Экзюпери) www.arxiv.uzwww.arxiv.uz

Купить

Похожие документы
Tilshunoslik va psixologiya
Badiiy matnda nisbiy so‘zlar yordamida bog‘langan qo‘shma gaplar
Murakkab qo‘shma gaplar
Sintaktik va sintagmatik munosabat
O‘zbek tilshunosligida aksentuatsiya va sillabika. Urg‘u va bo‘g‘in