Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 1.3MB
Покупки 0
Дата загрузки 23 Сентябрь 2019
Расширение pptx
Раздел Презентации
Предмет Экология

Продавец

Bohodir Jalolov

Farg’ona vodiysida ekologik muammolar

Купить
Farg’ona vodiysida ekologik muammolar REJA: 1.Farg’ona vodiysida suv resurslari. 2.Farg’ona vodiysida yer tekislash ishlari. 3.Sug’orish suvi va uning keltirilmalari. 4.Xulosa. Фаргона водийси мураккаб тулкинсимон-кутарилма но те кис рельефга эга. Шу сабабдан катта х,ажмда ер текислаш ишлари амалга оширилган ва яна уларга эхтиёж катта. 1^адимда хам дех_конлар ер текислаш ишларини бажарган-лар. Микрорельеф ва кисман мезорельеф баландликлари кул билан кесилган ва кесилган тупрок пастк^амликларга ёткизил-ган. Текислаш ишларининг х;ажми камрок булиши учун, су- горишни купрок, ук.арик. ва жуяклар ёрдамида жойнинг ме-зорельефига мослаштирганлар (Стец В.М., 1949). Янги узлаштирилган ерларда тупрок унумдорлиги ер текис-лаш ишларига тугридан-тугри боглщ. Емон текисланган май-дгшдярнинг балаид жойларида туэлар куп микдорда туплана-ди, паст жойларида эса намлик ортикча булади, хар икки холда Х.ам усимликлар ^ийналади, сулийди ва курийди (Коми-лов O.K., 1985). Арзик тупрокли Текислашнинг иккита асосий типи мавжуд: 1. Жойнинг умумий табиий нишабини саклаган холда алохида тепалик ва пастликларни йу^отиб ер текисланади. Ер текислашнинг бу типи тупроклари шурланмаган ^удудларли и нг куллани-лиши мумкин. 2. Майдонларни зинасимон горизонтал текис ланган карталар шаклида текислаш. Ер текислашнин]' бу ти-пида майдонлар горизонтал текисланади, табиий нишаблик йук. к.илинади, умумий нишаблик буйича зинасимон куриниш-ла доимий марзалар ски вактинчалик укариклар билан аж-ратилади. Бу типдаги ер тскислашдан шурланган тупрокли донларни текислашда фойдаланадн, у куп асрлар даво-мида дехконлар тажрибаларидан утган. Ер текислаш усуллари куп, кенг таркалгаилари; 1) майдон-нинг тепа ва баланд жойларини узлуксиз кссиб, паст жойлар-ни тулдириш; 2) тепа ва баландликларни кесиб, пастликлар ни тулдиришнингтасма (кулиса) усули. Биринчи усулда туп-ижнинг устки катламлари кесиб юборилади. Иккинчи усул- М эса баландликлар тасмасимон куринишда бир кисми ке- б сурилади, иккинчи кисми текисланади. 3) тупрок юзаси- мги чириндили ^атлам суриб тупланади, кейин унинг ости- |гн грунтлар кесилиб, баланд-пастликлар текисланади. унгра текисланган юза устига олдин тупланган чириндили узрок ёйилади. Одатда, тупрок-грунт катламларнинг юзаси билан ер юза- i рельефида муайян мослик булади. Бу мослик сизот сувла-ЕИНГ жойлашиш чукурлиги ва сатх.ида хам сакланади. Маълумки, Шохимардон-Исфайрамсой конус ёйилмала- ри юзаси учун ясси радиал кутарилма ва радиал кенг (ботик-лик) пасткамликларнинг алмашиииб келиши, конуслар ора-лиги пасткамликлари ва кул-пролювиал текислик учун мезо на микрорельеф шаклларининг кенг таркалганлиги характер-ли. Улар тупрок коплами мажмуасини юзага келтиради. Гипс ва карбонатларнинг тупрок кесими буйпаб турли си- фат ва микдорий куринишларда, турли чукурликларда тупла ниши мажмуалиликни янада кучайтиради. ^удудни узлаш-тириш даврида, купинча ер текислаш коидаларига амал ки-линмаган холда бажарилган катта хажмли ер текислаш иш-лари натижасида рельефнинг кабарик элементлари кесилган, ботик элементлари эса кумилган. Натижада баландлик ва кутарилмалар урнида тупрок кесиминингунумсиз катлам ла ри, жумладан, берч, арзикли. глей-бал Фаргона водийсининг экин майдонлари учун сугориш суви манбаи булиб Сирдарё ва унинг ирмоклари Норин ва I^opa-дарё хдмда водийни ураб турган TOF тизма TOF дарёлари хисобланади. Уларнинг фаолияти на-тижасила жуда катта микдорда ювилиш ва кайта ёткизиш ишлари бажарилади. Норин дарёсининг Учкургон ша^ри якшнидаги куп йил-лик уртача сарфи Катта Фаргона канали оладитан сув Оилан кушнб т^нсоблаигаида 4U3 Wfceic ни тищкил к,ииили. Лщк ьу- видаги окизик_ларнинг уртача сарфи секундига 408 кг га тенг. Даре лойка келтирилмаларининг йиллик уртача микдори 12854 минг тоннага етади. Даре сувининг уртача лойкалиги 1,09 кг/м 3 ва сув HHFHUI майдонининг хар 1 км 2 дан ювилади-ган массаси микдори йилига 241 тоннага тенг ларидан окиб ке- дарёнинг нинг йиллик Уртача сарфи 69,6-207 м'/сск ора- лигада узгаради. Унинг Кампирровот створидаги куп йил лик уртача сарфи 118 метр'/ сек га тенг. 1^аттик о^ими мик-лори уртача 200 кг/ сек булиб, йилига 6320 тоннани ташкил килади. Даре сувининг уртача лойкалиги 1,64 кг/ м\\ сув йи-гиш майдонининг 1 км : майдонидаги ювилиш микдори йи-нга 511 тоннага тенг. Туркистон ва Олой TOF тизмаларидан окиб келадиган TOF д арёларининг ювиш фаоллиги хам сезиларли даражада кат- - Сув йитиш майдонининг хар км 2 га тугри келадиган ювиш микдори Сух дарёсида йилига 500 тоннага, Исфара дарёсида гоннага, Шох.имардон дарёсида 100 тоннага, Окбурада 46 тоннага ва Исфайрамда 39 тоннага тенг (Шульц В.Г., 1951, Олой 54). Фаргона водийси тупрокларида агроирригацион катлам ^лиллиги уртача 60-80 см га тенг. Унинг, водийнинг куп минг шкллик cyFopHui тарихига иисбатан кис^алиги даре сувлари- мяг кам лойкалиги ва ер юзаси нишаблигиншгг катталиги билан боглик (Генусов А.З., 1983). Аммо А. Максудовнинг^ курсатишига кура, водийнинг купгина жойларида агроирри-гацион катлам калинлиги 1- 1,5 метрга етади. Э^оэирги пякт-да даре сувларидаги дойка дарёларнинг юкори кисмида жой-| лашган сув омборларида ушланиб колади ва далаларга жула оз микдорда келтирилади. Кузатишларимизнинг курсатишича, агроирригацион каЯ ламнинг шаклланиши тупрокнинг сугориш системасининг кайси кисмида жойлашганлигига, суториш интенсивлигигац шунингдек, тупрокка солинаётган турли моддалар (эски и вор колдиклари, зовур ва арикларни тозаллганда чиккая Фаргона ерларини узлаштириш давомида, унинг хар бир I К.ичида коллектор-зовурлар маълум вазифани устувор ба> ди ва вазифалар боскичдан-боскичга кучайиб борди. Фаргона иодийсининг вохаларида захни кочириш, шур ювиш ва тупрок. х.олатини яхши саклаш максадида зовурдар-дан кадимдан фойлаланилган. МасШШН, Тошлик туманидаги Тошлок кишлоги якипида тахминан 200 йил аввал курилган кумма зовур топилди. У хозир хам ишлаб турибди. Бундай иншоотлар «тазар» деб ятяпган. лала ва шахарларда захга карши кураш. канализа ция вазифаларини бажарган («Гулистон» журнали, 1976. 9-сон). Утмишда зоБурлар майда булган ва сув чикариб юбора- диган кисмларига эга булмаган. Зовур сувлари ташлама сув-лар билан бирга х.удуднинг энг ботик жойл грига йуналти-рилган. Бунинг окибати сифатида водийнинг пастк.амликла-рида кулла Шохимардон-Исфайрамсой конус ёйилмаларининг пери-ферияси, айник.са уларнинг якунланувчи кисмлари ва чтимол томондан уларга туташган Сирдарёнинг иккинчи кайир усти супасигача булган худуд - кул-пролювиал-аллювиал текис- ипк, Марли-шй Фаргсмтшшг бошка кнсмларн кабн, утгаи асрнинг 30- йилларигача шурхок ва кучли шурланган тупрок-лар, камиш босган боткоклашган ерлар ва боткоклар, куп сонли катта-кичик куллар билан банд булган. 30-йилларнинг иккинчи ярмидан йирик коллекторларнинг курилиши бошланди. 50-йилгача Сух-Исфара ва Риштон-Баг-дод (1936-1941), Сари- Жуга (1945), Шимолий Багдод (1947) каби йирик коллекторлар ва куплаб зовурлар курилди. Ис-файрамсойнинг давоми булган Езёвонсой ва Сариксув кол--екторлари Сирдарёга етказилди. Коллсктор-зовурлар тури ишга тушиши билан Марказий Фаргонанинг бот . Сизот | сувлари сатхининг чукурлиги, асосан 1м атрофида, уларнинг минерализацияси 5-50 г/л оралигада ва баъзан 90 г/л гача булган. Бундай шарош да срларпи уэлаштиршп фак;ят чич ЗОВурЛЗР ТУРИ фонида амалга оширилиши мумкин эди. Шунинг учун х,ам янги ерларни узлаштириш ишлари коллектор-зовурларнинг курили-ши билан кушиб олиб борилди. Улар узунлиги бу давр охирида 16,7 минг км.га, зовур сувлари хажми 4,0- 4,5 км' га етди, сувлар билли Гирдярёга чикапиб ташланаётган тузлар микдори йили-га 10-11 млн. т ни ташкил килди. Натижада Сирдарё сувлари-нинг минерализацияси 0,42 г/л дан (1950 й) 1,03 г/л га (1970 й) кутарилди. Сувнинг кимёвий таркиби сульфат-гидрокарбонат-ли-магний- калы шйлидан сульфатли-магаий-натрий-кальцийли типга утди (Чембарисов Э.И., Бахриддинов Б.А., 1989). Шох.имардон-Исфа HAMMAGA RAHMAT!!!
Купить
  • Похожие документы

  • Jamiyat va tabiatning o’zaro tasiri
  • Qobiq- trubali, spiralsimon. Zmeyevikli va plastinali isitkichlarni, hamda ularning hamma elementlari qurilmalarini hisoblash va loyihalash.
  • Экологик аудит. Сувдан ва ердан фойдаланувчи корхоналарни экологик аудити процедураси
  • Ерларни қайта тиклаш тадбирлари ва ифлосланишни баҳолаш тартиби
  • Ekologiya yakuniy testlar bazasi 200 talik

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha