Fe'lning vazifa shakli - Лингвистика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	62.3KB
Покупки	0
Дата загрузки	08 Июль 2024
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Лингвистика

Fe'lning vazifa shakli

Купить

Fe’llarning vazifa shakllari

 Kirish;  Fe’llarning yasalishi;  Harakat va holat fe’llari;  Bo‘lishli va bo‘lishsiz fe’llar  O‘timli va o‘timsiz fe’llar;  Fe’l nisbatlari;  Fe’llarning munosabat shakllari;  Fe’llarning vazifa shakllari;  Ko‘makchi fe’llar;  Fe’llarning tuzilishi.

Fe’llar gapda boshqa so‘zlar bilan bog‘lanib, kesim, ega, to‘ldiruvchi, hol, aniqlovchi vazifasida kelishi mumkin. Turli gap bo‘laklari vazifasida kelish uchun xoslangan fe’l shakllari fe’lning vazifa shakllari sanaladi. 1) sof fe’l shakli; 2) harakat nomi shakli; 3) sifatdosh shakli; 4) ravishdosh shakli.

Harakat nomi Fe’lning otga xoslangan shakli harakat nomi deyiladi -(i)sh, -(u)v, -moq, -maslik Biror xalqning axloqini bilmoq uchun uning adabiyoti bilan tanish. Qo‘ziboy ishga aralashuvini ham, chiqib ketishini ham bilmay qoldi. Xalqning o‘zingga xayrixoh bo‘lishini istasang, avval o‘zing xalqqa xayrixoh bo‘l.Harakat nomi otlar kabi egalik, kelishik va ko‘plik qo‘shimchalarini oladi va gapda ular bajaradigan gap bo‘laklari vazifasida keladi. Chiroyli yozishni o‘rgan! Yozuving yomon emas.

Fe’lning sifatga xoslangan shakli sifatdosh deyiladi. Sifatdosh -gan, - (a)yotgan, -ydigan -adigan, -(a)r, -mas. Sifatdoshlar shaxs va narsalarning belgisini bildirishi bilan sifatga o‘xshaydi. Sifatlar shaxs va narsaning turg‘un, barqaror belgisini ifodalasa, sifatdoshlar o‘zgarish, harakat belgisini ifodalaydi. katta (sifat) daryo, oqar (sifatdosh) daryo.Sifatdoshlar fe’l shakli bo‘lganligi uchun fe’lga xos bo‘lgan zamon, bo‘lishli-bo‘lishsizlik, nisbat kabi ma’nolarni ifodalaydi.

O‘z nafsiga asir bo‘lgan odam insoniylikni qo‘ldan boy beradi. Chuqur ariqdan toyimni sug‘orib chiqayotganimda bir to‘da uloqchi- chavandozlar uchrab qoldilar. Shanbada to‘y keladigan , el-yurtga osh beriladigan bo‘lgani uchun erta tongdanoq hovli gavjum edi. Keng fe’l, ketmas davlat bersin.

Fe’lning ravishga xoslangan shakli ravishdosh deyiladi. Ravishdosh -(i)b, - a/-y -gancha -gach, -guncha -gani -may Ravishdoshlar harakatning belgisini bildirishi bilan ravishga o‘xshaydi. Ravishdosh ham ravish kabi fe’lga bog‘lanib, uning belgisini bildiradi. piyoda (ravish) keldi , shoshilib (ravishdosh) keldi .holatini, ba’zan payt, sababini holatini paytini paytini maqsadini

Aslida, qosh qorayguncha yetib olish kerak. Gapni bilib-bilmay gapirmaslik kerak. Yodgor kelib-kelmay hasharni adog‘iga yetkazdi. Doirani olgach , chalgani odam izlab ketdi. Kechga yaqinlashgach , shamol turdi. Ko‘kqamish ko‘li atrofida mollarini semirtirib , yaylovda yayrab yotadi.

Ona kelar yo‘lda yugurib, Ko‘ringandan qizini so‘rab. Orqa tomonda o‘tirgan Dilbar o‘zini tutolmay qiqirladi. Bobur gulni yana bir hidlab, boshidagi sallasining qatiga qistirib qo‘ydi. Taxtga chiqqach, adolat bilan ish tutibdi. Shamol tinavermagach, tog‘ga chiqishni qoldirdi.

Купить

Похожие документы
Tilshunoslik va psixologiya
Badiiy matnda nisbiy so‘zlar yordamida bog‘langan qo‘shma gaplar
Murakkab qo‘shma gaplar
Sintaktik va sintagmatik munosabat
O‘zbek tilshunosligida aksentuatsiya va sillabika. Urg‘u va bo‘g‘in