Firmani boshqarish-menejment 9-sinf - Экономика - Презентации

Информация о документе

Цена	4000UZS
Размер	2.7MB
Покупки	0
Дата загрузки	15 Февраль 2022
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Экономика

Firmani boshqarish-menejment 9-sinf

Купить

9-sinf Iqtisodiy bilim asoslari darsligi asosida 8-mavzu: Firmani boshqarish- menejment

Ma’lumki, har bir firma faoliyati ma’lum bir maqsadni amalga oshirishga qaratiladi. Bu maqsadga erishish uchun esa firmani boshqarish lozim bo‘ladi. Boshqaruv jarayoni menejment deb ham yuritiladi (inglizcha “ management ” so‘zi “ boshqarish ” degan ma’noni anglatadi).

Boshqaruv haqidagi fan ham menejment deb ataladi va u boshqaruv usullari, shakllari va vositalarini o‘rganadi. Firmani yuritish ko‘p qirrali jarayon bo‘lib, uning har bir jabhasi boshqarishni talab qiladi.

Masalan, ishchi-xizmatchilarni boshqarish, ishlab chiqarish vositalarini boshqarish, moddiy resurslarni boshqarish, ma’lumotlarni boshqarish, moliyaviy mablag‘larni boshqarish va boshqalar.

Menejment — biror ko ‘zlangan maqsadga erishish usullari, shakllari, vositalari va boshqarish tamoyillarini o‘rganadigan fan. Boshqaruv bevosita inson tomonidan amalga oshiriladi. Firmada ishlaydigan, maxsus boshqaruv ilmini egallagan, ish yuri tuvchi va boshqaruvchi menejer deb ataladi.

Har qanday rahbar xodim yoki menejer ish vaqtining 70 — 80 foizini odamlar bilan muloqot qilishga sarflaydi. Shu bois, menejmentni tom ma’noda qo‘l ostida ishlayotgan xodimlar faoliyatini o‘zaro muloqot orqali boshqarish deb ham aytish mumkin

Menejer oldida turgan maqsadga erishish uchun quyidagi vazifalarni ketma-ket bajarishi kerak bo‘ladi: 1. Rejalashtirish; 2. Tashkil qilish; 3. Rahbarlik qilish; 4. Nazorat qilish.

Menejer — maxsus boshqaruv ilmini egallagan ish yurituvchi yoki boshqaruvchi. Rejalashtirish bosqichida menejerlar korxona maqsadidan kelib chiqib, istiqbolli rejalar va dasturlarni ishlab chiqadilar. Rejani amalga oshirish uchun korxonaning hamma bo‘limlari ishini o‘zaro muvofiqlashtiradilar. Ularning ishini tashkil qiladilar, bevosita rahbarlik qilib, ishning bajarilishini nazoratga oladilar.

Menejerlar xodimlarni korxona oldida turgan ma’lum maqsadga erishishiga chorlovchi va jamoani bunga otlantiruvchi, safarbar qiluvchi kishilardir.

Firmani boshqarishda menejerlarning yuqori salohiyatga egaligi, iqtisodiy bilimlarni chuqur bilishi, o‘zining imidjiga ega bo‘lishi, ma’naviy jihatdan yetukligi, muomala, so‘zlashuv madaniyatining yuksakligi katta ahamiyat kasb etadi

Firmaning katta-kichikligiga qarab, boshqaruvning turli xil tashkiliy tizimlari tuziladi. Faraz qilaylik, kichik do‘konda uning egasi va yana bir kishi ishlaydi. Bu holatda, boshqaruvchi va boshqariluvchi orasidagi o‘zaro munosabat 8.1- chizmadagidek bo‘ladi.

Bu tizim sodda tashkiliy tizim deyiladi. Bir nechta bo‘limlardan tashkil topgan supermarketdagi boshqa ruv tuzilmasini ko‘z oldimizga kel ti radigan bo‘lsak, uning tuzilmasi (boshqaruv bo‘g‘inlari) birmuncha murakkabroq bo‘ladi. Uni sxema tarzida 8.2- chizmadagidek tasvirlash mumkin.

Yangi tizimning avvalgisidan asosiy farqi faqat xizmatchilar sonining ko‘pligidagina bo‘lmay, balki bir necha quyi darajali qismlardan tashkil topganligidadir. Endi ishchi va xodimlarning bir qismi bevosita do‘kon egasiga emas, balki kichik bo‘limlarni boshqaruvchi menejerlarga bo‘ysunadi. Agarda firma savdo-sotiqdan tashqari ishlab chiqarish bilan ham shug‘ullansa, uning tashkiliy tizimi yanada murakkabroq bo‘ladi.

Avtokratik, ya’ni yakka hokimlik uslubi. Bunda rahbar o‘zgalar fikrini so‘rab o‘tirmaydi, balki buyruq berib, uning bajarilishini nazorat qiladi. Bunday uslubda firmaning jamoasi markazlashgan bo‘ladi, xodimlar orasida esa aloqalar deyarli bo‘lmaydi. Byurokratik (qog‘ozbozlik) uslubi. Bu uslub ham yuqoridagi uslubning bir ko‘rinishi bo‘lib, firma faoliyati " tepadan tushirilgan " buyruqlar, yo‘lyo‘riqlar va rasmiy qog‘ozlar asosida boshqariladi. Bunday korxonada tashabbuskorlikka emas, qog‘oz hujjatlarga ko‘proq e’tibor beriladi.

Demokratik uslub. Bunda jamoaning barcha a’zolari qaror qabul qilish jarayonida ishtirok etadi. Jamoa har bir a’zosining fikri inobatga olinib, ular umumiy ishga qandaydir hissa qo‘shayotganligidan qoniqadi. Bunday jamoalarda, odatda, odamlar o‘z ishlariga sadoqatli bo‘ladi. Rahbarning asosiy vazifasi jamoa a’zolarini tashabbuskorlikka yo‘naltirishdan iborat bo‘lib qoladi

Купить