G'ofur G'ulom 8 -sinf - Литература - Презентации

Информация о документе

Цена	4000UZS
Размер	7.5MB
Покупки	0
Дата загрузки	25 Сентябрь 2021
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Литература

G'ofur G'ulom 8 -sinf

Купить

8-sinf adabiyot darsligi asosida 9-mavzu:G'AFUR G'ULOM (1903 -1966)

O ' zbek adabiyotining yirik namoyandasi , O ' zbekiston xalq shoiri , akademik G ' afur G ' ulom hayoti va ijodi to ' g ' risidagi umumiy ma ' lumotni Siz avvalgi sinflardan yaxshi bilasiz . Shunday bo ' lsa - da , bu ijodkor tarjimayi holiga oid ayrim tafsilotlarni eslab o ' tsak , foydadan holi bo ' lmaydi .

Jahon va milliy adabiyotimiz ta - rixini kuzatib bir qonuniyatni o ' zingiz uchun kashf etgan bo ' lsangiz , ajab emas . U ham bo ' lsa , aksariyat ijodkorlar adabiyotning muayyan bir yo ' nalishidagi ijodiy yutuqlari bilan ko ' proq dovrug ' qozonganidir .

G'afur G'ulom misolida esa bu yozilmagan qonuniyatning har doim ham amal qilavermasligiga guvoh bo'lamiz. Ya'ni G'afur G'ulom ham she'riy, ham nasriy janrlarda birdek muvaffaqiyat bilan qalam tebratdi, har ikki yo'nalishda o'zidan nodir namunalar qoldirdi.

Ayniqsa, Ikkinchi jahon urushi voqealari, ko'rgiliklari G'afur G'ulom qalbida o'chmas iz qoldirdi. Agar u Birinchi jahon urushi yillarida bolaligiga borib, urushning butun dahshati va asoratlarini to'liq his qila olmagan bo'lsa, yangi urushni va uni qo'zg'aganlarni ijodkor o'zining shaxsiy, ashaddiy dushmani deb bildi.

SOG'INISH Zo'r karvon yo'lida yetim bo'tadek, Intizor ko'zlarda halqa-halqa yosh. Eng kichik zarradan Yupitergacha O'zing murabbiysan, xabar ber, Quyosh! Uzilgan bir kiprik abad yo'qolmas, Shunchalar mustahkam xonayi xurshid. Bugun sabza bo'ldi qishdagi nafas, Hozir qonda kezar ertagi umid. Xoki anjir tugab, qovun g'arq pishgan Baxtli tongotar chog' uni kuzatdim, Bir mal'un gulshanga qadam qo'ymishkan, Joni bir jondoshlar qolarmidi jim! Unda yetuk edi meros mard g’urur, Ostonani o'pib, qasamyod qildi. Ukalarin erkalab, o'zimday mag'rur, Ya'ni obod uyimni u dilshod qildi... Iblisning g'arazi bo'lgan bu urush Albatta, yetadi o'zin boshiga. O'g'lim omon kelar, g'olib, muzaffar, Gard ham qo'ndirma

Tong otar chog'ida juda sog'inib, Bedil o'qir edim, chiqdi oftob. Loyqa xayolotlar chashmaday tindi, Pok-pokiza yurak bir qatra simob. O'rog'-u gulqaychi, istak ko'tarib, Hovrimni bosishga boqqa jo'nadim. Hasharchi qo'shni qiz - uning sevgani, Ma'yus bosar edi orqamdan odim. ...Dur bo'lib taqilar yoring bo'yniga, Sadafday ko'zimda behuda bu yosh. Ikkoving ikki yosh, labing labiga Qo'yar, vasvasamdan kuladi quyosh. ...Sizlarni keldi, deb eshitgan kuni O'zing to'qib ketgan katta savatda To'latib shaftoli uzib chiqaman, G'alaba kunlari yaqin, albatta. Yayov, ko'ksim ochiq, boshda shaftoli, Xuddi mo'ylovingdek mayin tuki bor. Har bitta shaftoli misoli kulgu, Shafaqday nimpushti, sarin, beg'ubor. Suyganing labida

Siz «o'zbek onasi» degan ibora anglatadigan mazmun-mohiyatni, harqalay, yaxshi anglaysiz. Uni eshitganingizda farzandi uchun jonini berishga tayyor, butun fikr-zikri bolasining baxt-u iqboliga qaratilgan munis ayol qiyofasi ko'z oldingizda gavdalanadi. Yaxshi bilasizki, poytaxtimiz Toshkentdagi Mustaqil-lik maydonida Ikkinchi jahon urushi qurbonlari xotirasiga so'lim xiyobon barpo etilgan. O'zbekona ayvonlar bi lan o'ralgan Xotira xiyobonining to'rida urushga ketgan bolasini intizor kutayotgan ona siymosi gavdalantirilgan. «0'zbek onasi» tushunchasining ko'z o'ngimizda aniq reallashuvida bu siymo beqiyos rol o'ynaydi.

Bu she'rda otalarimizga xos bo'lgan jamiki fazilatlar o'zining yorqin ifodasini topgan. Ularning samimiyligi, jonsarakligi, har doim ham oshkor qilinavermaydigan farzandga mehr-u muhabbati, kuzatuv-chanligi, andishasi... barcha-barchasi shu she'rda namoyon bo'ladi. Asar misralari ichra urushga ketgan o'g'lidan bir muj-da — nedir yaxshi xabar kutayotgan Otaning bezovta yuragi gupullab urib turibdi. Uning ko'ngliga goh vahima- vasva-sa ko'lanka soladi. Atrofga har kuni yuzlab «qoraxat» qo'nayotgan tahlikali kunlarda bu bezovtalikka, albatta, o'rin bor - «Ne qilsa otaman, meros hissiyot...» Ko'pchiligingizga sog'inch hissi hozircha bir qadar uzoqroq bo'lishi tabiiy.

Negaki hozir ota-onangiz, aka-ukalaringiz yonidasiz - har kuni ularni ko'rish, diydori-dan bahramand bo'lish imkoniyatingiz bor. Lekin harbiy xizmatdami, uzoqroq xizmat safaridami bo'lgan otangiz yoki boshqa qarindoshlaringiz suhbatiga quloq solsan-giz, ular uyni, yaqin qarindoshlarni, Vatanni qanchalar qo'msaganliklarini hikoya qilishadi. Ayniqsa, tunlari oyga qarab, «uyimdagi ota-onam ham uni ko'rishayotgandir, men ham qarab turibman, demak, bir-birimizni ko'rgandek bo'lyapmiz», — degan ilinj mana shu sog'inch taftini, biroz bo'lsa-da, bosadi... «Sog'inish» she'rining lirik qahramoni - Otaning sog'inchi shunchalar zo'rki, u har bir narsadan umidlanadi, najot so'rab to Quyoshga qadar zorlanadi: Eng kichik zarradan Yupitergacha O'

degan bandiga e'tibor bering. Nima uchun Ota sog'inch o'rtagan paytlari aynan Bedilni o'qiydi? Nega uni o'qigach, « loyqa xayolotlar chashmaday » tinadi? Gap shundaki, asli nasli turkiylardan bo'lgan fors shoiri Bedil she'riyati o'zining falsafiy chuqurligi, o'quvchini o'tkinchi dunyo g'am-tashvishlaridan yuqoriroq turib fikr-lashga undashi bilan ajralib turadi. Bedil mutolaasi Otaga abadiy haqiqatlardan, o'lmas va yuksak tuyg'ulardan saboq beradi. Abdulqodir Bedil she'riyatida, jumladan, shunday misralarni uchratamiz: Maqomi zolim oxir bar zaifonast arzoniy, Agar otash furu aftad baxokistar dehad joro...

(Mazmuni: Zolimning maqomi - qudrati, zulmi oxir-oqibat zaiflashib, kuchdan qoladi. Lovullab yonayotgan olov ham bir kun kelib kulga aylanadi.) Endi bu fikrning G'afur G'ulom she'ridagi ifodasiga e'tibor beraylik: Iblisning g'arazi bo'lgan bu urush Albatta, yetadi o'zin boshiga...

Купить

Похожие документы
Fitrat dramaturgiyasi
«Saddi Iskandariy» dostoni
Abdulhamid Cho'lponning «Kecha va kunduz» romanida realizm
Adabiyotshunoslik tarixi va tarixiylik omillari
Abdulla Qahhorning «Sarob» romanida mazmunni ifodalovchi konsepsiyalar