Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 4000UZS
Размер 6.3MB
Покупки 0
Дата загрузки 28 Январь 2022
Расширение ppt
Раздел Презентации
Предмет Литература

Продавец

Bohodir Jalolov

Go'ro'g'lining tu'gilishi 11 - sinf

Купить
LOGO «GO‘RO‘G‘LINING TUG‘ILISHI» DOSTONI HAQIDA 11-sinf adabiyot darsligi asosida 1-mavzu: LOGO Xalq og‘zaki ijodining turli-tuman janrlari, ayni paytda, xalqning tasavvuri, ijtimoiy-ma’naviy tafakkuri, dunyoqarashi, urf-odatlari va an’analari, milliy-ma’naviy qadriyatlar ining tarixi va oynasidir. Ayniqsa, dostonlarda bunday imkoniyatlar juda katta. LOGO O‘zbek xalq dostonchiligida «Go‘ro‘g‘li» turkumi katta o‘rin tutadi. Hozirgacha uning tarkibida oltmishdan ortiq doston mavjud. Ularda xalq tarixi, taqdiri, o‘tmishdagi hayoti, ijtimoiy- siyosiy, iqtisodiy, diniy, axloqiy- ma’naviy hamda bad iiy-estetik qarashlari o‘ziga xos tarzda aks etgan. LOGO «Go‘ro‘g‘lining tug‘ilishi» – shu turkumning ilk dostoni. Uni ko‘plab baxshilar ijro etishgan. Darslikda Muhammad Jomurot o‘g‘li Po‘lkan shoir (1874–1941) varianti berilgan. Unda xalqning juda qadim zamonlardagi badiiy-estetik qarashlari ifodalangan. Shun ing uchun undagi ayrim fakt va motivlar, obraz va ularning talqinlari hozirgi tasavvurlarimizdan keskin farq qiladi. LOGO Shunga qaramay, ko‘plab folklor asarlarida bo‘lgani kabi, bu dostonda ham xalqning olamga va odamga bo‘lgan qarashlaridagi o‘ziga xosliklar ustuvor mavqe tutadi. Go‘ro‘g‘lining tug‘ilishidagi g‘ayritabiiylik, uning ilk bolaligi, o‘sp irinlik davridagi «g‘alati» qiliqlari ana shu o‘ziga xosliklar bilan izohlanadi. LOGO Ilk asotir va afsonalarning ta’siri, qadimgi tasavvur va e’tiqodlarning ba’zan yorqin, ba’zan xira qoldiqlari tasvirlari zaminidagi ma’nolarni tushunish qiyinroq tuyulishi mumkin. Dostonda ko‘plab badiiy timsollar yaratilgan. Xalq boshliqlari, oddiy fuqarolar, ko‘plab yigitlar, qiz va ayollarning takrorlanmas siymolari zo‘r badiiyat bilan ko‘rsatib berilgan. LOGO Doston voqealari Zargar yurtining podshosi Shohdorxonning Yovmit yurtiga bosqinchilik urushi qilishi bilan rivojlanib boradi. Bu yerda ikki davlat podsholarining, ya’ni Go‘ro‘g‘lining bobosi Odilxon podsho bilan Shohdorxonning o‘ziga xos bo‘lgan xislatlari yoritiladi. Odilxon podshoning insoniy fazilatlariga qarama-qarshi o‘laroq, Shohdorxonning nuqsonlari ko‘zga tashlanadi. LOGO Shohdorxonning maslahatga quloq solmay, o‘ylamay qaror qabul qilishi, uzoqni ko‘ra bilmasligi ko‘plab insonlarning bevaqt o‘limiga, taqdirlarining o‘zgarib ketishiga sabab bo‘ladi. Chunki mana shu urush tufayli Go‘ro‘g‘lining ota-onasi – Ravshan va Bibi Hilol ham bolaligida Zargar eliga borib qolib, musofirchilikda voyaga yetadi. LOGO Dostonda qahramonning tug‘ilishi va yoshligidanoq bahodirlik kuchini namoyish qilishi ancha keng tasvirlangan. Go‘ro‘g‘lin ing tug‘ilishi va xalq manfaati yo‘lida qahramonlik ko‘rsatishida chiltanlar va Xizr alayhissalom katta o‘rin tutadi. Bular xalq dostonlarining doimiy ishtirokchilari bo‘lib, ular xalq qahramonlariga homiylik, rahnamolik qiladi. Ular hali hayot tajribasiga ega bo‘lmagan qahramonga yo‘lyo‘riqlar ko‘rsatish bilan uni tarbiyalab boradi va qahramonni elga xizmat qilishga o‘rgatadi. LOGO Mantiqiy fikrlaganda g‘ayritabiiy bir sharoitda tug‘ilgan go‘dakni kimdir o‘limdan saqlab qolmog‘i kerak. Go‘ro‘g‘li go‘rda tug‘ilgan ekan, Bibi Hilolning jonsiz murdasi uni tarbiyalay olmas edi. Shu o‘rinda go‘dakni yo‘rgaklab olish uchun Xizr alayhissalom va chiltanlar hozir bo‘ladilar. Go‘ro‘g‘lining g‘ayritabiiy tug‘ilishi – uning kelajakda boshqalarga o‘xshamaydigan, favqulodda kuch-qudrat, aqlidrok egasi bo‘lib kamol topishiga ishora. LOGO Tengdoshlariga nisbatan sho‘xliklari, o‘zidan kattalarga ham tegajoqlik va zo‘ravonlik qilishi esa undagi alplik alomatlarining badiiy tasviridir. Parokanda bo‘layozgan Taka-Yovmit elida Go‘ro‘g‘lining kelishi bilan tub burilishlar sodir bo‘ldi. Eng muhimi, u elyurt sha’nini, shavkatini, or-nomusini tiklaydi. LOGO Go‘ro‘g‘lida yigitlik burchi va mas’uliyatini his etish juda kuchli darajada shakllangan. Ayni mana shu tuyg‘u uni harakatga soladi, kuchiga kuch bag ‘ishlaydi. Doston voqealari rivojida Rayhon arab obrazining ham o‘ziga xos o‘rni bor. U Shirvon yurtining podshosi bo‘lib, Iroq va Arabiston mamlakatlari unga qarar edi. Rayhon arab – Rustam kelbatli, pahlavon, qo‘rqmas va jasur, o‘ziga ishongan podshoh. LOGO Uning mingan oti chin tulpor bo‘lib, uni quvib yetib bo‘lmas edi. Buni Go‘ro‘g‘lining Rayhon arabga qarata aytgan quyidagi so‘rovidan ham anglash mumkin: Ostingda o‘ynaydi chin tulpor oting, Rustamga o‘xshaydi shon-u shavkating, Qayerda, mehmonjon, sening elating, Ajdaho nishonim, qaydin bo‘larsan? Rayhon arab Xoljuvonning suluvligini eshitib, kelib ko‘rgan va unga oshiq bo‘lib qolgan edi. Xoljuvonga sovchi qo‘yganda, Ahmadbek ham sovchi qo‘yib o‘zi olgan edi. Rayhon arab Xoljuvonga yetisha olmasa-da, har yili Ahmadbekning yo‘qligini poylab, pana yerlardan turib uni ko‘rib ketar, ko‘rmasa kasal bo‘lib qolar edi. LOGO U doim Xoljuvonni olib qochish payida bo‘lgan. Kunlarning birida Rayhon arab Ahmadbekning bir shaharga safar qilganini eshitadi va paytdan foydalanib Xoljuvonni olib qochish uchun Turkman yurtiga keladi. Shunda u Go‘ro‘g‘liga duch keladi va o‘z rejasini undan foydalanib amalga oshiradi. Rayhon arabning Xoljuvonni olib qochishida o‘zini aybdor bilgan Go‘ro‘g‘li qanday qilib bo‘lmasin undan qasdini olishni maqsad qiladi va bunga erishadi. Xoljuvon chechasining o‘rniga Rayhon arabning qizi Zaydinoyni tog‘asi Ahmadbekka olib kelib beradi. Mana shu voqealar jarayonida Go‘ro‘g‘li va Rayhon arabning o‘ziga xos insoniy his- tuyg‘ulari, mard va jasurliklari yanada yaqqol ko‘zga tashlanadi. LOGO «Go‘ro‘g‘li» nomining talqinlarida turli yondashuvlar mavjud. Jumladan, uning «go‘r» – qabrda tug‘ilishi motivini asoslaydigan qarashlar ham ustuvorlik kasb etgan. Ayni paytda, uning «ko‘r otan ing farzandi» ekanligiga urg‘u beradigan yo‘nalish ham mavjud. Jumladan, Po‘lkan shoir variantida mana shu ikkala qarashning ham ta’siri ochiq seziladi. Nomning o‘zak qismi ko‘plab talqinl arga imkon beradi. Zero, «go‘r» va «ko‘r»dan tashqari «kur» o‘zagi ham mana shunday rang-barangliklardan birini tashkil etadi. LOGO Uning ma’nosi alp, botir, mard deganidir. Ravshanning faqat sinchi bo‘libgina qolmay, anchayin kuchli bir bahodir ekani ham tasodifiy emas. Bu o‘zakda «quyosh», «o‘t», «olov», «qo‘r», «qir», «tog‘» sing ari ma’nolar ham mujassamlashganki, ular qa dimgi asotir va afson alar vositasida eng qadimgi tasavvurlarni qayta tiklash imkonini beradi. Xalq dostonlarida qahramon har doim o‘z oti bilan birgalikda namoyon bo‘ladi. Esingizda bo‘lsa, Alpomishning ham oti bor edi. U Boychibor nomi bilan mashhur bo‘lgan. Xuddi shuningdek, bu yerdagi G‘irot ham mana shunday jangovar otlar timsolidir. Umuman, doston xalqning qadimiy va boy tarixini, jangov ar o‘tmishini, milliy- ma’naviy qadriyatlar mazmuni va mohiyatini yuksak badiiyat bilan ko‘rsatib bera olgan ajoyib badiiy-qomusiy merosdir.
Купить
  • Похожие документы

  • Fitrat dramaturgiyasi
  • «Saddi Iskandariy» dostoni
  • Abdulhamid Cho'lponning «Kecha va kunduz» romanida realizm
  • Adabiyotshunoslik tarixi va tarixiylik omillari
  • Abdulla Qahhorning «Sarob» romanida mazmunni ifodalovchi konsepsiyalar

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha