Информация о документе

Цена 40000UZS
Размер 535.1KB
Покупки 0
Дата загрузки 31 Октябрь 2026
Расширение docx
Раздел Курсовые работы
Предмет Литература

Продавец

DocX Seller

Дата регистрации 31 Октябрь 2026

0 Продаж

Hamid Olimjon lirikasida tabiat tasviri

Купить
O‘zbekiston Milliy Universiteti O‘zbek filologiyasi fakulteti Filologiya tillarni o‘qitish: o‘zbek tili O‘zbek adabiyoti tarixi va yangi o‘zbek adabiyoti fanidan tayyorlagan KURS ISHI Qabul qildi: __________________________ Topshirdi: ___________________________ Hamid Olimjon lirikasida tabiat tasviri Reja: I. Kirish. 1. Hamid Olimjon XX asr o‘zbek adabiyotining yirik namoyandalaridan biri. II. Asosiy qism. 1. Shoir lirikasining g oyaviy-badiiy xususiyatlariʻ 2. Hamid Olimjon lirikasida tabiat tasviri 3. Hamid Olimjonning lirikasida tasvir vositalarining boyligi III. Xulosa IV. Foydalanilgan adabiyotlar I.Kirish. Mavzuning dolzarbligi . Hamid Olim jon - o'zbek she’riyatining yorqin siymolaridan biri. Bor yo‘g‘i o'ttiz besh yil yashagan Hamid Olimjon o'zining talay she’rlari, dostonlari, nasriy asarlari, dramalari, badiiy tarjimalari va adabiyotshunoslikka doir tadqiqotlari bilan hali uzoq vaqt m obaynida xalq xizmatida bo'ladi. Qanday adabiy-tarixiy davrlar kelmasin, qanday fikrlar shabadasi esmasin, asr adabiyotining eng iste’dodlilari orasida Hamid Olimjonning dilbar she’riyati ham yashashda davom etadi. Hamid Olimjon lirikasi shoir qalbida ungan, mavj urgan va katta to'lqinga aylangan tuyg'ular shalolasidan iborat. Bu tuyg‘ular shoir qalbining qaynoq va samimiy holatidan otilib chiqadi. Hamid Olim jonning muhabbatida ham, nafratida ham porloq alanga bor. U o'zbek she’riyatida C ho'lpondan keyin jnsonning ruhiy olamini nafis bo'yoqlarda ifodalashga uringan shoirlarning dastlabkilaridan biri. Hamid Olimjonning 1936-yildan keyingi ijodida lirik qahram onning ichki olami barcha go'zal jilvalari bilan aks eta boshladi. O'zbekiston xalq shoiri Mirtemir shunday deydi: “Hamid Olimjon nodir iste'dod egasi. Qonida, ko'z qorachig'ida, to'qson ikki tomirida tug'm а zukkolik, shoirona sajiya, bilgichlik ayon... chin т а 'nosi bilan о 'qimishli qalamkash edi" Hamid Olimjon XX asr o‘zbek adabiyotining yirik namoyandalaridan biri Hamid Olimjon XX asr o‘zbek adabiyotining yirik namoyandalaridan biri bo‘lib, hassos shoir, iste’dodli dramaturg , o‘tkir publitsist va adabiyotshunos sifatida mashhur. Hamid Olimjon 20-yillarda adabiyotimiz maydoniga Oybek, G‘.G ‘ulom, Uyg'un, A. Qahhor, K. Yashin, Mirtemir kabi noyob ijodkorlar bilan bir qatorda kirib keldi va ular bilan yelkama-yelka turib samarali ijod qildi. Hamid Olimjon ijodida yangi o ‘zbek adabiyotining k o ‘pgina fazilatlari va muhim xususiyatlari o ‘z aksini topgan. Ana shuning uchun ham yangi o ‘zbek adabiyotini shoir ijodisiz tasavvur qilib b o ‘lmaydi. Hamid Olimjon o‘z asarlarida voqelikni lirika torlariga solib, publitsistik ko‘tarinkilik va jo ‘shqinlik bilan tarannum etdi. U xilma-xil mavzularni kishining nozik tuyg‘ularini uyg‘otadigan darajada mayin, yoqimli va dilbar qilib kuyladi. Bahorday suluv va daryoday jo ‘shqin, ham isha uyg‘oq lirika yaratdi. Bu hayotbaxsh lirikani kitobxonlar ommasi sevib va zavqlanib o ‘qimoqda. K o ‘pgina taniqli yozuvchilar, adabiyotshunos olim lar, madaniyat va jam oat arboblari Hamid Olimjon ijodiga haqli ravishda yuqori baho berganlar. Akadem ik Oybek Ham id Olimjonni: «Otashin vatanparvar va talantli shoir», — deb ta ’riflasa, Uyg‘un uni: «Shodlik va baxt kuychisi», — deb ataydi. Mirtemir esa: «Hamid Olimjon tug‘ma va nodir iste’dod edi», — deb ataydi. Ham id Olimjon ijodiga A. Fadeev, A. Tolstoy, S. Ayniy, G ‘afur G ‘ulom, Komil Yashin, Izzat Sulton kabi m ashhur yozuvchilar ham yuksak baho berganlar. Nikolay Tixonov: «Hamid Olimjon hayotda ham, ijodda ham izlash, izlanishdan tinmas edi. U so‘z san’atining mangu qurimas chashmasi — xalq og‘zaki she’riyatidan bahra, kuch-quvvat ola bilar edi. Lekin u mumtoz adabiyotni, o ‘tmishning ulug‘ shoirlarini shu darajada chuqur bilar ediki, beixtiyor uni mumtoz adabiyotning u lkan tad q iq o tch isi va m um toz she’riy atn in g ch inakam davomchisi deb o ‘ylab qolardi kishi», — deb yozgan edi. Shuni ham eslatish kerakki, Hamid Olimjon ijodi 20- yillardayoq adabiy tanqidchilik va adabiyotshunoslikning diqqatini o ‘ziga jalb etdi. Shoir ijodi haqida qator maqola va taqrizlar yuzaga keldi. Keyinchalik o'zbek adabiyotshunosligida Hamid Olimjon haqidagi tadqiqotlar yildan-yilga o‘sib bordi. Uning birinchi to ‘plami «Ko‘klam»ga yozilgan so‘z boshida: «Nafis adabiyotim iz yana bir « Ko‘klam » bilan bezaldi... «Ko‘klam» asosan m azm un, qism an shakl bilan hozirning qo‘shig‘i boiishga haqlidir, — deb qayd etildi. Moskvalik tanqidchi V. Ermilov esa 1934-yilda: « O‘zbek nasri va nazmining o‘sishi G‘afur G‘ulom, G‘ayratiy, Hamid Olimjon, Uyg‘un, Oybek, Oydin, Hasan Po‘lat va boshqalar bilan b o‘ldi, — deb yozdi. Biroq o ‘tgan asrning 30-yillarida shoir asarlarini noto‘g‘ri talq in qilish, H am id O lim jonni m ayda b u rju a ta ’siridagi ijodkor deb ayblash hollariga ham yo‘l q o ‘yildi. Anqaboy H. Olimjon ijodida «afkuraviy chatoqliklar» mavjudligini yozdi («Qurilish» jurnali, 1931, 1-son). K. Boboyev H. O lim jonni «yot ijodkorlar» qatoriga q‘shishga urindi («Qizil O‘zbekiston» gazetasi, 1930-yil 15-oktabr). R. Majidiy va A. Sa’diy uni m ayda burjua ta’siridagi shoir sifatida xarakterladi. Oxir- oqibatda, 1937-yil 2-noyabrda shoir millatchilarning «dumi» sifatida O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a’zoligidan chiqarildi. Lekin ko‘p o‘tmay bu xatolik tuzatildi, haqiqat qaror topdi: Hamid Olimjon uyushma a ’zoligiga qayta tiklandi. Shunisi muhimki, Hamid Olimjon ijodini baholashda yo‘l qo‘yilgan xato va kamchiliklar yillar o ‘tishi bilan yangi-yangi ilmiy tadqiqotlar tufayli tuzatila bordi. Shu tariqa Ham id Olim jonning o ‘zbek adabiyotida tutgan o ‘rni va adabiyot xazinasiga qo‘shgan hissasi to‘g‘ri ko‘rsatiladigan boidi. Hamid Olimjon ijodini ilmiy asosda o ‘rganish, tadqiq va tahlil etish sohasida, ayniqsa, ikkinchi jahon urushidan keyingi davrlarda jiddiy m uvaffaqiyatlarga erishildi. Shoir ijodining o ‘ziga xos xususiyatlarini, badiiy mahorat va til masalalarini tadqiq va tahlil etishga e’tibor kuchaydi. Bu o‘rinda, xususan Sarvar Azimovning «Hamid Olimjon abadiyati» (1967), Salohiddin Mamajonovning «Shoir dunyosi» (1974), N aim K arim ovning «H am id Olimjonning poetik mahorati» (1964), «Hamid Olimjon» (1979) singari tadqiqotlari katta ahamiyat kasb etdi. Sarvar Azimov o‘z monografiyasida Hamid Olimjonning serma’no va serjilo ijodini, she’riyatdagi novatorligi, obraz yaratish usullari, badiiy uslublari, sujet va kompozitsiya qurish san’ati, tili va uslubi, mumtoz adabiyot va xalq og‘zaki ijodi boyliklaridan foydalanishini aniq misollarda ochib bergan. Olim shoirning ibratli hayot yo'lini va serqirra ijodini qiziqarli, o‘qimishli qilib bayon etgan. Bunda u arxiv materiallaridan, ko‘pchilikka m a’lum bo‘lmagan fakt va hujjatlardan foydalangan. Qisqasi, Hamid Olimjon adabiy merosini to ‘plash, nashr etish, ilmiy asosda o‘rganish va tahlil qilish sohasida salmoqli yutuqlar mavjud. Hamid Olimjon qisqa, lekin m azm undor va ibratli hayot kechirdi. U 1909- yilning 12-dekabrida Jizzax shahrida tug‘ildi. Oktabr to‘ntarishidan so‘ng yangi maktablarda o ‘qidi. Hamid Olimjonning unib-o‘sishi, shaxs va ijodkor sifatida shakllanishida pedakademiya (hozirgi Alisher Navoiy nomidagi Samarqand Davlat universiteti) muhim rol o ‘ynadi. Hamid Olimjon 1928-1930-yillarda pedakademiyada Uyg‘un, Oydin, Mirtemir, Jalol Ikromiy kabi yosh shoirlar bilan birga o ‘qidi. Universitetdagi adabiy m uhit H am id O lim jonning ijodiy takom ilida katta ahamiyatga ega bordi. Hamid O lim jonning b irin ch i she’rla r to plam i «K o‘klam» (1929) talabalik chog‘larining mahsuli bo‘lib, u adabiyotga iste’dodli bir yosh shoirning kirib kelganidan dalolat berdi. Hamid Olimjon ijodiy ishni doimo faol jam oatchilik ishi bilan qo‘shib olib bordi. Pedakademiyani bitirgandan song, u 30- yillarda avval gazeta va jurnallarda, so‘ngra 0 ‘zbekiston Madaniy qurilish institutida ishladi. Badiiy asarlar yozish bilan birga, ilmiy tadqiqot ishlarini olib bordi- Hamid Olimjonning 30-yillarda yozilgan « O‘qish va o‘rganish qiyinchiliklari», «Yozuvchining saviyasini ko‘taraylik», «Adabiyotimizning tikka ko‘tarilish davrida», «Adabiyot va xalq», « O‘zbek xalqining adabiyoti» singari maqolalarida yangi adabiyotimizning nazariy va amaliy m asalalari tekshirilib, hozirgi o ‘zbek adabiyotining taraqqiyot yo‘llari va yo‘nalishlari haqida bahs yuritilgan. H am id Olimjon sinchkov tadqiqotchi va iste’dodli olim sifatida 30- yillarda o ‘zbek mumtoz adabiyotini va xalq og‘zaki ijodini tadqiq etishga ham alohida e’tibor berdi. «O‘zbek xalqining ulug‘ shoiri Navoiy», «Navoiy va zam onam iz», «Mardlik, muhabbat va do‘stlik dostoni», «Farhod va Shirin» haqida», «O‘zbek xalqining o ‘lmas shoiri haqida», «Muhammad Amin Muqimiy» kabi jiddiy maqolalar yozdi. Bu maqolalarda mumtoz adabiyot va xalq og‘zaki ijodining bebaho boyliklari tahlil etilib, milliy qadriyatlarimizning o‘ziga xos xususiyatlari va ibratli tomonlari adolatli ravishda ochib berilgan. Hamid Olimjon jahon adabiyotini o ‘rganish va tashviq etish sohasida ham ancha ishlar qilgan. Uning «V. V. Mayakovskiy haqida», «Tolstoy va o‘zbek xalqi», «Salom, Pushkin», «Buyuk sa n ’atkor», «Jam bul va xalq», «Taras Shevchenko» kabi m aqolalari turli millat adiblari ijodini teran bilishi va tahlil qila olishini namoyon etdi. Ularda o ‘sha mashhur yozuvchilar ijodining asosiy xususiyatlari va ahamiyati ko‘rsatib berilgan. XX asrning 30-yillarida Hamid Olimjon badiiy asarlarining mavzu doirasi kengaydi, badiiy saviyasi ko‘p darajada ortdi. Bu o‘sish avvalo «Olov sochlar» (1931), «O‘lim yovga», «Poyga» (1932) to ‘plamlarida ko‘rindi. Bu kitoblarga kirgan «Sharq», «O‘zbekiston», «Siyob», «Baxtlar vodiysi» singari she’rlarida Hamid Olimjon yangi hayot hodisalari tufayli tug‘ilgan tuyg‘ularni ko‘tarinkilik va jo‘shqinlik bilan kuyladi. 30-yillarning ikkinchi yarmida Hamid Olimjonning «Daryo kechasi» (1936), «Chirchiq bo‘ylarida» (1937), «O‘1 ка » (1939), «Baxt» (1940) to ‘plamlari maydonga keldi. Bu to ‘plamlarga kiritilgan she’riy asarlarning aksariyati shoir ijodida rang-barang voqelik tasviri tobora chuqurlash ib , go‘zallashib, obrazlilik va ta’sirchanlik kuchaya borganligidan dalolat beradi. Asosiy qism 1. Shoir lirikasining g oyaviy-badiiy xususiyatlariʻ Hamid Olimjon she’riy ijodini o z avlodining kayfiyatini kuylashdan ʻ boshladi. Hamid Olimjon shoir sifatida insonning tuyg u va kechinmalarini ifoda ʻ etuvchi yorqin she’rlar yaratdi. Hamid Olimjon lirikasi ikki irmoqning tutashuvidan hosil bo lgan hodisa. Birinchisi, shoirning davr tafakkuri va ʻ qarashlariga yo g rilgan lirik merosidir. 20-yillarning so ngi va 30-yillarning ʻ ʻ ʻ boshlarida Hamid Olimjon sarbast she’rga murojaat qildi. U V.Mayakovskiyning badiiy tajribalariga suyanib, o z ijodiga davrning muhim ijtimoiy g oyalarini ʻ ʻ ochishga intildi va shu maqsadda sarbast she’rdan foydalandi. Shoirning «Nima bizga Amerika», «Tarix ko rganmi?», «Temir qonun», «Mudofaa kunlarida» kabi ʻ she’rlarida faol g oyaviy kurashchanlik aks etgan. Bu she’rlarda bugungi kun ʻ nuqtai nazaridan to g ri bo lmagan qarashlar mavjud. Lirik qahramon o z sevgisini ʻ ʻ ʻ ʻ yangi tuzumga, yangi g oyalarga qaratgani holda o tli g azab va nafratini ham ʻ ʻ ʻ sochadi. Shu davrda yozilgan «O lim yovga» dostonida mana shu g oyalar, xalq ʻ ʻ dushmanlariga qarshi nafrat asar pafosi darajasiga ko tarilgan. Hamid Olimjonning ʻ 1932-yilda Farg ona vodiysi bo ylab safari taassurotlari asosida yozilgan asari ʻ ʻ «Baxtlar vodiysi» balladasidir. Bu balladada shoir Farg ona dalalariga kelgan ʻ bahor tasviri orqali sho rolarning bahorini tasvirlamoqchi bo ladi: Ko m -ko k ʻ ʻ ʻ ʻ Ko m - ko k Ko m- ko k Balladaning naqarotida ko klam obrazi chizilgan. Bu ʻ ʻ ʻ ʻ ʻ yerda nafaqat butun Farg ona vodiysi, balki butun sho rolar mamlakati ko m- ko k ʻ ʻ ʻ ʻ bo lib ko rinadi: Barcha yaproqlari Birday ko kargan. Novdalari jonli bu noyob ʻ ʻ ʻ bahor. Qarashlari nurga to lgan Bu ulug vodiylar ko m-ko k!... Shoirning vatan ʻ ʻ ʻ ʻ mavzuidagi she’rlari ham alohida tizimni tashkil etadi: Qulog imga noming ʻ kirganda Qumlik kabi tashna boqurman. Sening jannat vodiylaringda Nahrlarday to lib oqurman. «O lka» she’ridan olingan bu misralarda haqiqiy vatanparvar ʻ ʻ siymosi yaraqlab turibdi. Shoir lirikasida samimiy his va kechinmalar avj nuqtaga ko tarilgan. Hamid Olimjonning boshqa shoirlardan farqi shundaki, uning ʻ muhabbatida ham, nafratida ham porloq alanga bor. Hamid Olimjon XX asr o zbekʻ she’riyatida Cho lpondan keyin birinchilardan bo lib, insonning boy va go zal ʻ ʻ ʻ ruhiy olamini nafis bo yoqlar bilan tasvirladi. Uning 1939-yildan keyingi ijodida ʻ lirik qahramonning ichki olami barcha jilvalari bilan aks eta boshladi. Sarbast she’r o rnida barmoqning latifligi, yalang och g oyalar o rniga tuyg ular nafosati yuzaga ʻ ʻ ʻ ʻ ʻ chiqdi. Umuminsoniy kechinmalarni tasvirlash jarayonida Hamid Olimjon iste’dodining yangi qirralari namoyon bo la boshladi: Tog da yurar ohu bir juvon, ʻ ʻ Sochimni taraydi shabboda Menga bugun yaqindir osmon Bulutlardan tepamda poda. Hamid Olimjonning urush davrigacha bo lgan ijodida «Ofeliyaning o limi”, ʻ ʻ «Holbuki tun», «Ishim bordir o sha ohuda», «Har yurakning bir bahori bor», ʻ «Janub kechasida», «Xayoling-la o tadi tunlar», «Mizimta daryosi», «Butun olam ʻ bir oppoq siyna», «Daryo tiniq, osmon beg ubor», «Dunyo go zal ko rinur ʻ ʻ ʻ menga», «Eng gullagan yoshlik chog imda» kabi o nlab lirik durdonalar bor. Bu ʻ ʻ she’rlarda shoir ruh musavviri sifatida lirik qahramonning nozik tuyg u va ʻ kechinmalarini mohirona tasvirladi. O qituvchi Hamid Olimjon ijodi haqida ʻ muxtasar so zlab bergandan so ng, shoir ijodidan yod biladigan talabalardan she’r ʻ ʻ so raydi. She’rlar aytilgach, o qituvchi she’r aytgan talabalarni rag bat ʻ ʻ ʻ kartochkalari bilan taqdirlaydi va shoir haqidagi ma’lumotlarni yana o zi ʻ kengaytiradi. Bunda quyidagicha jadvallarni videoprektor orqali namoyish etadi. So‘z san’ati xazinasiga qimmatli hissa qo‘shgan hassos shoir Hamid Olimjonning badiiy tasvir mahorati — keng qamrovli. U yozuvchining hayotni o ‘rganishi va mavzu tanlashidan boshlab, o ‘z ichiga mazmun va shakl tushunchasining barcha b o ‘laklarini qam rab oladi. Shunday b o ‘lsa-da, rus adibi K. Fedin aytganiday: «...yozuvchining m ahorati haqidagi gapni tildan boshlash kerak. Chunki hatto badiiy shaklning bosh bo‘laklaridan bo‘lgan kompozitsiya ham ahamiyati jihatidan yozuvchi tilidan keyin turadi». Hamid Olimjon o ‘z asarlarida poetik mazmunni til boyliklaridan unumli foydalangan holda ustalik bilan sodda va siqiq qilib, yorqin ifodalagan. Shoir asarlari tilida umumiylik, soxtalik, jim jim adorlik, o ‘rinsiz takrorlar, tushunilishi qiyin b o ‘lgan arxaik so‘z va iboralar y o ‘q. U xalq m aq o llari va hikm atli s o ‘zlari d ara jasid a sermazmun misralar, go‘zal baytlar yaratgan. Shoir she’riyatida hay o tiy fa k tlarn i ch u q u r m u sh o h ad a qilish, jo n li til boyliklaridan m ahorat bilan foydalanish asosida yuzaga kelgan: «Farzand guldir, ona bir bo‘ston, shuning bilan jahon guliston», «Meva b o ‘lmas quruq daraxtdan, nishon b o ‘lmas mozorda baxtdan», «Qilmoq kerak v a’daga vafo, vafosizlar tortgusi jafo», «Quyoshni yengolmas qora zulmat», «Daryoday zo‘r va m ohir inson» singari falsafiy m a’noga ega bo'lgan hikmatli so‘z va iboralar tez-tez ko‘zga tashlanib turadi. Hamid Olimjon she’riyati — asar g‘oyasini obrazli tarzda ochishga xizm at qiluvchi o ‘xshatish, sifatlash, m ubolag‘a, jonlantirish kabi xilma-xil tasviriy vositalarga boy. Shoir ijodida eng k o ‘p q o ‘llanilgan badiiy tasviriy vosita, shubhasiz, o ‘xshatishdir. Shoir m uayyan bir hodisani yoki qahram on holatini ikkinchi bir hodisaga, holatga o ‘xshatish yo‘li bilan k o ‘p v aq t yo rq in , g o ‘zal va o rig in al tasv ir y a ra tib , o‘quvchilarga estetik zavq bag‘ishlaydi: Daryo tinmay solardi shovqin, Qiz k о ‘ziday qora edi tun Qiz qalbiday pok edi havo, Qiz qalbiday sevgiga davo. 2. Hamid Olimjon lirikasida tabiat tasviri Hamid Olimjon — peyzaj tasviri va portret chizishga ham usta. Shoir bunda til imkoniyatlaridan, rang-barang tasviriy vositalardan katta m ahorat bilan foydalanadi. Hamid Olimjon she’riyati — vazn va qofiya jihatidan ham namunali, mukammal. Shoir k o ‘pincha asar tilining boyligi va ravonligini ta ’minlash bilan vaznning musiqiyligi, ritmning aniqligi va jozibadorligiga ham erishadi. Dilrabo qo ‘shiqdek ravon, muziqiy ohang jihatidan g‘oyat yoqimli bo ‘lgan o ‘rinlarni shoir she’riyatidan istagancha topish m umkin. Ham id Olimjon she’riyati m avhum simvolikadan, noaniq intellektuallikdan xoli b o iib , xalqqa g‘oyat yaqin va tushunarlidir. Shoir she’riyati umrboqiyligining sabablaridan biri ham ana sh u n d a. S hunday qilib, h ar bir m israni mazmundor, ravon va obrazli qilib yaratish, har bir so‘z va iborani o‘z o‘rnida, aniq bir maqsadni ko'zlab ishlatish Hamid Olimjon uslubiga xos asosiy xususiyatdir. M azmun aniqligi, ifoda tiniqligi, falsafiy mushohada teranligi, lirik jo ‘shqinlik, qalb harorati, go'zal tasvir va serjilo til boyligi Hamid Olimjon ijodining xarakterli belgilarini tashkil etadi. M amlakatimizda Hamid Olimjon nomini abadiylashtirish sohasida ham q ato r tad b irlar am alga oshirildi. ko‘pgina m aktablar, o ‘quv yurtlari, k o ‘cha va xiyobonlar, jam oa va davlat o‘jaliklari Hamid Olimjon nom i bilan atalm oqda. Qarshi Davlat universitetiga, Toshkent metrosi bekatlaridan biriga Ham id Olimjon nomi berildi. Jizzaxda shoirning uy muzeyi ishlab turibdi.Shoir ijodi o ‘rta va oliy maktablarning o‘quv dasturlaridan mustahkam o ‘rin egallagan. Uning asarlari dunyoning k o ‘plab tillariga tarjima etilgan. “O rik gullaganda” she’ri shoir ijodining eng yorqin namunalaridan biridir.ʻ She’r 1937 yilda yozilgan. Unda lirik qahramon qalbidagi kechinmalar tabiatdagi holatlar bilan uyg unlikda ochib berilgan. Bu she’r o zbek diyoriga keluvchi bahor ʻ ʻ nashidasining madhi sifatida yangrab keladi. Unda faqat bahor tasviri chizilgan emas. Shoir bunda qiyosiy tasvir san’atidan foydalanib, o rik gullari bilan lirik ʻ qahramonning baxti o rtasida uyg unlik ko radi. Faqat shabboda va qushlar emas, ʻ ʻ ʻ balki hamma narsa lirik qahramonning baxtiyor ekanligi haqida roz aytgandek bo ladi. Faqat baxtni maqtagan ovoz u yurgan bog larni to ldirib yuboradi. Ana shuʻ ʻ ʻ tarzda chaman bolib ochilgan o rik gullari baxt mavzusi bilan tutashib, katta ʻ falsafiy ma’no kasb etadi. Shu o rinda she’r matni o qituvchi tomonidan yoddan va ʻ ʻ ifodali o qib beriladi. ʻ Derazamning oldida bir tup O rik oppoq bo lib gulladi... ʻ ʻ Novdalarni bezab g unchalar ʻ Tongda aytdi hayot otini Va shabboda qurg ur ilk sahar ʻ Olib ketdi gulning totini. Har bahorda shu bo lar takror, ʻ Har bahor ham shunday o tadi. ʻ Qancha tirishsam ham u beor Ellar meni aldab ketadi. Mayli deyman va qilmayman g ash ʻ Xayolimni gulga o rayman. ʻ Har bahorda chiqqanda yakkash, Baxtim bormi deya so rayman. ʻ Yuzlarimni silab siypalab Baxting bor deb esadi ellar. Etgan kabi go yo bir talab, ʻ Baxting bor, deb qushlar chiyillar. Hamma narsa meni qarshilar, Har bir kurtak menga so ylar roz. ʻ Men yurganda bog larga to lar ʻ ʻ Faqat baxtni maqtagan ovoz: “Mana senga olam-olam gul, Etagingga siqqanicha ol. Bunda tole har narsadan mo l, ʻ To o lguncha shu o lkada qol.ʻ ʻ Umrida hech gul ko rmay yig lab ʻ ʻ O tganlarning haqqi ham senda. ʻ Har bahorni yig lab qarshilab ʻ Ketganlarning haqqi ham senda...” Derazamning oldida bir tup O rik oppoq bo lib gulladi... ʻ ʻ Hamid Olimjon tabiat manzaralarini tasvirlashdagi mahorati, yil fasllari, daryolar, yurt go‘zalligidan hayratlanish tuyg‘ularini ifodalashdagi betakror usuli bilan boshqa shoirlardan ajralib turadi. Nihoyatda tiniq va yorqin obrazlar o‘quvchini ohanrabodek tortadi. “Tashna ko‘ngilday chanqagan barglar…” deb yozadi “Zarafshon qo‘ynida” she’rida. E’tibor bering, borliq va inson tuyg‘usi, tabiat va ko‘ngil, ruhiy dunyo va moddiy dunyo muqoyasa qilinmoqda. Barglarning ko‘rinishini, holatini tashna ko‘ngilga o‘xshatmoqda. So‘lg‘in barglar, quriyotgan barglar degan iboraning o‘rniga shoir ko‘chma ma’nosini keltirmoqda va go‘zal obraz yaratmoqda. Zarafshon nomi bilan ataladigan yurt, Zarafshon nomi bilan ataladigan daryoga bo‘lgan mehri va muhabbatni haroratli satrlar ila izhor etadi. Tuyg‘ularning samimiyligi va ehtirosi kitobxonni hayajonlantiradi. Lirik qahramon yurtni, daryoni yorni sevgandek ardoqlaydi. Shoir go‘yo tabiatga emas, insonga murojaat qilgandek bo‘ladi. Mana shu hodisa shoir she’riyatining yuksak badiiyatini namoyon etadi. Quyidagi satrlarda lirik qahramon qizga emas, daryoga qarata shunday deydi: Ko‘p uzoq yo‘llar, quvladim… yetdim, Men senga oshiq ko‘rgali keldim. Men seni ko‘rdim, sevinchga botdim, Shakar lablardan bo‘salar oldim, Bo‘salar oldim. Badiiy so‘z nafosati, go‘zal istioralar o‘quvchiga zavq bag‘ishlaydi. Yurtning go‘zalligini ayolning husni jamoli va tarovatiga qiyoslaydi. Ehtiros bilan o‘z muhabbatini izhor etadi. Axir, yurt deganda sevimli yor ham tushuniladi-ku. Faqat o‘z yurtini sevgan insongina haqiqiy muhabbatni chin yurakdan his etadi. Axir, jondan ham aziz-ku Vatan. Vatan uchun jon fido qilish er yigit uchun shon- sharaf-ku! “Bahorni sog‘inganda” she’rida Hamid Olimjon ko‘hna turkiy she’riyat an’analarini davom ettirganini ko‘ramiz. Mavsum qo‘shiqlarining ohanglari yangicha jilo bilan tovlanadi. Qahraton ayoz zabtiga olmoqda, bo‘ron qutirmoqda, degan so‘zlashuv nutqidan, bayonchilikdan qochib, shoir musavvirona manzaralarni so‘z bilan chizadi. “Qish cholar cholg‘usin…” degan birgina satrda qishning hamma manzaralari yorqin jonlanadi. Qirchillagan qishdan bezgan shoir tasavvurida bahorni yaratadi va unga shunday murojaat etadi. Shunda cho‘pon kabi kezib tog‘lar, Men seni bir o‘pay, quchoqlay-da… Suv – buloq bo‘ylarinda charchay-da, So‘ngra qo‘yningda erkalab uxlay. Tabiat qo‘ynida ko‘klam mo‘’jizalaridan zavqlanish tinch, osoyishta, farovon hayotning timsolidir. Ozod va emin-erkin sayr etish, cho‘pondek tog‘larni qadamma-qadam kezish — baxtu saodatdan nishona. She’rning betakrorligi bahorni jonlantirishda, kelinchakdek go‘zal faslni odam kabi tasavvur etishdadir. Shoir bahorga “Men seni bir o‘pay, bir quchoqlay-da” deydi. Boladek beg‘ubor va nafis tuyg‘ularini izhor etadi. Faqat shoirgina yurt go‘zalligi, tabiat chiroyiga o‘z tuyg‘usini ana shunday izhor etishi mumkin. “Ozar qizi” she’rida shunday satrlar bor:   Tingladim yoqimli kuylarni, O‘pdim men turmushning yuzidan. Hayotsevarlikni bunday avj pardalarda kuylash har kimga ham nasib etavermaydi. Shuning uchun Hamid Olimjonni zamonamizning eng iste’dodli shoirlari o‘z ustozi, deb bilishgan. Shoirning badiiy mahoratidan saboq olishgan, shoirning she’rlaridan so‘z ranglari bilan qanday manzaralar chizish sirlarini o‘rganishgan. Zulfiya, Erkin Vohidov, Abdulla Oripov, Yo‘ldosh Eshbek… Bugun o‘z mahoratini namoyon etayotgan navqiron shoirlar ham Hamid Olimjon maktabining o‘quvchilaridir. O‘zbekiston Qahramoni Abdulla Oripov ustoz Hamid Olimjon mahoratini shunday e’tirof etadi: “Hamid Olimjon, avvalambor, lirik shoir. Biz ko‘pincha lirika deganda mazmuniga ko‘ra muhabbat yoki manzaraga oid she’rlarni tushunib yuramiz. Xolbuki, quruq bayonchilikdan iborat “lirika”lar ham yo‘q emas. Haqiqiy lirik asarda ko‘z ham, quloq ham ilg‘ay olmaydigan, faqat ruhning torlarigina seza oladigan titratmalar mavjud bo‘ladi. Go‘zal va teran lirik holatni eng buyuk rassomlarning rangtasvirlarida ham uchratamiz. Bunday asarga yillab termulsangiz ham to‘ymaysiz, u sizning holatingizni butunlay boshqa o‘zanga burib yuborishga qodir. O‘zbek she’riyatida lirikaning eng go‘zal va nafis namunalari, albatta, bor. Lekin Hamid Olimjon lirikasi boshqa birorta shoirning lirikasiga aslo o‘xshamaydi. Bu lirika marmar kabi tiniq, lekin sovuq emas. Unda tasvir ham, ohang ham bo‘lakchadir: “Shivirlaydi betinim daryo, Shig‘irlaydi vahm to‘la jar”, “Xolbuki, tun — bunda odatda, Butun borliq uxlarday sokin”, “Xayolimda bo‘lding uzzu-kun, Seni izlab qirg‘oqqa bordim. Och to‘lqinlar pishqirgan tunda Topib ber, deb oyga yolvordim”. Ushbu sehrli misralarni oyning nim qorong‘usida sokin shivirlayotgan soy bo‘ylarida jimgina takrorlash naqadar yoqimli… Demak, lirika ruhning suratidir. Hamid Olimjonning she’riy misralarni sayqallash ustida bahodirona ter to‘kish mahorati ham hali necha-necha avlod shoirlarga ibrat bo‘lib qolgusidir”. Shoirning “Qish” sarlavhali she’ri lirikaning eng go‘zal namunalaridan. Agar boshlovchi shoirga she’riyatning kitoblarda yozilmagan sirlarini o‘rgatmoqchi bo‘lsangiz, Hamid Olimjonning mana shu she’ri eng yorqin va eng namunali misol bo‘ladi. She’rda voqelik bayon qilinmaydi, badiiy so‘z bilan tiniq manzaralar chiziladi. Mana, qish oqshomi oq dengizga o‘xshatiladi. Odatda dengiz hamisha shovullab mavjlanib turadi. Bu “dengiz” esa to‘lqinsiz uxlaydi. Hamma tomon oppoq qor bilan qoplangan, degan gapni aytmasdan, shoir quyidagicha ko‘rsatib bermoqda:   Oqshom.. Borliq oq dengiz To‘lqinsiz uxlar… Yulduz go‘yo oltin qiz, Jimlikni tinglar… Tabiatdagi narsalar yana odamga o‘xshatilmoqda. Yulduz — oltin qiz… U jimlikni tinglamoqda… Naqadar ajoyib tasavvur. Naqadar ajoyib surat. Ana shu manzarani musavvir mo‘yqalamda tasvirlasa, durdona rangtasvir asari paydo bo‘lardi. Lekin bu badiiy so‘z durdonasini Hamid Olimjon qalam bilan yaratib qo‘ydi. Mana, zavqlanib tomosha qiling: Past-past uylar, devorlar Oq ko‘ylak kiygan. “Muz tog‘i”dek u tomlar Tinchlikka cho‘mgan. Uylar, tomlar aysberglarga — muz tog‘larga o‘xshatilmoqda. Qishloqdagi uylarning hammasi qor bilan qoplangan, tomlarning usti muzlab yaltirab qolgan. Oqshom hammayoq sokin, butun borliq qahratonda muzlab qolgandek go‘yo. Odamlar, turli jonivorlarning qorda yurgani aniq bilinib turadi: Tamg‘a kabi taniqli Har yerda bir iz… Lekin shunday ayozli tunda muzlab qolgan tabiatga bir ovoz jon bag‘ishlaydi. Beshikdagi bolasini allalab uxlatayotgan onaning ovozi tabiatni batamom muzlab qolishdan omon saqlaydi. Bola obrazida kelajak avlod, inson hayotining davomchilari nazarda tutilgan. “Muz tog‘”lardan chiqadi Bir alla sozi ? Yosh go‘dakni yupatgan Ona ovozi. Xalqimizning ulug‘ baxshisi Fozil Yo‘ldoshga bag‘ishlangan “Kuychining xayoli” she’rida yaratilgan obrazda Hamid Olimjonning shoirlik mahorati ham tasvirlanganini anglaymiz. Bu xayol so‘ngsizdir, osmon kabi keng, Bu xayol tugamas hech hali-beri. Uning boyliklari umrlarga teng, Hamon belgisizdir boshlangan yeri. Shoirning hamrohi xayol, hayoti xayol, qismati xayol. Ijodkor xayolni chizadi. Xayolning parvozi buyuk kashfiyotlarni yaratadi. Xayolning qanotidan tutib, uni so‘z bilan oq qog‘ozga abadiy muhrlagan shoirning asarlari umrboqiy yashaydi. Hamid Olimjon Ona Vatanimiz O‘zbekiston timsoliga so‘z bilan haykal qo‘ygan shoirlardandir. Yillar o‘tdi, avlodlar almashdi, lekin bu she’r o‘z go‘zalligi bilan o‘quvchilarni o‘ziga rom etaveradi. Vodiylarni yayov kezganda Bir ajib his bor edi menda. Bunda bulbul kitob o‘qiydi, Bunda qurtlar ipak to‘qiydi, Bunda ari keltiradi bol, Bunda qushlar topadi iqbol, Bunda qorning taglarida qish Bahor uchun so‘ylaydi olqish. Kelgusi yili 110 yilligi nishonlanadigan ulug‘ shoir Hamid Olimjon g‘oyat tahlikali, tahdidlarga to‘la murakkab davrda qalam tebratdi. Millat va xalq fidoyisi sifatida xalq og‘zaki ijodi namunalarini elning atoqli baxshilaridan yozib olish ishlariga bosh-qosh bo‘ldi. Yozuvchilar uyushmasiga rahbarlik qilgan paytlarda Fozil shoir va Islom shoirlarga munosib shart-sharoit yaratib berdi. Xalq og‘zaki ijodi bilimdonlari ko‘magi bilan baxshilarning termayu dostonlarini yozib olib, nashr ettirdi. Bu xayrli ishlar shoir ijodida ham muhim iz qoldirgani sir emas. 3. Hamid Olimjonning lirikasida tasvir vositalarining boyligi Lirik asarlarda badiiy tasvir vositalaridan keng qo llaniladi. Badiiy tasvirʻ vositalari haqida S.Sultonsaidova, O .SHaripovaning “O zbek tili stilistikasi” ʻ ʻ fanidan yozilgan o quv qo llanmasida batafsil yoritilgan. Ushbu qo llanmada ʻ ʻ ʻ badiiy tasvir vositalari “Sintaktik figuralar” va “Troplar” deb ikki guruhga ajratilgan va ularning har biri haqida batafsil ma’lumotlar keltirilgan. Qo llanmada ʻ anafora, epifora, takror, sintaktik parallelizm, antiteza, gradatsiya, ritorik so roq ʻ kabi sintaktik figuralar, metafra metonimoya, sinekdoxa, o xshatish, epitet, ironiya, ʻ antifraza, sarkazm, perifraz, mubolag a, litota, alligoriya kabi troplar haqida ʻ misollar bilan ma’lumotlar berilgan. Hamid Olimjon lirikasi ham tasvir vositalarga boyligini ko ramiz. Badiiy tasvir vositalarining bir turi bu – Epitet. Shoir lirikasida ʻ epitet salmoqli o ringa ega, she’rlarida epitetning go zal namunalarini uchratamiz. ʻ ʻ J.Lapasovning “Badiiy matn va lisoniy tahlil” qo llanmasida Epitetga shunday izoh ʻ bergan: “Epitet grekcha so z bo lib, izohlovchi demakdir. U o zbek tilida sifatlash ʻ ʻ ʻ ham deb yurutiladi. Epitet poetik aniqlovchi bo lib, narsa, hodisa, tushunchaning ʻ biror hususiyati, belgisini alohida baholab ko rsatish uchun o shanday so zlar ʻ ʻ ʻ oldidan qo shimcha tarzda keltiriladigan so zdir”. Aristotelning “Ritorika” asarida ʻ ʻ ko plab uslubga oid fikrlar mavjud. Uning qarashlariga ko ra asarda bayonning ʻ ʻ odatiy holatdan chetlashishi ham musofirning o zga yurtda ko rgan narsalaridan ʻ ʻ taajjubga va hayratga tushganidek tasavvur uyg otadi, chunki noodatiy narsadan ʻ hayratlanish va taajjublanish ham yoqimlidir. Aristotel o xshatishni ham o ziga xos ʻ ʻ metafora deb baholaydi. Uningcha, ularning farqi juda oz. O xshatishdan birgina ʻ kabi so zi chiqarib tashlansa, metafora yuzaga keladi. O xshatish, metafora va ʻ ʻ epitetlardan ham meyorida foydalanish zarurligi, ularni suiste’mol qilish uslubni g alizlashtirishi ham qayd etib o tilgan. Badiiy tasvir vositalari goh ritorik ʻ ʻ figuralar, goh sintaktik figuralar, goh stilistik figuralar tarzida taqdim etiladi. Keng ma’noda bu tushunchalar doirasiga ko chimlar ham, stilistik figuralar ham ʻ kiritiladi. Muallif tasvirlanayotgan narsa yoki voqeaning o zi zarur hisoblangan ʻ tomonini ma’lum nuqtai nazardan turib baholash uchun epitetdan foydalanadi. Hamid Olimjonning 1936-yilda yozilgan “O lim” nomli she’rida epitetdan ʻ foydalanilgan. Uchrasharmiz bir kun albatta, Yuragimga bo larsan mehmon; ʻ Bir mehmonki, sening qo lingda ʻ Tipirchilar tanamdagi jon. Lopillatib olib ketarsan, Bor narsadan etarsan mahrum, Maskan bo lar mangu tor zindon, ʻ Va tiqarsan ko zlarimga qum. ʻ Seni qanday kutar ekanman? Uchrasharmiz qaysi bir yerda? Tuproq uzra qattiq olishib, Do st bo larmiz balki qabrda? ʻ ʻ Olisharmiz ma’raka qurib, Balki seni etarman g orat, ʻ Yo o parsan mening labimdan, ʻ Unda bitar butun harorat. O ylaganda seni doimo ʻ Yuragim orqaga tortadi Va bosadi muzday sovuq ter, Seskanaman, g amim ortadi. ʻ Yuqorida keltirib o tilgan “mangu tor” va “muzday sovuq” so zlari ʻ ʻ murakkab tuzilishga ega epitetlardir. “mangu tor” so zlari zindon so ziga epitet ʻ ʻ bo lsa, “muzday sovuq” so zlari esa o zidan keyingi ter so ziga nisbatan epitet ʻ ʻ ʻ ʻ hisoblanadi. Shoir bu sherida zindonning manguligini, torligini izohlab beryapti. “Mangu” va “tor” so zlari konteksda umumiy bir butunlik manosiga ega, lekin ʻ sinonim so zlar qatoriga kirmasa ham. Bu sherda lirik qahramon timsolida “O lim” ʻ ʻ gavdalantirilgan. Shunday ekan, shoir o limga murojaat qila turib “mangu tor ʻ zindon” tasviri yordamida qabrni tasvirlagan. Bu esa albatta, shoirning dunyoqarashi keng va so z boyligining naqadar cheksizligidan dalolat beradi. ʻ Keyingi qo llangan epitet orqali esa shoirning ichidagi qo rquvi mohirona ʻ ʻ tasvirlangan. “Muzday” va “sovuq” so zlari sinonim so zlardir. Bunday bir birigaʻ ʻ yaqin ma’noli so zlardan foydalanganligi natijasida she’rda noadatiylikni ʻ ko rishimiz mumkin. Muzday va sovuq so zlarini yakka holda foydalanganimizda ʻ ʻ u darajada hissiy ekspressivlikni his qilmaymiz, ammo bu so zlarni birgalikda ʻ qo llaganimizda esa tasviriylik yanada mukammallashgan, tasir kuchi oshgan. ʻ Bunda gulning eng asllari, Baxmal gilam, alvon poyondoz Tabiatning bor fasllari: Bahor va yoz qarshimda peshvoz… Cho qqilarda otash saraton, ʻ Yonbag irlar binafsha bahor. ʻ Shoir Hamid Olimjonning “Chimyon esdaliklari” she’ridan keltirilgan yuqoridagi misralarda epitetning ajoyib namunalarini ko rishingiz mumkin. Bu ʻ misolda “baxmal” so zi “gilam” ga, “alvon” so zi “poyondoz” ga, “binafsha” so zi ʻ ʻ ʻ “bahor” ga nisbatan epitetdir. Yuqorida keltirilgan epitetlar matndan tashqarida boshqa ma’nolarni beradi, ya’ni “baxmal” so zi “mato”, “alvon” so zi “rang”, ʻ ʻ “binafsha” esa “gul” ma’nosi tushuniladi. Matn tarkibida boshqa so zlar bilan kabi ʻ birgalikda kelganda esa turli xil ma’nolarni anglatadi. “Baxmal gilam”, “alvon poyondoz” birikmalari bahor faslida ochiladigan “lola guli” ma’nosini bildiradi. Yuqoridagi misrada keltirilgan epitet tasvir vositasining semantik-stilistik hususiyati shundan iboratki, she’rda faqat lola gulinigina emas balki, bahor faslida yer yuzasini bahmal gilam kabi qip-qizil bo lib ochilgan gullarni tasvirini ʻ o quvchiga shoir tomonidan yetkazilishini ta’minlaydi. O quvchiga estetik tasir ʻ ʻ etadi, ko z oldida bu tabiat manzarasi gavdalanadi. Ba’zan epitetlar uyushib kelishi ʻ mumkin. Hamid Olimjonning “Baxtlar vodiysi” nomli she’rida buning yaqqol misolini ko rishimiz mumkin. Shoirning “Qish ko rinishlari”, “Bahor”, “Daryo ʻ ʻ kechasi”, “Do stimga” , “Vido” kabi she’rlarida epitetning go zal na’munalari ʻ ʻ keltirilgan. III. Xulosa Xalqimizning buyuk shoiri, baxt va shodlik kuychisi Hamid Olimjon qisqa umri davomida sermahsul ijod qildi. Shoirning she’rlari vafotidan so ng ham qo ldan qo lga o tib, sevib mutolaa qilinmoqda.ʻ ʻ ʻ ʻ Uning she’rlarida yoshlik, beg uborlik, baxt, soddadillik kabi tuyg ular ʻ ʻ yaqqol ko zga tashlanadi. Shoir sherlarini mutolaa qilar ekansiz undagi ʻ hayotga bo lgan jo shqinlik, vatanni sevish, vatanga sodiq farzand ʻ ʻ bo lish vatan oldidagi farzandlik burchi ekanligini she’rlari orqali ʻ o quvchiga yetkazadi. Hamid Olimjon she’rlari tasvir vositalariga juda ʻ boy, u she’rlarida tasviriy vositalardan keng ko lamda foydalangan. ʻ Manashu tasviriy vositalardan biri epitetning semantikstilistik hususiyatlarini ijodkorning she’rlari misolida tadbiq qilindi. Bu tadqiqotlarimiz natijasi shundan iboratki: she’rlardagi badiiy tasvir vositalarini o quvchi erkin holda aniqlashi, mustaqil fikr bildirishi, she’r ʻ matnini mustaqil tahlil qila olish imkonini beradi. Bu tahlil yordamida o quvchi she’r matnini tasvir vositalarini aniqlash, erkin muhokama qila ʻ olish imkoniyatiga ega bo ladi. She’riy matnlardagi epitetlarni ʻ aniqlashda aniq qoidalar mavjud, bu qoidalar yordamida she’riy matndagi epitetlarni soddalik bilan aniqlab olamiz. Epitetni bu qoidalar yordamida aniqlaganimizdan so ng esa, uning semantik-stilistik ʻ hususiyatlarini tahlil qilishimiz mumkin bo ladi. Shoir she’rlaridagi ʻ badiiy tasvir vositalarining semantik-stilistik hususiyatlari ijodkorning anashu she’ridagi asl ma’nosini ochib beradi. Ijodkor tasavvur olamining qay darajada chegara bilmas ekanligini tasvir vositalaridan mohirona foydalanganidan bilishimiz mumkin. O zbek ʻ adabiyotshunosligida badiiy tasvir vositalarini o rganish,ʻ semantikstilistik hususiyatlarini tadbiq qilish. IV. Foydalanilgan adabiyotlar 1. Hamid Olimjon. Mukammal asarlar to plami : O n jildlik. – T.: ʻ ʻ “Fan”, 1979. – 1-jild. 2. Hamid Olimjon. Mukammal asarlar to plami: O n jildli. – T.: ʻ ʻ “Fan”, 1979. – 2-jild. 3. Hojiahmedov A. She’riy san atlar va mumtoz qofiya. – T.: Sharq, ʻ 1998. 4. Hojiahmedov A. She’r san atlarini bilasizmi? – T.: Sharq, 2001. – ʻ B. 96. 5. Izzat Sulton. Adabiyot nazariyasi. – T.: “O qtuvchi”, ʻ 1980. 5. Lapasov J. Badiiy matn va lisoniy tahlil. – T.: “O qtuvchi”, 1995. – ʻ 6. Qudratov T., Nafasov T. Lingvistik tahlil. Oliy o quv yurtlari ʻ uchun qo llanma. – T.: “O qtuvchi”, 1981. ʻ ʻ 7. Sultonsaidova S., Sharipova O . O zbek tili stilistikasi. Oliy o quv ʻ ʻ ʻ yurtlari uchun qo llanma. – T.: “O qtuvchi”, 2009. ʻ ʻ 8. Rahmatullayev SH. Hozirgi o zbek adabiy tili. – T.: “Universitet”, ʻ 2006. – B. 254. 9. Karimov O. Yangi o’zbek adabiyoti tarixi. Savol-javoblar. “Namangan” 2016 10. Mirzayev S., XX asr adabiyoti. Toshkent. “Yangi asr avlodi”. 2005. 11. www.uzhurriyat.uz

MUNDARIJA

Kirish

Hamid Olimjon XX asr o‘zbek adabiyotining yirik namoyandalaridan biri

Asosiy qism

Shoir lirikasining gʻoyaviy-badiiy xususiyatlari

Hamid Olimjon lirikasida tabiat tasviri

Hamid Olimjonning lirikasida tasvir vositalarining boyligi

Xulosa

Foydalanilgan adabiyotlar

Купить