Hisobot. Bank ishi ta’lim yo’nalishi bo’yicha ishlab chiqarish amaliyoti - Экономика - Курсовые работы

Информация о документе

Цена	9000UZS
Размер	1.2MB
Покупки	0
Дата загрузки	06 Август 2023
Расширение	docx
Раздел	Курсовые работы
Предмет	Экономика

Hisobot. Bank ishi ta’lim yo’nalishi bo’yicha ishlab chiqarish amaliyoti

Купить

O'ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O'RTA MAXSUS TA'LIM VAZIRLIGI TOSHKENT MOLIYA INSTITUTI "Moliya - kredit" kafedrasi HISOBOT "BANK ISHI" TA’LIM YO'NALISHI BO'YICHA ISHLAB CHIQARISH AMALIYOTI Tayyorladi ______________guruh talabasi ____________________________ Amaliyot rahbari: ____________________ Kafedra tomonidan ro’yxatga olingan tartib raqami №______ “___” ____________2022 y. ________ ( imzo) Hisobot himoyaga tavsiya qilindi (qilinmadi) Sana “___” _____________2022 y. Rahbar imzosi: ___________ Hisobot bahosi _______ ball Komissiya a‟zolari: ______________________________ ______________________________ ______________________________

Toshkent - Kirish 1. Tijorat banki tashkiliy tuzilishi va faoliyatini tashkil etishda korporativ boshqaruv asoslarini tahlil qilish . 2. Tijorat banki filialida dasturiy texnologiyalari asosida yaratilgan bank mahsulotlari va xizmatlarini o’rganish. 3. Tijorat banklari kapitali va uning tashkil etish manbalari. 4. Tijorat banki faoliyatining asosiy ko’rsatkichlari va moliyaviy natijalari bilan tanishish. Xulosa. Foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati.

KIRISH Bozor munosabatlarining muhim bo'g'inlaridan biri bo'lgan bank tizimini isloh qilish va erkinlashtirish zamirida iqtisodiyotni rivojlantirish, xalqaro bank tizimi talablariga mos keluvchi mahalliy banklar faoliyatini tashkil qilish va ular faoliyatini yanada takomillashtirish shu kunning dolzarb vazifalaridan hisoblanadi. Jamiyat yaxshi taraqqiy qilgan bank tizimi va banklar faoliyatiga ega bo'lmasdan sog'lom taraqqiy qilishi mumkin emas. Iqtisodiyotni samarali boshqarish uning muhim subekti bo'lgan banklar faoliyatini o'rganishni, ularning ishlash usullari, funktsiya va operatsiyalarini bilishni taqozo qiladi. O'zbekiston Respublikasida ham bank tizimini erkinlashtirish va isloh qilish borayotgan shu bosqichda asosiy maqsad banklarimiz faoliyatini xa

tez va to'g'ri bajarish, mijozlarga sifatli xizmat ko'rsatish uchun bank tizimining barcha tuzilmalari, bank boshqarmalari, filiallar, minibanklar uchun yetarli darajada malakali bank xodimlari talab etiladi. Amaliyot davomida ish o'rganuvchilar bank funktsiyalarini tatbiq etibgina qolmay o'z mulohaza va takliflarini ham berib boradilar. Bu orqali ya'ni yangi takliflar orqali banklar ham o'zlari uchun qaysidir ma'noda innovatsiya qiladi va rivojlanishida yanada yuksakroq pog'onalarga qadam quyadi. Amaliyotning asosiy va muhim vazifasi tijorat banklarining faoliyatini va ular tomonidan olib boriladigan operatsiyalar hisobini tashkil etilishini hamda ular asosida nazariy bilimlarni amaliyotga tatbiq etishni o'rganishdan iboratdir. Amaliyot yakunlangand

ko'nikmalarini kengaytirib, oshirib borish ham amaliyotdan ko'zlangan maqsadlardan biridir. Men Mirsaidova Barno Botir qizi Asaka bank Avtotransport filialida 2022 yili 14 fevraldan 12 martga qadar ishlab chiqarish amaliyotini o’tadim.

1. Tijorat banki tashkiliy tuzilishi va faoliyatini tashkil etishda korporativ boshqaruv asoslarini tahlil qilish. "Asakabank" – Oʻzbekistondagi ixtisoslashtirilgan davlat-aksiyadorlik tijorat banki. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qaroriga koʻra 1995- yil 7-noyabrda tashkil etilgan. Boshqaruvi Toshkent shahrida joylashgan. Respublikaning barcha viloyatlari markazlarida va Qoraqalpogʻiston (Nukus shahri)da, Asaka, Qoʻqon, shuningdek Toshkentda ("Avtotransport") filiallari bor. Respublikada avtomobil sanoati va unga xizmat koʻrsatadigan infratuzilmalarni rivojlantirishni moliyalash (asosan, "OʻzDEUavto" qoʻshma korxonasi va unga butlovchi qismlar ishlab chiqarish loyihalari), Oʻzbekiston fuqarolariga avtomobillar sotib olishda qulaylik

+49 600 korporativ mijozlar Asaka banki O’zbekistonning yirik banklaridan biri hisoblanadi. Biz quyidagi talablarga javob berishga intilamiz: - taqdim yetiladigan, yeng zamonaviy xalqaro standartlarga javob beradigan bank mahsulotlari va xizmatlarining ko’lami va hajmlarini kengaytirish yo’li bilan, shuningdek, ulardan butun yurtimiz bo’ylab foydalanish imkoniyatini ta’minlash orqali davlatning yetakchi universal banki bo’lish; - xodimlar faoliyati uyg’unligini ta’minlash va ularning shaxsiy va kasbiy intilishlarini ro’yobga chiqarish yo’li bilan davlatimizning yeng yaxshi va talabgor ish beruvchilaridan biri bo’lish. Strategiyaning asosiy yo’nalishlari bilan quyidagilar belgilab berilgan:  Tashkiliy tuzilishini, qaror qabul qilish tizimi va korporativ boshqaruvni yanada takom

amalga oshirish ko’zda tutilmoqda. Xususan, ularning faoliyati tahlil qilinadi va natijalari bo’yicha rentabelli bo’linmalarni takomillashtirish hamda norentabelli bo’linmalarni yopish qarorlari qabul qilinadi. Davlat iqtisodiyotining real sohasini kreditlashga oid, shu jumladan, korxonalarni modernizasiyalash, texnik va texnologik qayta qurollantirish, kichik biznes va xususiy tadbirkorlik subektlarini qo’llab-quvvatlash bo’yicha davlat dasturlarida ishtirok etishga alohida e’tibor beriladi. Aksiyadorlar umumiy yig’ilishining vakolat doirasiga quyidagilar kiradi:  Bank Ustaviga o’zgartirish va qo’shimchalar kiritish yoki Bankning yangi tahrirdagi Ustavini tasdiqlash  Bankni qayta tashkil etish

 Bankni tugatish, tugatuvchini (tugatish komissiyasini) tayinlash hamda oraliq va yakuniy tugatish balanslarini tasdiqlash  Bank Kengashining son tarkibini belgilash, ularning a'zolarini saylash va a'zolarning vakolatlarini muddatidan ilgari tugatish  e'lon qilingan aksiyalarning eng yuqori miqdorini belgilash  Bankning ustav kapitalini ko’paytirish yoki kamaytirish  Bankning o’z aksiyalarini olish  Bankning tashkiliy tuzilmasini tasdiqlash  Bankning Taftish komissiyasining a'zolarini saylash va ularning vakolatlarini muddatidan ilgari tugatish, shuningdek Taftish komissiyasi to’g’risidagi nizomni tasdiqlash  Bankning yillik hisobotlarini tasdiqlash  Bankning foyda va zararlarini taqsimlash  Bank Kengashining va Taftish komissiyasining o’z vakolat doirasiga kira

 Aksiyalarni joylashtirish (qimmatli qog’ozlarning birja bozoriga va uyushgan birjadan tashqari bozoriga chiqarish) narxini belgilash  Bank tomonidan korporativ obligasiyalar, shu jumladan aksiyalarga ayirboshlanadigan obligasiyalar chiqarish to’g’risida qaror qabul qilish  Qimmatli qog’ozlarning hosilalarini chiqarish to’g’risida qaror qabul qilish  Bankning korporativ obligasiyalarini qaytarib sotib olish to’g’risida qaror qabul qilish  Bank Boshqaruvi (ijroiya organi)ni tuzish, Bank Boshqaruvi Raisini tayinlash, uning vakolatlarini muddatidan ilgari tugatish  Bank Boshqaruvi organiga to’lanadigan haq va kompensasiyalar miqdorlarini belgilash  Bankning yillik biznes-rejasini tasdiqlash. Asaka bank Avtotransport filialida bir qancha bolimlar bor. Burlarga quyidagilarni kiritamiza:

2. Tijorat banki filialida dasturiy texnologiyalari asosida yaratilgan bank mahsulotlari va xizmatlarini o’rganish. Zamonaviy iqtisodiyotda axborot va raqamli texnologiyalardan foydalanish darajasini inobatga olib hamda oʼrta va uzoq muddatdagi raqobatbardoshlikni taʼminlash maqsadida bankda raqamli transformatsiyani amalga oshirish. Аmalga oshiriladigan tadbirlar:  xorijiy tajribani oʼrgangan holda zamonaviy axborot texnologiyalari hamda bank xizmatlarini sotish tizimlarini rivojlantirish;  bank boʼyicha umumlashgan telekommunikatsiya tizimini yaratish, hisobvaraqlar xavfsizligini boshqarish imkonini beruvchi zamonaviy texnologiyalarni joriy etish va maʼlumotlarni qayta ishlash tizimini rivojlantirish, nazorat hamda qayta ishlash tartibini xalqaro tajribaga muvofiqlashtirish yoʼli bilan

amaliyotlarini avtomatlashtirish;  aholiga qulaylik yaratish maqsadida yangi plastik karta mahsulotlarini joriy etish;  plastik karta egalari uchun turli ragʼbatlovchi, chegirmali va bonusli loyihalarni jumladan, “Cashback” tizimini joriy etish orqali qulay va ishonchli jamgʼarish hamda toʼlov vositasi sifatida keng targʼib etish;  “PAY WAVE” (yoki PayPass) texnologiyalarini joriy etish, maxsus bank kartalari va mobil qurilmalar yordamida maxsus terminal orqali kontaktsiz (PIN kodsiz) toʼlovni amalga oshirish imkoniyatini yaratish;  toʼlovlarning xavfsizligini oshirish maqsadida “3D SECURE” texnologiyalarini bank kartalari tizimida joriy etish (qoʼshimcha autentifikatsiyani amalga oshirish uchun bir martalik tasdiqlash kodlarini ishlab chiqaruvchi texnologiya boʼlib, internet orqali on

operatsiyalarning jarayondagi harakati toʼgʼrisida foydalaynuvchiga va bank operatoriga avtomatlashtirilgan xabarnomalar yuborish tizimi) joriy etish;  bankomat va mobil ilovalar orqali “Visa Money Transfer” kartadan kartaga pul oʼtkazmalari xizmatini yoʼlga qoʼyish;  zamonaviy informatsion texnologiyalaridan foydalangan holda mijozlar uchun bankning veb sahifasi orqali hisob raqam ochish va ularning holatini nazorat qilish va onlayn toʼlovlarni amalga oshirish imkoniyatini yaratish, shuningdek, hujjatlarni elektron tarzda qabul qilish tizimini joriy etish;  internet orqali kelib tushgan hujjatlar asosida mijozga xalqaro yoki milliy valyutadagi plastik kartasini pochta xizmati orqali yuborilishini yoʼlga qoʼyish;  Bosh ofis, hududiy boshqarmalar va filiallardagi axborot texnologiyalari

ishlar olib borilmoqda. “IABS” ShK O’zbekiston Respublikasining 8 ta bankida ishlaydi. Bank texnologiyasidan foydalanish misollarini quyida ko'rish mumkin: To'lov hujjatini qo'shish uchun menyu bandini tanlang " Bilan ishlash hujjatlar"  "Hujjatlarni yuritish". Bu ekranda shaklni ko'rsatadi. "To'lov hujjatlari". Keyinchalik, qo'shish uchun tugmani bosishingiz kerak Qo'shish Bu ekranda shaklni ko'rsatadi. To'lov topshirig'ini kiritish .Harakatning keyingi bosqichida barcha kerakli maydonlar kiritiladi. Hozirgi vaqtda dunyoning rivojlangan mamlakatlari bank tizimida mijozlar bilan o’zaro munosabatlarini boshqarishda CRM (Customer Relationship

Marketing) dan qo’llanish juda keng amaliyotga kiritilgan. Shuni alohida ta’kidlash lozimki, ushbu tizimni sotish xajmlari yildan – yilga ortib borishiga qaramay unga bo’lgan ehtiyoj hozirda juda kattadir. Olimlar tahliliga ko’ra Sears, Roebuck and Co.,Burger King Corp. va boshqa AQShning mashhur deb tanilgan kompaniyalari marketologlari o’zlarining faoliyati natijalariga ko’ra kompaniyalarining o’sib borayotgan talablariga asosan ular bilan qayta aloqa usullari yordamida o’z mijozlari to’g’risida aniq va muhim ma’lumotlarga erishish lozimligi to’g’risidagi xulosaga kelganlar. Ular mijoz to’g’risida barcha ma’lumotlarning to’la - to’kis bilgan holda, kompaniya unga o’z xizmatlarini taklif qilganda mijoz undan voz kecha olmaydi va albatta qabul qiladi degan fikrga kelganlar. CRM (Customer R

to’liq avtomatlashtirishga imkoniyat yaratadi. Ushbu faoliyat yordamida har bir iste’molchining kompaniya faoliyatidagi ishtiroki va uning mahsulotlarining yaratilishi, ishlab chiqarilishi hamda servis xizmat ko’rsatish jarayoniga bevosita ta’sir ko’rsatishiga erishiladi. CRM tizimida ma’lumotlar, ya’ni sodda mijozlar bazasidan boshlab murakkab bank operatsiyalari bazasigacha saqlanishi mumkin. Bundan tashqari CRM tizimida juda katta analitik va marketing ma’lumotlar bazasi ham saqlanadi. Bunda bankning kafillangan mijozlari to’g’risidagi to’liq ma’lumotlardan tashqari, bank xizmatlari mahsulotlarini sotish rejasi to’g’risidagi ma’lumot ham saqlanadi. Har bir mijoz bilan ichki xujjat aylanishi to’g’risidagi ma’lumotlar tarixi CRM tizimining yagona ma’lumotlar bazasida saqlanadi. Xalqaro am

tutadilar. Shunga asosan tijorat banklari va ularning mutaxassislari o’z mijozlari bilan o’zaro munosabatlarni boshqarishda CRM tizimini kiritishda o’zlariga mos faoliyat yuritishdagi daromad olishga harakat qiladilar. Tijorat banklarida CRM tizimidan va ulardagi ma’lumotlardan asosiy foydalanuvchilar bo’lib, mijozlar bo’limi bilan o’zaro munosabatlarini boshqaruvchi menejerlar hisoblanadi. Tijorat banklari o’z faoliyatiga CRM tizimini kiritishda quyidagi maqsadlarni qo’yadilar: Shuni alohida ta’kidlash lozimki, bank mijozlari uchun ko’zga ko’rinmaydigan CRM tizimi texnologiyalarni yangi avlodlaridan foydalanishlikni taqazo etadi. Har bir tijorat banki o’z faoliyatida turli dasturlardan foydalanadilar. Ayrim tijorat banklari Outlookdan, ayrimlari Exceldan foydalanadilar. Bank faoliyatida C

rekvizitidagi summadan oldin va keyin qolgan bo’sh joyga ikki parallel to’g’ri chiziq tortib qo’yiladi. Pul omborida saqlanayotgan qimmatliklar va hujjatlarni kirim qilish va hisobdan chiqarishga doir kirim-chiqim orderlarida yakuniy summalar so’z bilan qayta yoziladi. 3. Tijorat banklari kapitali va uning tashkil etish manbalari. Kapital - (nem. Kapital; lot. capitalis — bosh, asosiy), sarmoya — keng ma'noda — o'z egasiga daromad keltirish xususiyatiga ega bo'lgan jami vositalar va mablag'lar; yangi qiymat keltiruvchi, o'zini o'zi ko'paytiruvchi qiymat. Tijorat banklarining passiv operatsiyalarining to'rtta shakli mavjud Passiv operatsiyalarning dastlabki ikki shakli yordamida kredit resurslarining birinchi katta guruhi - o'z resurslari shakllanadi. P

• v) banklararo bozorda jalb qilingan boshqa banklarning kreditlari hisobiga shakllanadigan qarz kapitali. Barcha passiv operatsiyalar iqtisodiy mazmuniga qarab quyidagilarga bo'linadi: • 1) depozit - banklararo kreditlar olishni o'z ichiga oladi; • 2) emissiya - bank aksiyalari yoki qimmatli qog'ozlarini joylashtirish. Tijorat banklarining resurslari quyidagilar hisobidan shakllanishi mumkin: o'z mablag'lari; jalb qilingan mablag'lar; mablag'lar chiqarildi. Bankning o'z mablag'lari eng umumiy tushuncha bo'lib, bankning ichki faoliyati jarayonida shakllanadigan barcha majburiyatlarni o'z ichiga oladi: • - ustav kapitali (ulushli badallar; aksiyalar uchun to’lov; moddiy va nomoddiy aktivlar; uchinchi shaxslarning qimmatli qog’ozlari) • - zahira va

Mablag'larning ikkinchi guruhi ishlab chiqarilgan mahsulotga (asosiy vositalarning amortizatsiyasi) yoki olingan yoki foydalanilgan foydani ma'lum maqsadlar uchun (iqtisodiy) qayta taqsimlash natijasida mehnat vositalarining qiymatini o'tkazish jarayonining aksi sifatida shakllanadi. rag'batlantirish fondlari, bank rivojlanishi uchun mablag'lar). Uchinchi guruh fondlari tashqi iqtisodiy omillar, masalan, inflyatsiya va milliy valyuta va boshqa mamlakatlar valyutalari o’rtasidagi kurs farqlari natijasida shakllanadi. Inflyatsiya «Maxsus jamg'armalar» mablag'larida balans qiymatining bozor qiymatidan orqada qolganligi sababli asosiy vositalarni qayta baholash bo'yicha o'z aksini topadi. Yana bir fond – chet el valyutasini qayta baholash – milliy valuta va

• 3. Banklarning muvaffaqiyatli faoliyat yuritishidan jamiyatning alohida manfaatdorligi bilan bog'liq bo'lgan tartibga solish. Bank kapitali ko’rsatkichi yordamida davlat organlari bank faoliyatini baholaydi va nazorat qiladi. Bank kapitalining bu funktsiyalari o'z kapitali bank tijorat faoliyatining asosini tashkil etishini ko'rsatadi. Bu uning mustaqilligini ta'minlaydi va moliyaviy barqarorligini kafolatlaydi. O'z mablag'lari (kapital) miqdori Markaziy banki tomonidan belgilangan standartlarni hisobga olgan holda bank tomonidan mustaqil ravishda belgilanadi. Kapital har qanday kredit tashkilotining moliyaviy barqarorligini quyidagi parametrlar bo'yicha tavsiflaydi: kapital miqdori; tuzilmasi (kapital tarkibiy qismlarining nisbiy ulushlari); butun kapital

Ushbu hisobvaraqlar past foiz oladi yoki bankda bepul kassa va hisob-kitob xizmatlarini oladi. Bu guruhga, shuningdek, joriy hisobvaraqning joriy schyoti, bankning mijozlar bilan barcha hisob-kitob va kredit operatsiyalari hisobga olinadigan hisob kiradi. U bankka katta ishonchga ega bo'lgan ishonchli mijozlar uchun ochiqdir. Talab qilib berilgunga qadar depozitlarga vakillik hisobvaraqlaridagi mablag’lar kiradi. Bunday hisoblar vaqt hisoblari deb ataladi. Ushbu hisobvaraqlarda pul mablag'larining mavjudligi mijozlar nomidan hisob- kitoblar va to'lovlarni amalga oshirishning zaruriy sharti bo'lib, bo'sh qoldiq qarz mablag'lari sifatida ishlatilishi mumkin. Jahon bank amaliyotida depozit hisobvaraqlari bilan bir qatorda ilmiy hisoblar va sertifikatlangan cheklar (AQS

• 2. Hisoblardagi mablag'lar sekin aylanadi. • 3. Moliyalashtirilgan foizlar to'lanadi. • 4. Omonatchiga pul mablag'larini yechib olish to'g'risida bankni oldindan xabardor qilish talabi o'rnatiladi. • 5. Majburiy zahiraning pastroq koeffitsienti o'rnatiladi Aholidan jalb qilingan depozitlar bank amaliyotida jamg’arma depozitlari deb ataladi. Ular talab bo'yicha ham, shoshilinch ham bo'lishi mumkin. Omonat hisobvaraqlari talab qilib olinmagan depozitlar bo’yicha ochiladi. Ular omonat va chek kitoblari, plastik kartochkalar orqali chiqarilishi mumkin. Muddatli jamg'arma depozitlari omonat daftarchalari yoki shartnomalar bo'yicha beriladi. Mahalliy amaliyotda omonat hisobvaraqlari faqat jismoniy shaxslar uchun ochiladi. Jamg’arma omonatlarining ko’

Veksellar quyidagi afzalliklarga ega: ular tovar va xizmatlar uchun to'lash uchun ishlatilishi mumkin; kreditlar uchun garov sifatida ham foydalanish mumkin; yuqori likvidlikka ega; yuqori foiz stavkasiga ega; vekselni o'tkazishda hech qanday cheklovlar yo'q; har xil shoshilinchlikka ega. Belarus banklari amaliyotida boshqa tijorat banklaridan yoki Belarus Respublikasi Milliy bankidan kredit shaklida olingan kredit resurslari keng qo'llaniladi. Banklararo kredit - bu tijorat banklariga tegishli muddatli kreditlarning bir turi. Depozit operatsiyalarini tashkil etishda tijorat banki quyidagi talablarga rioya qilishi shart: • 1) depozit operatsiyalari turlarini kengaytirish; • 2) depozit resurslari mablag' bilan ta'minlangan faol operatsiyalar bilan muddat va miqdorlar

Majburiyatlarni boshqarish bankka arzon moliyaviy resurslarni olish imkoniyatini topish va majburiyatlar tarkibini farqlash imkonini beradi, bularning barchasi xarajatlarni nazorat qiladi va ularning mumkin bo'lgan qisqarishiga erishadi. Shunday qilib, bankning o'z faoliyatida mavjud bo'lgan resurslari o'z mablag'lari, jalb qilingan va jalb qilingan mablag'lardan iborat. Shu bilan birga, bank resurslarining katta qismi o'z mablag'lari hisobidan emas, balki jalb qilingan mablag'lar hisobidan shakllantiriladi. Ya'ni, bankning resurs bazasida asosiy o'rinni depozit mablag'lari egallaydi. Shuning uchun bank o'z aylanmasiga eng katta miqdorda uchinchi tomon mablag'larini jalb qilishi kerak. Tabiiyki, bank qancha ko’p resurslarga ega bo’lsa

Kreditni ta’minoti sifatida bank tomonidan ko’char va ko’chmas mulkni garovga olish, uchinchi shaxslar kafilliklari, O’zbekiston Respublikasi Hukumati, sug’urta tashkilotlari va banklar kafolatlari hamda O’zbekiston Respublikasi qonunchiligida ta’qiqlanmagan boshqa ta’minot turlari qabul qilinishi mumkin. Kichik biznes sub'ektlarini kreditlash Tadbirkorlik sub`ektlarni milliy va horijiy valyutada aylanma mablag`lar to`ldirish uchun kreditlash. Kredit ajratayotgan loyihaning 70% kredit maksimal miqdori Kredit muddati 36 oygacha Kredit foiz stavkasi 20 foizgacha Qoplanmagan akkreditivlar ochish Akkreditiv – bu tomonlar o’rtasida tuzilgan shartnomaga ko’ra amalga oshiriladigan o’zaro hisob kitob turi bo’lib unda mahsulot beruvchi jo’natilgan mahsulot buyicha o’ziga tegishli to’lovlarni ak

Bank kredit siyosatida quyidagi holatlarda kreditlar ajratish rad etilishi ko’zda tutilgan:  mahalliy hukumat idoralari va byudjet tashkilotlariga (O’zbekiston Respublikasining amaldagi qonunchiligida ko’zda tutilgan holatlar bundan mustasno);  zarar ko’rib ishlayotgan yoki muddati o’tgan qarzdorligi mavjud korxonalarga;  tadbirkorlik faoliyati bilan shug’ullanmaydigan jamoat tashkilotlariga.  Investitsiya loyihalarini moliyalashtirish manba’lari sifatida xorijiy davlatlarning eksport-kredit agentliklari kafolati ostida mazkur davlatlarning banklari va boshqa moliya muassasalarining mablag’lari bo’lishi mumkin. Bank shuningdek, loyihalarni moliyalashtirisda sindikatlashtirilgan kreditlash turidan foydalanishi mumkin. Moliyalashtirishga qabul qilingan loyiha belgilangan tartibda tasdiql

Qoplanmagan akkreditivlar ochish Akkreditiv – bu tomonlar o’rtasida tuzilgan shartnomaga ko’ra amalga oshiriladigan o’zaro hisob kitob turi bo’lib unda mahsulot beruvchi jo’natilgan mahsulot buyicha o’ziga tegishli to’lovlarni akkreditiv shartnomasida ko’zda tutilgan sartlar va muddatlarda tegishli bank orqali olib turadi. Tomonlar kelishuviga asosan kredit maksimal miqdori Muddati 365 kungacha ya’ni 1 yil Kreditni hisoblash Asaka bank sayti orqali hisoblash Miqdor 100025000100000500000 Kredit muddati 12 12 oy Imtiyozli davr Foiz stavkasi: 8 % Qoshimcha to`lov: 4 352,51 usd Hisob-kitoblar faqat ma'lumot berish uchu

to'lovlar 1 15.06.2022 31 100 000,00 8 333,33 679,45 9 012,79 2 15.07.2022 30 91 666,67 8 333,33 602,74 8 936,07 3 15.08.2022 31 83 333,33 8 333,33 566,21 8 899,54 4 15.09.2022 31 75 000,00 8 333,33 509,59 8 842,92 5 15.10.2022 30 66 666,67 8 333,33 438,36 8 771,69 6 15.11.2022 31 58 333,33 8 333,33 396,35 8 729,68 7 15.12.2022 30 50 000,00 8 333,33 328,77 8 662,10 8 15.01.2023 31 41 666,67 8 333,33 283,11 8 616,44 9 15.02.2023 31 33 333,33 8 333,33 226,48 8 559,82 10 15.03.2023 28 25 000,00 8 333,33 153,42 8 486,76 11 15.04.2023 31 16 666,67 8 333,33 113,24 8 446,58 12 15.05.2023 30 8 333,33 8 333,33 54,79 8 388,13 100 000,00 4 352,51 104 352,51 Depozit (lot. depositum — omonat, asrab qoʻyilgan) — 1) bankka qoʻyilgan omonatlar. Bunday Depozitlarning muddatli (muayyan muddatdan soʻng

 talab qilib olinguncha omonatlar . Ularda pul mablag’lari uchun qat'iy bir cheklangan muddat mavjud emas va omonatchi istalgan vaqtda o’z mablag’larini olishi mumkin. Amaliyotda, talab qilib olinguncha omonatlarning foiz stavkalari boshqa omonat turlarining foiz stavkalariga qaraganda pastroq yoki bo’lmasa foizsiz bo’ladi;  muddatli omonat (ma'lum bir muddat uchun omonatlar - 3, 6, 9 oylik, yillik yoki undan ko’p). Bunday holda, omonat summasi bank va Siz o’rtangizda tuzilgan shartnomada ko’rsatilgan muddat tugagandan so’ng qaytariladi. Hisoblangan foizlar omonat muddati davrida (har oyda, har chorakda va h.k.) yoki muddat tugagandan so’ng ham to’lanishi mumkin;  jamg’arma omonatlar – ushbu omonat turining o’ziga xos tomoni pul mablag’larini ma'lum maqsad uchun (o’qish,

"Asaka" bank investitsiya qilingan mablag'larning o'z vaqtida qaytarilishini va foizlarni to'lashni kafolatlaydi. Xorijiy valyutadagi depozit AQSH dollarida Joylashtirish muddati, kun Yillik foiz stavkasi 31-60 1.0% 61-90 1,5% 91-180 2,0% 181-270 2,5% 271-365 3,0% 366-540 3,5% 540 kundan ortiq 4,5% EVROda Joylashtirish muddati, kun Yillik foiz stavkasi

31-60 0 61-90 0 91-180 0 181-270 0 271-365 0 366-540 2,0% 540 kundan ortiq 2,5%

4. Tijorat banki faoliyatining asosiy ko’rsatkichlari va moliyaviy natijalari bilan tanishish. Bank daromadlarini tahlil qilish Boshlash uchun bankning davr uchun olingan daromadlarining umumiy miqdorini hisoblash, so'ngra bank operatsiyalarining har xil turlaridan olingan daromadlar turlariga bo'linish kerak. Bankning yalpi daromadi odatda foizli va foizsiz bo'linadi: Foiz daromadlari quyidagilarni o'z ichiga oladi:  Milliy valyutada kreditlar bo'yicha hisoblangan va olingan foizlar:  xorijiy valyutadagi kreditlar bo'yicha hisoblangan va olingan foizlar. Bankning foiz daromadlari tarkibini quyidagicha ifodalash mumkin:  banklararo kreditlardan olingan foizli daromadlar;  tijorat kreditlaridan olingan foizli daromadlar; Foizsiz daromad - bu:  investitsiya fao

Konsolidatsiyalangan moddalar bo’yicha bank daromadlarining strukturasini tahlil qilgandan so’ng, jami daromadda eng katta ulushni egallagan konsolidatsiya moddasini tashkil etuvchi daromadlar tarkibini batafsilroq o’rganish zarur. (Rossiya banklari uchun bu odatda foiz daromadidir.) Bir vaqtning o'zida ma'lum bir bankning daromadlarini va balans aktivi tuzilmasining dinamikasini tahlil qilib, bankning barcha aktivlari unga etarli daromad keltirmaydi degan xulosaga kelamiz. Bu odatda daromad keltirmaydigan aktivlarga (masalan, kassadagi va vakillik hisobvarag'idagi mablag'lar, Markaziy bankdagi zaxiralar va asosiy vositalarga), shuningdek bank tomonidan sotib olingan qimmatli qog'ozlar va boshqa ishtirok huquqlari kabi aktivlarga taalluqlidir. qo'shma faoliyat va no

 bank faoliyati uchun xarajatlar (boshqaruv apparatini saqlash xarajatlari; tadbirkorlik xarajatlari);  boshqa xarajatlar (jarimalar, penyalar, to'langan jarimalar; o'tgan yillardagi foizlar va komissiyalar va boshqalar). Bankning operatsion xarajatlarining eng katta moddalari an'anaviy ravishda quyidagi xarajatlar hisoblanadi:  joriy va muddatli depozitlar bo'yicha foizlarni to'lash bo'yicha;  ko'rsatilgan xizmatlar uchun boshqa banklar va boshqa moliya-kredit tashkilotlariga komissiyalar to'lash bilan bog'liq:  binolar va jihozlarga texnik xizmat ko'rsatish va ulardan foydalanish;  xodimlarning ish haqi uchun;  maxsus zaxiralarni yaratish. Moliyaviy ko'rsatkichlar 2020 yil 1 yanvar holatiga ko'ra bankning jami aktivlari 34,7 trln

Quyidagi jadvalda biz Asaka bankning 2019-2020 yillardagi daromad va zararlarini ko’rishimiza mumkin. Demak: Sof foiz daromadi 2019-yilda 774926 mln. so’mni tashkil qilgan bo’lsa 2020-yilga kelib 1299968 mln. so’mni tashkil qilgan.

Kreditni so’ndirishdan keyin sof foiz daromadi 2019-yilda 269706 mln. so’m bo’lgan bo’lsa, 2020-yilga kelib 558437 mln. so’mga oshgan. Foizsiz daromadlar 2019-yilga kelib 258407 mln. so’m tashkil qilgan bo’lsa, 2020- yilga kelib 206712 mln. so’mga kamaygan. Foizsiz xarajatlar 2019-yilda 401705 mln. so’mni tashkil qilgan bo’lsa, 2020-yilga kelib 536911 mln.so’mga oshgan. Daromad solig’I xarajatlaridan oldingi foyda 2019-yilda 126408 mln. so’mni tashkil qilgan, 2020-yilda 228158 mln.so’mga ko’paydi. 2019-yil uchun foyda 120476 mln so’mni tashkil qilgan. 2020-yil uchun foyda 211650 mln so’mga oshdi. Quyidagi jadvalda biz 2019-2020 yil uchun daromadlarni ko’ramiza. 2019-yil uchun 120476 mln so’mni tashkil qilgan bo’lsa, 2020-yil ucun esa 211650 mln. so’mni tashkil qilgan. Bularga bank aksiyado

qilinmaydigan manfaatdorlar kiradi. Kor’rib turganimizdek 2019 yilga nisbatan 2020 yilda 1 baravardan ko’proq miqdorda ko’paygan. Demak, xar yili bank daromadlari ko’tarilib boradi. Pandemiya davrida Oʻzbekiston Respublikasi tijorat banklari oldida mijozlarni bank ofislariga tashrifi cheklanishi, qarzdorlarning toʻlov qobiliyati kamayishi, aktivlar va daromadlar sifati pasayishi bilan bogʻliq katta tavakkalchiliklar yuzaga keldi. Bunga qarshi choralar sifatida banklar masofaviy banking raqamli texnologiyalariga sarmoyalarni koʻpaytirmoqda, harajatlarni maqbullashtirmoqda hamda tavakkalchiliklarni boshqarishning zamonaviy usullarini joriy etmoqda. Bank faoliyatini yaxshilash va COVID-19 qarshi kurashish boʻyicha birinchi yarim yillik davomida hamda pandemiya davrida amalga oshirilgan chora-

Foydalanuvchilar umumiy soni boʻyicha top-5likda Xalq banki (1 681 ming), Agrobank (1 482 ming), Ipoteka bank (1 224 ming) va Milliy bank (1 147 ming) oʻrin. Masofaviy xizmatlar foydalanuvchilarining eng kam soni Tenge bank (756), Saderat bank (926), Uzagroeksportbank (1 280), Madad Invest bank (2 601) va Poytaxt bank (3 430) larda. 1-jadval. Masofaviy bank xizmatlari foydalanuvchilarining umumiy soni 1 (01.07.2020y.) № Банк Yuridik shaxslar va yakka tartibdagi tadbirkorlar Jismoniy shaxslar Jami 1 Oʻzsanoatqurilishbank 36 892 1 745 955 1 782 847 2 Xalq banki 93 833 1 587 554 1 681 387 3 Agrobank 92 602 1 389 243 1 481 845 4 Ipoteka-bank 108 509 1 115 724 1 224 233 5 Milliy bank 54 579 1 092 840 1 147 419 6 Xamkor bank 75 184 812 090 887 274 7 Mikrokreditbank 51 169 661 655 712 824 8 Asa

19 Davr bank 18 139 52 051 70 190 20 Universalbank 4 581 49 010 53 591 21 UzKDB Bank 697 25 008 25 705 22 Xay-Tek bank 1 422 20 383 21 805 23 Ravnaq bank 1 749 15 906 17 655 24 Ziraat bank 1 448 14 613 16 061 25 Turkiston bank 3 365 8 711 12 076 26 Poytaxt bank 662 2 768 3 430 27 Madad Invest bank 550 2 051 2 601 28 Oʻzagroeksportbank 102 1 178 1 280 29 Saderat bank Tashkent 147 779 926 30 Tenge bank 120 636 756 Jamo 738 983 11 223 918 11 962 901 Yuqorida keltirilgan maʼlumotlardan kelib chiqqan holda, masofaviy mijozlar umumiy sonining banklar filiallari soniga nisbati, yaʼni bitta filialga masofaviy mijozlar soni hisoblandi (2-jadval). Ushbu koʻrsatkich boʻyicha Oʻzsanoatqurilishbank ilgʻor (bitta filialga 39 619 mijoz). Yetakchilar beshligiga Ipoteka bank (31 391), Asaka bank (28 800),

(65,9%) va Aziya Alyans bank (61,5%) kiradi. 3. Bank aktivlari sifati Oʻzbekiston Respublikasi tijorat banklari aktivlari sifatini aniqlash uchun NPL (non performing loans) koʻrsatkichini koʻrib chiqamiz. Ushbu koʻrsatkich oʻz vaqtida toʻlov amalga oshirilmaslik tavakkalchiligi mavjud boʻlgan yoki 90 kun davomida toʻlanmagan muammoli kreditlar ulushini aks etadi. 4-jadval. NPL koʻrsatkichi (01.07.2020й.) 2 № Bank Kredit portfeli (mlrd. soʻm) Ulardan , muammoli kreditlar (mlrd. soʻm) NPL (в %) Jami 244 906 7 087 2,9% 1 OʻzKDB bank 799 0 0,0% 2 Tenge bank 352 0 0,0% 3 DB Banka Saderat Irana 6 0 0,1% 4 Turkiston bank 813 1 0,1% 5 Universal bank 654 1 0,1% 6 Davr bank 1 063 2 0,2% 7 Oriyent Finans bank 2 775 5 0,2% 8 Turon bank 5 303 11 0,2% 9 Xay-Tek bank 248 1 0,3% 10 Invest Finans bank 2

12 Savdogar bank 816 5 0,6% 13 Ziraat bank 487 3 0,6% 14 Agrobank 21 020 248 1,2% 15 Poytaxt bank 91 1 1,3% 16 Mikrokredit bank 6 484 85 1,3% 17 Ravnaq bank 410 6 1,4% 18 Qishloq qurilish bank 11 903 165 1,4% 19 Trastbank 1 911 36 1,9% 20 Aloqa bank 5 432 130 2,4% 21 OʻzMilliybank 61 104 1 511 2,5% 22 Aziya Alyans bank 1 707 43 2,5% 23 Ipoteka bank 20 806 623 3,0% 24 Xalq banki 15 397 483 3,1% 25 Madad Invest bank 147 6 3,8% 26 Ipak yo'li банк 4 415 182 4,1% 27 Asaka bank 31 515 1 460 4,6% 28 Oʻzsanoatqurilishbank 36 122 1 725 4,8% 29 Ҳамкор банк 6 663 322 4,8% 30 Oʻzagroeksportbank 88 7 8,5%

Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki maʼlumotlariga koʻra, 01.07.2020 y. holatga, eng past NPL koʻrsatkichli banklar beshligiga Tenge bank (0%), OʻzKDB bank (0%), Saderat bank (0,1%), Turkiston bank (0,1%) va Universal bank (0,1%) kiradi. Muammoli kreditlarining eng koʻp koʻrsatkichlari Oʻzagroeksportbank (8,5%), Hamkor banka (4,8%), Oʻzsanoatqurilishbank (4,8%), Asaka banka (4,6%) va Ipak yoʻli banki (4,1%) da qayd etilgan. Umuman olganda, amalga oshirilgan karantin choralari va hukumat tomonidan taqdim etilgan imtiyoz va kreditlar boʻyicha qarzlarni toʻlash muddatlari uzaytirilganini hisobga olgan holda muammoli kreditlar ulushi oshishi kutilgan edi va bu Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan joriy yil 6 iyuldagi 2020- 2025 yillarda bank tizimini isloh qilish strategiyasini am

2 DB Banka Saderat Irana 6427,9% 17 Turon bank 176,5% 3 Poytaxt bank 3576,6% 18 Mikrokredit bank 174,1% 4 Madad Invest bank 1263,0% 19 Xamkor bank 157,2% 5 Tenge bank 497,3% 20 Aziya Alyans bank 148,6% 6 Ziraat bank 368,4% 21 Invest Finans bank 145,3% 7 Uzagroeksportba nk 336,9% 22 Народный банк 144,2% 8 Trastbank 296,7% 23 Universal bank 142,1% 9 Oriyent Finans bank 224,1% 24 Agrobank 141,5% 10 Davr bank 217,4% 25 Savdogar bank 141,4% 11 Ipak yo'li bank 204,2% 26 Turkiston bank 139,2% 12 Xay-Tek bank 192,4% 27 Qishloq qurilish bank 137,3% 13 Ipoteka bank 188,4% 28 Asaka bank 136,7% 14 Ravnaq bank 183,8% 29 Aloqa bank 136,6% 15 Oʻzsanoatqurilish bank 183,3% 30 Kapital bank 131,8% Manba: banklarning moliyaviy hisobdorligi

(*) – Emitentning joriy yil I va II choraklari boʻyicha hisobotiga koʻra, OʻzKDB foizlik harajatlarga ega emas, bu esa nisbat znamenatelini nolga teng qiladi. Foizlik daromadlarning harajatlarga nisbati boʻyicha banklarning top-5giga OʻzKDB bank, Saderat bank, Poytaxt bank, Madad invest bank va Tenge bank kirdi. Buni mazkur banklar depozitlar bozorida hali mustahkam oʻrin egallamaganligi va ularda jalb etilgan mablagʻlar boʻyicha foizlar toʻlovlari kamligi bilan izohlash mumkin. Tegishlicha, ularning muddatli depozitlar umumiy xajmidagi ulushi 0,16 foizga teng. Oʻz navbatida, foizlik daromadlarning harajatlarga eng kam nisbati bilan banklar beshligiga asosan oʻrta va yirik aylanma mablagʻlarga ega banklar kiradi, ular katta xajmdagi muddatli depozitlar va boshqa zayom mablagʻlarni jalb qil

XULOSA Men Asaka bank Avtotransport filialida 2022 yili 14 fevraldan 12 martga qadar ishlab chiqarish amaliyotini o’tadim. Ushbu amaliyot davomida o’rgangan bilimlarimni amaliyotda qay darajada kerak bo’lishini, nazariya bilan amaliyotning bog’liq va bog’liq bo’lmagan jixatlarini, amaliyotda qo’llash uchun qanday nazariy bilimlar kerakligini o’rgandim. O’rgangan nazariy bilimlarim xamda ushbu 4 haftalik tanishuv amaliyotimdan kelib chiqan xolda Asaka bank rivojlanishi uchun quyidagilarni tavsiya qilam - aholi va bank xodimlari o'rtasida muloqot madaniyatini yanada yaxshilash, ya'ni aholiga bank va uning faoliyati, ishlash prinsiplarini sodda shaklda tushuntirish, bankda o'zini tutish, bank xodimlari hamda bank jihozlari (bankomat, infokiosk…) bilan bevosita aloqa qila olish mal

investitsiya loyihalarini amalga oshirishda faol qatnashishda davom etishimiz lozim. Bizning barcha harakatlarimiz odamlarning, shu jumladan mijozlar va xodimlarning hayotini yaxshilaydi va ularning maqsadlariga erishishga yordam beradi. Biz mijozlarning mablag'lari va shaxsiy ma'lumotlarini himoya qilish, yangi tahdidlarni kuzatish va himoyani yaxshilash uchun qo'limizdan kelganicha harakat qilamiz. Asaka bank oʼz mijozi uchun qadrli boʼlishi kerak, biz barchaga oʼz maqsadlariga erishishda yordam beramiz FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO'YXATI 1. Mirziyoyev Sh.M. Buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan birga quramiz. – Toshkent: “O'zbekiston” NMIU, 2017. – 488 b. 2. Mirziyoyev Sh.M. Tanqidiy tahlil, qat'iy tartib-intizom va shaxsiy javobgarlik – har bir rahb

10. I.M.Alimardonov, R.T.Shomurodov, J.K.Majidov. Tijorat banklari aktiv va passivlarini boshqarish. (Darslik). T.: “Nihol print” OK, 2021 –216 b.] 11. Lavrushin O.I. Denьgi. Kredit. Banki. Uchebnik. – M.: KNORUS. 2018. – 448 s. 12. O'zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi. – T.: O'zbekiston, 2018. – 76 b. 13. O'zbekiston Respublikasining “O'zbekiston Respublikasining Markaziy banki to'g'risidagi qonuni”. 11.11.2019 yil, № O'RQ-582. 14. O'zbekiston Respublikasining “Banklar va bank faoliyati to'g'risidagi qonuni”. 11.11.2019 yil, № O'RQ-580. 15. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022 yil 28 yanvardagi “2022-2026 yillarga mo'ljallangan yangi O'zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to'g'risida” gi PF-60-sonli Farmoni.

polycy’s effects on financial stability? North American Journal of Economics and Finance 48 (2019) 65-75. 23. Jonas E. Arias, Dario Caldara, Juan F. Rubio-Ramirez. The systemic component monetary policy in SVARs: Journal of Monetary Economics 101 (2019) 1-13. 24. Martin Bodenstein, Junzhu Zaho. Employment, wages and optimal monetary policy. Journal of Monetary Economics. February 14, 2019. 25. Itthipong Mahathanaseth , Loren W. Tauer. Monetary policy transmission through the bank lending channel in Thailand. Journal of Asian Economics. 60 (2019)14-32. 26. www. cbu . uz O'zbekiston Respublikasi Markaziy banki sayti 27. www.mf.uz – O'zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi sayti. 28. www.lex.uz – O'zbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari ma'lumotlari milliy bazasi. 29. www.mi

Купить