Ifodalilik va kinoya 11-sinf - Лингвистика - Презентации

Информация о документе

Цена	4000UZS
Размер	1.1MB
Покупки	0
Дата загрузки	13 Апрель 2023
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Лингвистика

Ifodalilik va kinoya 11-sinf

Купить

Taqdimot 11-sinf Ona- tili darsligi asosida tayyorlangan

Ifodalilik va kinoya

Topshiriq. Berilgan ikki gapda qo’llangan kichkina so’zining ma’nolaridagi farqni izohlashga harakat qiling.

1. Arava yakka qanotli kichkinagina bir eshik oldida to’xtab, aravakash bola qamchi sopi bilan eshikni qoqqanda va ichkaridan bir kampirning ingichka va jonsiz ovozi «Kim u?» deb so’raganda, odamlar bir uyquni urgan edilar. (Cho’lpon) 2. Ertasiga ellikboshi Qobil boboni boshlab qaynatasi – Egamberdi paxtafurushning oldiga olib bordi. Paxtafurush cholning holiga ko’p achindi va yerini haydab olgani bitta emas, ikkita ho’kiz berdi, lekin «kichkinagina» sharti bor. Bu shart kuzda ma’lum bo’ladi ... (Abdulla Qahhor)

97-mashq. N. Mahmudov va Y. Odilovning «O’zbek tili enantiosemik so’zlarining izohli lug’ati»da tavsiflangan bir so’zda namoyon bo’lgan zid ma’nolarga diqqat qiling. O’z ma’nosiga zid holda ishlatilgan nutqiy ko’chma ma’no asosida voqelangan kino yani izohlang.

. DONO 1 Aqlli, har narsani biladigan: Donolar dunyoni demish ko’pkari, Boqing, O’zbekiston dadil ot soldi! (A. Oripov) 2 Aqlsiz, ko’p narsani bilmaydigan: Ammo oyog’ining ostidan narini ko’rmaydigan, vaholanki, hayotdan faqat nuqson izlaydigan ayrim «dono» vaysaqilar, afsuski, bor. (O’. Usmonov

98-mashq. Berilgan gaplarda kinoyaviy ma’noda qo’llangan so’zlarni aniqlang, ularning nutq ifodaliligini ta’minlashdagi ishtirokini izohlang . 1. Sen!.. – Toshbolta unga ham ikki og’iz «shirin» gaplaridan aytmoqchi edi, qizining ko’zlariga ko’zi tushib, shashtidan qaytdi. (Tohir Malik) 2. Maxdum o’zining chekkan tashvishida haqli bo’lib chiqdi. Anvarning tevaragida «xolis» maslahatgo’ylar ham ko’rinishib qoldilar. (Abdulla Qodiriy) 3. «O’ttiz ikki tangadan soliq yig’, emish... Bizning xalqni yer yutsin. Azizbekning tulkiligiga uchdi-da, uning kechagi zulmlarini unutdi, yetmish kunlab bir zamon jon berib, jon olib, nihoyat, xizmat haqqi uchun o’ttiz ikki tanga «mukofot», eng keyingi burda noningni ham ber!» (Abdulla Qodiriy) 4. Xullas, podsho hazratlarining farmoniga muvofiq o’n yetti yoshd

99-mashq. Matnni o’qing. O’z ma’nosiga zid holda qo’llangan iboralar ma’nolarini izohlab, kinoya haqidagi fikrlaringizni yozma bayon qiling. .

. Ichkari tomondan uzun malla to’n, oq salla, sag’ri kavush kiygan, qo’llarida ming donalik tasbeh, ko’zlariga surma tortgan, ...mosh yegan xo’rozday qizil yuzlaridan «nur yog’ilib» turgan (o’z da’volaricha) xast eshon tamannolik bilan yerni «minnatdor bo’lsang, bosaman», deb chiqib keldilar. (G’afur G’ulom) 2. Hasancha bizning sinfdoshimiz edi. Kattalar uning otasini qancha «yaxshi ko’rsa», biz ham Hasanchaga shunday edik... Birga o’qib, yonma-yon birga yurgan odamingiz to’satdan oldinga o’tib nom qozonsa, kimga yoqibdi, ayting! (Erkin A’zam

100-mashq. Berilgan gaplarni o’qing. Ajratib ko’rsatilgan so’zlarning ma’nolariga diqqat qiling. Qaysi gaplarda so’zlar kinoya bilan qo’llanganligini tushuntiring

101-mashq. Sifat turkumiga mansub bir necha so’zni quyida berilganidek qarama-qarshi ma’nolarda qo’llab gaplar tuzing. Namuna : Sen yaxshisan, Men yomondirman, Sen borsanki, Men omondirman. (E. Vohidov) – Ja yaxshisan o’zing ham, Yomonni yomonlama. Menga qara, ey odam, Zamonni yomonlama. (Iqbol Mirzo)

Sh. Rahmatullayevning «O’zbek tilining izohli frazeologik lug’ati»dan olingan quyidagi iboralarning izohlarini esda tuting. Ular ishtirokida gaplar tuzing. qo’li kalta Imkoniyati cheklangan. Varianti: qo’li qisqa. Zidi: qo’li uzun. qo’lini sovuq suvga urmaslik Qiyinroq jismoniy mehnatni mutlaqo qilmaslik. Varianti: qo’lini sovuq suvga urdirmaslik.

1. Kinoyaning yuzaga kelishi haqida gapiring. 2. So’zning o’z va ko’chma ma’nolari haqida so’zlang. 3. Iborani kinoyaviy qo’llashga misollar keltiring. 4. Kinoyaviy qo’llangan so’z yozma nutqda qanday ajratilishi mumkin?5. Og’zaki nutqda kinoyaviy qo’llangan so’zning talaffuzini tushuntiring.

102-mashq. Biron badiiy asardan kinoyaviy qo’llangan so’z va iboralarga misollar toping. Ularni gap ichida daftaringizga ko’chirib yozing.

E’TIBORINGI Z UCHUN RAHMAT !

Купить

Похожие документы
Tilshunoslik va psixologiya
Badiiy matnda nisbiy so‘zlar yordamida bog‘langan qo‘shma gaplar
Murakkab qo‘shma gaplar
Sintaktik va sintagmatik munosabat
O‘zbek tilshunosligida aksentuatsiya va sillabika. Urg‘u va bo‘g‘in