Ikki to’g’ri chiziqning o’zaro joylashuvi - Геометрия - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	560.6KB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Геометрия

Ikki to’g’ri chiziqning o’zaro joylashuvi

Купить

Ikki to’g’ri chiziqning o’zaro joylashuvi

Reja: Parallel chiziqlar1 Ayqash chiziqlar 2 Kesishuvchi chiziqlar3 3

Ikki to’gri chiziqning o’zaro joylashuvi Ikki to’gri chiziq o’zaro parallеl, kеsishgan yoki uchrashmas bo’lishi mumkin.

Agar to’gri chiziq proyеktsiya tеkisliklaridan biriga pеrpеndikulyar bo’lsa, uning shu tеkislikdagi proyеktsiyasi nuqta bo’ladi, bu nuqta ikkita xarf bilan bеlgilanadi boshqa tеkisliklardagi proyеktsiyalari tеgishli proyеktsiyalar o’qlariga pеrpеndikulyar to’gri chiziqlar bo’ladi.

Profil proyеktsiyalar tеkisligiga parallеl bo’lgan to’gri chiziqlarning uzaro parallеlligini ularning gorizontal va frontal proyеktsiyalari bo’yicha aniqlash mumkin. AB chiziq CD chiziqqa parallеl EF chiziq GH chiziqga parallеldir.

Chiziqlarning parallelligini bilish uchun berilgan kesmaning gorizontal proyeksiyalari uzunliklari nisbatini frontal proyeksiyalari uzunliklari nisbatiga solishtirib ko’rish kerak. Bu holda nisbatlar teng bo’lsa chiziqlar parallel bo’ladi. Agar ikki to’g’ri chiziq bir tekislikka tegishli bo'lib umumiy kesishuv nuqtasi bo'lmasa yoki cheksiz uzoq (xosmas) nuqtada kesishsa, ular o'zaro parallel to'g'ri chiziqlar deyiladi .Parallel to’g’ri chiziqlar.

Parallel chiziqlarning uchlari birlashtirilganda, ularning bir nomli proyeksiyalarining kesishgan nuqtasi (E 1 E 2 ) bir bog’lovchi chiziqda bo’ladi. Tеkislikka parallеl bo’lgan chiziqlarning parallеl еki parallеl emasligini bilish uchun ularning epyuradagi gorizontal va frontal proyеktsiyalari еtarli bulmaydi. Bunday chiziqlar uchun ularning profil proyеktsiyalarini yasab, sungra ular uaro kanday munosabatda ekanligini aytish mumkin.

Uchrashmas to’g’ri chiziqlar ayqash chiziqlar ham deb ataladi. Bunday chiziqlar o’zaro kesishmaydilar va parallel ham bo’lmaydilar. Bu chiziqlarning umumiy nuqtasi bo’lmaydi. Ma’lumki, parallel va kesuvchi to'g'ri chiziqlar bitta tekislikka tegishli bo'ladi (4 a,b-rasmlar). Uchrashmas to'g'ri chiziqlar esa bir tekislikda yotmaydi. Uchrashmas to'g'ri chiziqlarning bir nomli proyeksiyalari chizmada o'zaro kesishsa ham, ammo kesishish nuqtalari bir bog'lovchi chiziqqa tegishli bo'lmaydi. Ayqash chiziqlar

Uchrashmas to’g’ri chiziqlar proyeksiyalarining kesishgan nuqtasi fazodagi bu to’g’ri chiziqlarning ikki nuqtasining proyeksiyalari bo’ladi. Bunday nuqtalar konkurent nuqtalar deb ataladi.

Kesishuvchi to’g’ri chiziqlari. Kesishuvchi to'g'ri chiziqlar proyeksiyalarining kesishish nuqtalari to'g'ri chiziqlar kesishish nuqtasining proyeksiyalari bo'ladi. Kesishuvchi to'g'ri chiziqlarning bir nomli proyeksiyalari ham chizmada o'zaro kesishadi va kesishish nuqta proyeksiyalari bir proyeksion bog'lovchi chiziqda bo'ladi.

Fazoda umumiy vaziyatda kesishuvchi to'g'ri chiziqlar berilgan bo'lsa, bu to'g'ri chiziqlarning faqat ikkita bir nomli proyeksiyalarining kesishishi kifoya qiladi.

Agar kesishuvchi chiziqlarning biri proyeksiyalar tekisligining birortasiga parallel bo'lsa, u holda ularning ikkita bir nomli proyeksiyalarining o'zaro kesishuvi yetarli bo'lmaydi. Masalan, AB va CD(38-rasm) to'g'ri chiziq kesmalarining biri W tekislikka parallel joylashgan.

Bu chiziqlarning o'zaro vaziyatini ularning profil proyeksiyalarini yasash bilan aniqlash mumkin. Agar kesishish nuqtasining proyeksiyalari bir bog'lovchi chiziqda joylashsa, bu to'g'ri chiziqlar o'zarokesishadi, aks holda to'g'ri chiziqlar kesishmaydi.

Foydalanilgan adabiyotlar: 1. Engeneering Drawing, M.B. Shah, B.C. Rana., Darslik, Indiya, 2009 y. 2. Sh. Murodov va boshqalar. Chizma geometriya. Darslik – T. TURON IQBOL, 2007 y. 232 bet. 3. Davletov S.A. Chizma geometriya O’quv qo’llanma, T., TTYeSI, 2006 y. 132 bet. 4. Usmonov J.A. Chizma geometriya kursi. – T. ‘Ta‘lim nashriyoti, 2014 y. 240 bet. 5. 5. Karimov A.A., Alimov U.T., Shokirova X.A. Chizma geometriya fanidan amaliy mashg’ulotlar Ish daftari. T., TTYeSI, 2014.

Купить

Похожие документы
Faxriy yorliq
Kanonik tenglamalar
Tekislikda almashtirishlar yordamida funksiya grafiklarini chizish
Ikkinchi tartibli chiziqning qutb koordinatalaridagi tenglamasi
Fazoviy figuralarni tasvirlash