Иқтисодиёт назарияси фанининг предмети ва билиш усуллари - Экономика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	2.4MB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Экономика

Иқтисодиёт назарияси фанининг предмети ва билиш усуллари

Купить

1. Иқтисодиёт ва унинг бош масаласи.1. Иқтисодиёт ва унинг бош масаласи. 2. Иқтисодиёт назариясининг фан сифатида 2. Иқтисодиёт назариясининг фан сифатида шаклланиши.шаклланиши. 3. Иқтисодиёт назарияси фанининг 3. Иқтисодиёт назарияси фанининг предмети ва вазифалари.предмети ва вазифалари. 4. Иқтисодий қонунлар ва категориялар 4. Иқтисодий қонунлар ва категориялар (илмий тушунчалар).(илмий тушунчалар). 5. Иқтисодий жараёнларни илмий 5. Иқтисодий жараёнларни илмий билишнинг усуллари.билишнинг усуллари.

Иқтисодиёт – моддий ва номоддий неъматларни ишлаб чиқариш, тақсимлаш, айирбошлаш ва истеъмол қилишни акс эттирувчи ижтимоий х ў жалик. Иқтисодиётнинг доимий ва бош масаласи – эҳтиёжларнинг чексизлиги ва иқтисодий ресурсларнинг чекланганлиги. Чекланган иқтисодий ресурслардан унумли фойдаланиб, кишиларнинг яшаши, камол топиши учун зарур бўлган ҳаётий воситаларни ишлаб чиқариш ва истеъмолчиларга етказиб беришга қаратилган, бир-бири билан боғлиқликда амал қиладиган турли-туман фаолиятлар иқтисодий фаолият деб аталади.

илова.илова. Товарлар, хизматлар ва Товарлар, хизматлар ва ресурсларнинг такрор ресурсларнинг такрор ишлаб чиқариш фазаларидаги ҳаракатиишлаб чиқариш фазаларидаги ҳаракати Та қ симот жараёни Ишлаб чи қ ариш жараёни Истеъмол жараёни Айирбошлаш жараёни Ишлаб чиқариш – инсоният жамиятининг ҳаёт кечириши ва ривожланиши учун зарур моддий неъматларни яратиш жараёни. Тақсимот – ишлаб чиқари лган маҳсулот даги ҳар бир хўжалик юритувчи субъект нинг иштирок и, улуш и (миқдор и , пропорцияси ) ни аниқлаш жараёни. Айирбошлаш – моддий неъмат ва хизматларнинг бир субъектдан бошқасига томон ҳаракати жараёни. Товарни сотиш – унинг пулга айирбошланиши, харид қилиш эса – пулларни товарга айирбошла ни ш и . Айирбошлаш нинг зарур шарти – ихтисослашиш, меҳнат тақсимоти , бу эса жамият аъзолари ўртасида меҳнат

илова.илова. ИқИқ тисодиёт муаммоси ва унинг асосий масаластисодиёт муаммоси ва унинг асосий масалас ии Ресурслар : - неъматларни яратишда фойдаланилувчи зарур шарт- шароитлар йиғиндиси (ер, капитал, ишчи кучи, хом ашё ва бошқалар) ; - жамият э ҳ тиёжларни қондириш учун мавжуд имкониятлар. Инсон эҳтиёжлари – инсоннинг яшаши ва камол топиши учун зарур бўлган барча моддий ва номоддий буюмларга бўлган хоҳиш ва истаклари. Эҳтиёжларнинг ўсиб бориш қонуни – иқтисодий қонун бўлиб, унга кўра кишиларнинг эҳтиёжи миқдор ва сифат жиҳатидан ўзгаради, авлоддан авлодга ўсиб боради. И Қ ТИСОДИЁТ МУАММОСИ шундаки, жамият эга бўлган ишлаб чиқариш ресурслари доимо чекланган. Шунингдек кишилар турли неъматларни яратиш бўйича иқтисодий фаолиятда фойдаланув чи ишлаб чиқариш омиллари чекланган. Бу чекланиш жами

Танлаш муаммоси жамият олдига қуйидаги УЧ АСОСИЙ МАСАЛАни қўяди :ишчи кучи ер капитал Ресурслар чекланган Эҳтиёжлар табиий маънавий ижтимоий чексиз Нима ишлаб чиқариш – айнан қандай товарларни ва қанча миқдорда ишлаб чиқариш лозим; қайси эҳтиёжларни энг муҳим ҳисоблаш ҳ амда турли-туман товар ва хизматларни ишлаб чиқаришда камёб ресурсларни қандай тақсимлаш. Қ андай ишлаб чиқариш – товарлар қайси ресурслар ёрдамида ишлаб чиқарилади . Биринчи масала ҳал эти лгач , ишлаб чиқариш технологияси ни танлаш – ишлаб чиқариш омиллари дан қандай бирликда фойдаланилишини аниқлаш. Ким учун ишлаб чиқариш (натижаларга к им эга бўлади) – бу товарларни тақсимлаш тизими қандай тузилгани, ким товарларни истеъмол қилиши масаласи. 110C 0102030405 01 2317 271F03 15 020304 0D1F 14 2B 0D13 2907 1C 061205 33250

иловаилова М е ркант и лизм - жамиятнинг бойлиги пулдан , олтиндан иборат бўлиб , у савдода, асосан таш қ и савдода пайдо б ў лади ва к ў паяди , деб тушунтиради. Меркантилизм – италянча “mercante” сўзидан олинган бўлиб, “савдогар” деган маънони англатади. Бу оқимнинг намоёндалари: В.Стаффод, Т.Ман, А.Монкретьен, Жон Лоу, Г.Скаруффи ва бошқалар. Физиократлар - жамиятнинг бойлиги қ ишло қ х ў жалигида вужудга келади деган ғ ояни илгари сурадилар. Бу та ъ лимотнинг асосчиси Ф . Кенэ (1694-1774й.) ҳисобланади. Классик сиёсий иқтисод - бойликнинг фақат қишлоқ хўжалигида эмас, балки саноат, транспорт, қурилиш ва бошқа соҳаларда ҳам яратилишини исботлаб берди. У.Петти (1623-1686 й.) бойликнинг манбаи ер ва меҳнат эканлигини эътироф этган. Меҳнат бойликнинг отаси, ер унинг онаси деган ибора унга

5-илова И қ тисодиёт назариясидаги янги о қ имлар ( XIX аср охири ва ХХ аср бошлари ) Маржинализм вакиллари ( marginal – кейинги , қўшилган ) – кейинги товар нафлилиги , қў шилган ме ҳ нат ёки ресурс ун у мдорлигининг пасайиб бориши назариялар и ни ишлаб чи ққ ан. Кейинги товар нафлилигининг камайиб бориши қ онуни бу о қ имнинг асосий принц и пи ҳ исобланади. Шунга к ў ра, нарх харажатга бо ғ ли қ б ў лмай , кейинги нафлилик асосида б е лгиланади. Маржинализм асосчилари К . Менгер, Ф .В изер, Е. Бем-Баверк, У . Жевонс ҳ исобланади. Неоклассик мактаб (асосчиси Альфред Маршалл) бозор иқтисодиёти шароитида давлатнинг аралашувини чеклаш ғоясини илгари суради. Бозор ме xa низмининг бузилиши монополиялар вужудга келганда ҳ ам юз беришини к ў рсатади. Функционал боғланиш ғоясини асослайди, бозор

6- илова Неоклассик й ў нали ш да янгидан вужудга келган о қ имлар (ХХ асрнинг 50 - 60- йилларидан бошлаб) Неолиберализм (Ф.Хайек, Й. Шумпетер, Л.Э рх ард) – асосий эътиборни давлатнинг и қ тисодиётига аралашувини энг кам даражага келтиришга , хусусий тадбиркорликни ривожлантиришга қ аратиш лозимлигини у қ тирди. Мон е таризм – (М . Фридман) и қ тисодиётни бош қ аришни, пул муом а ласини тартибга солиш ор қ али амалга ошириш мумкинлигини асослаб беради. Институционализм – тарафдорлари ( Т. В еблен, Ж.Гелбрей т ) фикрига к ў ра , х ў жалик юр и тувчилар ў ртасидаги муносабатлар на қ а ф ат и қ тисодий, балки нои қ тисодий омиллар таъсирида вужудга келади . Шу сабабли и қ тисодиётга и нституционал ў згаришлар ор қ али ҳ ам таъсир к ў рсатиши мумкин.

7-илова. «Иқтисодиёт назарияси» дарсликларида фаннинг предметига берилган таърифлар

Иқтисодиёт назариясининг вазифалари Билиш вазифа Амалий вазифа Услубий вазифа ҳар қандай фан каби иқтисодиёт назарияси ҳам фундаментал аҳамиятга эга: жамиятда инсонларнинг табиат ашёлари, бошқа моддий ашёлар ҳамда ўзаро бир-бирлари билан алоқаларида вужудга келадиган иқтисодий муносабатларни тадқиқ этиб, бизни ўраб турган олам тўғрисидаги фикрларимизни кенгайтиради. амалий иқтисодиётнинг асосий мақсади чекланган ресурслардан унумли фойдаланиб иқтисодий ўсишни таъминлаш ва шу асосда ўсиб борувчи эҳтиёжларни қондира боришдан иборат. иқтисодиёт назарияси фанининг ўзи, таҳлили ва унинг тамойиллари, олинган хулосалар, тадқиқ этилаётган иқтисодий қонунлар бошқа ижтимоий ва тармоқ фанлари учун услубий асос бўлиб хизмат қилади . Ғоявий- тарбиявий вазифа иқтисодиёт илми ўрганувчиларнинг илмий дунёқ

Микроиқтисодиёт – иқтисодиёт нинг алоҳида субъектлари хатти-ҳаракати, нарх ва бозорларни ҳар томонлама ўрганувчи иқтисодиёт назарияси бўлими. Иқтисоди ёт назарияси – инсоннинг чекланмаган эҳтиёжларини тўлиқ қондириш учун чекланган ресурслардан самарали фойдаланиш йўлларини танлаш шароитида хўжалик юритиш қонун ва қонуниятларини ўрганувчи фан. Макроиқтисодиёт – иқтисодиётни бир бутунлигича ёки катта гуруҳларга бирлаштирилган элементларини ўрганувчи иқтисодиёт назарияси бўлими. “ Иқтисодиёт назарияси” фанининг бошқа фанлар билан алоқаси.

Иқтисодий билимлар таркиби ва ҳ.кУмумий иқтисодиёт – иқтисодий тизимни бир бутун ҳолда ўрганади Ижтимоий (фискал)иқтисодиёт-мустақил объект сифатида қаралувчи, алоҳида функционал кўринишлардаги иқтисодий амалиётни тадқиқ қиладиУмумий иқтисодий назария Меҳнат иқтисодиёти МаркетингМолия ва кредитИқтисодий статистика Тармоқ иқтисодиёти – халқ хўжалигининг алоҳида тармоғидаги ишлаб чиқариш қонуниятларини ўрганади Табиатдан фойдаланиш иқтисодиётиҚурилиш иқтисодиёти Транспорт иқтисодиёти Иқтисодиёт Бизнес назариясиИқтисодий тизим назарияси Иқтисодий таълимотлар тарихи Сиёсий иқтисод Иқтисодиёт назарияси ва ҳ.к ва ҳ.к 9 - илова

10 - илова Иқтисодий тадқиқотларнинг икки соҳасиМикроиқтисодиёт Макроиқтисодиёт ў рганади ў рганади фирма, уй хўжалиги, тармоқ, муайян маҳсулот нархи ва ҳ.к. ало ҳ ида иқтисодий бирликларни иқтисодий тизимларни умумийликда жа ҳ он ёки мамлакат иқтисодиёти, иқтисодиётнинг давлат сектори ва ҳ .к. 10 10 19 13

Иқтисодий қонун – иқтисодий ҳаётнинг турли томонлари, иқтисодий ҳодиса ва жараёнлар ўртасидаги доимий, такрорланиб турадиган, барқарор сабаб-оқибат алоқаларини, уларнинг ўзаро боғлиқлигини ифодалайди. Иқтисодий категория – доимо такрорланиб турадиган, иқтисодий жараёнлар ва реал ҳодисаларнинг айрим томонларини ифода этувчи илмий-назарий тушунча. 11 - илова

Иқтисодий қонун Умумий иқтисодий қонунлар – кишилик жамияти ривожланишининг барча босқичларида амал қилади. Хусусий ёки даврий иқтисодий қонунлар – инсоният жамияти тараққиётининг маълум босқичларида амал қилади. Махсус, ўзига хос иқтисодий қонунлар – алоҳида олинган иқтисодий тизим шароитида амал қилади. Иқтисодий қонунлар нинг туркумланиши Кишилик жамияти ривожланиши босқичлари Махсус иқтисодий қонунлар Даврий иқтисодий қонунлар Умумий иқтисодий қонунлар 12 - илова

Илмий билиш усуллари Илмий абстрак ц ия Манти қ ий та ҳ лил пайтида ҳ одиса ва жара ё нларнинг иккинчи даражали белгилари фикридан четлаштириб ҳ амда энг асосий белгиларни ажратиб олиш ор қ али уларнинг мо ҳ иятини очиб беришга ҳ аракат қ илиш. Диалектик усул И қ тисоди ё тга бир-бири билан чамбарчас бо ғ ли қ ва ў заро ал оқ ада б ў лган турли б ўғ инлардан иборат яхлит бир тизим сифатида қ араб, унда р ў й берадиган жара ё нлар доимий ў згаришда (оддийдан мураккабликка, қу йидан ю қ орига) ва ривожланишда деб ҳ исоблайди. Та ҳ лил ва синтез усули Та ҳ лил – бу ў рганила ё тган во қ еа- ҳ одисаларни ало ҳ ида қ исмларга ажратиб, синтез эса уларни яхлит бир бутун қ илиб бирлаштириш ор қа ли мо ҳия тини очиб бериш. Э ксп е римент Амалга оширилиши лозим б ў лган и қ тисодий чора-тадбирларни

ХУЛОСАХУЛОСА 1. Иқтисодиётнинг бош масаласи – эҳтиёжларнинг чексиз ўсиб бориши ва иқтисодий 1. Иқтисодиётнинг бош масаласи – эҳтиёжларнинг чексиз ўсиб бориши ва иқтисодий ресурсларнинг чекланганлиги ўртасидаги зиддият ва уни ҳал қилиш йўлини излаб ресурсларнинг чекланганлиги ўртасидаги зиддият ва уни ҳал қилиш йўлини излаб топишдан иборатдир. Бу зиддиятли ҳолатни ечиш зарурияти кишилар олдига топишдан иборатдир. Бу зиддиятли ҳолатни ечиш зарурияти кишилар олдига қуйидаги муаммоларни қўяди: қуйидаги муаммоларни қўяди: а) ишлаб чиқариш ва хизмат кўрсатишнинг оптимал вариантларини (энг зарур ва а) ишлаб чиқариш ва хизмат кўрсатишнинг оптимал вариантларини (энг зарур ва тежамли турларини) танлаб олиш ва ресурсларни кўпроқ ишлаб чиқаришга жалб тежамли турларини) танлаб олиш ва ресурсларни кўпро

44 . Иқтисодиёт назарияси жамият тараққиёти тўғрисидаги . Иқтисодиёт назарияси жамият тараққиёти тўғрисидаги ижтимоий фан бўлиб, у турли ижтимоий-гуманитар фанлар ижтимоий фан бўлиб, у турли ижтимоий-гуманитар фанлар билан чамбарчас боғлиқдир.билан чамбарчас боғлиқдир. 55 . Иқтисодиёт назарияси нафақат назарий фан, балки у бевосита . Иқтисодиёт назарияси нафақат назарий фан, балки у бевосита амалий аҳамият ҳам касб этади. Иқтисодиёт назариясини амалий аҳамият ҳам касб этади. Иқтисодиёт назариясини билмай туриб, мураккаб иқтисодий жараёнларни тўғри ҳал билмай туриб, мураккаб иқтисодий жараёнларни тўғри ҳал қилиб бўлмайди.қилиб бўлмайди. 66 . «Иқтисодиёт назарияси» фани доирасида инсон ва жамиятнинг . «Иқтисодиёт назарияси» фани доирасида инсон ва жамиятнинг яшаш фаолиятининг ижтимоий, ахлоқ

Эътиборингиз учун раҳмат 5926 17

Купить