Iso Masih hayotiga doir maʼlumotlar - Основы культурологии - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	1.7MB
Покупки	0
Дата загрузки	24 Март 2024
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Основы культурологии

Iso Masih hayotiga doir maʼlumotlar

Купить

Mavzu: Iso Masih hayotiga doir maʼlumotlar

 Mashhur masihiy yozuvchilardan biri K. Lyuis, o’zining “ Haqiqiy masihiylik” kitobida, quydagicha yozgan: “ Men Iso Masih haqida quydagi bema’ni aytganlarni: “ Men Iso buyuk payg’ambar bo’lganiga ishonaman, lekin U Xudo bo’lganligiga ishonmayman” deganlarni to’xtatmoqchiman. Bizga bunday deyishni keragi yo’q, ahir har bir oddiy kishi, Iso Masihga o’xshab bir nimani e’lon qilib aytsa, buyuk ilohiy ustoz bo’lib qololmasdi. Uni odam darajasidagi aqldan ozgan, o’zini pishirilgan tuxum deb, hisoblaydigan, yoki iblisning elchisi deb , qabul qilishgan bo’lar edi.

 Nimaga ishonishni o’zingiz tanlang - yoki bu odam haqiqatdan ham Xudoning O’g’li bo’lgan ( va hozir ham), yoki U aqldan ozgan va bundan ham battarog’i bo’lgan deb, ishonishingiz ham mumkin. Siz Uni ahmoq deb, hisoblashingiz mumkin, Unga tufurib jin deb , hisoblashingiz mumkin, yoki siz Uning oyog’iga yeqilib va Uni Rabbim va Xudovandim deb, nomlashingiz mumkin. Lekin muruvvatli, U ulug’ ustoz - odam bo’lgan deb, bo’lmagan gapni to’qib chiqarishni keragi yo’q, U bizga bunday tanlovni qoldirmagan, bu Uning rejalarida umuman bo’lmagan”.

 Shunday qilib, Iso O’zini kim deb atagan? Bu masala bo’yicha Muqaddas Kitobda nima deb yozilgan? Avvalo kelinglar Isoning Yuhanno Xushxabari 10:30da aytgan so’zlariga qaraylik: “ Men va Otam - birmiz”. Birinchi qarashda bu O’zini Xudoligini e’lon qilayotganga o’xshamasligi mumkin. Lekin ahamiyat bering, Uning aytgan so’zlariga yahudiylarni ta’sirlanishiga : “ Yahudiy din arboblari Unga javoban: “ Seni xayrli ishing uchun emas, balki kufurliging uchun toshbo’ron qilmoqchimiz. Sen odam bo’la turib O’zingni Xudo deyabsan” ( Yuhanno Xushxabari 10:33). Yahudiylar Isoning aytganini tezlikda, O’zini Xudo ekanligini e’lon qilyabti deb, qabul qilishdi. Shuningdek keyingi misralarda Iso ularni fikrilaridan qaytarmoqchi ham emas va aytmayabti ham: “ Men O’zimni Xudo qilmayabman”-deb. Ya’ni bu shuni

 Yuhanno Xushxabari 1:1da yozilgan: “ Kalom - Xudo edi”, 1:14da esa - “ Kalom inson qiyofasiga kirdi”. Bu aniq shuni ko’rsatadiki, Iso tandagi Xudo.Havoriylardan biri, Toma, Isoga shunday deb, murojaat qildi: “ Ey mening Rabbim va Xudoyim!” ( Yuhanno Xushxabari 20:28) - va Iso uni to’g’irlagani ham yo’q. Havoriy Pavlus Uni “… buyuk Xudo va Qutqaruvchimiz Iso Masih…”( Titusga maktub 2:13) deb izohladi, Havoriy Butrus ham unga qo’shimcha qilbi: “.. Xudoyimiz va Xaloskorimiz Iso Masih” – debi (1-chi Butrus maktubi 1:1). Shuningdek Ota Xudo ham, Iso kimligini guvohlik qilib: “ Ey Xudo, Sening taxting doimiy va abadiydir, Podsholiging hassasi - haqqoniyat hassasi” –deb, murojaat qildi( Ibroniylar maktubi 1:8). Eskiahd paytlarida Iso haqida shunday deb, bashorat qilishgan: “ Zero bizga chaqaloq

 Shunday qilib K. Lyuis tasdiqlashi bo’yicha, Isoga ulug’ ustoz-odam deb, ishonish varianti ko’zda tutilmagan. Iso aniq va ochiq Xudo deb, nomlangan.

 Lekin U Xudo bo’lmasa, demak U aldayapti, shuning uchun aniq payg’ambar, ulug’ ustoz va ilohiy odam bo’lolmaydi. Shunday qilib, ko’p zamonaviy “ olimlar”, “ haqiqiy tarixiy Iso” , Muqaddas Kitobda yozilganicha, ko’p narsalarni aytmaganini tasdiqlashga urunishyabti.Lekin bizlar kim bo’libmizki, Iso aytganiga nisbatan Xudoning Kalomiga qarshi chiqsak. Nahotki zamonaviy olimlar, ikkiming yil avval Iso nima deganini yoki demaganini bilishsa, ahir Muqaddas Kitobda guvohlarni so’zlari yozilgan bo’lsa – Iso Masihning O’zi bilan birga yashagan.

 Bizning davrimizning ikkinchi asrida, Isoning o'limidan 100 yil o'tgach, Xushxabarlarning yozilishiga guvoh bo'lgan kishilar bor. Hatto qadimgi dalillar bo'yicha (biz qattiq tortishadigan bo'lsak ham) bo'lsa ham, voqealar sodir bo'lganidan 200 yil o'tgach, yozuvlar juda ishonchli dalillar hisoblanadi. Bundan tashqari, olimlarning ko'pchiligi (masihiylar va masihiy bo'lmaganlar) Pavlusning maktublari (ularning ba'zi-birlari) aslida bizning milodiy, birinchi asrimizning o'rtalarida, Iso o'lganidan 40 yil o'tgach yozganligini tan olishadi. Qadimiy qo'lyozma dalillari nuqtai nazaridan, bu bizning zamonamizning birinchi asr boshlarida Isroildagi Iso ismli kishining mavjud bo'lganligi haqida juda ishonchli dalildir.

 Isoning xizmati, Rim imperiyasining kichik bir burchagiga nisbatan kichik bo'lgan hudud bilan chegaralanganligini hisobga olib, Iso haqidagi ajoyib ma'lumot sonini dunyoviy tarixiy manbalardan olish mumkin. Isoning eng muhim tarixiy dalillaridan ba'zilari quyidagilardan iborat: I asrda qadimgi dunyoning eng yorqin tarixchilaridan biri bo'lgan yunon tarixchisi Tatsit, Tiberius davrida Pontiy Pilat hukmronligi ostida azob- uqubat chekib yurgan xurofiy "masihiylar" ("Masih", lotincha "Masih" ma'nosini anglatuvchi) haqida eslatib o'tgan. Hukmdor Hadrianning bosh kotibi Suetonius, birinchi asrda Grest (yoki Masih) ismli bir odam yashaganligi haqida yozgan

 Eramizning 70 yillarida Rimliklar Quddusni va Isroilning ko'p qismini bosib olib va vayron qilib, ularning aholisini o'ldirdi. Ko'plab shaharlar butunlay yonib ketdi. Agar Isoning mavjudligi to'g'risigagi dalillarning ko'pi yo'q bo'lib ketgan bo'lsa, demak bunga biz hayron bo'lmasligimiz kerak. Iso haqida bilgan guvohlarning aksariyati o'ldirilgan edi. Bu dalillar, ehtimol, Iso haqida guvohlik beradigan ma'lumotlarning sonini cheklaydi.

 Iosif Flaviy — eng mashhur yahudiy tarixchisi bo'lgan. Qadimgi davrlarda u "Masih deb nomlangan Isoning ukasi" Yoqubga murojaat qiladi. Munozarali oyat bor (18:3): "Tahminan bu vaqtlarda Iso deb atalgan, donishmand odam bo'lgan edi, agar uni inson deb atash qonuniy bo'lsa. U ajoyib ishlarni qilgan kishi bo'lgani uchun ... U Masih edi ... U uchinchi kuni tirik holda yana ularga keldi, madomiki ilohiy payg'ambarlar bu va boshqa o'n mingta u haqidagi ajoyib narsalarni bashorat qilgan edilar". Bir rivoyatda shunday deyiladi: "Bu davrda Iso nomli bir dononishmand bo'lgan edi. Uning fe'l-atvori yaxshi edi va u saxovatliligi bilan mashxur edi. Yahudiylardan va boshqa xalqlardan ko'pchiligi uning shogirdlari bo'lishdi. Pilat uni xochga

 Afrikalik Julius, tarixchi Talliusning, Masihning xochga mixlanishidan keyin bo'lgan zulmat haqidagi munozarasidan keltirib o'tadi. Kichkina Pliniy 10:96 maktubida, yosh nasroniylarga sajda qilishning ilk amallari, shu jumladan, masihiylar Isoga Xudo deb ibodat qilishlari haqida yozgan va juda axloqiy bo'lib, u o'z ichiga, sevgi bayrami va Rabbiyning Kechligini kiritdi.

 Bobil Talmudi (Sanhedrin 43a) da, Fisih bayrami arafasida Isoni xochga mixlashni va sehrgarlikda ayblanishni va yahudiylarnnig etiqodidan voz kechishni targ'ib qilishdagi ayiblovlar bilan Masihni ayiblashganini tasdiqlaydi.

 Samosatalik Lusian, ikkinchi asrda yashagan yunon yozuvchisi bo'lib, masihiylar Iso Masihga topinishganlarini, yangi ta'limotlni kiritganini va ular uchun xochga mixlanganligini tan oldi. U, Isoning ta'limotida imonlilarning birodarligi, e'tiborning ahamiyati va boshqa xudolarni rad etish muhimligi haqida aytgan. Masihiylar Iso qonunlariga ko'ra yashadilar, o'zlarini boqiy deb hisobladilar va o'limga, o'z ixtiyori bilan rozi bo'lishgan va moddiy manfaatlarni rad qilishgan.

 Mara Bar-Serapion, Isoning dono va saxovatli inson deb hisoblanganini, ko'plab odamlar uni Isroil shohi deb hisoblagani, yahudiylar tomonidan o'limga hukm qilinganligi va O'z izdoshlarining ta'limotida yashaganini tasdiqlaydi.

Купить