Issiqxona gazlari. issiqxona effekti - Экология - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	226.3KB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Экология

Issiqxona gazlari. issiqxona effekti

Купить

Issiqxona gazlari. issiqxona effekti. www.arxiv.uz

• Hozirgi vaqtda atmosfera tarkibida tirik organizmlar uchun zararli gazlarning uchrash hollari ko’paymoqda. Sanoat, transport, energetika va boshqa ishlab chiqarish korxonalaridan chiqayotgan chiqindilar katta-katta tumanlar, bir necha minglab kilometrli hududlar havosining ifloslanishiga olib kelmoqda. BMT ning ma’lumotlariga ko’ra insoniyat paydo bo’lganidan to shu vaqtgacha 80-85 milliard tonna turli yoqilg’i yoqilgan. SHuning yarmi keyingi 25 yilga to’g’ri keladi. Faqatgina ko’mirning o’zi yiliga 2 milliard tonna yoqiladi. Hozirgi kunda atmosfera turli xil yoqilg’ilarning yonishi tabiiy gaz yonuvchan slanes torf, yog’och, o’rmonlarning yonishi va vulqonlar otilishi natijasida 15 milliard tonna turli gaz va changlar qo’shilmoqda. Akademik A.P.Vinogradovning ta’kidlashicha, 220

• Biz atmosfera tarkibidagi gazlar muvozanatini o’zgartirdik va bunda davom etmoqdamiz. Bu fikr ayniqsa asosiy “issiqxona gazlari”- karbonat angidrid (SO2), metan (SN4) va azot oksidi (N2O) uchun to’g’ridir. Suv bug’lari eng muhim issiqxona gazlari hisoblanadi, lekin inson faoliyati unga to’g’ridan - to’g’ri ta’sir kursatmaydi. Bugungi kunda atmosferada karbonat angidrid va boshqa zaharli gazlarning ortishi jonli organizmlar uchun har tamonlama salbiy ta’sir ko’rsatadi. A. R. Vinogradov ma’lumotiga asosan atmosferada 2330 mlrd tonna karbonat angidrid gaz mavjudligi ta’kidlangan. Agar yer atmosferasidagi karbonat angidrid gazi miqdori ortib ketsa, kislorod miqdori 5% ga kamaysa tirik organizmning nafas olishi qiyinlashadi. Agar havodagi karbonat argidrid me’yoriga kelmasa yer

Yog’ingarchiliklar o’zgaradi; Dengiz va okeanlar sathining toshishi; Muzliklarning erishi va kamayishi hayot uchun salbiy hodisalar kuzatiladi. Atmosfera havosida tumanlar, uglerod- fotokimyoviy reaksiya mahsulotlari azot va oltingugurt oksidlarining bo’lishi tiriklikning nafas olish organlarida kasallik paydo bo’ladi. www.arxiv.uz

• Muammo shundan iboratki, inson faoliyati Atmosferadagi dimiqishni qalinlashtirmokda. Masalan, biz ko’mir, neft va tabiiy gaz yoqamiz, juda katta miqdordagi karbonat angidridni havoga chiqaramiz. Biz urmonlarni yoqayotganimizda daraxtlar tanasidagi uglerod atmosferaga chiqadi. Inson faoliyatining boshka turlari, jumladan chorvachilik va sholi ustirish metan, azot oksidi va boshqa issiqxona gazlarining ajralishini ko’chaytiradi. Agar chiqindilar hozirgidek sur’atda davom etadigan bo’lsa, XXI-asr davomida atmosferadagi karbonat angidrid miqdori sanoatlashishgacha bo’lgan davrga nisbatan ikki marta ortishi mumkin. Ko’pchilik olimlarning fikricha, ehtimol, kelgusi 100 yil davomida «global isish» 1,4o -5,8o C qiymatlardan kuzatilishi mumkin. Bu qiymatlar sanoatlashish d

• Global isish muammosi yoki issiqxona effektiga asosiy sabab, atmosferaga har xil gazlarining ko’p chiqarilishi yoki antropogen oqibatlar ta’siridir. sivilizatsiya natijasida sanoat va texnika rivojlandi, avtomobillar soni keskin ko’paydi, o’rmonlar, o’tloqlar kamayishi tufayli atmosferada SO2 gazi miqdori oshdi. www.arxiv.uz

• Sanoat chiqindilari qayta ishlanmasligi ham atmosferaga chiqadigan SO2 gazining oshib ketishiga sabab bo’lmokda. Demak, u yoki bu tarzda hosil bo’lgan karbonat angedrid va boshqa zararli gazlar havoga tarqaladi, ularning ko’zga ko’rinmaydigan zarrachalarini g’ira — shira pardalar hosil qilib, havoda muallaq suzib turadi. Issiqlik effektining asosiy manbai suv bug’i (u yer Atmosferasida 0,3 % bo’lsa, issiqlik effekti natijasida 70% ga yetadi) va ayerozol hisoblanadi. Biz har yili 6000 km3 (6▪1012t) suv sarflaymiz, shundan asosiy qismi qaytmaydi. Atmosferaga suv bug’lariga ko’p tashlanishiga yana bir sabab, issiqlik — energiya kompleksi bilan bog’likdir. Eng ekologik toza hisoblangan gaz yonishi orqali havoda kislorod bilan reaksiyaga kirishadi.Reaksiyada ishtirok et

• . Ayni kunda atmosfera tarkibidagi kislorod muammosi ham dolzarb bo’lib, undagi kislorod miqdori yildan-yilga kamayib bormoqda. Masalan, AQSH ning sanoat, transport, aholi va hayvonot dunyosi iste’mol etayotgan kislorod o’rnini shu mamlakat hududidagi o’simliklar ishlab chiqarayotgan kislorod qoplamayotir. SHuning uchun, AQSH toza havo olishda boshqa davlatlar hisobiga yashamoqda. Atmosfera turli yo’llar bilan ifloslanadi. Ifloslanish sabablarini aniqlash va uning oldini olish katta amaliy ahamiyatga ega va zarurdir. J. Detri atmosfera ifloslanishi sabablarini to’rt guruhga bo’lishni taklif etgan. • Tabiiy yo’l bilan ifloslanish (mineral, o’

• Ammo transport, sanoat va boshqalarning chiqindilari tabiiy yo’l bilan ifloslanishiga qaraganda anchagina xavflidir. Sanoat obektlari va issiqlik elektr stansiyalarida yoqilg’ilarning to’liq yonmasligi oqibatida yuz minglab trubalardan turli miqdorda zaharli gazlar havoga chiqib, ba’zilari esa yer yuzasiga tushganda, boshqalari atmosfera qatlamlarida uzoq vaqtgacha saqlanishi mumkin. Sanoat tarmoqlari havoga turli zaharli modda va gazlar chiqarish bilan bir qatorda atmosferadan juda katta miqdorda kislorod yutadi, masalan, bir tonna cho’yanni rudadan ajratib olish uchun 150 m3, bir tonna po’lat olish uchun 35-70 m3, bir tonna ammiak olish uchun 500 m3 va bir tonna atsetilen olish uchun 3600 m3 kislorod ketadi. Po’lat eritib olish uchun kislorodga bo’lgan talab keyingi yillarda 2,6 ma

Foydalanilgan adabiyotlar: 1. Karimov I. A. «O`zbekiston XXI asr bo`saasida: xavfsizlikka tahdid, barqarorlik shartlari va taraqqiyot kafolatlari» Toshkent. O`zbekiston, 1997. 2. Baratov P. Tabiatni muhofaza qilish. T.Oqituvchi, 1991. 3. Biologik xilma-xillikni saqlash milliy strategiya va harakat rejasi. T.1998. 4. Tilovov T. Ekologiyaning dolzarb muammolari. Qarshi. Nasaf, 2003. 5. To`xtayev A. Xamidov A. Ekologiya asoslari va tabiatni muxofaza qilish. T. O`qit. 1997. 6. To`xtayev A. Ekologiya. T. O`qituvchi,1996. 7. www.ziyonet.uz 8. www.nature.uz 9. www.uz.wikipedia.org www.arxiv.uz

Купить