Jahon adabiyoti (dars ishlanma) - Литература - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	871.7KB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Литература

Jahon adabiyoti (dars ishlanma)

Купить

Salom qadrli talabalar! Sizlar bilan bugun jahon adabiyotining yirik vakillari va ularning ijodi bilan tanishamiz!

SERGEY YESENIN (1883 - 1929) Jo‘shqin lirik va chinakam xalqona shoir Sergey Yesenin ijodi rus adabiyotining yorqin sahifalaridan birini tashkil etadi. U sovet davri talablari quyushqoniga tushmagan va tushishni istamagan, erkatoy va tanti, ammo mislsiz iqtidorli shoir edi. Ryazan shahri atrofidagi Konstantinovo qishlog‘ida tavallud topgan shoir umrining oxirigacha dehqon-shoir, rus qishlog‘i hayoti va tabiat kuychisi bo‘lib qoddi. 1924 - 25 yillarda shoir O’rta Osiyo va Kavkazorti mintaqalarida sayohatda bo‘lgan, qisqa bo‘lsa-da, Toshkenda ham yashagan. Yeseninning «Fors taronalari» deb nomlangan she’rlar turkumi ana shu o‘lkalarga sayohat chog‘ida yaratilgan. Bu she’rlar turkumini o‘zbek tiliga Erkin Vohidov o‘girgan. Yeseninning «Anna Snegina» nomli mashhur poemasi Botumi shahrida yozil

Yeseninning birinchi sheʼriy toʻplami „Radunitsa“ 1916-yilda chop etilgan. Ilk sheʼriy toʻplamidayoq shoir qalb holatlarini nozik tuygʻularda berishni, tabiat bilan bogʻliq ruhiy kechinmalarni ifodalashning ustasi, qishloq hayoti, xalq tili va qalbining bilimdoni ekanligini namoyish etgan. 1919- 1922-yillarda Yesenin imajinist (ijodning maqsadini asarning mazmuniga mos kelishi shart boʻlmagan obrazlarni oʻylab topishda deb tushunuvchi)lar guruhida boʻlgan. „ Moskva mayxonalari“ (1924) va boshqa turkum sheʼrlarida, „Qora odam“ (1925) dostonida shahar hayotining yaramas tomonlari, qishloqni xonavayron qilayotgan „taraqqiyot“ haqqoniy aks ettirilgan. Yesenin „Anna Snegina“ (1925) dostoni hamda „Shoʻro Rusi“, „Zamin dargʻasi“ (1925) toʻplamlarida „kommuna oyoqqa turgʻizayotgan Rus“ni anglashga

1924-1925-yillarda Yesenin Oʻrta Osiyo va Kavkazorti mintaqalarida sayohatda boʻlgan. Yesenin qisqa boʻlsa-da Toshkentda ham yashagan, Samarqand shahrida boʻlgan. Yeseninning „Fors taronalari“ (1924-1925) deb nomlangan sheʼrlar turkumi Kavkazort o‘lkalarga sayohat chog‘ida yaratilgan. „Fors taronalari“ sheʼrlar turkumi Hofiz, Saʼdiy Sheroziy, Umar Xayyom kabi sharq ijodkorlariga cheksiz hurmat-ehtirom mahsuli sifatida dunyoga keldi. „ Tanlangan sheʼrlar“, „Zamin dargʻasi“, „Lirika: sheʼrlar, dostonlar“ sheʼriy toʻplamlari Erkin Vohidov tomonidan oʻzbek tiliga tarjima qilingan (1965, 1970, 1981). 1985-yil Toshkentda shoirning uy-muzeyi ochilgan.

Yesenin oʻlimidan bir kun avval doʻstiga atab sheʼr yozgan. Shoirning eng mashhur misralaridan biriga aylangan bu sheʼrni Erkin Vohidov oʻzbek tiliga mahorat bilan tarjima qilgan: Rus tilida До свиданья, друг мой, до свиданья. Милый мой, ты у меня в груди. Предназначенное расставанье Обещает встречу впереди. До свиданья, друг мой, без руки, без слова, Не грусти и не печаль бровей, — В этой жизни умирать не ново, Но и жить, конечно, не новей. Erkin Vohidov tarjimasi Xayr endi, xayr, doʻstginam, Bagʻrimdasan, koʻngil malhami. Muqarrar bu ayriliqning ham Visoli bir oldinda hali. Xayr, doʻstim, soʻzga ochma lab, Qoʻy, men uchun oʻrtama bagʻir, Bu hayotda oʻlmoq-ku bor gan, Yashamoq ham yangimas, axir!

Yesenin faqat sheʼr yozib qolmay bir qancha hikoya ham yozgan. „Jar“ (1916) qissasi, „Bobil va Drujok“ (1917) hikoyasi, „Temir Mirgorod“ ocherkida Yeseninning nasriy imkoniyatlarini namoyish etgan.

Sergey Yesenin. Fors taronalari Есенин, менинг назаримда, руҳи жиҳатдан биз ўзбекларга жуда яқин. Деҳқон боласи бўлгани учун ҳам Россия манзараларини шунчалик зўр таърифлаганки! Уларни ўқиганимда, кўз ўнгимда беихтиёр Фарғона кенгликлари намоён бўларди. Кейин, назаримда, у ўта самимий- Ҳамид Олимжон, Ғафур Ғуломлар каби юрагини кафтига қўйган шоир. Агар Пушкин, Лермонтов, Маяковский мен учун доно устозлар саналса, Есенинга худди ўз ўртоғимдек (мен уни ўқиганимда ўспирин эдим-да, қаттиқ боғланиб қолдим. Ана шу меҳр туфайли таржимага ўтирдим. Уни таржима қилишга ҳеч ким ундагани йўқ. Шоир-таржимон, менга қолса, бошқа тилни юзаки ўрганиш ўрнига ҳам ўз она тилини чуқурроқ ўрганса яхши бўларди. Чунки таржима санъатида ўз она тилини бутун нозиклиги ва бойлиги билан билмаслик ҳам, бошқа тилни чал

СЕРГЕЙ ЕСЕНИН Форс тароналари * * * Dog’lar ketmish majruh ko’ngildan, Mast vasvasa qo’zg’amas tug’yon. Men dardimga Tehron gulidan, Choyhonada topoldim darmon. Choyhonachi – baquvvat, o’ktam. Qoyil qolsin rus, deb, choyimga. O’tkir aroq, may o’rniga ham, Achchiq-achchiq choy tutar menga. Siyla, mezbon, ammo had bilan, Bog’ing aro turfa gullar bor. Oqshom menga niqob ostidan, Dilbar ko’zin suzmadi bekor. Rossiyada gulday qizlarni, Tutqunlikda saqlamas erlar. Sarmast etar bo’sa bizlarni, Bexanjaru bamakru bezar.

. Shahinam, o mening Shahinam, Bilsang, shimol Vatandir,menga. Dalalardan so’ylaymi senga, Oy nur sepgan boshoqlardan ham, Shahinam, o mening Shahinam. Bilsang, shimol vatandir menga, Unda oy ham yuz bora ulkan. Sheroz qancha bo’lmasin ko’rkam, Aziz o’lka Ryazandir menga, Bilsang, shimol vatandir menga . Dalalardan so’ylaymi senga? Sochim olmish bugdoyidan rang. Barmog’ingga o’ra hohlasang, Zarra og’riq sezilmas menga, Dalalardan so’ylaymi senga? Oy nur sepgan boshoqlardan ham, Oltin sochim so’ylasin, dildor. Kul, o’yna-yu, dalamni zinhor Eslatmagin menga, jonginam, Oy nur sepgan boshoqlarni ham. Shahinam,o mening Shahinam, Shimol yoqda bir nozanin bor: Senga o’xshar,g’oyatda dildor, Balki meni o’ylar ul sanam… Shahinam, o mening Shahinam.

Adabiyot- millat ko’zgusi

VILYAM SHEKSPIR ( 1564 - 1616 ) Vilyam Shekspir 1564 yilning 23 aprelida Angliyaning Sretford shahrida dunyoga kelgan.Unig otasi shahardagi obro'li hunarmandlardan biri bo'lib, hatto bir marta shahar meri lavozimiga ham saylangan. Vilyam 1 8 yoshida davlatmand qo'shnisining qiziga uylanadi. Ularning oilasida uchta qiz dunyoga kelgan. Taxminan 1587 yilda Vilyam Shekspir Londonga ko'chib boradi va 1593 yilda Jems Berbej teatrida aktyor, rejessor va dramaturg sifatida xizmat qila boshlaydi. Umri davomida jami 37 p'esa yozgan Shekspir ijodi uch davrga bo'linadi. Birinchi davrda yozilgan asarlari rang -barang quvnoq komediyalardan iborat. Bular 'Yoz kechasidagi tushl' (1595), 'Venetsiya savdogari' (1596),'Hech narsadan ko'p g'avg'o' (1

Xuddi shu davrda u ingliz tarixidan olingan 'Richard III', 'Richard II', ikki qismdan iborat 'Genrix IV' tarixiy p'esalarini, 'Romeo va Jul'etta' hamda 'Yuliy Sezar' singari fojialarni yaratdi. Shekspir ijodining ikkinchi davri 1601-1608 yillarga to'g'ri keladi. Bu davrda buyuk dramaturg ijodining shoh asarlari sifatida tan olingan 'Hamlet' (1601), 'Otello' (1604), 'Qirol Lir' (1605), 'Makbet' (1605),'Antoniy va Kleopatra' (1606), 'Koriolan' (1607),'Afinalik Timon' (1608) fojialari dunyoga keldi. Adib ijodining uchinchi davri 1609-1612 yillarni o'z ichiga oladi.Bu davrda u tragikomediyalar yozadi: 'Simbelin' (1609), 'Qish ertagi' (1610), 'Bo'ron'

SHekspir ijodidan… 27-sonet Uyimga qaytaman charchab, xuddi mast, Charchoqlarim olib ketsin deb kecha - Ammo,tan uxlaydi-yu, fikr uxlamas, Bari bir u orom topmas tonggacha. Yana xayol seni ketadi izlab, Yana xayol uchar sen tomon ilhaq - Yana uyqu bilmas toliqqan ko'zlar, Zulmatga tikilar so'qirday befarq. Qalbim ko'zi bilan ko'raman seni, O, bu ko'z o'zgani ko'rgisi kelmas. Jamoling yoritar bu dam qalbimni, Bunday dam o'lim ham battollik qilmas. Hayot ikkimizga bermas farog'at, Kecha-kunduz fikr topolmas rohat.

SHekspir ijodidan…66 – sonnet Men o'lim tilarman, rohatbaxsh o'lim, Ne qilay, ko'nmasam ortiq xo'rlikka. Siz tomon cho'zilmas tilanib qo'lim, Boshimni egmasman endi ko'rlikka. Ne qilay, pastkashlik yuksalsa yana, Bokira or-nomus etilsa badnom. Kuch iymon ustidan qilsa tantana, Zaiflik Qudrat deb olsa agar nom. To'g'rilik ustidan zo'r kelsa yolg'on, Donolar nodonga egilsa, netay? Mudom haqiqatning bag'ri bo'lsa qon, Shafqat yovuzlikka qul bo'lsa, netay? Netay, barchasidan dil bo'lsa bezor - Faqat sening ishqing qo'ybermagay, yor. Xurshid Davron tarjimasi

E’tiboringiz uchun rahmat!

Купить

Похожие документы
Fitrat dramaturgiyasi
«Saddi Iskandariy» dostoni
Abdulhamid Cho'lponning «Kecha va kunduz» romanida realizm
Adabiyotshunoslik tarixi va tarixiylik omillari
Abdulla Qahhorning «Sarob» romanida mazmunni ifodalovchi konsepsiyalar