Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 1.8MB
Покупки 0
Дата загрузки 23 Сентябрь 2019
Расширение ppt
Раздел Презентации
Предмет Экономика

Продавец

Bohodir Jalolov

Jahon iqtisodiyotini tartibga solishda xalqaro tashkilotlarning roli

Купить
Jahon iqtisodiyotini tartibga solishda Jahon iqtisodiyotini tartibga solishda xalqaro tashkilotlarning rolixalqaro tashkilotlarning roli Режа:Режа: 1. Халқаро иқтисодий ташкилотларнинг 1. Халқаро иқтисодий ташкилотларнинг таснифланиши таснифланиши 2.2. Жаҳон хўжалигидаги глобал ташкилот Жаҳон хўжалигидаги глобал ташкилот Бирлашган миллатлар ташкилоти тизимиБирлашган миллатлар ташкилоти тизими 3.3. Иқтисодий ҳамкорлик ва ривожланиш Иқтисодий ҳамкорлик ва ривожланиш ташкилоти. Ҳудудий иқтисодий ташкилотларташкилоти. Ҳудудий иқтисодий ташкилотлар 4.4. Savdo va tariflar bo‘yicha Bosh kelishuvning Savdo va tariflar bo‘yicha Bosh kelishuvning tamoyillari, vazifalari va tuzilmasi.tamoyillari, vazifalari va tuzilmasi. 5. ЖСТнинг жаҳон хўжалигидаги ривожланиш 5. ЖСТнинг жаҳон хўжалигидаги ривожлани Ҳозирги замон тез ўзгариб бораётган Ҳозирги замон тез ўзгариб бораётган жамиятида мамлакат тараққиёти халқаро жамиятида мамлакат тараққиёти халқаро алоқаларга кўп жиҳатдан боғлиқдир. Халқаро алоқаларга кўп жиҳатдан боғлиқдир. Халқаро ташкилотлар мамлакат ривожида энг ташкилотлар мамлакат ривожида энг самарали воситадир. Нима учун халкаро самарали воситадир. Нима учун халкаро иктисодий ташкилотлар ҳақида чуқурроқ иктисодий ташкилотлар ҳақида чуқурроқ билишимиз керак? Чунки дунё билишимиз керак? Чунки дунё ҳамжиҳатлигига, иқтисодий ҳамкорлик ҳамжиҳатлигига, иқтисодий ҳамкорлик ривожини таъминлашга, интеграцион ривожини таъминлашга, интеграцион жараёнларга бир томондан давлатлараро жараёнларга бир томондан давлатлараро муносабатлар билан чиқилса, иккинчи муносабатлар билан чиқилса, иккинчи то Ўзбекистон Республикаси Президенти И.А. Каримов Олий Ўзбекистон Республикаси Президенти И.А. Каримов Олий Мажлис Қонунчилик Палатаси ва Сенатнинг қўшма мажлисида Мажлис Қонунчилик Палатаси ва Сенатнинг қўшма мажлисида қилган маърузасида шундай деган эди: «Биз интеграция қилган маърузасида шундай деган эди: «Биз интеграция жараёнлари ва бозор ислоҳотларини ривожлантиришга, жараёнлари ва бозор ислоҳотларини ривожлантиришга, Марказий Осиё минтақасида умумий бозорни шакллантиришга Марказий Осиё минтақасида умумий бозорни шакллантиришга алоҳида аҳамият берамиз». Бунинг учун очиқ, демократик алоҳида аҳамият берамиз». Бунинг учун очиқ, демократик жамият қуриш йўлига ўтишгина етарли эмас. Халқаро жамият қуриш йўлига ўтишгина етарли эмас. Халқаро ташкилотлар билан алоқаларни такомиллаштириш, ўзаро Жаҳон ҳамжиҳатлигида бўлиш, унда муҳим ўрин эгаллаш давлат Жаҳон ҳамжиҳатлигида бўлиш, унда муҳим ўрин эгаллаш давлат мавқеини мустаҳкамлаб, халқ фаровонлигини таъминловчи катта омил бўлиб мавқеини мустаҳкамлаб, халқ фаровонлигини таъминловчи катта омил бўлиб келган.келган. Мамлакатимизда ижтимоий-иқтисодий ислоҳотларни изчил амалга Мамлакатимизда ижтимоий-иқтисодий ислоҳотларни изчил амалга ошириш, миллий иқтисодиётни янги давр даражасига кўтариш, экспортга ошириш, миллий иқтисодиётни янги давр даражасига кўтариш, экспортга йўналтирилган ишлаб чиқариш тармоқларини ривожлантириш ва жаҳон йўналтирилган ишлаб чиқариш тармоқларини ривожлантириш ва жаҳон иқтисодиёти интеграциясига жадал кириб боришда халқаро молиявий иқтисодиёти интеграциясига жадал кириб боришда халқаро молиявий ташкилотлар б Республикамизнинг ижтимоий-иқтисодий ривожланиши, асосан Республикамизнинг ижтимоий-иқтисодий ривожланиши, асосан таркибий ўзгаришларни амалга оширишни, иқтисодиётни, хом ашё таркибий ўзгаришларни амалга оширишни, иқтисодиётни, хом ашё етказиб бериш тизимидан тайёр маҳсулотлар ишлаб чиқарувчи етказиб бериш тизимидан тайёр маҳсулотлар ишлаб чиқарувчи технологияларни жорий этишни, миллий бозорларни ўз маҳсулотларимиз технологияларни жорий этишни, миллий бозорларни ўз маҳсулотларимиз билан тўлдириш билан биргаликда экспортбоп маҳсулотлар ишлаб билан тўлдириш билан биргаликда экспортбоп маҳсулотлар ишлаб чиқаришни, бунинг учун эса, ташқи инвестицияларни жалб қилиш ва чиқаришни, бунинг учун эса, ташқи инвестицияларни жалб қилиш ва улардан самарали фойдаланишни тақозо этмоқда.улардан самарали фо Халқаро ташкилотлар классификацияси ва тузилиш тартибиХалқаро ташкилотлар классификацияси ва тузилиш тартиби Халқаро тоифадаги муаммоларни ҳал қилишда миллий дипломатиянинг Халқаро тоифадаги муаммоларни ҳал қилишда миллий дипломатиянинг кучи етарсиз ҳолга келгач, давлатлар ушбу йўналишдаги муаммоларни ҳал кучи етарсиз ҳолга келгач, давлатлар ушбу йўналишдаги муаммоларни ҳал қилишнинг муносиб услубларини излай бошладилар.қилишнинг муносиб услубларини излай бошладилар. 2- Жаҳон уришидан сўнг халқаро иқтисодий ташкилотлар ўсиб боришини яққол 2- Жаҳон уришидан сўнг халқаро иқтисодий ташкилотлар ўсиб боришини яққол кузатиш мумкин. Бу ҳолат глобал муаммоларни фақат глобал муҳитда ечиш кузатиш мумкин. Бу ҳолат глобал муаммоларни фақат глобал муҳитда ечиш кераклигини яна бир бор исботлади. Халқар Халқаро иқтисодий ташкилотларнинг таснифи ва таърифиХалқаро иқтисодий ташкилотларнинг таснифи ва таърифи Халқаро иқтисодий ташкилотларни 4 гуруҳга бўлиш мумкин:Халқаро иқтисодий ташкилотларни 4 гуруҳга бўлиш мумкин: Бирлашган миллатлар тизимига кирувчи халқаро иқтисодий Бирлашган миллатлар тизимига кирувчи халқаро иқтисодий ташкилотлар ташкилотлар Умумжаҳон миқиёсда фаолият юритувчи халқаро иқтисодий Умумжаҳон миқиёсда фаолият юритувчи халқаро иқтисодий ташкилотлар ташкилотлар Минтақавий халқаро иқтисодий ташкилотлар Минтақавий халқаро иқтисодий ташкилотлар Тараққиёт банклари ва халқаро фондлар.Тараққиёт банклари ва халқаро фондлар. Бирлашган миллатлар ташкилотига кирувчи ташкилотлар Бирлашган миллатлар ташкилотига кирувчи ташкилотлар қуйидагилардан иборат:қуйидагилардан иборат: - Жаҳон б Умумжаҳон миқиёсида фаолият юритувчи Умумжаҳон миқиёсида фаолият юритувчи иқтисодий ташкилотлар:иқтисодий ташкилотлар: Иқтисодий ҳамкорлик ва ривожланиш ташкилотиИқтисодий ҳамкорлик ва ривожланиш ташкилоти Иқтисодий ҳамкорлик ташкилотиИқтисодий ҳамкорлик ташкилоти Халқаро савдо палатасиХалқаро савдо палатаси Қора денгиз иқтисодий ҳамкорлигиҚора денгиз иқтисодий ҳамкорлиги Нефть экспорт қилувчи давлатлар ташкилотиНефть экспорт қилувчи давлатлар ташкилоти Минтақавий ташкилотлар:Минтақавий ташкилотлар: Европа иттифоқиЕвропа иттифоқи Мустақил давлатлар ҳамдўстлигиМустақил давлатлар ҳамдўстлиги Америка давлатлари ташкилотиАмерика давлатлари ташкилоти Жанубий шарқий Осиё давлатлари ассоциациясиЖанубий шарқий Осиё давлатлари ассоциацияси Африка бирлиги ташкилотиАфрика бирлиги ташкилоти Асосий тараққиёт банклари ва халқаро фондлар:Асосий тараққиёт банклари ва халқаро фондлар: Халқаро Тикланиш ва Тараққиёт БанкиХалқаро Тикланиш ва Тараққиёт Банки Америкааро Тараққиёт БанкиАмерикааро Тараққиёт Банки Тинч Океани Ороллари Тараққиёт ДастуриТинч Океани Ороллари Тараққиёт Дастури Араб Иқтисодий Ривожланиш Қувайт ФондиАраб Иқтисодий Ривожланиш Қувайт Фонди Африка Тараққиёт БанкиОсиё Тараққиёт БанкиАфрика Тараққиёт БанкиОсиё Тараққиёт Банки Кариб Тараққиёт БанкиКариб Тараққиёт Банки Абу - Даби Тараққиёт ФондиАбу - Даби Тараққиёт Фонди Иқтисодий ва Ижтимоий Тараққиёт Араб ФондиИқтисодий ва Ижтимоий Тараққиёт Араб Фонди Африка Тараққиёт ФондиАфрика Тараққиёт Фонди Африкада Иқтисодий Тараққиёт Араб БанкиАфрикада Иқтисодий Тараққиёт Араб Банки Ғарбий Африка Тараққиёт БанкиҒарбий Африк Jahon iqtisodiyotida xalqaro iqtisodiy tashkilotlar (XIT) dunyo Jahon iqtisodiyotida xalqaro iqtisodiy tashkilotlar (XIT) dunyo ahamiyatiga ega bo’lgan muhim sub'еktlar qatoriga kiradi. Yuqori ahamiyatiga ega bo’lgan muhim sub'еktlar qatoriga kiradi. Yuqori o’rinda Xalqaro valyuta fondi (XVF), Xalqaro tiklanish va taraqqiyot o’rinda Xalqaro valyuta fondi (XVF), Xalqaro tiklanish va taraqqiyot banki tashkilotlari turadi. Bundan tashqari, o’z firmalariga ega bo’lgan banki tashkilotlari turadi. Bundan tashqari, o’z firmalariga ega bo’lgan Xalqaro moliya korporatsiyasi (XMK) va Xalqaro rivojlanish Xalqaro moliya korporatsiyasi (XMK) va Xalqaro rivojlanish assotsiatsiyasi (XRA), Jahon banki (JB) yoki Butunjahon banki assotsiatsiyasi (XRA), Jahon banki (JB) yoki Butunjahon banki tashkilo Бирлашган Миллатлар Ташкилоти (БМТ) тизимиБирлашган Миллатлар Ташкилоти (БМТ) тизими 1945 йил 24 октябрда БМТ ташкил этиш бўйича БМТ 1945 йил 24 октябрда БМТ ташкил этиш бўйича БМТ Низоми ратификация қилинди. Ратификациядан 1945 йил 26 Низоми ратификация қилинди. Ратификациядан 1945 йил 26 июн Сан-Францискодаги халқаро ташкилот тузиш масаласи июн Сан-Францискодаги халқаро ташкилот тузиш масаласи бўйича таъсис этувчи конферецияда Низом 51 та мамлакат бўйича таъсис этувчи конферецияда Низом 51 та мамлакат (Хавфсизлик Кенгашига доимий 5 та аъзо мамлакати ҳам) (Хавфсизлик Кенгашига доимий 5 та аъзо мамлакати ҳам) томонидан тасдиқланиши кутилаётган эди. БМТ штаб-томонидан тасдиқланиши кутилаётган эди. БМТ штаб- квартираси Нью-Йоркда жойлашган бўлиб, унинг таркибида квартираси Нью-Йоркда жойлашг БМТнинг мақсадлариБМТнинг мақсадлари : :  Очлик ва қашшоқликни бартараф этиш;Очлик ва қашшоқликни бартараф этиш;  Умминсоний бошланғич таълимни таъминлаш;Умминсоний бошланғич таълимни таъминлаш;  Аёллар ва эркаклар ҳуқуқини тенглаштиришни Аёллар ва эркаклар ҳуқуқини тенглаштиришни рағбатлантириш ва аёллар ҳақ-ҳуқуқларини кенгайтириш;рағбатлантириш ва аёллар ҳақ-ҳуқуқларини кенгайтириш;  Болалар ўлимини қисқартириш;Болалар ўлимини қисқартириш;  Оналикни ҳимоя қилишни яхшилаш;Оналикни ҳимоя қилишни яхшилаш;  ОИТС, безгак ва бошқа касалликларга қарши кураш;ОИТС, безгак ва бошқа касалликларга қарши кураш;  Экология муҳофазасини таъминлаш;Экология муҳофазасини таъминлаш;  Глобал ҳамкорликни тараққиёт мақсадидада ташкил этиш.Глобал ҳамкорликни тараққиёт мақсадидада ташкил этиш.  рсатиб БМТ тизимидаги ташкилотларБМТ тизимидаги ташкилотлар Тармоқлараро иқтисодий алоқаларни тартибга солишда БМТ Тармоқлараро иқтисодий алоқаларни тартибга солишда БМТ тизимидаги ташкилотлартизимидаги ташкилотлар Иқтисодий ҳамкорлик ва тараққиёт Иқтисодий ҳамкорлик ва тараққиёт ташкилоти (ОЭСР)ташкилоти (ОЭСР) Веб-сайт ОЭСР Веб-сайт ОЭСР Иқтисодий ҳамкорлик ва тараққиёт Иқтисодий ҳамкорлик ва тараққиёт ташкилоти (ОЭСР) Францияда жойлашган ташкилоти (ОЭСР) Францияда жойлашган бўлиб, ОЭСР тузиш тўғрисидаги Конвенцияга бўлиб, ОЭСР тузиш тўғрисидаги Конвенцияга мос равишда 1960 йилда ташкил топган ва мос равишда 1960 йилда ташкил топган ва 1961 йилдан бошлаб кучга кирган. У 1948 1961 йилдан бошлаб кучга кирган. У 1948 йилда “Маршал режаси” бўйича иккинчи йилда “Маршал режаси” бўйича иккинчи жаҳон уришидан кейин Европани тикланиши жаҳон уришидан кейин БМТ нинг саноатни ривожлантириш бўйича ташкилоти БМТ нинг саноатни ривожлантириш бўйича ташкилоти (ЮНИДО(ЮНИДО )) 1967 йилда ташкил этилган ЮНИДО 166 та давлатни биралштирган ва штаб 1967 йилда ташкил этилган ЮНИДО 166 та давлатни биралштирган ва штаб квартираси Венада жойлашган. Бу ташкилотнинг бош вазифаси Осиё, Африка, квартираси Венада жойлашган. Бу ташкилотнинг бош вазифаси Осиё, Африка, Жанубий Америка ва океанидаги камбағал ва ривожланиши паст бўлган Жанубий Америка ва океанидаги камбағал ва ривожланиши паст бўлган мамлакатлар гуруҳини иқтисодий қолоқликдан олиб чиқиш жараёнини мамлакатлар гуруҳини иқтисодий қолоқликдан олиб чиқиш жараёнини рағбатлантириш мақсадида БМТ доирасида саноат ривожланишида рағбатлантириш мақсадида БМТ доирасида саноат ривожланишида мувофиқлаштиришдан ибора Озиқ-овқат ва қишлоқ хўжалиги бўйича ташкилот Озиқ-овқат ва қишлоқ хўжалиги бўйича ташкилот (ФАО)(ФАО) ФАО Италияда жойлашган бўлтб унга 1945 –йил 16-октябрда асос солинган. ФАО Италияда жойлашган бўлтб унга 1945 –йил 16-октябрда асос солинган. 197+йилда бошлаб бу кун “Бутун дунё озиқ-овқат куни” деб қабул қилинган. 197+йилда бошлаб бу кун “Бутун дунё озиқ-овқат куни” деб қабул қилинган. ФАО БМТнинг маҳсус муассасаси ҳисобланади.ФАО БМТнинг маҳсус муассасаси ҳисобланади. ФАО нинг мақсадлари : ФАО нинг мақсадлари : - очликни батараф этиш;очликни батараф этиш; - ҳаёт тарзини ва озиқ – овқат етишмовчилигини йўқ қилиш ва ҳаёт тарзини ҳаёт тарзини ва озиқ – овқат етишмовчилигини йўқ қилиш ва ҳаёт тарзини яхшилаш;яхшилаш; - ишлаб чиқаришни, қайта ишлашни, қишлоқ хўжалик махсулотларини, ишлаб чиқ Жаҳон банкиЖаҳон банки англ.англ. World BankWorld Bank фр.фр. Banque mondialeBanque mondiale исп.исп. Banco MundialBanco Mundial нем.нем. WeltbankWeltbank Аъзолар:Аъзолар: 185 185 давлатдавлат Штаб-квартира:Штаб-квартира: ВашингтонВашингтон , АҚШ, АҚШ РаҳбарРаҳбар ПрезидентПрезидент Роберт Б. ЗелликРоберт Б. Зеллик Асос солинишиАсос солиниши 27 декабря27 декабря 19451945 Жаҳон банки – Жаҳон банки – ривожланаётган ривожланаётган мамлакатларга молиявий мамлакатларга молиявий ва техник кўмакни ташкил ва техник кўмакни ташкил этиш мақсадида тузилган этиш мақсадида тузилган халқаро молиявий халқаро молиявий ташкилотдирташкилотдир Дастлаб Жаҳон банки сифатида Дастлаб Жаҳон банки сифатида Халқаро Тикланиш ва Тараққиёт Халқаро Тикланиш ва Тараққиёт Банки тушунилган эди. 1960 йил Банки тушунилган эди. 1960 йил Халқаро ривожланиш Халқаро ривожланиш ассоциацияси тузилди ва ассоциацияси тузилди ва натижада ҳозирда Жаҳон банки натижада ҳозирда Жаҳон банки деганда ушбу икки ташкилот деганда ушбу икки ташкилот тушунилади.тушунилади. Кейинчалик ушбу икки Кейинчалик ушбу икки ташкилотга яна уч ташкилот ташкилотга яна уч ташкилот ҳам қўшилди:ҳам қўшилди:  Халқаро молиявий корпорацияХалқаро молиявий корпорация  Инвестицияларни кафолатлаш Инвестицияларни кафолатлаш бўйича кўптомонлама агентликбўйича кўптомонлама агентлик  Инвестицион баҳсларни Инвестицион баҳсларни тартибга солиш бўйича халқаро тартибга солиш бўйича халқаро марказмарказ Халқаро ривожланиш Халқаро ривожланиш ассоциацияси (ХРА) ассоциацияси (ХРА) дунёдаги камбағал дунёдаги камбағал давлатларни фоизсиз давлатларни фоизсиз қарзлар ва грантлар орқали қарзлар ва грантлар орқали молиялаштирувчи асосий молиялаштирувчи асосий йирик манба саналади ва йирик манба саналади ва унинг капитали ҳар уч унинг капитали ҳар уч йилда 40 донор-мамлакат йилда 40 донор-мамлакат томонидан тўлдирилади.томонидан тўлдирилади. АъзоликАъзолик Жаҳон бакнидаги аъзолик шарти Жаҳон бакнидаги аъзолик шарти шундаки, ХТТБнинг ҳар бир аъзо-шундаки, ХТТБнинг ҳар бир аъзо- давлати биринчи галда ХВФ аъзоси давлати биринчи галда ХВФ аъзоси бўлиши керак. Фақатгина ХТТБ бўлиши керак. Фақатгина ХТТБ аъзоси бўлган давлатлар Жаҳон аъзоси бўлган давлатлар Жаҳон банки гуруҳидаги бошқа банки гуруҳидаги бошқа ташкилотларга аъзо бўлиши ташкилотларга аъзо бўлиши мумкин.мумкин. ХТТБда 186 давлат аъзо (охиргиси ХТТБда 186 давлат аъзо (охиргиси Черногория – 18.01.2007)Черногория – 18.01.2007) ХАЛҚАРО ТИКЛАНИШ ВА ХАЛҚАРО ТИКЛАНИШ ВА ТАРАҚҚИЁТ БАНКИТАРАҚҚИЁТ БАНКИ (( ХТТБХТТБ , , англангл .. International Bank for International Bank for Reconstruction and Development ) Reconstruction and Development ) – Жаҳон банкининг асосий кредит – Жаҳон банкининг асосий кредит муассасаси.муассасаси. 1944 йил Бреттон-Вудсдаги халқаро 1944 йил Бреттон-Вудсдаги халқаро валюта-молия анжуманидаги валюта-молия анжуманидаги қарорга кўра ХВФ билан бир вақтда қарорга кўра ХВФ билан бир вақтда ташкил этилган. Вашингтонда ташкил этилган. Вашингтонда жойлашган.жойлашган. ХТТБ мақсадлари:ХТТБ мақсадлари: -аъзо-давлатлар иқтисодиётини -аъзо-давлатлар иқтисодиётини реконструкциялаш ва реконструкциялаш ва ривожлантиришга кўмаклашишривожлантиришга кўмаклашиш -хусусий хорижий инвестицияларга -хусусий хорижий инвестицияларга кўмаклашишкўмаклашиш -халқаро савдонинг мувозанатлашган -халқаро савдонинг мувозанатлашган ўсиши ва тўлов баланси мувозанатини ўсиши ва тўлов баланси мувозанатини таъминлашга ёрдамлашиштаъминлашга ёрдамлашиш -статистик маълумотларни йиғиш ва -статистик маълумотларни йиғиш ва чоп этишчоп этиш ЖАҲОН БАНКИ ГУРУҲИЖАҲОН БАНКИ ГУРУҲИ Банк ва унинг ташкилотлари умумий Банк ва унинг ташкилотлари умумий суммаси 245 млрд.АҚШ доллари суммаси 245 млрд.АҚШ доллари миқдоридаги 5000 дан ортиқ қарзларни миқдоридаги 5000 дан ортиқ қарзларни тақдим этди. ¾ қисм қарзлар ХТТБ тақдим этди. ¾ қисм қарзлар ХТТБ ҳиссасига тўғри келади.ҳиссасига тўғри келади. Инвестицияларни Инвестицияларни кафолатлаш бўйича кафолатлаш бўйича кўптомонлама агентлик - кўптомонлама агентлик - англ. англ. MIGAMIGA — — Multilateral Investment GuaraMultilateral Investment Guara ntee Agencyntee Agency 1988 йил ташкил этилган. 1988 йил ташкил этилган. 172 давлат аъзо. Устав 172 давлат аъзо. Устав капитали 1 млрд. АҚШ капитали 1 млрд. АҚШ долларидан ортиқ.долларидан ортиқ. Жаҳон товарлар бозорини Жаҳон товарлар бозорини тартибга солиш бўйича халқаро тартибга солиш бўйича халқаро ташкилотлар таснифиташкилотлар таснифи Халқаро товарлар ташкилоти (МТО) деб Халқаро товарлар ташкилоти (МТО) деб номланувчи жаҳон товарлар бозорини номланувчи жаҳон товарлар бозорини тартибга солиш бўйича ҳукуматлараро тартибга солиш бўйича ҳукуматлараро ташкилотларга қуйдагилар киради: ташкилотларга қуйдагилар киради: • Халқаро ташкилотлар,Халқаро ташкилотлар, • Халқаро кенгашлар,Халқаро кенгашлар, • Халқаро маслаҳат қўмиталари, Халқаро маслаҳат қўмиталари, • Халқаро тадқиқот гуруҳлариХалқаро тадқиқот гуруҳлари Товар бозорларини тартибга Товар бозорларини тартибга солувчи халқаро ташкилотларсолувчи халқаро ташкилотлар Ҳозирда нефть, мис, боксит, темир Ҳозирда нефть, мис, боксит, темир рудаси, симоб, вольфрам, қалай, кумуш, рудаси, симоб, вольфрам, қалай, кумуш, фосфат, табиий каучук, тропик жинсдаги фосфат, табиий каучук, тропик жинсдаги ёғоч, тери, кокос маҳсулотлари, жут, ёғоч, тери, кокос маҳсулотлари, жут, пахта, мурч, какао, кофе, чой, шакар, пахта, мурч, какао, кофе, чой, шакар, банан, ерёнғоқ, цитрус мевалар, гўшт ва банан, ерёнғоқ, цитрус мевалар, гўшт ва ўсимлик ёғи экспортёрлари давлатлараро ўсимлик ёғи экспортёрлари давлатлараро ассоциациялари мавжуд. Товар ассоциациялари мавжуд. Товар ассоциациялари ҳисобига жаҳон ассоциациялари ҳисобига жаҳон экспортининг тахминан 20 % ҳамда хом-экспортининг тахминан 20 % ҳамда хом- ашё ва озиқ-овқат маҳсулотлари етказиб ашё ва озиқ-овқат маҳсулотлари етказ АРАБ НЕФТЬ ЭКСПОРТЁР-АРАБ НЕФТЬ ЭКСПОРТЁР- МАМЛАКАТЛАР МАМЛАКАТЛАР ТАШКИЛОТИ (англ. ТАШКИЛОТИ (англ. OAPEC, Organization of OAPEC, Organization of Arab Petroleum Exporting Arab Petroleum Exporting Countries)Countries) OAPEC-доимий фаолият OAPEC-доимий фаолият юритувчи халқаро ташкилот. 11 юритувчи халқаро ташкилот. 11 аъзога эга: Жазоир, Бахрейн, аъзога эга: Жазоир, Бахрейн, Миср, Ирак, Кувейт, Ливия, Миср, Ирак, Кувейт, Ливия, Катар, Саудия Арабистони, Катар, Саудия Арабистони, Сурия, Тунис ва БААСурия, Тунис ва БАА .. Штаб квартираси – ҚувайтдаШтаб квартираси – Қувайтда НЕФТЬ ЭКСПОРТЁРИ НЕФТЬ ЭКСПОРТЁРИ МАМЛАКАТЛАРИ МАМЛАКАТЛАРИ ТАШКИЛОТИ АНГЛ.ТАШКИЛОТИ АНГЛ. (The (The Organization of the Petroleum Organization of the Petroleum Exporting Countries)Exporting Countries) OPEC – халқаро ҳукуматлараро ташкилот OPEC – халқаро ҳукуматлараро ташкилот (шунингдек “картель” деб ҳам аталади) бўлиб, (шунингдек “картель” деб ҳам аталади) бўлиб, нефтнинг нархини барқарорлаштириш нефтнинг нархини барқарорлаштириш мақсадларида нефт ишлаб чиқарувчи йирик мақсадларида нефт ишлаб чиқарувчи йирик давлатлар томонидан ташкил этилган. давлатлар томонидан ташкил этилган. Аъзолари 12та: Иран, Ирак, Кувейт, Саудия Аъзолари 12та: Иран, Ирак, Кувейт, Саудия Арабистони, Венесуэла, Катар, Ливия, Арабистони, Венесуэла, Катар, Ливия, Бирлашган Араб Амирликлари, Жазоир, Бирлашган Араб Амирликлари, Жазоир, Нигерия, Эквадор ва Ангола. Штаб квартира – Нигерия, Эквадор ва Ангола. Штаб квартира – Венада жойлашган. Бош котиб (2007 й.дан) - Венада жойлашган. Бош котиб (2007 й.дан) - Абдалла Са ОПЕКОПЕК 1960 йил 10-14 сентябрдаги 1960 йил 10-14 сентябрдаги Бағдод анжуманида ташкил этилган. Бағдод анжуманида ташкил этилган. Дастлаб ташкилотга Эрон, Ироқ, Қувайт, Дастлаб ташкилотга Эрон, Ироқ, Қувайт, Саудия Арабистони ва Венесуэла Саудия Арабистони ва Венесуэла (ташаббускор) кирди. Кейинчалик яна 9 (ташаббускор) кирди. Кейинчалик яна 9 таси қўшилди: Катар (1961), Индонезия таси қўшилди: Катар (1961), Индонезия (1962—2008, 1 ноябрь 2008 й.да (1962—2008, 1 ноябрь 2008 й.да ОПЕКдан чиқди), Ливия (1962), ОПЕКдан чиқди), Ливия (1962), Бирлашган Араб Амирликлари (1967), Бирлашган Араб Амирликлари (1967), Жазоир (1969), Нигерия (1971), Эквадор Жазоир (1969), Нигерия (1971), Эквадор (1973—1992, 2007), Габон (1975—1994), (1973—1992, 2007), Габон (1975—1994), Ангола (2007).Ангола (2007). Жаҳон мамлакатлари бўйича нефть экспорти ва импорти баланси. ОПЕК аъзо-давлатлари ОПЕК аъзо-давлатлари жаҳон нефть жаҳон нефть заҳираларининг 2/3 заҳираларининг 2/3 қисмини назорат қилади. қисмини назорат қилади. Уларнинг ҳиссасига Уларнинг ҳиссасига умумжаҳон нефть ишлаб умумжаҳон нефть ишлаб чиқаришнинг 40 %и ва чиқаришнинг 40 %и ва жаҳон экспортининг ярми жаҳон экспортининг ярми тўғри келади.тўғри келади. ОПЕК « саватчаси » 1861 - 2007 йиллар ОПЕК “саватчаси” термини 1987 ОПЕК “саватчаси” термини 1987 йил 1 январда расман киритилган йил 1 январда расман киритилган ва “саватча” нархи қуйидаги нефт ва “саватча” нархи қуйидаги нефт сортларининг физик нархлари сортларининг физик нархлари ўртача арифметик кўрсаткичи ўртача арифметик кўрсаткичи сифатида аниқланади: : Arab Light сифатида аниқланади: : Arab Light (Саудия Арабистони), Basra Light (Саудия Арабистони), Basra Light (Ирак), Bonny Light (Нигерия), Es (Ирак), Bonny Light (Нигерия), Es Sider (Ливия), Girassol (Ангола), Iran Sider (Ливия), Girassol (Ангола), Iran Heavy (Иран), Kuwait Export Heavy (Иран), Kuwait Export (Кувейт), Merey (Венесуэла), Murban (Кувейт), Merey (Венесуэла), Murban (БАА), Oriente (Эквадор), Qatar (БАА), Oriente (Эквадор), Qatar Marine (Катар), Saharan Bl Кунига минг баррелКунига минг баррел МамлакатМамлакат Квота (01/07/05)Квота (01/07/05) Қазиб олишҚазиб олиш (01/07) (01/07) Қазиб олиш Қазиб олиш имкониятиимконияти ЖазоирЖазоир 894894 1 3601 360 1 4301 430 АнголаАнгола 1 9001 900 1 7001 700 1 7001 700 ЭквадорЭквадор 520520 500500 500500 ИранИран 4 1104 110 3 7003 700 3 7503 750 ИракИрак 1,4811,481 КувейтКувейт 2 2472 247 2 5002 500 2 6002 600 ЛивияЛивия 1 5001 500 1 6501 650 1 7001 700 НигерияНигерия 2 3062 306 2 2502 250 2 2502 250 КатарКатар 726726 810810 850850 СС аудия аудия АрабистониАрабистони 10 09910 099 8 8008 800 10 50010 500 БААБАА 2 4442 444 2 5002 500 2 6002 600 ВенесуэлаВенесуэла 3 2253 225 2 3402 340 2 4502 450 ЖАМИЖАМИ 31 42231 422 30 45130 451 32 23032 230ОПЕК квотаси БМТНИНГ ОЗИҚ-ОВҚАТ БМТНИНГ ОЗИҚ-ОВҚАТ ВА ҚИШЛОҚ ХЎЖАЛИГИ ВА ҚИШЛОҚ ХЎЖАЛИГИ ТАШКИЛОТИ - Food and ТАШКИЛОТИ - Food and Agriculture Organization Agriculture Organization of the United Nationsof the United Nations Штаб-квартира: Рим , Италия раҳбари Генеральный директор Жак Диуф Асос солиниши 16 октября 1945 http://www.fao.org КОЛЛЕКТИВ ХАВФСИЗЛИК ТЎҒРИСИДАГИ КЕЛИШУВ ТАШКИЛОТИ (КХТК) Организация Договора о коллективной безопасности (ОДКБ) Бирлашган Бирлашган штаб: штаб: МоскваМосква Ташкилот туриТашкилот тури :: Ҳарбий-сиёсий иттифоқҲарбий-сиёсий иттифоқ РаҳбарлариРаҳбарлари Бош котибБош котиб Николай БордюжаНиколай Бордюжа Бирлашган штаб бошлиғиБирлашган штаб бошлиғи Булат ДарбековБулат Дарбеков Асос солинишиАсос солиниши Коллектив хавфсизлик Коллектив хавфсизлик тўғрисидаги тўғрисидаги Келишувнинг Келишувнинг имзоланишиимзоланиши 1992 йил 15 май1992 йил 15 май Коллектив хавфсизлик Коллектив хавфсизлик тўғрисидаги тўғрисидаги келишувнинг кучга келишувнинг кучга киришикириши 20 апрель20 апрель 19941994 КХТК тўғрисидаги КХТК тўғрисидаги келишувнинг келишувнинг имзоланишиимзоланиши 7 октябрь 20027 октябрь 2002 КХТК тўғрисидаги КХТК тўғрисидаги Келишувнинг кучга Келишувнинг кучга киришикириши 18 сентябрь18 сентябрь 20032003 КХТК аъзолари:КХТК аъзолари: 1.1. Республика АрменияРеспублика Армения (15 ма (15 ма йй 1992) 1992) 2.2. Республика БеларусьРеспублика Беларусь (31 декабр (31 декабр ьь 1993) 1993) 3.3. Республика КазахстанРеспублика Казахстан (15 ма (15 ма йй 1992) 1992) 4.4. Киргизская РеспубликаКиргизская Республика (15 ма (15 ма йй 1992) 1992) 5.5. Россия ФедерациясиРоссия Федерацияси ( 15 ма ( 15 ма йй 1992) 1992) 6.6. Республика ТаджикистанРеспублика Таджикистан (15 ма (15 ма йй 1992) 1992) 7.7. Республика УзбекистанРеспублика Узбекистан ( 15 ма ( 15 ма йй 1992 1992 дандан 2 апрел 2 апрел ьь 1999 1999 гача вагача ва 16 август 16 август 20062006 дандан ) ) Қора денгиз иқтисодий Қора денгиз иқтисодий ҳамжамияти Ташкилотиҳамжамияти Ташкилоти — — Қора денгиз бўйи ва Қора денгиз бўйи ва Жанубий Болқондаги 12 Жанубий Болқондаги 12 давлатни бирлаштирувчи давлатни бирлаштирувчи ҳукуматлараро ҳукуматлараро ташкилотдир. ҚДИҲТ 1999 ташкилотдир. ҚДИҲТ 1999 йил 1 майда 1999 йил йил 1 майда 1999 йил ташкил этилди. Штаб-ташкил этилди. Штаб- квартира Стамбулда квартира Стамбулда жойлашга.жойлашга. ҚДИҲТда кузатувчи мамлакатлар ҚДИҲТ иштирокчи мамлакатлари ИштирокчиларИштирокчилар  Азербайджан (Республика Азербайджан) Азербайджан (Республика Азербайджан)  Албания (Республика Албания) Албания (Республика Албания)  Армения (Республика Армения) Армения (Республика Армения)  Болгария (Республика Болгария) Болгария (Республика Болгария)  Греция (ГреГреция (Гре цияция Республика Республика сиси ) )  Грузия Грузия  Молдавия (Молдова, Республика Молдова) Молдавия (Молдова, Республика Молдова)  Россия (РоссиРоссия (Росси яя Федерация Федерация сиси ) )  Румыния Румыния  Сербия (Республика Сербия) Сербия (Республика Сербия)  Турция (Турецкая Республика) Турция (Турецкая Республика)  Украина Украина КузатувчиларКузатувчилар  Австрия (Австрийская Республика) Австрия (Австрийская Республика)  Белоруссия (Беларусь, Республика Беларусь) Белоруссия (Беларусь, Республика Беларусь)  Германия (Федеративная Республика Германия) Германия (Федеративная Республика Германия)  Египет (Арабская Республика Египет) Египет (Арабская Республика Египет)  Израиль (Государство Израиль) Израиль (Государство Израиль)  Италия (Итальянская Республика) Италия (Итальянская Республика)  Польша (Республика Польша) Польша (Республика Польша)  Словакия (Словацкая Республика) Словакия (Словацкая Республика)  США (Соединённые Штаты Америки) США (Соединённые Штаты Америки)  Тунис (Республика Тунис) Тунис (Республика Тунис)  Франция (Французская Республика) Франция (Французска Америка давлатларининг ҳудудий иқтисодий Америка давлатларининг ҳудудий иқтисодий ташкилотлариташкилотлари Режа:Режа: Америка давлатлари ташкилоти (ОАГ). Америка давлатлари ташкилоти (ОАГ). Америка мамлакатлариаро тараққиёт ривожланиш банки (МАБР).Америка мамлакатлариаро тараққиёт ривожланиш банки (МАБР). Америка мамлакатлариаро инвестиция корпорацияси. (МАИК)Америка мамлакатлариаро инвестиция корпорацияси. (МАИК) Лотин Америкаси иқтисодий тизими. (СЕЛА)Лотин Америкаси иқтисодий тизими. (СЕЛА) Лотин Америкаси интеграция ассоциацияси. (ЛАИ)Лотин Америкаси интеграция ассоциацияси. (ЛАИ) Кариб ҳамжамияти ва Кариб умумий бозори (КАРИКОМ).Кариб ҳамжамияти ва Кариб умумий бозори (КАРИКОМ). Кариб тараққиёт банки (КБР ёки КАРИБАНК). Кариб тараққиёт банки (КБР ёки КАРИБАНК). Шарқий Кариб малакатлар Америка давлатлари ташкилоти (ОАГ). Америка давлатлари ташкилоти (ОАГ). 1948 йилда Боготада Америка мамлакатлари 9-халқаро конференциясида унинг устави 1948 йилда Боготада Америка мамлакатлари 9-халқаро конференциясида унинг устави имзоланди ва ташкил этилди, унинг ичига аъзо-давлатлар ўртасида иқтисодий имзоланди ва ташкил этилди, унинг ичига аъзо-давлатлар ўртасида иқтисодий ҳамкорликни ривожлантиришга кўмаклашувчи америка мамлакатлари аро иқтисодий ва ҳамкорликни ривожлантиришга кўмаклашувчи америка мамлакатлари аро иқтисодий ва ижтимоий Кенгаши киради.ижтимоий Кенгаши киради. Такилотга 35 давлат аъзо:Такилотга 35 давлат аъзо: Антигуа ваАнтигуа ва БарбудаБарбуда ГренадаГренада СальвадорСальвадор Аргентина Аргентина ДоминикаДоминика Сант-Винсет ва ГоенадинСант-Винсет ва Гоенадин БагамБаг Мақсадлари:Мақсадлари: - Қитада тинчлик ва хавфсизликни мустаҳкамлаш- Қитада тинчлик ва хавфсизликни мустаҳкамлаш - Аралашмаслик принцпларини ҳурмати ила Аралашмаслик принцпларини ҳурмати ила демократияни мустаҳкамлаш ва рағбатлантиришдемократияни мустаҳкамлаш ва рағбатлантириш - Аъзо-давлатлар ўртасида пайдо бўлиши мумкин Аъзо-давлатлар ўртасида пайдо бўлиши мумкин бўлган бахсларни олдини олишбўлган бахсларни олдини олиш - Иқтисодий, ҳуқуқий ва сиёсий масалалар ечимини Иқтисодий, ҳуқуқий ва сиёсий масалалар ечимини топиштопиш - Маданий, ижтимоий ва иқтисодий соҳаларда Маданий, ижтимоий ва иқтисодий соҳаларда ҳамкорликка ёрдам беришҳамкорликка ёрдам бериш - Аъзо-давлатлар иқтисодий ва ижтимоий ривожланиши Аъзо-давлатлар иқтисодий ва ижтимоий ривожланиши учун қуролланишни сезиларли даражада Тузилиши:Тузилиши: 1. Бош ассамблея1. Бош ассамблея 2. Ташқи ишлар Вазирлари маслахат Кенгаши2. Ташқи ишлар Вазирлари маслахат Кенгаши 3. Кенгашлар3. Кенгашлар 4. 4. Америка мамлакатлариаро ҳуқуқий ҚўмитаАмерика мамлакатлариаро ҳуқуқий Қўмита 5. Инсон ҳуқуқлари бўйича Америка 5. Инсон ҳуқуқлари бўйича Америка мамлакатлари аро Комиссиямамлакатлари аро Комиссия 6. Бош Котибият6. Бош Котибият 7. Махсуслашган конференция ва ташкилотлар7. Махсуслашган конференция ва ташкилотлар Америка мамлакатлариаро тараққиёт ривожланиш банки МАБР).Америка мамлакатлариаро тараққиёт ривожланиш банки МАБР). Банк 1959 йилда ташкил топган, АҚШнинг Банк 1959 йилда ташкил топган, АҚШнинг Вашингтон шаҳрида жойлашган.Вашингтон шаҳрида жойлашган. Мақсади:Мақсади: - Кариб бассейни ва Лотин Америкасида Кариб бассейни ва Лотин Америкасида иқтисодий ва ижтимоий тез иқтисодий ва ижтимоий тез ривожланишига ёрдам бериш ривожланишига ёрдам бериш Аъзо давлатлар 46 та, ундан ҳудудийлари Аъзо давлатлар 46 та, ундан ҳудудийлари 28 та ва ноҳудудийси 18 та:28 та ва ноҳудудийси 18 та: ШвейцарияШвейцария ШвецияШвеция ЭквадорЭквадор ЯмайкаЯмайка ФинляндияФинляндия ФранцияФранция ХорватияХорватия ЧилиЧили АҚШАҚШ СуринамСуринам Тринидад и ТобагоТринидад и Тобаго УругвайУругвай ГватемалаГватемала ГерманияГермания ГондурасГондурас ДоминиканДоминикан РеспубликаРеспублика сиси ГайанаГайана СальвадорСальвадор ИзраильИзраиль НидерландНидерланд ияия ГаитиГаити СловенияСловения ИспанияИспания НикарагуаНикарагуа ВенесуэлаВенесуэла АвстралияАвстралия ИталияИталия НорвегияНорвегия Буюк БританияБуюк Британия АргентинаАргентина КолумбияКолумбия ПанамаПанама БразилияБразилия БагамБагам а Ороллариа Ороллари Коста-РикаКоста-Рика ПарагвайПарагвай БоливияБоливия БарбадосБарбадос КанадаКанада ПеруПеру БелизБелиз БельгияБельгия МексикаМексика ПортугалияПортугалия ДанияДания ЯпонияЯпония Тузилиши:Тузилиши: 1.1. Бошқарувчилар Кенгаши, Бошқарувчилар Кенгаши, бошқарувчилар Кенгаши Қўмитаси.бошқарувчилар Кенгаши Қўмитаси. 2.2. Ижрочи-директорлар Кенгаши.Ижрочи-директорлар Кенгаши. 3.3. Маъмурият, президент, Маъмурият, президент, департаментлардепартаментлар Америка мамлакатлари аро инвестиция корпорацияси.Америка мамлакатлари аро инвестиция корпорацияси. (МАИК)(МАИК) АҚШнинг Вашингтон штатида жойлашган АҚШнинг Вашингтон штатида жойлашган бўлиб, 1989 йилда ўз операцияларини бўлиб, 1989 йилда ўз операцияларини бажаришни бошлади. У Америка бажаришни бошлади. У Америка мамлакатлари аро таррақиёт банкининг мамлакатлари аро таррақиёт банкининг гуруҳи бўлаги хисобланади. Корпорация гуруҳи бўлаги хисобланади. Корпорация ҳуқуқий автоном ташкилот хисобланади. ҳуқуқий автоном ташкилот хисобланади. Мақсади: Мақсади: - Хусусий тадбиркорликни - Хусусий тадбиркорликни рағбатлантириш орқали аъзо- давлатлар рағбатлантириш орқали аъзо- давлатлар иқтисодий ривожланишига иқтисодий ривожланишига кўмаклашиш.кўмаклашиш. - Ҳудудий трансчегаравий лойиҳаларни - Ҳудудий трансчегаравий лойиҳаларни қўллаб-қувватлаш.қўллаб-қувватлаш. Аъзо – давлатлари 34 та:Аъзо – давлатлари 34 та: АвстрияАвстрия ИзраильИзраиль Сальвадор Сальвадор АргентинаАргентина ИспанияИспания АҚШАҚШ БоливияБоливия ИталияИталия Тринидад и ТобагоТринидад и Тобаго БагамскиеБагамские КолумбияКолумбия УругвайУругвай БразилияБразилия Коста-РикаКоста-Рика ФранцияФранция ВенесуэлаВенесуэла МексикаМексика ЧилиЧили ГаитиГаити НидерландыНидерланды ШвейцарияШвейцария ГайанаГайана НикарагуаНикарагуа ЭквадорЭквадор ГватемалаГватемала БарбадосБарбадос Ороллари Ороллари ЯмайкаЯмайка ГондурасГондурас ПанамаПанама Япония Япония ГерманияГермания ПарагвайПарагвай ДоминиканДоминикан РеспубликаРеспублика сиси ПеруПеру Тузилиши: Тузилиши: 1.1. Бошқарувчилар Кенгаши.Бошқарувчилар Кенгаши. 2.2. Ижрочи-директорлар Кенгаши.Ижрочи-директорлар Кенгаши. 3.3. Маъмурият.Маъмурият. 4.4. Маслахат органлари.Маслахат органлари. Лотин Америкаси иқтисодий тизимиЛотин Америкаси иқтисодий тизими (СЕЛА)(СЕЛА) Панама конвенцияси асосида 1975 йилда Панама конвенцияси асосида 1975 йилда тузилган бўлиб, асосий мақсадлари сифатида тузилган бўлиб, асосий мақсадлари сифатида қуйдагиларни белгилаб олди: - қуйдагиларни белгилаб олди: - аъзо-давлатларнинг иқтисодий ва ижтимоий аъзо-давлатларнинг иқтисодий ва ижтимоий ривожланишини тезлаштириш учун ички худудий ривожланишини тезлаштириш учун ички худудий хамкорликка кўмаклашиш; хамкорликка кўмаклашиш; - иқтисодий ва ижтимоий масалалар бўйича - иқтисодий ва ижтимоий масалалар бўйича умумий позиция ва стратегияларни ишлаб чиқиш умумий позиция ва стратегияларни ишлаб чиқиш ва уларни халқаро ташкилотлар ва халқаро ва уларни халқаро ташкилотлар ва халқаро форумларда кўриб чиқиш ҳамда Аъзо мамлакатлар 27 та:Аъзо мамлакатлар 27 та: АргентинаАргентина ГондурасГондурас ПарагвайПарагвай БарбадосБарбадос ГренадаГренада ПеруПеру БелизБелиз Доминикан Доминикан РеспубликасиРеспубликаси СальвадорСальвадор БоливияБоливия КолумбияКолумбия СуринамСуринам БразилияБразилия Коста-РикаКоста-Рика Тринидад ва ТабагоТринидад ва Табаго ВенесуэлаВенесуэла КубаКуба УругвайУругвай ГаитиГаити МексикаМексика ЧилиЧили ГайанаГайана НикарагуаНикарагуа ЭквадорЭквадор ГватемалаГватемала ПанамаПанама ЯмайкаЯмайка СЕЛАнинг асосий фаолият йўналишиСЕЛАнинг асосий фаолият йўналиши - Аъзо – давлатларни учинчи дунё малакатларига ички худудий Аъзо – давлатларни учинчи дунё малакатларига ички худудий савдоси ва экспортига кўмаклашиш.савдоси ва экспортига кўмаклашиш. - Балиқчилик саноатини имкониятларидан самарали фойдаланиш ва Балиқчилик саноатини имкониятларидан самарали фойдаланиш ва ушбу соҳада аъзо-давлатлар хатти-харакатларини бир-бирига ушбу соҳада аъзо-давлатлар хатти-харакатларини бир-бирига мослаштириш.мослаштириш. - Худуддаги мамлакатларни ўғит билан таъминлаш мақсадида ўғит Худуддаги мамлакатларни ўғит билан таъминлаш мақсадида ўғит савдосини ривожланишига кўмаклашиш.савдосини ривожланишига кўмаклашиш. - Худуддаги мамлакатлар ўртасидаги келишув ва дастурларни амалга Худуддаги мамлакатлар ўртасид ММ арказиаркази йй Америка иқтисодий интеграция банки Америка иқтисодий интеграция банки (ЦАБЭИ) (ЦАБЭИ) Банк капитал қўйилмалари орқали МБанк капитал қўйилмалари орқали М арказиаркази йй Америка Америка иқтисодий ривожланишига ва интеграцияга ёрдам бериш иақсадида иқтисодий ривожланишига ва интеграцияга ёрдам бериш иақсадида 1960 йилда ташкил топган бўлиб, банк 1961 йилдан ўз 1960 йилда ташкил топган бўлиб, банк 1961 йилдан ўз операцияларини бажаришга киришди.операцияларини бажаришга киришди. Банкка 7 та мамлакат аъзо:Банкка 7 та мамлакат аъзо: ГватемалаГватемала ГондурасГондурас Коста – РикаКоста – Рика МексикаМексика НикарагуаНикарагуа СальвадорСальвадор ТайваньТайвань Мақсади:Мақсади: ММ арказиаркази йй Америка Америка давлатлари иқтисодий интеграция ва иқтисодий давлатлари иқтисодий и Тузилиши:Тузилиши: 1.1. Бошқарувчилар КенгашиБошқарувчилар Кенгаши 2.2. Директорлар КенгашиДиректорлар Кенгаши 3.3. Маъмурият, президент, бажарувчи вице-президент Маъмурият, президент, бажарувчи вице-президент Дастурий фаолият сохалари:Дастурий фаолият сохалари: - мавжуд худудий тизимларга кўмаклашишга қаратилган мавжуд худудий тизимларга кўмаклашишга қаратилган инфратузилмавий объектлар.инфратузилмавий объектлар. - Худудий ишлаб чиқаришга ёки Марказий Америка умумий Худудий ишлаб чиқаришга ёки Марказий Америка умумий бозори учун манфаатли бўлган узоқ муддатли бозори учун манфаатли бўлган узоқ муддатли инвестицияларинвестициялар - Қишлоқ хўжалиги секторига капитал қўйилма.- Қишлоқ хўжалиги секторига капитал қўйилма. - Тадқиқот ишларини, хизмат кўрсатиш соҳаларини, Тадқиқот ишларини, хизмат Лотин Америкаси интеграция ассоциацияси. (ЛАИ)Лотин Америкаси интеграция ассоциацияси. (ЛАИ) 1980 йилда ташкил топди ва Монтевидео Келишувига мувофиқ 1980 йилда ташкил топди ва Монтевидео Келишувига мувофиқ 1982 йилдан кучга кирди, 1982 йилдан кучга кирди, ассоциацияассоциация 1960 йилда ташкил топган 1960 йилда ташкил топган эркин савдо бўйича Лотин Америкаси ассоциациясини ўрнига эркин савдо бўйича Лотин Америкаси ассоциациясини ўрнига алмашди.алмашди. АА ссоциацияссоциация га 11 давлат аъзо:га 11 давлат аъзо: АргентинаАргентина БоливияБоливия БразилияБразилия ВенесуэлаВенесуэла КолумбияКолумбия МексикаМексика ПарагвайПарагвай ПеруПеру УругвайУругвай ЧилиЧили Эквадор Эквадор АА ссоциацияссоциация мақсади бозорни кенгайтиришга мақсади бозорни кенгайтиришга йўналтирилган иқтисодий ҳамкорликни йўналтирилган иқтисодий ҳамкорликни активлаштириш ва ривожлантириш. активлаштириш ва ривожлантириш. АА ссоциацияссоциация вазифаларига қуйидагилар киради: вазифаларига қуйидагилар киради: - мамлакатлар худуди ўртасида ўзаро фойдали - мамлакатлар худуди ўртасида ўзаро фойдали савдога кўмаклашиш ва тартибга солиш;савдога кўмаклашиш ва тартибга солиш; - переференция иқтисодий худудларини ташкил - переференция иқтисодий худудларини ташкил этишни рағбатлантириш йўли билан босқичма-этишни рағбатлантириш йўли билан босқичма- босқич босқич Лотин Америкаси Лотин Америкаси умумий бозорини умумий бозорини ташкил этиш ташкил этиш Кариб хамжамияти ва Кариб умумий бозори Кариб хамжамияти ва Кариб умумий бозори (КАРИКОМ).(КАРИКОМ). 1965 йилда ташкил этилган эркин савдо 1965 йилда ташкил этилган эркин савдо бўйича Кариб ассоциацияси давомчиси бўйича Кариб ассоциацияси давомчиси сифатида Чагуарамас (Тинидад ва сифатида Чагуарамас (Тинидад ва Тобаго) даги Келишувга асосан 1973 Тобаго) даги Келишувга асосан 1973 йилда йилда Кариб хамжамияти ва Кариб Кариб хамжамияти ва Кариб умумий бозори умумий бозори ташкил қилинди.ташкил қилинди. Хамкорликнинг учта асосий соҳалари:Хамкорликнинг учта асосий соҳалари: 1. Кариб умумий бозори орқали иқтисодий 1. Кариб умумий бозори орқали иқтисодий интеграция.интеграция. 2. Функционал ҳамкорлик, умумий хизмат 2. Функционал ҳамкорлик, умумий хизмат кўрсатиш сохаларида ва ноиқтисодий кўрсатиш сохаларида ва ноиқтисодий сохаларда ҳамкорлик.сохаларда ҳамкорлик. 3. Ташқи савдони мувофиқлаштириш.3. Ташқи савдони мувофиқлаштириш. Фаолияти:Фаолияти: КАРИКОМКАРИКОМ интеграцион сиёсати интеграцион сиёсати иқтисодий интеграцияни чуқурлаштириш, иқтисодий интеграцияни чуқурлаштириш, коммуникация, маданият, таълим ва коммуникация, маданият, таълим ва умумий хизмат тизими сохаларида умумий хизмат тизими сохаларида хамкорлик қилишга қаратилганхамкорлик қилишга қаратилган Мақсадлари:Мақсадлари: - Умумий бозор тартибини (режимини) қўллаш йўли Умумий бозор тартибини (режимини) қўллаш йўли билан аъзо – давлатлар иқтисодий билан аъзо – давлатлар иқтисодий интеграциясига кўмаклашиш.интеграциясига кўмаклашиш. - Аъзо-давлатлар ташқи савдо сиёсатини Аъзо-давлатлар ташқи савдо сиёсатини мувофиқлаштириш.мувофиқлаштириш. - Техник, маданий ва ижтимоий ривожланишга Техник, маданий ва ижтимоий ривожланишга эришишда ва Кариб бассейни халқлари ўртасида эришишда ва Кариб бассейни халқлари ўртасида бир-бирини тушунишларини кўтаришга бир-бирини тушунишларини кўтаришга кўмаклашиш, шунингдек халқларга аниқ ёрдам кўмаклашиш, шунингдек халқларга аниқ ёрдам берувчи умумий тадбирлар ўтказиш ҳамда берувчи умумий тадбирлар ўтказиш ҳамда умумкариб хизматларини эффектив бошқариш. умумк Аъзо-давлатлар 14 та ва Ассоциялашган аъзолари:Аъзо-давлатлар 14 та ва Ассоциялашган аъзолари: Ассоциялашган аъзолари: Британ Виргин ороллари, Тёрке ва Кайкос Ассоциялашган аъзолари: Британ Виргин ороллари, Тёрке ва Кайкос ороллариороллари Антигуа ва барбудаАнтигуа ва барбуда ГренадаГренада Сент-Винсент ва Сент-Винсент ва ГренадиналарГренадиналар Богем ороллариБогем ороллари ГайанаГайана СуринамСуринам БарбареБарбаре МонсерратМонсеррат Тринидад ва ТобагоТринидад ва Тобаго БелизБелиз Сент-Китс ва НевисСент-Китс ва Невис ЯмайкаЯмайка ДоминикаДоминика Сент-ЛюсияСент-Люсия Тузилиши:Тузилиши: 1. Давлат бошқарувчилари Коференцияси, 1. Давлат бошқарувчилари Коференцияси, Конференция бюроси, Марказий банклар Конференция бюроси, Марказий банклар раислари Қўмитаси. раислари Қўмитаси. 2. Кариб ҳамжамияти Кенгаши, хуқуқий масалалар 2. Кариб ҳамжамияти Кенгаши, хуқуқий масалалар бўйича Қўмита, доимий бюджет Қўмитаси.бўйича Қўмита, доимий бюджет Қўмитаси. 3. Умумий бозор Кенгаши.3. Умумий бозор Кенгаши. 4. Худудий институт ва ташкилотлар.4. Худудий институт ва ташкилотлар. 5. Ассоциялашган Институтлар.5. Ассоциялашган Институтлар. 6. Кариб ҳамжамияти парламентлари Ассамблеяси.6. Кариб ҳамжамияти парламентлари Ассамблеяси. 7. Кариб ҳамжамияти котибияти.7. Кариб ҳамжамияти котибияти. КАРИКОМ молия манбалари аъзо-давлатлар КАРИКОМ молия манбалари аъзо-давлатлар бадаллари Кариб тараққиёт банки (КБР ёки КАРИБАНК).Кариб тараққиёт банки (КБР ёки КАРИБАНК). Кариб тараққиёт банки, худудий молиявий институт банк Кариб тараққиёт банки, худудий молиявий институт банк ташкил қилиш келишувига асосан 1969 йилда имзоланиб, ташкил қилиш келишувига асосан 1969 йилда имзоланиб, 1970 йилдан кучга кириб ўз фаолиятини бошлади.1970 йилдан кучга кириб ўз фаолиятини бошлади. Мақсадлари:Мақсадлари: - Кариб бассейни мамлакатлари ривожланиши ва иқтисодий - Кариб бассейни мамлакатлари ривожланиши ва иқтисодий ўсишига кўмаклашиш.ўсишига кўмаклашиш. - Иқтисодий ҳамкорлик ва интеграцияни рағбатлантириш.Иқтисодий ҳамкорлик ва интеграцияни рағбатлантириш. - Худуддаги кам ривожланган мамлакатлар талабларига Худуддаги кам ривожланган мамлакатлар талабларига алохида эътибор бериш. алохида Аъзо-давлатлар 25 та:Аъзо-давлатлар 25 та: АнгильяАнгилья Британ Британ Вирги Вирги ОроллариОроллари ГайанаГайана КолумбияКолумбия Сент-ЛюсияСент-Люсия Антигуа ва Антигуа ва БарбудаБарбуда БелизБелиз ДоминикаДоминика МексикаМексика Сент-Сент- Винсент ва Винсент ва ГренадинГренадин Буюк Буюк БританияБритания ВенесуэллаВенесуэлла ИталияИталия МонесерратМонесеррат Тринидад ва Тринидад ва ТобагоТобаго Багем Багем ороллариороллари ГерманияГермания Кайманова Кайманова ороллариороллари Тёрке ва Тёрке ва Кайкос Кайкос ороллариороллари ФранцияФранция БарбадосБарбадос ГренадаГренада КанадаКанада Сент-Китс ва Сент-Китс ва НевисНевис ЯмайкаЯмайка Тузилиши:Тузилиши: 1. Бошқарувчилар Кенгаши.1. Бошқарувчилар Кенгаши. 2. Директорлар Кенгаши.2. Директорлар Кенгаши. 3. Президент.3. Президент. Функциялари:Функциялари: - Худудий аъзоларни ривожланиш дастурларини - Худудий аъзоларни ривожланиш дастурларини мувофииқлаштиришда ёрдам бериш.мувофииқлаштиришда ёрдам бериш. - Ресурсларни оқилона ишлатишда ёрдам бериш.Ресурсларни оқилона ишлатишда ёрдам бериш. - Аъзо-далатлар ички худудий ва халқаро савдосини Аъзо-далатлар ички худудий ва халқаро савдосини кенгайтиришга ёрдам бериш.кенгайтиришга ёрдам бериш. - Қўшимча молиявий ресурсларни мобиллаштиришҚўшимча молиявий ресурсларни мобиллаштириш - Инвистицион дастурлар тайёрлашда ва танлашда анализ Инвистицион дастурлар тайёрлашда ва танлашда анализ ўтказиш билан керакли техник ёрдам кўрсатишўткази Шарқий Кариб малакатлари ташкилоти. (ОВКГ)Шарқий Кариб малакатлари ташкилоти. (ОВКГ) 1981 йилда кучга кирган.1981 йилда кучга кирган. Мақсадлари:Мақсадлари: - БМТ низоми ва КАРИКОМни ташкил қилиниши Келишувига БМТ низоми ва КАРИКОМни ташкил қилиниши Келишувига биноан аъзо-давлатлар ўртасидаги алоқаларни ривожлантиришбиноан аъзо-давлатлар ўртасидаги алоқаларни ривожлантириш - Аъзо – давлатларнинг мустақиллигини, худудий бутунлигини ва Аъзо – давлатларнинг мустақиллигини, худудий бутунлигини ва уларнинг суверенитетларини ҳимоя қилиш ва уларни бирлигини уларнинг суверенитетларини ҳимоя қилиш ва уларни бирлигини кучайтириш.кучайтириш. - Аъзо – давлатлар ташқи савдо сиёсатини максимал даражада Аъзо – давлатлар ташқи савдо сиёсатини максимал даражада келишилганлигига эришишга интилиш.келишилганл Аъзо-давлатлар 7 та:Аъзо-давлатлар 7 та: Антигуа ва БарбудаАнтигуа ва Барбуда ГренадаГренада ДоминикаДоминика МонсерратМонсеррат Сент-Винсент ва ГренадинСент-Винсент ва Гренадин Сент-Китс ва НевисСент-Китс ва Невис Сент-ЛюсияСент-Люсия Фаолияти: Фаолияти: Шарқий Кариб малакатлари ташкилотининг (ОВКГ) барча Шарқий Кариб малакатлари ташкилотининг (ОВКГ) барча фаолияти 5та асосий бўлимларга гурухлашган: 1) иқтисодий фаолияти 5та асосий бўлимларга гурухлашган: 1) иқтисодий ривожланиш ва савдо; 2) табиатдан оқилона фойдаланиш ва табий ривожланиш ва савдо; 2) табиатдан оқилона фойдаланиш ва табий ресурсларни ривожлантириш; 3) ижтимоий ривожланиш; 4) ресурсларни ривожлантириш; 3) ижтимоий ривожланиш; 4) авиация ташувчилари; 5) трансекториал ёрдамлашувчи хизматлар. авиация ташувчилари; 5) трансект Лотин Америкасининг энергетика бўйича ташкилоти (ЛАОЭ).Лотин Америкасининг энергетика бўйича ташкилоти (ЛАОЭ). 1974 1974 йилдан кучга кирди, 1973 йилдайилдан кучга кирди, 1973 йилда Лотин Америкасининг энергетика Лотин Америкасининг энергетика бўйича ташкилотига (ЛАОЭ) Лима бўйича ташкилотига (ЛАОЭ) Лима келишувига мослашган ҳолда асос келишувига мослашган ҳолда асос солинган.солинган. Ташкилот ҳамкорлик бўйича халқаро Ташкилот ҳамкорлик бўйича халқаро ташкилот сифатида энергетика ташкилот сифатида энергетика соҳасида мувофиқлаштирувчи ва соҳасида мувофиқлаштирувчи ва маслаҳат бериш билан шугилланади.маслаҳат бериш билан шугилланади. Мақсади:Мақсади: Худудий энерго ресурсларини маркетинги ва оқилона ишлатиш, Худудий энерго ресурсларини маркетинги ва оқилона ишлатиш, сақлаш, ҳимоя қилиш, шу соҳада интеграция.сақлаш, ҳимоя қилиш, шу соҳада интеграция. Принцплари:Принцплари: - Мамлакатлар худудлари кутганидек ва уларни қизиқишларига Мамлакатлар худудлари кутганидек ва уларни қизиқишларига жавоб берувчи худудий характердаги муҳимроқ бўлган жавоб берувчи худудий характердаги муҳимроқ бўлган муаммоларни ўрганиш.муаммоларни ўрганиш. - Умумиқтисодий вазиятдан келиб чиқган ҳолда энргия Умумиқтисодий вазиятдан келиб чиқган ҳолда энргия соҳасида ривожланишнинг алтернатив концепцияларини ва соҳасида ривожланишнинг алтернатив концепцияларини ва умумхудудий дастурларни ишлаб чиқишумумхудудий дастурларни ишлаб чиқиш .. - Интеграция ж Аъзо-давлатлар 25 та:Аъзо-давлатлар 25 та: БарбадосБарбадос ГайанаГайана КолумбияКолумбия ПанамаПанама Тринидад ва Тринидад ва ТобагоТобаго БоливияБоливия ГватемалаГватемала Коста-РикаКоста-Рика ПарагвайПарагвай УругвайУругвай БразилияБразилия ГондурасГондурас КубаКуба ПеруПеру ЧилиЧили ВенесуэлаВенесуэла ГренадаГренада МексикаМексика СалвадорСалвадор ЭквадорЭквадор ГаитиГаити Доминикан Доминикан РеспубликасРеспубликас ии НикарагуаНикарагуа СуринамСуринам ЯмайкаЯмайка Функциялари:Функциялари: - - Худудда умуман табий ресурсларни ҳимоя қилиш ва Худудда умуман табий ресурсларни ҳимоя қилиш ва ривожлантириш бўйича тадбирлар ўтказишга чақириш.ривожлантириш бўйича тадбирлар ўтказишга чақириш. - Аъзо-далатлар энерго-ресурсларини маркетинги ва қайта ишлаш, Аъзо-далатлар энерго-ресурсларини маркетинги ва қайта ишлаш, қазиб олиш, разведка бўича оқилона сиёсатига кўмаклашиш. қазиб олиш, разведка бўича оқилона сиёсатига кўмаклашиш. - Илмий, технологик ва хуқуқий маълумотларни тарқатиш ва Илмий, технологик ва хуқуқий маълумотларни тарқатиш ва алмашишда техник ҳакорликка кўмаклашиш.алмашишда техник ҳакорликка кўмаклашиш. - Худудда энерго-ресурсларни ишлатиш, сақлаш, ташиш ва қазиб Худудда энерго-ресурсларни ишлатиш, сақлаш, ташиш ва қазиб олишда атроф муҳитни ифлосл Анд пакти давлатлари ёки Анд гуруҳи.Анд пакти давлатлари ёки Анд гуруҳи. Картахен келишувига асосан 1969 йилда ташкил топган. Картахен келишувига асосан 1969 йилда ташкил топган. Унга 5 та давлат аъзо:Унга 5 та давлат аъзо: БоливияБоливия ВенесуэлаВенесуэла КолумбияКолумбия ПеруПеру ЭквадорЭквадор Анд гуруҳи Анд интеграцияси тизимининг бир бўлагини Анд гуруҳи Анд интеграцияси тизимининг бир бўлагини ташкил қилади. Аъзо-давлатлар томонидан ташкил топган ташкил қилади. Аъзо-давлатлар томонидан ташкил топган сиёсий институтлар бу тизимнинг иккинчи бўлаги сиёсий институтлар бу тизимнинг иккинчи бўлаги хисобланади.хисобланади. Анд гуруҳиининг мақсадлари:Анд гуруҳиининг мақсадлари: - аъзо-давлатларни ижтимоий-иқтисодий ва интеграцияси аъзо-давлатларни ижтимоий-иқтисодий ва интеграцияси ҳамкорлиг Анд гурухи фаолиятининг асосий йўналишлари:Анд гурухи фаолиятининг асосий йўналишлари: - аъзо-давлатларнинг умумий битта иқтисодий аъзо-давлатларнинг умумий битта иқтисодий сиёсат ишлаб чиқиш; аъзо-давлатлар иштирокида сиёсат ишлаб чиқиш; аъзо-давлатлар иштирокида бажарилаётган проектларни мувофиқлаштириш;бажарилаётган проектларни мувофиқлаштириш; - Анд гурухи доирасида хуқуқий нормаларни бир Анд гурухи доирасида хуқуқий нормаларни бир хилда қабул қилиниши ва ижросини текширувини хилда қабул қилиниши ва ижросини текширувини яратиш; яратиш; - Анд меҳнат институти ва хусусий тадбиркорлар Анд меҳнат институти ва хусусий тадбиркорлар Иттифоқи ёрдамчи органлари орқали Анд гурухи Иттифоқи ёрдамчи органлари орқали Анд гурухи органлари ва худудлари ўртасида янада яқин органлари ва худудлари ўртаси Жанубий умумий бозор (МЕРКОСУР).Жанубий умумий бозор (МЕРКОСУР). 1991 йилда Аргентина, Бразилия, 1991 йилда Аргентина, Бразилия, Парагвай ва Уругвай томонидан эркин Парагвай ва Уругвай томонидан эркин савдо худуди ва божхона иттифоқи савдо худуди ва божхона иттифоқи яратиш мақсадида қўл қўйилган ва 1995 яратиш мақсадида қўл қўйилган ва 1995 йилда Асуньсон келишувига асосан йилда Асуньсон келишувига асосан ташкил топган.ташкил топган. Америка маркази умумий бозори (ЦАОР). Америка маркази умумий бозори (ЦАОР). Ташкилотга 6 та давлат аъзо: ГватемалаТашкилотга 6 та давлат аъзо: Гватемала ГондурасГондурас Коста-Рика Коста-Рика НикарагуаНикарагуа ПанамаПанама СалвадорСалвадор 10-мавзу. Осиё ва Тинч океани минтақасининг худудий иқтисодий 10-мавзу. Осиё ва Тинч океани минтақасининг худудий иқтисодий ташкилотлариташкилотлари 1.Осиё - Тинч океани иқтисодий хамкорлик ташкилоти (АТЭС).1.Осиё - Тинч океани иқтисодий хамкорлик ташкилоти (АТЭС). 2.Жануби-Шарқий Осиё малакатлари ассоциацияси (АСЕАН). 2.Жануби-Шарқий Осиё малакатлари ассоциацияси (АСЕАН). 3.Жанубий Тинч океан форуми (ЮТФ). 3.Жанубий Тинч океан форуми (ЮТФ). 4.Жанубий Осиё минтақавий ҳамкорлик ассоциацияси (СААРК).4.Жанубий Осиё минтақавий ҳамкорлик ассоциацияси (СААРК). 5. Осиё ва Тинч океанининг иқтисодий ҳамкорлик ва ижтимоий 5. Осиё ва Тинч океанининг иқтисодий ҳамкорлик ва ижтимоий ривожланиш бўйича “Коломбо режаси”. ривожланиш бўйича “Коломбо режаси”. 6.Ишлаб чиқариш масалалалри бўйича Осиё ташкилоти Осиё - Тинч океани иқтисодий Осиё - Тинч океани иқтисодий хамкорлик ташкилоти (АТЭС)хамкорлик ташкилоти (АТЭС) Осиё - Тинч океани иқтисодий хамкорлик ташкилоти Осиё - Тинч океани иқтисодий хамкорлик ташкилоти (АТЭС) 1989 йилда Осиё - Тинч океани минтақаси (АТР) (АТЭС) 1989 йилда Осиё - Тинч океани минтақаси (АТР) мамлакатларини иқтисодий ўсиши ва ривожлантиришни мамлакатларини иқтисодий ўсиши ва ривожлантиришни қўллаб-қувватлаш мақсадида ташкил топди жумладан : қўллаб-қувватлаш мақсадида ташкил топди жумладан : хизматлар соҳасида, капитал ва технология соҳасида, савдо хизматлар соҳасида, капитал ва технология соҳасида, савдо тизимини ҳар томонлама мустаҳкамлаш соҳасида Осиё - тизимини ҳар томонлама мустаҳкамлаш соҳасида Осиё - Тинч океани минтақаси (АТР) да савдо ва инвестицияларни Тинч ок АТЭСга аъзо-давлатлар улишига жаҳон ЯИМнинг 60%, АТЭСга аъзо-давлатлар улишига жаҳон ЯИМнинг 60%, жаҳон савдосининг 40%, олтин-валюта запасининг 80% тўғри жаҳон савдосининг 40%, олтин-валюта запасининг 80% тўғри келади.келади. АТЭС фаолиятининг асосий йўналишлари:АТЭС фаолиятининг асосий йўналишлари: - аъзо-давлатлар ўртасида ривожланишни такомиллаштириш - аъзо-давлатлар ўртасида ривожланишни такомиллаштириш мақсадида ахборот алмашуви билан боғлиқ бўлган иқтисодий ва мақсадида ахборот алмашуви билан боғлиқ бўлган иқтисодий ва сиёсий учрашувларни ўтказиб бериш;сиёсий учрашувларни ўтказиб бериш; -- Товар ва хизматлар харакати шунингдек инвестиция харакати Товар ва хизматлар харакати шунингдек инвестиция харакати билан боғлиқ бўлган ҳар қандай чекловларни бартараф этиш;билан боғлиқ бўлган ҳар Жануби-Шарқий Осиё малакатлари ассоциацияси (АСЕАН).Жануби-Шарқий Осиё малакатлари ассоциацияси (АСЕАН). Ушбу ассоциацияУшбу ассоциация Жакартада жойлашган Жакартада жойлашган бўлиб, 1967 йилда бўлиб, 1967 йилда Бангкокда («Бангкокск Бангкокда («Бангкокск декларацияси» декларацияси» сифатида машҳур) сифатида машҳур) ташкил топди ва унга ташкил топди ва унга қуйдаги давлатлар қуйдаги давлатлар аъзо бўлди: аъзо бўлди: БрунейБруней МалайзияМалайзия ВьетнамВьетнам МьянмаМьянма ИндонезияИндонезия СингапурСингапур КамбоджаКамбоджа ТаиландТаиланд ЛаосЛаос ФилиппинФилиппин ыы Мақсади ва фаолият йўналишлари:Мақсади ва фаолият йўналишлари: -- аъзо-давлатлар ўртасида фан-техника, аъзо-давлатлар ўртасида фан-техника, ижтимоий ва маданий, иқтисодий ижтимоий ва маданий, иқтисодий соҳаларда ҳамкорлик қилиш;соҳаларда ҳамкорлик қилиш; -- Молия, қишлоқ хўжалиги, траспорт, Молия, қишлоқ хўжалиги, траспорт, туризм, атроф-муҳитни ҳимояси ва туризм, атроф-муҳитни ҳимояси ва телекомуникация соҳаларида ҳамкорлик телекомуникация соҳаларида ҳамкорлик қилиш;қилиш; -- Жаҳоннинг минтақавий ва халқаро Жаҳоннинг минтақавий ва халқаро ташкилотлари билан ҳамкорликни олиб ташкилотлари билан ҳамкорликни олиб бориш.бориш. Тузилиши:Тузилиши:  АСЕАНнинг энг олий органи - ҳукумат ва давлат бошқарувчилари АСЕАНнинг энг олий органи - ҳукумат ва давлат бошқарувчилари учрашуви (уч йилда бир мартта ўтказилади, норасмий учрашувлар учрашуви (уч йилда бир мартта ўтказилади, норасмий учрашувлар хар йили).хар йили).  АСЕАН давлатлари ташқи ишлар вазирлари учрашуви, асосий АСЕАН давлатлари ташқи ишлар вазирлари учрашуви, асосий сиёсий йўналишлар ишлаб чиқилади ва бир йилда бир мартта сиёсий йўналишлар ишлаб чиқилади ва бир йилда бир мартта ўтказилади (ўтказиладиган мамлакат алфавит бўйича танланади).ўтказилади (ўтказиладиган мамлакат алфавит бўйича танланади).  Иқтисодиёт вазирлари учрашуви, иқтисодий ҳамкорикнинг асосий Иқтисодиёт вазирлари учрашуви, иқтисодий ҳамкорикнинг асосий йўналишлари аниқланади (бир йилда бир АСЕАН доимий қўмиталари. АСЕАН доимий қўмиталари. Юқори лавозимдаги шахслар учрашуви.Юқори лавозимдаги шахслар учрашуви. Иқтисодий масалалар бўйича юқори лавозимдаги шахслар Иқтисодий масалалар бўйича юқори лавозимдаги шахслар учрашуви.учрашуви. Бошқа соҳалар (экология масалалари бўйича, наркотик Бошқа соҳалар (экология масалалари бўйича, наркотик модаллар бўйича, ижтимоий ривожланиш қўмитаси, илм модаллар бўйича, ижтимоий ривожланиш қўмитаси, илм ва технология қўмитаси, давлат ҳарбий хизмати ва технология қўмитаси, давлат ҳарбий хизмати масалалари бўйича АСЕАН конференияси, маданият ва масалалари бўйича АСЕАН конференияси, маданият ва ахборот бўйича қўмита) бўйича юқори лавозимдаги ахборот бўйича қўмита) бўйича юқори лавозимдаги шахслар учрашуви.шахслар учрашуви. Маслахатчи қўшма қўмита, Жанубий Тинч океани форуми (ЮТФ)Жанубий Тинч океани форуми (ЮТФ) Ушбу форум 1971 йилда Ушбу форум 1971 йилда ташкил этилди. Форумга ташкил этилди. Форумга жаҳоннинг жаҳоннинг 2020 та мамлакати та мамлакати аъзо бўлиб кирган.аъзо бўлиб кирган. Форумнинг мақсади:Форумнинг мақсади: -минтақадаги глобал -минтақадаги глобал муммолар билан боғлиқ муммолар билан боғлиқ бўлган иқтисодий, атроф-бўлган иқтисодий, атроф- муҳит , хафсизлик муҳит , хафсизлик масалаларини ҳал этиш ва масалаларини ҳал этиш ва х.к.х.к. Ушбу форум жаҳоннинг Ушбу форум жаҳоннинг бошқа минтақавий ва халқаро бошқа минтақавий ва халқаро ташкилотлари (ПРООН, ЕҲ) ташкилотлари (ПРООН, ЕҲ) билан ҳамкорлик олиб билан ҳамкорлик олиб боради. БМТнинг Бош боради. БМТнинг Бош Ассамблеяси йиғилишларида Ассамблеяси йиғилишларида ҳам Форум Форумнинг асосий фаолият йўналишари:Форумнинг асосий фаолият йўналишари: -аъзо-давлатларнинг хукумат ташкилотлари билан мувофиқлаштирувчи фаолият -аъзо-давлатларнинг хукумат ташкилотлари билан мувофиқлаштирувчи фаолият юритиш.юритиш. - БМТнинг атроф-муҳит дастурида (ЮНЕП), Жанубий Тинч океанининг атроф-- БМТнинг атроф-муҳит дастурида (ЮНЕП), Жанубий Тинч океанининг атроф- муҳитни ҳимоя қилиш (ЭСКАТО) Дастурида иштирок этиш.муҳитни ҳимоя қилиш (ЭСКАТО) Дастурида иштирок этиш. -Жанубий Тинч океани минтақаси мамлакатлари билан савдо ва иқтисодий -Жанубий Тинч океани минтақаси мамлакатлари билан савдо ва иқтисодий алоқаларни олиб бориш ва бошқалар.алоқаларни олиб бориш ва бошқалар. Форум доирасида қуйидаги ташкилотлар ташкил этилган:Форум доирасида қуйидаги ташкилотлар ташкил этилган: - “Балиқ Жанубий Осиё минтақавий ҳамкорлик ассоциацияси (СААРК)Жанубий Осиё минтақавий ҳамкорлик ассоциацияси (СААРК) Ушбу ассоциацияси 1985 йилда Ушбу ассоциацияси 1985 йилда ташки топди. Ассоциацияга Жанубий ташки топди. Ассоциацияга Жанубий Осиёнинг 7 та давлатиОсиёнинг 7 та давлати аъзо бўлиб кирган. аъзо бўлиб кирган. СААРКнинг мақсади:СААРКнинг мақсади: Аъзо давлатлар ўртасида иқтисодий, Аъзо давлатлар ўртасида иқтисодий, фан ва техника, ижтимоий ва маданий фан ва техника, ижтимоий ва маданий соҳаларни ривожлантиришга соҳаларни ривожлантиришга қаратилган. Бундан ташқари қаратилган. Бундан ташқари СААРКнинг мақсади минтақада СААРКнинг мақсади минтақада иқтисодий ўсишни кўтариш ва иқтисодий ўсишни кўтариш ва кучайтириш, аҳолини маданий кучайтириш, аҳолини маданий турмуш тарзини яхшилашдан ҳам т СААРКнинг асосий фаолият йўналишлари: СААРКнинг асосий фаолият йўналишлари: -- Мувофиқлаштиручи дастур бўйича ҳамкорлик қилиш ва уни Мувофиқлаштиручи дастур бўйича ҳамкорлик қилиш ва уни молиялаштириш.молиялаштириш. -- Тармоқлараро устиворликни аниқлаш ва ресурслардан самарали Тармоқлараро устиворликни аниқлаш ва ресурслардан самарали фойдаланиш.фойдаланиш. -- Иқтисодий савдо ва техник соҳалар бўйича Дастур ва Иқтисодий савдо ва техник соҳалар бўйича Дастур ва лойиҳаларни ишлаб чиқариш. лойиҳаларни ишлаб чиқариш. Ушбу Дастур ва лойиҳалар бўйича СААРК ҳозирги кунда 12 та Ушбу Дастур ва лойиҳалар бўйича СААРК ҳозирги кунда 12 та соҳа бўйича (қ/ҳ, коммуникация, атроф-мухит, қишлоқ районларини соҳа бўйича (қ/ҳ, коммуникация, атроф-мухит, қишлоқ районларини ривожлантириш, фан-техника, туризм, т Осиё ва Тинч океанининг иқтисодий ҳамкорлик ва ижтимоий Осиё ва Тинч океанининг иқтисодий ҳамкорлик ва ижтимоий ривожлантириш бўйича “Коломбо плани”ривожлантириш бўйича “Коломбо плани” 1950 йилда Миллатлар ҳамдўстлиги аъзолари 1950 йилда Миллатлар ҳамдўстлиги аъзолари ташқи ишлар вазирлари учрашувида қабул ташқи ишлар вазирлари учрашувида қабул қилинди ва 1951 йилдан Жанубий ва Жануби-қилинди ва 1951 йилдан Жанубий ва Жануби- Шарқий Осиё халқлари ижтимоий ва иқтисодий Шарқий Осиё халқлари ижтимоий ва иқтисодий ривожланиш бўйича ўзаро қўшма ташаббуси ривожланиш бўйича ўзаро қўшма ташаббуси сифатида амалга оширила бошлади. Ушбу планга сифатида амалга оширила бошлади. Ушбу планга жаҳоннинг 24 та давлати аъзо бўлиб кирган.жаҳоннинг 24 та давлати аъзо бўлиб кирган. Коломбо плани”нинг мақсади:К ““ Коломбо плани”нинг асосий фаолият йўналишлари:Коломбо плани”нинг асосий фаолият йўналишлари: -- Аъзо – давлатлар ўртасида икки томонлама техник Аъзо – давлатлар ўртасида икки томонлама техник ёрдамларни амалга ошириш. Ушбу ёрдамлар асосан ёрдамларни амалга ошириш. Ушбу ёрдамлар асосан миллий ривожланишни техник лойихаларни миллий ривожланишни техник лойихаларни молиялаштириш шаклида, озиқ-овқат ва хом-ашё молиялаштириш шаклида, озиқ-овқат ва хом-ашё материалларини етказиб бериш шаклида, маслахатлар материалларини етказиб бериш шаклида, маслахатлар бериш ва таълим соҳаси билан боғлиқ дастурларни амалга бериш ва таълим соҳаси билан боғлиқ дастурларни амалга ошириш ва бошқа шакилларда амалга оширилмоқда.ошириш ва бошқа шакилларда амалга оширилмоқда. -- Иқтисодий ва ижтимоий ривожланган тур Тузилиши: Тузилиши: 1. Маслаҳатчи қўмита.1. Маслаҳатчи қўмита. 2. “Колмбо режаси” Кенгаши.2. “Колмбо режаси” Кенгаши. 3. “Колмбо режаси” бюроси. 3. “Колмбо режаси” бюроси. Ишлаб чиқариш масалалари бўйича Осиё ташкилоти Ишлаб чиқариш масалалари бўйича Осиё ташкилоти (ОАП)(ОАП) АОПнинг асосий фаолият йўналишлари:АОПнинг асосий фаолият йўналишлари: - саноат ва қ / хўжалигида меҳнат унумдорлигини кўтариш.- саноат ва қ / хўжалигида меҳнат унумдорлигини кўтариш. -- Хизмат кўрсатиш соҳаларини кенгайтириш.Хизмат кўрсатиш соҳаларини кенгайтириш. -- Лойиха-дастурларни амалга оширишда ҳамкорлик қилиш. Лойиха-дастурларни амалга оширишда ҳамкорлик қилиш. АОП нинг саноат ва хизмат кўрсатиш Дастурлари ўз ичига АОП нинг саноат ва хизмат кўрсатиш Дастурлари ўз ичига қуйдагиларни (самарадорлик, ижтимоий – иқтисодий қуйдагиларни (самарадорлик, ижтимоий – иқтисодий ривожлантириш, кичик ва ўрта тадбиркорлик корхонада меҳнат ривожлантириш, кичик ва ўрта тадбиркорлик корхонада меҳ Осиё тараққиёт банки (АзБР)Осиё тараққиёт банки (АзБР) 1963 йилда Манилада биринчи мартта ўтказилган 1963 йилда Манилада биринчи мартта ўтказилган Осиё иқтисодий ҳамкорлик бўйича вазирлар Осиё иқтисодий ҳамкорлик бўйича вазирлар конференцияси тавсияси билан ташкил қилинди. конференцияси тавсияси билан ташкил қилинди. Банкни ташкил этиш бўйича келишув 1965 йилда Банкни ташкил этиш бўйича келишув 1965 йилда имзоланди ва 1966 йилдан бошлаб банк уз имзоланди ва 1966 йилдан бошлаб банк уз операцияларини амалга ошира бошлади. операцияларини амалга ошира бошлади. Банкнинг бешта стратегик вазифалари: Банкнинг бешта стратегик вазифалари: Узоқ шарқ ва Осиё ҳудудида ҳамкорлик ва Узоқ шарқ ва Осиё ҳудудида ҳамкорлик ва иқтисодий ўсишга кўмаклашиш.иқтисодий ўсишга кўмаклашиш. Камбағаллик даражасини пас Тузилиши: Тузилиши: Бошқарувчилар кенгаши.Бошқарувчилар кенгаши. Директорлар кенгаши.Директорлар кенгаши. ПрезидентПрезидент ОТБнинг Тошкент анжумани: ривожланиш йўлидаги ОТБнинг Тошкент анжумани: ривожланиш йўлидаги ҳамкорликҳамкорлик ““ Ўзбекистон” халқаро анжуманлар саройида 3 май куни Осиё Ўзбекистон” халқаро анжуманлар саройида 3 май куни Осиё тараққиёт банки Бошқарувчилар кенгаши 43-йиллик мажлисининг очилиш тараққиёт банки Бошқарувчилар кенгаши 43-йиллик мажлисининг очилиш маросими бўлиб ўтди. Мажлисда Ўзбекистон Республикаси Президенти маросими бўлиб ўтди. Мажлисда Ўзбекистон Республикаси Президенти Ислом Каримов нутқ сўзлади. Ислом Каримов нутқ сўзлади. Давлатимиз раҳбари мамлакатимизнинг Осиё тараққиёт банки билан Давлатимиз раҳбари мамлакатимизнинг Осиё тараққиёт банки билан кенгайиб бораётган ҳамкорлик алоқаларини юксак қадрлаймиз, сўнгги кенгайиб бораётган ҳамкорлик алоқаларини юксак қадрлаймиз, сўн 1966 йилда ташкил этилган Осиё тараққиёт банки бугунги кунда 1966 йилда ташкил этилган Осиё тараққиёт банки бугунги кунда катта молиявий ва техник имкониятларга эга. 67 давлат, жумладан, катта молиявий ва техник имкониятларга эга. 67 давлат, жумладан, Осиё-Тинч океани минтақасининг 48, Европанинг саноати Осиё-Тинч океани минтақасининг 48, Европанинг саноати ривожланган қатор мамлакатлари, шунингдек, Канада ва АҚШ мазкур ривожланган қатор мамлакатлари, шунингдек, Канада ва АҚШ мазкур банкнинг аъзолари ҳисобланади. Банк ривожланиш ва минтақавий банкнинг аъзолари ҳисобланади. Банк ривожланиш ва минтақавий ҳамкорликка оид лойиҳаларни молиялаштириш ҳамда ушбу соҳаларда ҳамкорликка оид лойиҳаларни молиялаштириш ҳамда ушбу соҳаларда техник кўмак бериш билан бирга аҳолининг миллий салоҳияти ва тех Шу боис ушбу нуфузли халқаро молия ташкилотининг бундай Шу боис ушбу нуфузли халқаро молия ташкилотининг бундай муҳим форумини айнан Тошкентда ўтказишга қарор қилинди. муҳим форумини айнан Тошкентда ўтказишга қарор қилинди. Мамлакатимизнинг Президент Ислом Каримов раҳнамолигида ишлаб Мамлакатимизнинг Президент Ислом Каримов раҳнамолигида ишлаб чиқилган Инқирозга қарши чоралар дастурини амалга ошириш чиқилган Инқирозга қарши чоралар дастурини амалга ошириш борасидаги тажрибаси жаҳонда кенг ўрганилмоқда. борасидаги тажрибаси жаҳонда кенг ўрганилмоқда. 2009 йилда ялпи ички маҳсулот ўсиши 8,1 фоизни ташкил этгани 2009 йилда ялпи ички маҳсулот ўсиши 8,1 фоизни ташкил этгани Ўзбекистонда ўз вақтида қабул қилинган инқирозга қарши комплекс Ўзбекистонда ўз вақтида қабул қилинган инқирозга қарши ком ОТБ мамлакатимиз билан кредит ОТБ мамлакатимиз билан кредит ҳҳ амкорлиги бўйича амкорлиги бўйича халхал ққ аро молия институтлари орасида биринчи ўринда туради. аро молия институтлари орасида биринчи ўринда туради. Ушбу Ушбу ҳҳ амкорлик кўплаб йўналишларда амалга оширилмоамкорлик кўплаб йўналишларда амалга оширилмо ққ да. да. Жумладан, транспорт инфратузилмасини такомиллаштириш, Жумладан, транспорт инфратузилмасини такомиллаштириш, ээ нергетика, нергетика, ққ ишлоишло қ қ хўжалиги, кичик бизнес ва хусусий хўжалиги, кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик, сув ресурсларини боштадбиркорлик, сув ресурсларини бош ққ ариш, соариш, со ғғ лили ққ ни сани са ққ лаш, лаш, таълим ва боштаълим ва бош ққ а соа со ҳҳ аларда стратегик ааларда стратегик а ҳҳ амиятга амиятга ээ га га ққ ўшма ўшма лойилойи ҳҳ Ислом анжумани ташкилоти (ОИК).Ислом анжумани ташкилоти (ОИК). 1969 йилда мусулмон давлатлари бирдамлигига 1969 йилда мусулмон давлатлари бирдамлигига кўмаклашиш мақсадида ташкил этилган. Унинг кўмаклашиш мақсадида ташкил этилган. Унинг таркибида 55 та мамлакат аъзо. таркибида 55 та мамлакат аъзо. Анжуман доирасида доимий қўмиталар ташкил қилинган Анжуман доирасида доимий қўмиталар ташкил қилинган ва давлатларнинг бошқарувчилари томонидан ва давлатларнинг бошқарувчилари томонидан бошқарилади. бошқарилади. Уч йилда бир мартта ўтказиладиган давлат ва хукумат Уч йилда бир мартта ўтказиладиган давлат ва хукумат бошқарувчилари конференцияси асосий рол ўйнади, бошқарувчилари конференцияси асосий рол ўйнади, ҳар йили вазирлар ва ташқи ишлар вазирлари ҳар йили вазирлар ва ташқи ишлар вазирлари кон Араб минтақавий бирлиги кенгаши (CАЭЕ)Араб минтақавий бирлиги кенгаши (CАЭЕ) УУ шбу кенгаш 1964 йилда ташбу кенгаш 1964 йилда та шш кил топди. Кенгашга араб кил топди. Кенгашга араб давлатларининг 12 таси Миср, Иродавлатларининг 12 таси Миср, Иро ққ , Яман, , Яман, ҚҚ увайт, увайт, Ливия, Мавритания, БАА, Фаластин, Сурия, Сомали, Ливия, Мавритания, БАА, Фаластин, Сурия, Сомали, Судан, Иордания аъзо бўлиб кирган. Кенгашга аъзо Судан, Иордания аъзо бўлиб кирган. Кенгашга аъзо давлатларнинг 7 таси Миср, Иро, Иордания, Яман, давлатларнинг 7 таси Миср, Иро, Иордания, Яман, Ливия, Мавритания ва Сурия булаЛивия, Мавритания ва Сурия була рр араб давлатининг араб давлатининг умумий бозори сифатида аъзо бўлиб кирган.умумий бозори сифатида аъзо бўлиб кирган. МаМа ққ сади: сади: - минтақада умумий боз Кенгашнинг асосий фаолият йўналишлари:Кенгашнинг асосий фаолият йўналишлари: - транзит юк ташишда экспорт импорт операцияларини - транзит юк ташишда экспорт импорт операцияларини доимийлигини таъминлаш; - жаҳон мамлакатлари билан доимийлигини таъминлаш; - жаҳон мамлакатлари билан савдо ва тўлов шартомалари бўйича келишувларни олиб савдо ва тўлов шартомалари бўйича келишувларни олиб боориш;боориш; - аъзо давлатларнинг аъзо давлатларда инфратузилмани, - аъзо давлатларнинг аъзо давлатларда инфратузилмани, савдо қишлоқ хўжалиги ва саноатни, интеграцион савдо қишлоқ хўжалиги ва саноатни, интеграцион жараёнларни ривожлантириш ва координацион бошқариш; жараёнларни ривожлантириш ва координацион бошқариш; - аъзо давлатларда иқтисодий соҳани координацион - аъзо давлатларда иқтисодий соҳани координац Кенгаш доирасида тадбиркорлик фаолиятни Кенгаш доирасида тадбиркорлик фаолиятни мувофиқлаштиришни бошқариш уюшмалари ташкил этилган бўлиб мувофиқлаштиришни бошқариш уюшмалари ташкил этилган бўлиб улар қуйдаглардан иборат: улар қуйдаглардан иборат: 1. Араб давлатларининг тўқимачилик саноат Уюшмаси (Сурия). 1. Араб давлатларининг тўқимачилик саноат Уюшмаси (Сурия). 2. Араб давлатларининг цемент ва қурилиш материалларини ишлаб 2. Араб давлатларининг цемент ва қурилиш материалларини ишлаб чиқариш бўйича уюшмаси (Сурия).чиқариш бўйича уюшмаси (Сурия). 3. Араб давлатларининг шакар ишлаб чиқариш бўйича Федерацияси 3. Араб давлатларининг шакар ишлаб чиқариш бўйича Федерацияси (Судан).(Судан). 4. Араб давлатларининг кимёвий минерал ўғитлари ишлаб чиқариш 4. Араб давлатларининг кимёвий минерал ўғитл Араб иқтисодий ва ижтимоий тараққиёт фонди Араб иқтисодий ва ижтимоий тараққиёт фонди (АФЭСР)(АФЭСР) Ушбу фонд ҳамкорлик шартномасига мувофиқ 1968- Ушбу фонд ҳамкорлик шартномасига мувофиқ 1968- йилда ташкил топиб, 1971 – йилда кучга кирди. йилда ташкил топиб, 1971 – йилда кучга кирди. 1974-йилдан бошлаб эса фонд молиявий лойиҳалари 1974-йилдан бошлаб эса фонд молиявий лойиҳалари бўйича операцияларни амалга ошира бошлаган. Ҳозирги бўйича операцияларни амалга ошира бошлаган. Ҳозирги кунда фонднинг аъоси бўлиб 21 та давлати ҳисобланади. кунда фонднинг аъоси бўлиб 21 та давлати ҳисобланади. Фонднинг мақсади ва асосий фаолият йўналишлари: Фонднинг мақсади ва асосий фаолият йўналишлари: - иқтисодий лойиҳаларни молиялаштириш, аъзо - иқтисодий лойиҳаларни молиялаштириш, аъзо давлатларнинг ҳусусий Араб валюта фонди (АВФ)Араб валюта фонди (АВФ) Ушбу фонд 1976-йилда Араб давлатлари Ушбу фонд 1976-йилда Араб давлатлари Лигасига аъзо давлатларнинг ташаббуси ва Лигасига аъзо давлатларнинг ташаббуси ва ўзаро келишувига мувофиқ 1977-йилда ўзаро келишувига мувофиқ 1977-йилда ташкил топди. ташкил топди. Тузилиши: Тузилиши:  Бошқарувчилар Кенгаши.Бошқарувчилар Кенгаши.  Директорлар-ўринбосарлар Кенгаши.Директорлар-ўринбосарлар Кенгаши.  Бош директор, доимий қўмиталар, Бош директор, доимий қўмиталар, департаментлар. департаментлар. Мақсади:Мақсади: - аъзо давлатларга кредит бериш; - аъзо давлатларга кредит бериш; - аъзо давлатлар тўлов балансини тенглаштириш;- аъзо давлатлар тўлов балансини тенглаштириш; - араб мамлакатларида валюта курслари ва унинг - араб мамлакатларида валюта курслари ва унинг конвертациясининг барқарорлаштириб туриш;конвертациясининг барқарорлаштириб туриш; - аъзо давлатларни иқтисодий ривожланиши ва - аъзо давлатларни иқтисодий ривожланиши ва иқтисодий ривиожланиши ва иқтисодий интеграцияни иқтисодий ривиожланиши ва иқтисодий интеграцияни тезлаштириш;тезлаштириш; - - араб мамлакатларида молиявий бозорни араб мамлакатларида молиявий бозорни ривожлантиришривожлантириш ;; - халқаро валюта муаммоларини ва шунингдек - халқаро валюта муаммоларини ва шунингдек халқаро валюта ва иқтисодий масалаларни ҳа Асосий фаолият йўналишлари:Асосий фаолият йўналишлари:  - иқтисодий ислоҳатарга оид дастурларини қўллаб - қувватлаш учун - иқтисодий ислоҳатарга оид дастурларини қўллаб - қувватлаш учун кредитлар бериш;кредитлар бериш;  - тўлов балансидаги молиявий камомадларни, ички ва ташқи - тўлов балансидаги молиявий камомадларни, ички ва ташқи иқтисодий муаммоларни, шунингдек иқтисодий қайта қуришларни иқтисодий муаммоларни, шунингдек иқтисодий қайта қуришларни ташкил этиш учун аъзо давлатларга имтиёзли заёмларни таклиф ташкил этиш учун аъзо давлатларга имтиёзли заёмларни таклиф этиш;этиш;  - инвестицион фаолиятни амалга ошириш;- инвестицион фаолиятни амалга ошириш;  - араб молиявий бозорларини ривожлантириш ва улар ўртасидаги - араб молиявий бозорларини ривожлантириш ва улар ўртасидаги алоқаларни Форс кўрфази давлатларининг ҳамкорлик кенгаши Форс кўрфази давлатларининг ҳамкорлик кенгаши (ССАГПЗ)(ССАГПЗ) Ўзаро ҳаракатлар режаси ва Низом имзолангандан сўнг Ўзаро ҳаракатлар режаси ва Низом имзолангандан сўнг Кенгаш 1981 йилда Ўзаро ташкил топди. Низомда Кенгаш 1981 йилда Ўзаро ташкил топди. Низомда Кенгашнинг ҳудуддаги асосий ҳаракатлар фаолияти Кенгашнинг ҳудуддаги асосий ҳаракатлар фаолияти аниқланган, ўзаро ҳаракатлар режасида ҳамкорликни аниқланган, ўзаро ҳаракатлар режасида ҳамкорликни мақсад ва принцплари белгиланган. Ушбу кенгаш аъзо мақсад ва принцплари белгиланган. Ушбу кенгаш аъзо давлатлари Бахрайн, Қатар, Қувайт, БАА, Уммон, Саудия давлатлари Бахрайн, Қатар, Қувайт, БАА, Уммон, Саудия Арабистони ўзаро ҳамкорликда интеграцияни Арабистони ўзаро ҳамкорликда интеграцияни ривож Мақсади: Мақсади:  Бирликка эришиш мақсадида барча соҳаларда аъзо Бирликка эришиш мақсадида барча соҳаларда аъзо давлатлар ўртасидаги ўзаро алоқаларини ва интеграцияни давлатлар ўртасидаги ўзаро алоқаларини ва интеграцияни мувофиқлаштиришни амалга ошириш;мувофиқлаштиришни амалга ошириш;  Турли соҳаларда аъзо давлатлар халқлари аро ўзаро Турли соҳаларда аъзо давлатлар халқлари аро ўзаро ҳамкорлик ва алоқаларни, мустаҳкамлаш ва чуқурлаштириш;ҳамкорлик ва алоқаларни, мустаҳкамлаш ва чуқурлаштириш;  Турли соҳаларда (молия, иқтисодиёт, савдо, таълим ва Турли соҳаларда (молия, иқтисодиёт, савдо, таълим ва маданият, ҳуқуқ, бошқарув, ахборот) ўхшаш тизимларни маданият, ҳуқуқ, бошқарув, ахборот) ўхшаш тизимларни яратиш;яратиш;  Чорвачилик, сув таьминоти, кон саноати, қишлоқ хўжалиги, Чорвачилик Африка бирлик ташкилотлари (ОАЕ)Африка бирлик ташкилотлари (ОАЕ) 1900 йил Манчестердаги (Буюк Британия) биринчи 1900 йил Манчестердаги (Буюк Британия) биринчи панаафрика учрашувидан бери қилинган кўп харакатлардан кейин, панаафрика учрашувидан бери қилинган кўп харакатлардан кейин, 1963 йилда Аддис-Абебеда Африка бирлик ташкилоти Низоми 1963 йилда Аддис-Абебеда Африка бирлик ташкилоти Низоми давлат ва ҳукумат бошқарувчилари Конференциясида имзоланиб давлат ва ҳукумат бошқарувчилари Конференциясида имзоланиб ташкил этилди. ташкил этилди. Мақсадлари: Мақсадлари: Африка мамлакатлари бирлиги ва ҳамфикрлилигига кўмаклашиш;Африка мамлакатлари бирлиги ва ҳамфикрлилигига кўмаклашиш; Африка халқлари ҳаёт даражасини кўтариш бўйича харакатларни Африка халқлари ҳаёт даражасини кўтариш бўйича харакатла ПринципПринцип лари:лари:  Барча аъзоБарча аъзо давлатлар суверен тенглиги.давлатлар суверен тенглиги.  Бошқа давлатлар ички ишларига аралашмаслик. Бошқа давлатлар ички ишларига аралашмаслик.  Ҳар бир далатнинг суверенитетлиги, ҳудуий бутунлиги ва дахлсиз Ҳар бир далатнинг суверенитетлиги, ҳудуий бутунлиги ва дахлсиз мустақиллигини ҳурмат қилиш.мустақиллигини ҳурмат қилиш.  Третей суди ҳукми ва битимлари, воситачилик, музокаралар орқали барча Третей суди ҳукми ва битимлари, воситачилик, музокаралар орқали барча баҳсларни тинчлик йўли билан ҳал қилиш.баҳсларни тинчлик йўли билан ҳал қилиш.  Ҳар қандай бошқа қўшни давлат томонидан, бузғунчилик фаолиятини ва Ҳар қандай бошқа қўшни давлат томонидан, бузғунчилик фаолиятини ва сиёсий котилликни қатъий равишда ҳукм қилиш.сиёсий котилликни қа Марказий Африка иқтисодий ва божхона иттифоқи Марказий Африка иқтисодий ва божхона иттифоқи (ЮДЕАК)(ЮДЕАК) Марказий Африка иқтисодий ва божхона иттифоқи, Марказий Африка иқтисодий ва божхона иттифоқи, Экваториал божхона иттифоқи давомчиси сифатида, 1964 Экваториал божхона иттифоқи давомчиси сифатида, 1964 йилда Бразилия келишувига асосан, 1966 йилда ташкил йилда Бразилия келишувига асосан, 1966 йилда ташкил қилинган. Аъзо мамлакатлар умумий ҳудуди 3 млн. кв.км, қилинган. Аъзо мамлакатлар умумий ҳудуди 3 млн. кв.км, аҳолиси эса 25 млн кишини ташкил этади.аҳолиси эса 25 млн кишини ташкил этади. Мақсадлари:Мақсадлари:  аъзо давлатлар иттифоқининг субҳудудий бирдамлиги ва аъзо давлатлар иттифоқининг субҳудудий бирдамлиги ва мустақиллигини мустаҳкамлаш;мустақиллигини мустаҳкамлаш;  Марказий А Аъзо давлатлари: Аъзо давлатлари:  1. 1. ГабонГабон  2. 2. КамерунКамерун  3. Конго3. Конго  4. Марказий африка Республикаси4. Марказий африка Республикаси  5. Чад5. Чад  6. Эква ториаль Гвинея.6. Эква ториаль Гвинея. Тузилиши:Тузилиши:  1. Давлат бошқарувчилари Кенгаши.1. Давлат бошқарувчилари Кенгаши.  2. Бошқарувчи қўмита. 2. Бошқарувчи қўмита.  3. Бош котибият. 3. Бош котибият. Африка мамлакатлари молиявий ташкилотлари (БДЕАС, БОАД, Африка мамлакатлари молиявий ташкилотлари (БДЕАС, БОАД, ВАБР, АфБР, АФР)ВАБР, АфБР, АФР) Африка Тараққиёт БанкиАфрика Тараққиёт Банки АфТБ 1964 йилда Африка мамлакатларига ривожланиш АфТБ 1964 йилда Африка мамлакатларига ривожланиш дастурларини амалга ошириш учун кредитлар бериш мақсадида ташкил дастурларини амалга ошириш учун кредитлар бериш мақсадида ташкил этилган. Банкга 77 та давлатлар аъзо бўлиб улардан 53 таси Африка этилган. Банкга 77 та давлатлар аъзо бўлиб улардан 53 таси Африка мамлакатлари 24 таси бошқа мамлакатлардир. мамлакатлари 24 таси бошқа мамлакатлардир. Банк фаолияти йўналишлариБанк фаолияти йўналишлари ::  Ривожланиш дастурларини олиб бориш ва имзолашда қатнашишРивожланиш дастурларини олиб бориш ва имзолашда қатн Банкнинг кредитлаш дастурлариБанкнинг кредитлаш дастурлари ::  1997йилда Банк Конго, Ангола ва Либерияга 579млн бирликдаги 1997йилда Банк Конго, Ангола ва Либерияга 579млн бирликдаги суммани берганди. 90- йилларда банк Африка мамлакатларида суммани берганди. 90- йилларда банк Африка мамлакатларида ққ ишло хўжалигини раишло хўжалигини ра ғғ батлантириш мабатлантириш ма ққ садида садида ққ уйидагича уйидагича кредитларни берганди.кредитларни берганди.  ЖазоирЖазоир -136млн доллар кичик ва ўрта биснессни ривожлантириш -136млн доллар кичик ва ўрта биснессни ривожлантириш учунучун  Бурунди-55 млн долл. ИБурунди-55 млн долл. И ққ тисодиётни ўстиш учунтисодиётни ўстиш учун  Замбия-23 млн. Долл. ТаЗамбия-23 млн. Долл. Та ъъ лим ва сув хўжалигини ривожигалим ва сув хўжалигини ривожига  МарокМа Кредитлаш шартлари ва кредитланадиган Кредитлаш шартлари ва кредитланадиган мамлакатлармамлакатлар :: Бу банк тўловга ликвидлилиги юБу банк тўловга ликвидлилиги ю ққ ори бўлган ори бўлган мамлакатларга кредит беради. мамлакатларга кредит беради. ҲҲ озирда юозирда ю ққ ори ори рискли Либериа ва Конго ДР каби давлатлар рискли Либериа ва Конго ДР каби давлатлар кредитга мукредитга му ҳҳ тож тож ҳҳ исобланади. 53 Африка исобланади. 53 Африка давлатларидан фадавлатларидан фа ққ ат 14 таси банкнинг кредитлаш ат 14 таси банкнинг кредитлаш дастурига тушган. дастурига тушган. ҚҚ олган 39 мамлакатни Африка олган 39 мамлакатни Африка таратара ққққ иёт фонди кредитлайди.1997 йилда Тунис иёт фонди кредитлайди.1997 йилда Тунис Маракко ва ЖМаракко ва Ж АА АР га етти турдаги кредитлар АР га етти турдаги к Ғарбий Африка давлатлари иқтисодий ҳамжамияти ва Ғарбий Африка давлатлари иқтисодий ҳамжамияти ва иттифоқи (ЭКОВАС, УЭМОА)иттифоқи (ЭКОВАС, УЭМОА) Ғарбий Африка давлатлари иқтисодий ҳамжамияти Ғарбий Африка давлатлари иқтисодий ҳамжамияти (ЭКОВАС)(ЭКОВАС)  1975 йилда Лагосда Ғарбий Африка давлатлари иқтисодий 1975 йилда Лагосда Ғарбий Африка давлатлари иқтисодий бирлашмаси Келишувига асосан имзоланиб, 1976 кучга бирлашмаси Келишувига асосан имзоланиб, 1976 кучга кирган. 1993 йилда Келишувга интеграция жараёнларини кирган. 1993 йилда Келишувга интеграция жараёнларини чуқурлаштириш мақсадида ўзгартириш киритилган.чуқурлаштириш мақсадида ўзгартириш киритилган.  Мақсадлари: Мақсадлари:  Ғарбий Африкада иқтисодий бирлашма тузишга борувчи Ғарбий Африкада иқтисодий бирлашма тузишга борувчи ҳам ПринципПринцип лари: лари:  1. 1. Аъзо давлатлар тенглиги ва мустақиллиги. Аъзо давлатлар тенглиги ва мустақиллиги.  2. Бирдамлик ва жамоавийликни таъминлаш.2. Бирдамлик ва жамоавийликни таъминлаш.  3. Давлатлар аро ҳамкорлик, сиёсий ва интеграцион дастурларни 3. Давлатлар аро ҳамкорлик, сиёсий ва интеграцион дастурларни мувофиқлаштириш. мувофиқлаштириш.  4. 4. Аъзо давлатлар бир-бирига хужум қилмаслик.Аъзо давлатлар бир-бирига хужум қилмаслик.  5. Ҳудудий тинчликни, хавфсизлик ва барқарорликни сақлаш. 5. Ҳудудий тинчликни, хавфсизлик ва барқарорликни сақлаш.  6. Тинч хаёт тарзига кўмаклашиш, қўшни давлатлар билан актив ҳамкорлик 6. Тинч хаёт тарзига кўмаклашиш, қўшни давлатлар билан актив ҳамкорлик қилиш ва аъзо давлатлар ўртасида баҳсларни тинчлик йўли билан ҳал этиш. қилиш ва аъзо Жанубий Африка тараққиёт ҳамжамияти (САДК) ва Жанубий ва Жанубий Африка тараққиёт ҳамжамияти (САДК) ва Жанубий ва Шарқий Африка умумий бозори (КОМЕСА)Шарқий Африка умумий бозори (КОМЕСА) Жанубий ва Шарқий Африка умумий бозори (КОМЕКА)Жанубий ва Шарқий Африка умумий бозори (КОМЕКА) Жанубий ва Шарқий Африка умумий бозори, 1944 йилда Жанубий ва Жанубий ва Шарқий Африка умумий бозори, 1944 йилда Жанубий ва Шарқий Африка умумий бозори тузиш тўғрисидаги Келишувга асосан ташкил Шарқий Африка умумий бозори тузиш тўғрисидаги Келишувга асосан ташкил этилди. этилди. Мақсадлари: Мақсадлари:  — — маркетинг тузилмалари ва ишлаб чиқаришни ривожлантириш йўли билан маркетинг тузилмалари ва ишлаб чиқаришни ривожлантириш йўли билан барқарор ўсишга эришиш;барқарор ўсишга эришиш;  —— аъзо давлатлар ўртасида Асосий принцплари: Асосий принцплари:  1. 1. мустақиллик ва тенглик. мустақиллик ва тенглик. Равенство и независимость.Равенство и независимость.  2. 2. аъзо давлатлар тенг ва каъзо давлатлар тенг ва к оллективоллектив ўз-ўзини таъминлаш. ўз-ўзини таъминлаш.  3. 3. интеграция ва сиёсий дастурларга мослашишда давлатлараро интеграция ва сиёсий дастурларга мослашишда давлатлараро ҳамкорлик. ҳамкорлик.  4. 4. аъзо давлатлар бир-бирига ҳужум қилмаслик. аъзо давлатлар бир-бирига ҳужум қилмаслик.  5. Инсон ҳуқуқлари бўйича Африка хартиясига биноан халқлар ва 5. Инсон ҳуқуқлари бўйича Африка хартиясига биноан халқлар ва инсонларни ҳуқуқларини ҳимоя қилиш, қўллаб-қувватлаш ва тан инсонларни ҳуқуқларини ҳимоя қилиш, қўллаб-қувватлаш ва тан олиш.олиш.  6. ривожланишда аҳоли қатламининг кенг миқ Фаолият доираси:Фаолият доираси:  — — савдони эркинлаштириш ва божҳона ҳамкорлиги.савдони эркинлаштириш ва божҳона ҳамкорлиги.  — — Транспорт ва алоқаТранспорт ва алоқа ..  — — Ишлаб чиқариш ва энергэтикаИшлаб чиқариш ва энергэтика ..  — — Валюта ва молияВалюта ва молия ..  — — Қишлоқ хўжалигиҚишлоқ хўжалиги ..  — — Иқтисодий ва ижтимоий ривожланиш.Иқтисодий ва ижтимоий ривожланиш. Аъзо давлатлари: Аъзо давлатлари: (20) (20) Тузилиши: Тузилиши:  1. 1. Давлат ва ҳукумат бошқарувчилар Учрашуви. Давлат ва ҳукумат бошқарувчилар Учрашуви.  2. Вазирлар кенгаши.2. Вазирлар кенгаши.  3. Суд.3. Суд.  4. Қўмиталар (Марказий банк раислари Қўмитаси, 4. Қўмиталар (Марказий банк раислари Қўмитаси, Ҳукуматлараро қўмита, техник қўмита, Консуль татив Ҳукуматлараро қўмита, техник қўмита, Консуль т Жанубий Африка тараққиёт ҳамжамияти (САДК)Жанубий Африка тараққиёт ҳамжамияти (САДК)  Жанубий Африка тараққиёт ҳамжамияти 1992 йилда давлат ва Жанубий Африка тараққиёт ҳамжамияти 1992 йилда давлат ва ҳукуматлар Декларацияси имзоланлик муносабати билан ташкил ҳукуматлар Декларацияси имзоланлик муносабати билан ташкил этилди. этилди. Мақсадлари: Мақсадлари:  Жанубий Африкада ҳудудий интеграция орқали ижтимоий ҳимояни Жанубий Африкада ҳудудий интеграция орқали ижтимоий ҳимояни қўллаб-қуватлаш, яшаш тарзи ва сифатини ошириш, иқтисодий ўсиш қўллаб-қуватлаш, яшаш тарзи ва сифатини ошириш, иқтисодий ўсиш ва ривожланишга эришиш;ва ривожланишга эришиш;  Умумий институт ва сиёсий қадрни мустаҳкамлаш;Умумий институт ва сиёсий қадрни мустаҳкамлаш;  Аъзо давлатлар коллектив ўзаро боғлиқлиги ва ўз ў ПринципПринцип лари: лари:  1. Суверен1. Суверен тенглик тенглик ..  2. 2. Ҳамфикирлийлик, тинчлик ва хавфсизлик.Ҳамфикирлийлик, тинчлик ва хавфсизлик.  3. 3. Қонун устиворлиги, инсон ҳуқуқлари ва демократия. Қонун устиворлиги, инсон ҳуқуқлари ва демократия.  4. Ўзаро фойда ва тенглик.4. Ўзаро фойда ва тенглик.  5. Баҳсларни тинчлик йўли билан ҳал қилиш.5. Баҳсларни тинчлик йўли билан ҳал қилиш. Асосий мажбуриятлари: Асосий мажбуриятлари:  Ҳамжамитнинг мақсадларига эришишда унга мос Ҳамжамитнинг мақсадларига эришишда унга мос чораларни қабул қилиш; чораларни қабул қилиш;  Ҳар қандай инсонга ногиронлиги, маданияти, этник келиб Ҳар қандай инсонга ногиронлиги, маданияти, этник келиб чиқиши, ирқи, сиёсий қарашлари, дини ва жинсига чиқиши, ирқи, сиёсий қарашлари, дини ва жинсига қарамасд Функциялари: Функциялари:  — — Ҳудуд халқларини ва уларнинг институтларини ривожланишда Ҳудуд халқларини ва уларнинг институтларини ривожланишда иштирок этиш учун сафарбар қилиш;иштирок этиш учун сафарбар қилиш;  — — Ҳамжамият дастурларини амалга ошириш учун тегишли институт Ҳамжамият дастурларини амалга ошириш учун тегишли институт ва механизмларни яратиш;ва механизмларни яратиш;  — — Товар ва хизматлар, ишчи кучи ва капитал харакати йўлидаги Товар ва хизматлар, ишчи кучи ва капитал харакати йўлидаги тўсиқларга изчиллик билан барҳам бериш;тўсиқларга изчиллик билан барҳам бериш; ..  — — Инсон ресурсларини ривожланишига кўмаклашиш;Инсон ресурсларини ривожланишига кўмаклашиш;  — — Технологиялар бериш ва ривожланишни рағбатлантириш;Технологиялар бериш ва ривожланишни рағбатлантириш;  — Тузилиши: Тузилиши:  1. Саммит.1. Саммит.  2. Суд.2. Суд.  3. 3. Вазирлар КенгашиВазирлар Кенгаши ..  4. 4. Вазирлар саноат бўйича қўмитаси, Вазирлар саноат бўйича қўмитаси, комиссикомисси ялар, саноат бўйича мувофиқлаштирувчи ялар, саноат бўйича мувофиқлаштирувчи гуруҳлар ва саноат бўйича алоқа гуруҳлар ва саноат бўйича алоқа пунктпункт лари.лари.  5.5. Мансабдор шаҳслар доимий қўмитаси. Мансабдор шаҳслар доимий қўмитаси.  6. 6. Алоқа бўйича миллий Алоқа бўйича миллий бюро.бюро.  7. 7. КотибиятКотибият ..  8. 8. Ҳамжамиятнинг маслаҳатҲамжамиятнинг маслаҳат конференци конференци ялариялари .. 13.2. Халқаро стандартлаштириш бўйича ташкилот (ИСО)13.2. Халқаро стандартлаштириш бўйича ташкилот (ИСО) Халқаро стандартлаштириш бўйича ташкилот (ИСО) 1964 йилда Халқаро стандартлаштириш бўйича ташкилот (ИСО) 1964 йилда ташкил қилинди ва 1967 йилда иш бошлади. Ташкилотни асосий ташкил қилинди ва 1967 йилда иш бошлади. Ташкилотни асосий асосчиларидан бири бошқарувчи органларнинг доимий аъзоси СССР асосчиларидан бири бошқарувчи органларнинг доимий аъзоси СССР бўлган. Ташкилотни ташкил қилишда унинг номи барча тилларда бир бўлган. Ташкилотни ташкил қилишда унинг номи барча тилларда бир хил ишлатилиши мақсад қилиб олинган эди, бу учун грекча хил ишлатилиши мақсад қилиб олинган эди, бу учун грекча ισοςισος – – тенг, деган сўзни олиш қарор қилинди ва унинг қисқартирмаси тенг, деган сўзни олиш қ ИСОга ташкилий жиҳатдан бошқарувчи ва ИСОга ташкилий жиҳатдан бошқарувчи ва ишчи гуруҳлар киради.ишчи гуруҳлар киради. Бошқарувчи органлари: Бошқарувчи органлари: 1. Бош ассамблея (олий орган).1. Бош ассамблея (олий орган). 2. Кенгаш.2. Кенгаш. 3. Бошқарувчи техник бюро.3. Бошқарувчи техник бюро. Ишчи органлар:Ишчи органлар: 1. Техник Қўмита.1. Техник Қўмита. 2. Қарамоғдаги қўмиталар (подкомитетлар).2. Қарамоғдаги қўмиталар (подкомитетлар). 3. Маслаҳатчи техник гуруҳлар.3. Маслаҳатчи техник гуруҳлар. Кенгаш 7 та қўмита: Кенгаш 7 та қўмита: ПЛАКО (техник бюро), ПЛАКО (техник бюро), ПРОФКО (методик ва информацион ёрдам); ПРОФКО (методик ва информацион ёрдам); КАСКО (мосликни баҳоловчи қўмита); КАСКО (мосликни баҳоловчи қўмита); ИНФКО (илмий-техник маълумотлар бўйича ИНФКО (илмий-техник маълумотлар бўйича қўмита); қўмита); ДЕВКО (ривожланаётган мамлакатларга ёрдам ДЕВКО (ривожланаётган мамлакатларга ёрдам берувчи қўмита);берувчи қўмита); КОПОЛКО ( истеъмолчилар истакларини КОПОЛКО ( истеъмолчилар истакларини ҳимоя қилиш бўйичаҳимоя қилиш бўйича қўмита); қўмита); РЕМКО (стандарт нусхалар бўйича қўмита).РЕМКО (стандарт нусхалар бўйича қўмита). Халқаро стандарт ИСО ташкилотлари Халқаро стандарт ИСО ташкилотлари қатнашчилари ўртасидаги консенсус маҳсули қатнашчилари ўртасидаги консенсус маҳсули ҳисобланади. Халқаро стандартлар ИСОнинг ҳисобланади. Халқаро стандартлар ИСОнинг техник қўмитаси ва қарамоғдаги қўмиталар олти техник қўмитаси ва қарамоғдаги қўмиталар олти босқичли жараёнда ишлаб чиқилади.босқичли жараёнда ишлаб чиқилади. Олти босқичли жараён:Олти босқичли жараён: 1- 1- жараён: Таклиф жараёнижараён: Таклиф жараёни 2- 2- жараён. Тайёрлов жараёнижараён. Тайёрлов жараёни 3- 3- жараён. Қўмита жараёнижараён. Қўмита жараёни 4- 4- жараён. Саволлар жараёнижараён. Саволлар жараёни 5- 5- жараён. Маъқуллаш жараёнижараён. Маъқуллаш жараёни 6- 6- жараён. Чоп этиш жараёни жараён. Чоп этиш жараёни 13.3. Интелектуал мулк масалалари бўйича бутун 13.3. Интелектуал мулк масалалари бўйича бутун жаҳон ташкилоти (ВОИС).жаҳон ташкилоти (ВОИС). 1970 йилда Интелектуал мулк масалалари бўйича 1970 йилда Интелектуал мулк масалалари бўйича бутун жаҳон ташкилоти (ВОИС) Стокгольмда (Швеция) бутун жаҳон ташкилоти (ВОИС) Стокгольмда (Швеция) бўлиб ўтган Конвенцияда кучга кирган. 1974 йилдан бўлиб ўтган Конвенцияда кучга кирган. 1974 йилдан бошлаб Интелектуал мулк масалалари бўйича бутун жаҳон бошлаб Интелектуал мулк масалалари бўйича бутун жаҳон ташкилоти (ВОИС) БМТнинг махсус муассасаси ташкилоти (ВОИС) БМТнинг махсус муассасаси ҳисобланади. ҳисобланади. Интелектуал мулк иккита асосий соҳа доирасини Интелектуал мулк иккита асосий соҳа доирасини қамраб олади:қамраб олади:  ишлаб чиқаришда хаққоний б ВОИС келишув асосида амал қилаётган бирлашмаларни ВОИС келишув асосида амал қилаётган бирлашмаларни бошқаради, улар:бошқаради, улар:  Париж иттифоқи (ишлаб чиқариш бўйича Париж Париж иттифоқи (ишлаб чиқариш бўйича Париж конвенцияси, 1983 й.);конвенцияси, 1983 й.);  Товарни келиб чиқиши бўйича нотўғри ёки қалбаки Товарни келиб чиқиши бўйича нотўғри ёки қалбаки маълумотлар билан кураш бўйича Мадрид келишуви маълумотлар билан кураш бўйича Мадрид келишуви (товар белгиларини халқаро миқёсда регистрациясига (товар белгиларини халқаро миқёсда регистрациясига боғлиқ келишув, 1891й.);боғлиқ келишув, 1891й.);  Гаага иттифоқи (ишлаб чиқилган нусха ва моделларни Гаага иттифоқи (ишлаб чиқилган нусха ва моделларни халқаро миқёсда де понирования (сақлашга бериш), халқаро миқёсда де понирования (сақлаш Мақсадлари : Мақсадлари :  Бутун дунёда давлатлар аро ҳамкорлик йўли билан интелектуал Бутун дунёда давлатлар аро ҳамкорлик йўли билан интелектуал мулкни ҳимоя қилишга кўмаклашиш;мулкни ҳимоя қилишга кўмаклашиш;  Интелектуал мулк доирасида иттифоқлар ўртасида маъмурий Интелектуал мулк доирасида иттифоқлар ўртасида маъмурий ҳамкорликни таъминлаш.ҳамкорликни таъминлаш. ФункциФункци ялари: ялари:  Бутун дунёдаБутун дунёда интелектуал мулкни ҳимоя қилишда кўпроқ эффектли интелектуал мулкни ҳимоя қилишда кўпроқ эффектли йўлларини ва чораларини ишлаб чиқишга ҳамда бу соҳа бўйича йўлларини ва чораларини ишлаб чиқишга ҳамда бу соҳа бўйича миллий қонунчиликка кўмаклашиш;миллий қонунчиликка кўмаклашиш;  Париж иттифоқи ҳамда маҳсус иттифоқлар маъмурий функцияларини Париж иттифоқи ҳамда маҳсус итт Учта бошқарув органи: Учта бошқарув органи:  1. Бош ассамблея.1. Бош ассамблея.  2. 2. Конференция.Конференция.  3. Мувофиқлаштириш бўйича Қўмита. 3. Мувофиқлаштириш бўйича Қўмита. Бошқа органлари: Бошқа органлари:  1. Ишлаб чиқариш мулки ахбороти бўйича 1. Ишлаб чиқариш мулки ахбороти бўйича доимий кўмита.доимий кўмита.  2. Бошқа қўмиталар.2. Бошқа қўмиталар.  3. Бош директор, халқаро бюро.3. Бош директор, халқаро бюро. 13.4. Патентлар бўйича европа ташкилоти (ЕПО)13.4. Патентлар бўйича европа ташкилоти (ЕПО) .. 1973 йилда Мюнхенда Патентлар бўйича европа ташкилоти 1973 йилда Мюнхенда Патентлар бўйича европа ташкилоти Европа патент бериш Конвенциясига асосан ташкил қилинган ва 1977 Европа патент бериш Конвенциясига асосан ташкил қилинган ва 1977 йилда кучга кирди. йилда кучга кирди. Европа патент тизими Европа патент тизими европа патент идораси европа патент идораси миллий патент идоралари билан актив ҳамкорликка асосланган. миллий патент идоралари билан актив ҳамкорликка асосланган. Европа патенти унинг соҳибига худди миллий патентда Европа патенти унинг соҳибига худди миллий патентда келишилган ҳуқуқларни беради. Патент 20 йил муддат амал қилади. келишилган ҳуқуқларни беради. Патент 20 йил муддат амал Мақсадлари:Мақсадлари:  Европа патентларини бериш;Европа патентларини бериш;  Ихтироларни ҳимоясини таъминлаш мақсадида Ихтироларни ҳимоясини таъминлаш мақсадида европа мамлакатлари ўртасида амкорликни европа мамлакатлари ўртасида амкорликни мустаҳкамлаш;мустаҳкамлаш;  Патент беришни ягона процедураларини ва ягона Патент беришни ягона процедураларини ва ягона қоидаларни бошқариш ва йўлга қўйиш орқали қоидаларни бошқариш ва йўлга қўйиш орқали ҳимоялашни кучайтириш. ҳимоялашни кучайтириш. Аъзо давлатлари 18 таАъзо давлатлари 18 та . . ЕПО аъзоси бўлиб 15 та ЕПО аъзоси бўлиб 15 та Европа Иттифоқига аъзо давлатлари ҳам киради. Европа Иттифоқига аъзо давлатлари ҳам киради. Тузилиши:Тузилиши:  1. Европа патент муассасаси.1. Европа патент муассасаси.  2. Маъмурий кенгаш.2. Маъмурий кенгаш. Молия манбаси: Молия манбаси:  У молиявий мустақил ташкилот ҳисобланади ва ўз У молиявий мустақил ташкилот ҳисобланади ва ўз ҳизматларига тўланадиган хақлардан фаолият ҳизматларига тўланадиган хақлардан фаолият юритади .юритади . Фаолияти: Фаолияти:  Европа патенига талабнома Европа патент Европа патенига талабнома Европа патент идораларига (идораларига ( Мюнхен, Гаага, БерлинМюнхен, Гаага, Берлин ) ёки ) ёки келишилган томонлар миллий патент келишилган томонлар миллий патент идораларига берилиши мумкин. идораларига берилиши мумкин. Патент бериш билан боғлиқ жараён ўртача 3 Патент бериш билан боғлиқ жараён ўртача 3 йилдан иборат ва уч фаза (давр)дан иборат: йилдан иборат ва уч фаза (давр)дан иборат:  - Биринчи фаза (Мюнхен ёки Берлинда) - - Биринчи фаза (Мюнхен ёки Берлинда) - талабнома бериш, уни расмий тешириш, талабнома бериш, уни расмий тешириш, патент қидируви, талабнома ва қидирувни патент қидируви, талабнома ва қидирувни чоп этиш;чоп этиш;  - Иккинчи фаза (Мюнхен) – синчиклаб - Иккинчи фаза (Мюнхен) – синчиклаб текшириш (экспертиза) , патентни бериш текшириш (экспертиза) , патентни бериш ёки рад этиш;ёки рад этиш;  - Учинчи фаза (Мюнхен) – шикоятларни - Учинчи фаза (Мюнхен) – шикоятларни кўриб чиқиш.кўриб чиқиш. Ўзбекистоннинг интеграцион салоҳияти- малакатнинг Ўзбекистоннинг интеграцион салоҳияти- малакатнинг хорижий мамлакатлар билан иқтисодий хорижий мамлакатлар билан иқтисодий ҳамкорлигининг асосиҳамкорлигининг асоси  Ўзбекистон Республикаси 1991 йилнинг 31 Ўзбекистон Республикаси 1991 йилнинг 31 августида суверен мустаавгустида суверен муста ққ илликка эришди. Шу илликка эришди. Шу кундан бошлаб республиканинг ижтимоий–кундан бошлаб республиканинг ижтимоий– иқтисодий,иқтисодий, сиёсий ва маданий ҳаётида сиёсий ва маданий ҳаётида ривожланишнинг янги даври бошланди.ривожланишнинг янги даври бошланди. Ўзбекистон худудий жиҳатдан Ўрта Осиё Ўзбекистон худудий жиҳатдан Ўрта Осиё минтақасининг марказий қисмида жойлашган минтақасининг марказий қисмида жойлашган бўлиб, республикада Марказий Осиё аҳол Ўзбекистон халқаро ҳамжамиятдаги иштироки. Ўзбекистон ва Ўзбекистон халқаро ҳамжамиятдаги иштироки. Ўзбекистон ва Бирлашган Миллатлар Ташкилоти.Бирлашган Миллатлар Ташкилоти. Ўзбекистон Республикасининг БМТга аъзо бўлиши унинг ижтимоий-Ўзбекистон Республикасининг БМТга аъзо бўлиши унинг ижтимоий- сиёсий хаётида, халқаро майдондаги фаолиятида муҳим воқеа бўлди. сиёсий хаётида, халқаро майдондаги фаолиятида муҳим воқеа бўлди. Ўзбекистоннинг БМТдек нуфузли халқаро ташкилотнинг тенг ҳуқуқли Ўзбекистоннинг БМТдек нуфузли халқаро ташкилотнинг тенг ҳуқуқли аъзоси бўлиши унинг жахон муносабатларидаги фаолиятининг аъзоси бўлиши унинг жахон муносабатларидаги фаолиятининг кенгайиб боришига олиб келди.кенгайиб боришига олиб келди. БМТнинг давлатлар ва халқлар тақдирида, жахондаги барча эркпарвар БМТни  Ўзбекистон Президенти И.А.Каримов БМТ фаолиятини Ўзбекистон Президенти И.А.Каримов БМТ фаолиятини хозирги давр талаблари асосида қайта қуриш хозирги давр талаблари асосида қайта қуриш борасидаги ишларини қўллаб-қувватлаб, бу иш борасидаги ишларини қўллаб-қувватлаб, бу иш «... «... миллий, минтақавий ва жаҳоншумул муаммоларни миллий, минтақавий ва жаҳоншумул муаммоларни ҳал қилишдаги дунё давлатлари саъй-ҳал қилишдаги дунё давлатлари саъй- харакатларини мувофиқлаштириш ва харакатларини мувофиқлаштириш ва бирлаштиришда уларнинг аҳамиятини бирлаштиришда уларнинг аҳамиятини кучайтиришга имоним комил»кучайтиришга имоним комил» [1] деб ишонч [1] деб ишонч билдирганлиги бежиз эмас. Ўзбекистон - 1992 йил 2 билдирганлиги бежиз эмас. Ўзбекистон - 1992 йил 2 мартидан БМТнинг тенг ҳуқуқли аъзоси бўл Ўзбекистоннинг ШҲТ интеграция жараёнларидаги Ўзбекистоннинг ШҲТ интеграция жараёнларидаги иштирокииштироки Бугунги кунда дунёда ягона геосиёсий макон, яъни Бугунги кунда дунёда ягона геосиёсий макон, яъни глобаллашув жараёни жадал ривожланиб бормоқда. глобаллашув жараёни жадал ривожланиб бормоқда. Бунинг асосий сабаби ахборот алмашуви, ўзаро Бунинг асосий сабаби ахборот алмашуви, ўзаро келишувга риоя қилган ҳолда табиий ресурслардан келишувга риоя қилган ҳолда табиий ресурслардан оқилона фойдаланиш, халқаро маданий алоқаларнинг оқилона фойдаланиш, халқаро маданий алоқаларнинг ўсиши ва уларнинг бир-бирига таъсири, умуминсоний ўсиши ва уларнинг бир-бирига таъсири, умуминсоний қонун ва қоидалар нормасига амал қилиш ҳисобланади.қонун ва қоидалар нормасига амал қилиш ҳисобланади. Дунёда давлатл 2001 йилда Шанхайда Хитой, Россия, Қозоғистон, 2001 йилда Шанхайда Хитой, Россия, Қозоғистон, Қирғизистон, Тожикистон ва Ўзбекистон раҳбарлари Қирғизистон, Тожикистон ва Ўзбекистон раҳбарлари учрашуви вақтида Ўзбекистоннинг қабул қилиниши учрашуви вақтида Ўзбекистоннинг қабул қилиниши билан вужудга келган “Шанхай олтилиги” Шанхай билан вужудга келган “Шанхай олтилиги” Шанхай ҳамкорлик ташкилотига айлантирилди.ҳамкорлик ташкилотига айлантирилди. Ташкилот аъзолари ШҲТ доирасида савдо-Ташкилот аъзолари ШҲТ доирасида савдо- иқтисодий ҳамкорликка катта эътибор қаратмоқда. иқтисодий ҳамкорликка катта эътибор қаратмоқда. ШҲТга аъзо давлатларнинг кўп томонлама савдо-ШҲТга аъзо давлатларнинг кўп томонлама савдо- иқтисодий ҳамкорлиги дастури ҳамда уни рўёбга иқтисодий ҳамкорлиги дастури ҳамда уни рў
Купить
  • Похожие документы

  • Aktivlar bozorida fundamental qiymatni aniqlash modellari
  • Maqsadli tushumlar, subsidiya va grantlar hisobini yuritish
  • Oʻzbekiston Respublikasida budjet gʻazna ijrosi joriy etilishini faollashtirish
  • O’zbekistonda tashqi iqtisodiy faoliyatni erkinlashtirish
  • Xalqaro iqtisodiy integratsiyaning mazmuni va shakllari

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha