Jahon xo'jaligida rivojlangan mamlakatlar iqtisodiyoti - Экономика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	59.8KB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Экономика

Jahon xo'jaligida rivojlangan mamlakatlar iqtisodiyoti

Купить

Jahon xo ` jaligi da rivojlangan mamlakatlar iqtisodiyoti

JAHON XO ` JALIGI DA RIVOJLANGAN MAMLAKATLAR IQTISODIYOTI Reja • 1. Rivojlangan mamlakatlar iqtisodiy rivojlanishining shart – sharoitlari. • 2. Rivojlangan mamlakatlarning jahon xo`jalgida rivojlanish modellari

Rivojlangan mamlakatlar iqtisodiy Rivojlangan mamlakatlar iqtisodiy rivojlanishining shart – sharoitlari.rivojlanishining shart – sharoitlari. • XX asrning ikkinchi yarmidan boshlab jahon iqtisodiyoti va xalqaro iqtisodiy munosabatlar tizimini rivojlanishining ahamiyatli tomonlaridan biri, sobiq mustamlaka va qaram territoriyalarning roli va ahamiyatini iqtisodiy jihatdan kuchayib borayotganligidir. Ushbu mamlakatlar avval jahon iqtisodiyotida rivojlanayotgan mamlakatlar yoki ozod etilgan mamlakatlar, “uchinchi dunyo mamlakatlari”, “janub” mamlakatlari yoki “periferiya” mamlakatlari sifatida tilga olingan bo’lsa, hozirgi kunda umumiy tarzda rivojlanayotgan mamlakatlar deya ataladi.

• Bu mamlakatlar iqtisodiyoti turli- tumandir, ularning xududida 3,2 mlrd atrofida axoli yashaydi. Ushbu mamlakatlarda hozirgi kunda juda murakab ijtimoiy- iqtisodiy, siyosiy va madaniy jarayonlar kechmoqda.

• Jahon xo’jaligi va xalqaro iqtisodiy munosabatlarda ozodlikka erishgan mamlakatlar iqtisodiyotining rivojlanishi XX asrning 60-yillaridan boshlab tobora usib boruvchi xarakter kasb etmoqda. Ularning eng ilgorlari 1950 yilga kelib, rivojlanayotgan mamlakatlarning “o’rtachalaridan” (54 mamlakat) 2,4 marta, yuksaklikka erishdi. 50 – yillarning urtalaridan boshlab, yuqorida zikr etilgan malakatlar urtasidagi rivojlanish darajisidagi farq sezilarli darajada ortib bordi. 90 – yillarga kelib rivojlanayottgan mamlakatlarning birinchi guruhiga kiruvchi (19 ta mamlakat) malakatlardagi aholi jon boshiga “to’g`ri keluvchi o’rtacha foyda” o’rtachalariga nisbatan 2,9 barobar, quyi guruhlarinikiga nisbatan esa 12,2 barobar yuqori bo’ldi.

• Rivojlanayotgan mamlakatlarning aynan shu guruhlarining Rivojlanayotgan mamlakatlarning aynan shu guruhlarining tarkibida ham, rivojlanish darajalari o’rtasidagi bog`liqda ham tarkibida ham, rivojlanish darajalari o’rtasidagi bog`liqda ham o’zgarishlar vujudga keldi. Jahon iqtisodiyotida ushbu jarayonlar o’zgarishlar vujudga keldi. Jahon iqtisodiyotida ushbu jarayonlar natijasida tabaqalashuv ham ikkita asosiy mintaqada ro’y bergan natijasida tabaqalashuv ham ikkita asosiy mintaqada ro’y bergan edi. Mintaqaning bir tomonida ozodlikka erishgan mamlakatlarning edi. Mintaqaning bir tomonida ozodlikka erishgan mamlakatlarning ko’proq rivojlanganlari, jumladan, fors ko’rfazidagi bir qator ko’proq rivojlanganlari, jumladan, fors ko’rfazidagi bir qator mamlaktlar – Qatar, Quvayt, BAA, shuningde

• Ushbu mintaqalar orasida rivojlanayotgan mamlakatlarning qolgan qismlari joylashgandir. Bu ham o’z navbatida, bir xil tipda bo’lmagan guruhdir. Uning tarkibiga kiruvchi mamlakatlar ko’plab ijtimoiy-iqtisodiy ko’rsatkichlar bo’yicha farqlanadi. Bu mamlakatlardan eng rivojlanganlari hozirgi kunda iqtisodiy jihatdan “yangi industrial davlatlar” iqtisodiyotiga yaqinlashib bormoqda. Jumladan, Lotin Amerikasi va Shimoliy Amerika o’ rtasidagi farq sezilarli ravishda qisqarmoqda. Shimoliy Amerikaning yalpi milliy maxsuloti Lotin Amerikasining yalpi milliy maxsulotidan 4 marta k o’ pro q ni tashkil etadi (50 yil oldin bu nisbat 10:1 ni tashkil etgan ) .

• Ushbu iqtisodiy rivojlanishdagi far q larga q aramasdan rivojlanayotgan mamlakatlarning barchasiga xos bo’lgan umumiy xususiyatlarni ham alo h ida ajratib k o’ rsatish mumkin bo’lib, b ular qatoriga q uyidagilarni kiritish mumkin: • Rivojlanayotgan mamlakatlar iqtisodiyotining ko’p ukladli xarakterga egaligi . • Ishlab chiqarish kuchlarining rivojlanishi past darajada ekanligi, sanoat, qishloq xo’jaligi va ijtimoiy infrostrukturaning qoloq ekanligi (birinchi guruh, “yuqori kutb” mamlakatlarini hisobga olmaganda). • Ular ning iqtisodi y rivojlanishi jahon xo’jaligi tizimi ga q aram xolatda ekanligi, kapitalizmni periferik xarakter kasb etishi va boshqalar .

• Rivojlanayotgan mamlakatlar iqtisodiyoti ko’p ukladli ijtimoiy-iqtisodiy tarkibga asoslanadi. Bir qator mamlakatlarda kapitalistik uklad bilan bir qatorda hamon urug-aymogchilik va patriarxal munosabatlar ham mavjuddir. Rivojlanayotgan mamlakatlar iqtisodiyotida davlat va davlat xo’jalik ukladi muhim rol o’ynaydi. Davlat sektorini rivojlantirish bosqichi kapitalistik ishbilarmonlikni kengaytirish siyosati bilan hamoxang olib boriladi. Buning natijasida esa davlat kapitalizmi paydo buladi va rivojlanadi.

• Milliy xusu s iy kapitalistik xo’jalik ukladning rivojlanishi va shakllanishi jamgarish muammolari (ya’ni , pul resurslarining etishmovchiligi) va jamgarilgan mablaglarning sarflanishi xususiyatlariga bo g` li qdir . Bu mablaglar asosan savdoga (ichki va tashki), kuchmas mulklarni sotib olishga, mashinalarni ta’mirlashga, sugurtaga, benzin qo’yish shaxobchalariga, taksiga, ya’ni sarmoyalarni aylanishi tez bo’lgan soxalarga yunaltiriladi.

Купить