Korxonaning baho siyosati - Экономика - Курсовые работы

Информация о документе

Цена	9000UZS
Размер	88.1KB
Покупки	0
Дата загрузки	22 Сентябрь 2023
Расширение	docx
Раздел	Курсовые работы
Предмет	Экономика

Korxonaning baho siyosati

Купить

Korxonaning baho siyosati Baho siyosati korxonaning bozordagi umumiy siyosatining ajralmas qismi hisoblanadi. “Siyosat” so’zining ma’nosi mumkin bo’lgan san’at, deyiladi. Bu tarif baho siyosatining tarifiga ham to’g’ri keladi. Bahoni shakllantirish, bu san’at chunki u yuqori aniqsizlik davrida amalga oshiriladi. Korxonaning baho siyosati – bu maksimal darajada baho shakllanishi sohasidagi imkoniyatlardan foydalanishga, salohiyatni xaridor uchun bo’lgan raqobatda yutishga va o’z maqsadlariga erishish uchun bahoni ko’tarishga qaratiladi. Baho siyosati baho strategiyasi orqali amalga oshiriladi. Baho siyosati taktik-operativ aksiyalarni, ma’lumot tizimini (yig’ish, tahlil qilish vositalari), tashkiliy qarorlar (tartib va jarayon jihatlar) ni o’z ichiga oladi. Taktik — operativ aksiyalar o’z i

Yangi bozor raqobat sharoitlariga moslashish sifatida yoki qisqa muddatli baho aksiyalari sifatida baholar variatsiyasi doimo kuzatilmoqda. Bularning barchasi baho siyosatini har xil masalalarni yechishga majbur qildi. Globalizatsiya va savdoning kengayishi oqibatida sotish kanallarida baho qarshiligi kuchaydi. Buning oqibatida baho kelishuvlari va sotish siyosatining roli oshdi. Boshqarish kerak bo’lgan yuqori muammoli baholar o’zgarishi yuzaga keldi. Baho siyosatining malakalilik darajasi, bozorni o’rganishning zamonaviy usullari, bahoni rejalashtirish baho nazorati yordamida oshdi, oqibatda ma’lum vaziyatlarda korxonalar raqobat ustunlinligiga ega bo’ldilar. Bozorning javob harakatiga qaratilgan tavakkalchilik. Ko’plab baho siyosati bo’yicha qabul qilingan qarorlar doimo o’zgarib turuvc

Baho tavakkalchiligi albatta nafaqat sotuvchilarda, balki xaridorlarda ham kuzatiladi. Baho siyosatida maqsadlarsiz qabul qilinadigan strategiya vositalaridan katta foyda olish qiyin. Maqsadlar tizimini loyihalash baho menejmentining asosiy vazifalaridandir. Rejali baho qarorlari maqsadlar tizimini keltirib chiqaradi. Har bir tashkilot individual ustuvor maqsadlardan kelib chiqqan holda o’z maqsadlar tizimini ishlab chiqadi. Shu sababli ilmiy asoslangan maqsadlar tizimi mavjud emas. Baho siyosatida maqsadlar tizimi ishni amalga oshirish nuqtasidir. Agar potensial baholar maqsadlar piramidasida iyerarxiya ko’rinishida ifodalangan bo’lsa, bu juda yaxshi. Bu o’z ichiga hamma maqsadlarni olmaydi, ammo ifodalangan maqsadlar munosabati baho siyosatini tushunishga yordam beradi. Umuman olganda ba

Baho siyosatining maqsadlar tizimlari bilan bog’liqligi Xavfsizlik Daromad Mustaqillik Xarajatlar Tushum Pul oqimi Ishlab chiqarish quvvati Xarid hajmi Baho Distribyutorlik ulushi Bozor ulushi Bozor hajmi Baho o’zgarishlar Chegirma darajasi Brutto baho Doimiy xaridorlar soni Yangi xaridorlar soni Xaridlar chastotasi Kutilgan baho Bahodan qoniqish Xaridorlar bog’lanishi Baho imiji Baho qabul qilinishi Bahoga ishonch Shunday qilib, maqsadlar piramidasi ko’pgina maqsadlardan va kichkina maqsadlardan (ayniqsa ko’pchiligi qu’yi qismda joylashgan) tashkil topgan to’liq ko’rinishni keltirish qiyin. Shuning uchun ham biz yuqori va o ’ rta maqsadlarni qarab chiqish bilan chegaralanamiz . Baho siyosatining yuqori maqsadlari tashkilotning daromadi , xavfsizligi , mustaqilligi hisoblanadi . Bunda vaz

Bahoning rag’batlantiruvchanlik xususiyatlaridan foydalanish Raqobat sharoitida bozor ulushini egallashda tovarlar bahoining sotuv hajmiga ta’siri, xarajatlarning foydaga ta’siri yaqqol ko’rinadi. Bunday sharoitda korxonaning asosiy vazifasi xaridorlarni o’z tovariga jalb etish, doimiy mijozlar segmentini shakllantirish, yangi mijozlarni jalb etish, bozor ulushini ko’paytirishga harakat qilish, xaridlar miqdori va qaytarilishini ko’paytirishdan iborat. Marketologlar bunday sharoitda iste’molchilarni o’rganib, qanday baholar xaridlarning xarid qobilyatiga to’g’ri keladi, baholarni tartibga solish orqali xaridorlarga ta’sir etish, jalb etishga harakat qilishlari kerak. Samarali baho siyosatini bularning barchasini inobatga olmasdan yuritish mumkin emas. Xaridor xulqatvoriga bog’liq bo’lgan b

Bahoga bog’liq bo’lgan kayfiyatni turlicha namoyon etish mumkin. Masalan, bahoga bog’liq quvonch, xaridor o’z imkoniyatiga mos kelgan bahoda kerakli tovarni sotib oldi: baho eyforiyasi – xaridor past bahoda tovarni kechki bozorda, kunduzgi baholarga nisbatan 10-15 % arzon sotib oldi. Yoki «Korzinka. uz» da yangi yil arafasida «baxtli soat», “yangi yil sovg’asi” aksiyasida sotib olingan tovarlari bahoidan 10% chegirma qilinishi xaridor kayfiyatini ko’tarishi tabiiy. Bahodan rag’batlanish – hozirda ko’pgina savdo markazlari ( “ Аты - Баты ”,«Korzinka.uz») da xaridor ma’lum miqdorda tovar sotib olsa, unga chegirma beradi yoki kartochka (jamg’arib boriladigan) taqdim etadi. U har safar xarid qilganda xarid summasidan 1 % kartochkaga o’tkaziladi yoki tovar xarid summasi belgilangan summaga yets

Alternaniv xaridlarni anglash – bunday talab holati xaridor bir necha xil bir iste’mol ehtiyojini qondiradigan tovarlardan eng optimal bahodagi va va naflilik darajasi yuqori bo’lgan tovarlarni sotib olishga qaror qiladi. Variantlar qancha ko’p bo’lsa, qaror qabul qilish va optimal bahoda tovar sotib olish oson kechadi. Bahoni kuzatish–xaridor tomonidan ma’lum tovar bo’yicha baho axborotini to’plash, ularni solishtirish, bahoning xarid qobilyatiga mos kelishiga qarab xaridor o’zi uchun qaysi tovarni sotib olish haqida qaror qabul qiladi. Baholarning turli darajada ekanligi, bir tovarning turli savdo markazlarida 10-15% farq bilan sotilishi iste’molchida baholarni kuzatish va axborotlar yig’ishga qiziqishini vujudga keltiradi. Bahoga qiziqishda to’rt rag’bat (motivatsiya) mavjud: 1. Iste’mo

turli segmentlarga moslashtirish, ishlab chiqarish korxonalari tovar assortimenti, ularning baho siyosatini diversifikatsiyalash talab etiladi. Baho siyosati va baholarning shakllanishi bozor sharoitida turli iste’molchilar segmentiga moslashtirilgan holda korxonalar tomonidan olib borilishi uning bozorda mustahkam pozitsiyani egallashga va turli iste’molchilar segmentidan iborat mijozlarni o’ziga jalb qilishga olib keladi. Daromad darajasining, turmush tarzining o’sishi yuqori sifatli «Lyuks» sinfli tovarlarga talab o’sishini ko’rsatmoqda. Axborot bilan ta’minlanganlik, yangi tovarlar haqidagi ma’lumotlarning Super va Gipermarketlardagi ko’zga tushadigan joylarga o’rnatilgan axborot taxta (doska) chalari xaridorlarni o’ziga tez jalb qilib, ularda tovarga nisbatan qiziqish uyg’otaddi. Empi

shakllanadi. Bunday bilimlar (axborotlar) xaridor uchun subyektiv darajada muhim bo’lib, bahoiga loyiq tovar sotib olishda ahamiyatli hisoblanadi. Bahoga oid bilimlar xaridor tomonidan quyidagicha xarakterlanadi: mazmunan (obyektlar va bahoga tegishli axborotlar sifati), hajm (bahoga oid axborot hajmi) aniqlik, axborotni to’plash, Baho haqida fikr yuritilayotganda uning qaysi determinantlari qanday funksiyalarni bajaradi: birinchidan, baho haqida bilimlar ratsional xarid asosi hisoblanib, to’g’ri qaror qabul qilishga yordam beradi, ikkinchidan baho ma’lumotlari tahlili yana qanday ma’lumotlar kerakligini bildiradi. Baho haqida bilimlarning o’lchami uchun quyidagilar zarur: baholar bo’yicha savolnomaga qatnashganlar baholarni o’zlari erkin ravishda eslashlari, javoblarning aniqligi, savolno

1 – rasm. Bahoga oid bilimlar mazmuni Shunday qilib, bahoga qiziqish, baho siyosatini bilish, bahoga oid axborotlarga ega bo’lish, bahoga bog’liq ruhiy holatlarning yuzaga kelishi ham amaliy jihatdan juda qiziq va tovarni sotilish hajmi korxona foydasiga bevosita ta’sir etuvchi omillar bo’lib hisoblanadi. Baholarni qabul qilish. Baholarni xaridor tomonidan qabul qilinishi yuqori darajada subyektiv bo’lib, u yoki bu darajada real voqelikdir. Baho siyosati doirasida, baholarning qabul qilish sohasida psixologiya nazariyalari, moslashish nazariyalari, assimetriya va kontrast nazariyasi, istiqbol nazariyalaridan foydalaniladi. Baholarni qabul qilish, deganda individum orqali baho haqidagi ma’lumotni sensorli ravishda qabul qilish tushuniladi. Natijada xaridor tomonidan ijobiy yoki salbiy, ruh

shakllansa, ikkinchi boshqa pastroq bahodagi xuddi shunday tovarni qidirishga tushadi. Xaridor xulq–atvori juda ko’p shaxsiy – ichki va tashqi omillarga bog’liq. Xarid qobilyati muhim omil hisoblanadi va baho hissiyotiga bevosita ta’sir etadi. Albatta puli ko’p xaridor uchun xarid qilsh kam ta’minlangan, puli cheklangan xaridorga nisbatan juda oson va tez kechadi. U baholarni bozor bo’yicha o’rganmasdan eng sifatli va qimmat tovarni tezda xarid qiladi va aksincha, puli cheklangan va oz pulga ko’p narsa olishi kerak bo’lgan xaridor arzon baholarni qidiradi. Axir u barcha iste’mol ehtiyojini cheklangan holda bo’lsada qondirishi kerak. Fiziologik ehtiyojlarni qondirish birinchi navbatda turadi. Bahoni qabul qilishga bir necha omillar ta’sir ko’rsatadi: 1. Motivatsion (rag’batlantiruvchi) omil

Bahoning absolyut quyi chegarasi xaridorda tovar sifatiga shubha uyg’otadi. Natijada xaridorlar past bahodagi mahsulotni boshqa sotib olmaydilar. Xaridorlarning bunday xulq-atvori, ma’lum sharoitlar bilan bog’liq bo’lib, ular juda arzon tovarni olib tavakkal qilishdan qo’rqishlarini ko’rsatadi. Baholarning uch turi (ostonasi) farqlanadi: silliq baholar yaxlit raqam bilan tugaydi (masalan,75000 so’m); yaxlitlangan baholar ya’ni 63 ming 480 so’m= 63 ming 500 so’m; siniq baholar ko’pincha 9 raqami bilan tugaydi (32,999 so’m). Savdo do’konlarida chegirmalar vaqtida yaxlit baholar, juda oz kamaytirilib oxirgi raqamlari (5,999) bilan tugaydi. Masalan 6,800 turgan tovar (5,999 ga pasaytirilib) 5 raqami xaridor e’tiborini jalb qiladi, baho pasayibdi, deb xaridor shu tovarni sotib oladi. Amalda har

Xaridor tomonidan bahoning ijobiy qabul qilinishi uchun baho optikasi qo’llaniladi. Baho optikasi, deganda sotuvchi tomonidan tovar bahoi, reklamasi, bahoni kelishish kabi chora – tadbirlardagi barcha urinishlar tushuniladi. Bahoning iste’molchi tomonidan qabul qilinishiga turli omillar ta’sir etadi. Shu omillar ta’siri ostida xaridorning xarid xulq-atvori shakllanadi. Iste’molchining xarid xulq-atvoriga quyidagi omillar turlicha ta’sir ko’rsatadi. • komplekt uchun yagona (umumiy) bahoning qo’yilishi, uning har bir alohida qismi uchun qo’yilgan bahoga nisbatan ijobiy qabul qilinadi. • komplektga qo’yilgan chegirma, uning har bir alohida qismi uchun qo’yilgan chegirmada baho iste’molchi tomonidan yaxshiroq his etiladi. • mahsulotning naflilik darajasi ko’rsatilganda uning har bir ingrediyen

qoniqishi korxona ishlab chiqarish hajmining o’sishiga, foydaning ko’payishiga olib keladi. Iste’molchilarning qoniqqanligini tadqiq qilishda, avvalo, tovarning iste’molchiga qanchalik foyda keltirgani, ya’ni naflilik darajasi bilan baholanadi. Bunday tadqiqotlarda tovar bahoiga ikkinchi darajali sifatida qaraladi. Iste’molchining bahodan qoniqqanlik darajasi modelini 2- rasmda ko’rish mumkin. Bahoning qabul qilish natija bilan solishtirish 2.-rasm. Bahodan qoniqqanlikning vujudga kelishi va oqibatlari Qoniqqanlik – bu tovarlar sifatini kutilgan daraja bilan solishtirish, o’rganish demakdir. Qoniqqanlik darajasining uch fazasi farqlanadi. 1. Kutishning shakllanishi. Xaridorlar baholarga nisbatan kutgan holatlarini, baho ularning ehtiyojlarini qondirishini, reklama va servis darajasini o’rg

3. Bahodan qoniqqanlikning oqibatlari. Bahodan qoniqish ham chakana xaridor uchun, ham ulgurji xaridor uchun ko’p ijobiy natijalarga, yangi bitimlar tuzilishiga sabab bo’ladi. Xaridorlarning takroriy xarid qilib, firma mijoziga aylanishiga olib keladi. Bahodan qoniqishni differensiallashgan holda ko’rib chiqish lozim: 1. Xaridorlar tovarni baholayotganda uning har bir belgisini baholaydilar. Masalan, avtomat kir yuvish mashinasining funksiyalari sonini, energiyani tejashini, dasturlar sonini, kir vazniga mo’ljallanganini baholaydilar. 2. Xaridorlar tovarning bir atributidan qoniqishsa, boshqasi uni qoniqtirmaydi. Masalan, avtomobil dizayni, markasi, bahoi yoqsa, uning ko’p benzin sarf qilishi yoqmaydi. 3. Bahodan qoniqishning defferensial o’lchovi o’ziga xos axborot hisoblanib, yuqori diag

3 – vaziyat. Xaridor tovardan, uning nafliligidan qoniqmaydi. Bu holda tovarga nima uchun pul to’layotganidan ham qoniqmaydi. Bunday holat raqobatchi firmalar uchun juda qulay bo’lib, u o’z mahsulotlari bilan xaridorlarni o’ziga jalb qilib oladi. 4 – vaziyat. Tovar nafliligi kam va aniq bozordagi bahoga nisbatan past daraja. Bu vaqtda korxona mahsuloti bahoini raqobatdagi korxonaga nisbatan past baho belgilaydi, bunda undan ko’radigan samara yuqori bo’lmaydi. Baho tiniqligini ko’pgina chora-tadbirlar orqali ta’minlash mumkin: baholarni muhokama qilish, xaridorlarni so’rov qilish, baholarning barqarorligini ko’rsatish. Baho afzalligi. Bu tushuncha asosida tovarning «bahoi» va uning «naflilik» nisbati yotadi. Baho afzalligi mahsulotning naflilik darajasiga bevosita bog’liq. Xaridor tomonidan

mumkin. Bu «maqsadli baho» korxonada «yangi mahsulot» ishlab chiqarish uchun ketadigan umumiy xarajatlarning shakllanishi uchun bazaviy bo’lib hisoblanadi. Maqsadli bahodan qancha foyda olish mo’ljallangan bo’lsa, o’sha miqdor ayriladi, natijada maqsadli xarajatlar miqdori kelib chiqadi. Maqsadli xarajatlarni mahsulotga ketadigan barcha ingrediyentlariga bo’lib chiqib, butun mahsulotning bozor bahosi aniqlanadi. Ya’ni mahsulot kalkulyatsiyasi hisoblanib, uning tanbahoi va sotilish baholari (chakana, ulgurji) belgilanadi. Baho qulayligi . Raqobatchilar mahsulotlarga ko’ra sizning firmangiz mahsuloti va uning bahoini ijobiy qabul qilgan xaridor o’zida qoniqish hosil qiladi. Katta hajmdagi ulgurji xaridorlardan bitim tuzish orqali «bahoning qulayligi»dan xaridor ko’p iqtisod qiladi. Ya’ni foy

1. Tovar sifatini turli tadbirlar orqali iste’molchiga talqin qilish, yetkazish, sifatini kafolatlash, iste’molchiga tovar sifati yoqmasa qaytarib olish shartini taklif etish kabilar iste’molchiga tovar sifatiga ishonchni orttiradi va baho xavfsizligini bildiradi. 2. Baho xavsizligi reklama orqali ite’molchiga yetkazilishi uning bahoi tovar naflilik darajasiga mos kelishini bildirishdan iborat. Bahoning ishonchliligi tushunchasi xaridorni mahsulot bahoini kutgan darajada, ya’ni xarid qobilyatiga mos ravishda bo’lishini bildiradi. Baholarning doimiyligi, oldindan kelishilgan holda belgilanishi (katta bitimlar uchun), sarf–xarajatlarni ortiqcha qilib yuborib, bahoni ko’tarishdan qochish xaridorni bahoga bo’lgan ishonchini oshiradi. Baho belgilashda haqqoniylikning ikki jihati mavjud. • Xarid

alohida naflilik darajasi, ularning qimmatini, bahoni mos yoki mos emasligini ko’rsatadi. Masalan, maishiy texnika buyumining ko’p funksiyalardan iboratligi, ekspluatatsiya qilishning osonligi, elektr energiyasini kam sarflashi, ta’mirlash uchun kafolatning mavjudligi va hokazolar iste’molchining tovar bahoidan qoniqqanligini bildiradi. Bahodan qoniqish menejmenti uchun yuqorida sanab o’tilgan juda ko’p axborotlar zarur bo’lib, maqsadli marketing chora tadbirlari ham o’zaro bir -biriga chambarchas bog’liq jarayonlar hisoblanadi. Bahodan qoniqishni o’rganish birlamchi axborot manbayi bo’lib, iste’molchilarni so’rovnoma qilish hisoblanadi. So’rovnoma tovarning har bir belgisi (qismi) bo’yicha savollar, bahoi, foydaliliga, nafi va boshqa ko’rsatkichlarni o’z ichiga olgan bo’lishi kerak. Ko’p

Kuchli raqobat sharoitida iste’molchini xaridorga, doimiy mijozga aylantirish sotuvchidan juda ko’p faollikni, «Iste’molchi shoh» shioriga mos holda savdo faoliyatini yuritishni talab qiladi. Taktik – operativ vositalarni qo’llashni muvofiqlashtirish va uning bozorda harakatlanishini iloji boricha oshirish uchun korxonaning strategik maqsadlariga amal qilish kerak. Shuning uchun baho siyosati strategik asosga ehtiyoj sezadi. Baho belgilashda turli strategiyalardan foydalanish mumkin: 1. Xarajatlarga asoslangan strategiya. Bunda tovar bahoini belgilash uchun ishlab chiqarish xarajatlari, muomala sarflari va qo’shimcha xarajatlarga mo’ljallangan foyda qo’shiladi. 2. Talabga asoslangan strategiya. Bunda iste’molchilar xohish va istaklari tahlil qilinib, unga mos baho belgilanadi. 3. Raqobatga

konsepsiyaga ega. Strategik qiymatlar quyidagilarga ega: bahoga oid axloq (baho axloqi), (ya’ni halol bahoga oid muomala prinsipi), bahoni hal qilishning vaqtinchalik gorizontlari (qisqa yoki uzoq muddatli bahoga oid maqsadlar ustuvorligi), turli xil manfaat – qiziqishlarni e’tiborga olish (masalan, sotib oluvchilar (xaridorlar) yoki aksionerlar qiziqishlari (manfaatlari) ustuvorligi. Buning ustiga baho qo’yish qarorlaridagi katta noaniqliklar riskka chidash ahamiyatiga ega. Masalan, raqobatchilar bilan baho urushi o’tkaza borib, korxonaning o’sishiga erishish mumkinligini prinsipial jihatdan aniqlash kerak. Bahoga oid strategiyalarni loyihalash uchun oqilona dastlabki punkt — strategik uchburchak: korxonalar – xaridorlar – raqobatchilar hisoblanadi. Korxonalar bu uchburchakda xaridorlar v

hisobga ololmaganligi bois u ko’pchilik hollarda xaridorlarni segmentlashni qamrab oladi (bahoga oid segmentlash). Raqobatchilar bilan raqobat agar “baho-natijaviylik” foydasi raqobatchilar ega bo’lmagan va korxonani noyob bahoga oid taklif bilan ta’minlaydigan strategik muvaffaqiyatli potensialda to’xtagan bo’lsa, uzoq vaqt chidashi mumkin. Bunga masalan, qulay baho imiji yoki yuqori bahoga oid ishonch kiradi. Bunday foyda “Baho-natijaviylik”ni bahoga nisbatan qanchalik tajovuzkor yoki osoyishta bo’lishiga qarab korxona ham baholarga nisbatan o’zini shunday tutadi. Bularning hammasi “Raqobat” strategiyasida umumlashadi. Bu konsepsiya raqobatchilarga nisbatan o’ziga xos bahoga oid pozitsiyalanishni, ularning baho o’zgarishiga reaksiyasini (baho bo’yicha yetakchilik), bahoga oid raqobatchil

Baho strategiyalari bu turli xil, ko’plab ehtimoliy bozor va ishlab chiqarish vaziyatlarida ishlayotgan korxonalar tovar va uning bahoi yordamida erishmoqchi bo’lgan maqsadlar bilan izohlanadi. Yuqori baholar strategiyasi. Bu strategiya tovar bahoini sotib oluvchilar idrok qiladigan qiymatiga nisbatan yuqoriroq baho qo’yishni ko’zda tutadi. Baho aslidagidan yuqori, sotuvchilar loyiq ko’rgan baho qo’yiladi. Biroq sotuvchi sotib oluvchilarning bu tovarga ega bo’lib, o’z istaklarini qondirish uchun ana shunday bahoga ham rozi bo’ladigan segmentlari mavjudligini bildiradi. Yuqori baho strategiyasi yangi, yuqori sifatli, patent bilan himoyalangan, ishlab chiqish uchun yuqori sarf va bozorga olib chiqish uchun vaqtga ko’ra uzoq xarajat talab qiluvchi tovarlarga nisbatan qo’llanadi. Yuqorida sana

ham (masalan, yetarlicha ishlab chiqarish quvvati yo’qligi sababli) qo’llaniladi. Bunday korxonalar yuqori bahodan ushbu tovarni tadqiq etish va ishlab chiqarish bilan bog’liq xarajatlarni tezroq qoplash va yangi, boshqa ishlanmalar uchun mablag’ olish maqsadidagina foydalanadilar. Ular o’z tovarlari uchun “birinchisini – bozorga” degan obro’ yaratadilar va bir qancha vaqtdan keyin o’z xaridorlarini katta ishlab chiqarish va sotish quvvatiga ega boshqa firmalarga “beradilar”. Yuqori baho strategiyasi korxonalar tomonidan ko’pincha o’z tovarlarini, uning bahosini sinovdan o’tkazish (tekshiruv, sinovlardan o’tkazib, ma’qullatish), bahoini asta-sekin maqbul darajaga keltirish uchun qo’llaniladi. Agar yuqori baholar savdoning o’ta past hajmiga, foydaga sabab bo’lsa, korxona tanlov asosida baho

− tovarning uncha katta bo’lmagan hajmi chiqarilganda mahsulot birligiga ishlab chiqarish va sotish xarajatlari darajasi ishlab chiqarish quvvati to’liq ta’minlanib ishlaganda qilinadigan xarajat darajasidan unchalik oshmaydi; − bozorga kirish uchun anchagina to’siqlar mavjud (patentlar, tovarlar ishlab chiqish bo’yicha xarajatlarning yuqori darajasi, mahsulotlarni bozorga yo’llash bo’yicha vaqtiga ko’ra katta va davomli xarajatlar va boshqalar). Past baholar strategiyasi. Past baholar strategiyasi tovarni sotib oluvchilar uning qiymatini idrok etadigan darajadan pastroq, ya’ni tovarni o’z bahoidan ko’ra pastroq baholashni belgilashni ko’zda tutadi. Bu strategiya tadbirkorlar tomonidan bankrotlikdan qochib, ishlab chiqarish quvvatini oshirib yuborganda, korxona o’z mahsulotini bozorda uzoq

Mahsulot birligini qoplashning past summasiga qaramasdan bu strategiyada savdoning hamma hajmini qoplab yuqori summa bilan ta’minlanadi. Past baholar strategiyasi «tez» foyda olishdan ko’ra uzoq vaqt foyda olishni ko’zda tutadi. Yangi mahsulot ishlab chiqishga ketgan xarajatlar bu strategiyada «qaymog’ini olish» strategiyasiga nisbatan ancha vaqt o’tgandan keyin qoplanadi. Past baholar strategiyasi bozorga tez «yorib kirish» maqsadida firma uchun xavfli bo’lishi mumkin. Past baholar firmaning ishlab chiqarish imkoniyatlaridan sezilarli oshib ketuvchi talabni keltirib chiqarishi mumkin. Shunday holat yuz berishi mumkinki, uning oqibatida firma bahoni oshira olmasligi, natijada u moliyaviy yo’qotishlarga duch kelishi mumkin. Past baholar strategiyasi uzoq muddatli foydaga ziyon yetkazishi mu

O’zgarmas baholar strategiyasi. Bu strategiyada firma o’z tovari bahoini iloji boricha o’zgartirmaslikka intiladi. Xarajatlar o’sishi kuzatilgan holatlarda firma bahoni oshirish tomonga qayta ko’rib chiqish o’rniga hamma o’ram (upakovka)larni kamaytiradi, tovar tarkibini o’zgartiradi va boshqalar. Shu bilan birga iste’molchi baho o’sishining bunday o’zgarishini afzal ko’radi, deb faraz qilinadi. Bu strategiya bahoning yashirin oshishini aks ettiradi. O’zgaruvchan baholar strategiyasi. O’zgaruvchan baholar ko’proq bozorda, individual bitimlar tuzilganda, uchraydi. O’zgaruvchan baholar zargarlik, osori atiqa (antikvar) buyumlar sotiladigan do’konlarda foydalaniladi. Bunday baholardan, shuningdek, sanoatga mo’ljallangan (sanoat tovarlari) tovarlarda ham foydalaniladi. Masalan, mashina va usk

e’tiborga olish kerakki, tanlangan tovarlarni juda uzoq vaqt pasaytirilgan baholarda sotish xaridorlarning bunday baholar normal (tabiiy), deb qabul qilishiga olib kelishi mumkin. Imtiyozli baholar strategiyasi uzoq vaqt uchun to’g’ri kelmasligi ana shundan kelib chiqadi. Raqobat sharoitiga mo’ljallangan baholar strategiyalari quyidagilarni o’z ichiga oladi: Baho yetakchiligi strategiyasi. Firmalar tovar yoki xizmatga bozor bahoini belgilovchi va raqobatchilari ergashishga majbur bo’ladigan baholar o’zgarishida tashabbus ko’rsatuvchi baho yetakchisi sifatida chiqadi. Baho yetakchilari bozordagi kuchli pozitsiyalari tufayli o’z baholarining barqarorligini saqlay oladigan ustun turuvchi firmalar va barometrik baho liderlari – bozor sharoiti o’zgarishlariga yetakchi bahoining o’zgarishli mosl

Купить