Kuntug’mish dostoni - Литература - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	73.6KB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Литература

Kuntug’mish dostoni

Купить

“ k U N T U G ’ M I S H ” D O S T O N I www.arxiv.uz

«KUNTUG’MISH» DOSTONI Xalq dostonlari har bir millatning ma'naviy qiyofasi, uning tarixi, qadriyatlarini rriukammal aks ettiruvchi bamisoli oynadir. Ularda har bir xalqning urf-odatlari, milliy o'ziga xosligi yaqqol ko'rinib turadi. Dostonchilik xalq og'zaki ijodida qadimiy epik an'ana hisoblanadi. Dostonlar asosan do'mbira jo'rligida aytiladi va ijrochidan ham badihada, ham ijroda juda katta ijodiy mahorat talab qiladi. Dostonning yana bir xususiyati og'izdan og'izga o'tib avloddan avlodgacha yetib kelganidir. Bu o'z navbatida ustoz- shogirdlik an'analarining vujudga kelishiga, oqibatda yirik dostonchilik maktablarining paydo boiishiga sabab bo'ldi. Folklorshunos olim T. Mirzayevning ma'lumotlariga ko'ra, XV-XVI asrlarda yirik

Dostonchilik an'anasi hozirgi kunda ham mavjud. Biroq endi kuylash, ijro, tinglovchilar bilan muloqot tarzining zamonaviylik kasb etayotganligini ko'ramiz. Dostonchilik fan va texnika asrida birmuncha o'zgarishlarga uchradi. Bugungi kun baxshilari o'z asarlarini konsert zallarida, katta-katta anjumanlarda, televideniyeda ijro etmoqdalar. Yurtimizda dostonchilikni rivojlantirishga va uning iirochilari - baxshilar faoliyatini rag'batlantirishga katta e'tibor berilmoqda. 2000-yilda «Alpomish» dostonining ming yilligini jahon mjqyosida nishonlanishi va hatto «O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan xalq baxshisi» unvonining ta'sis etilishi (2000-yil 14-mart) buning jsbotidir. Qadrli o'quvchilar, Siz 7-sinf adabiyot darslaridan o'zbek xalq dostonlari, ularnin

Zangardegan shaharning Buvraxon degan Podshosi bo'lib, uning Shoir va Tohir ismli vazirlari bor edi. Vazirlar pir-birlari bilan juda inoq edilar, ular: «Bizlarga farzand bersa, o'g'il bo'lsa qo'lqanot bo'lsin, qiz bo'lsa do'st bo'lsin», deya niyat qilar edilar. Kunlardan bir kuni Shoir vazirning xotini qiz ko'radi. Tohirning oilasida o'g'il tug'iladi. Qizning otini Xolbeka, o'g'ilning otini in qo'yishadi. Lekin Xolmo'minning onasi to'satdan vafot etadi, o'g'il go'dakni Xolbekaning onasi emizishga majbur bo'ladi, natijada ular «shirxo'ra» (bir onani emgan) bo'lib, «nikoh yurmaydigan» bo'lib qoladilar. Xolbeka o'n to'rt yoshga yetgach, uning husni kamoli ovozasi olamga yoyiladi. U go&#

Polat nayza qor ostiga yetarmi, Temir nayzang egovlasang o'tarmi, Sening to'rang nomardlardan emasdir, o'g'lon sevgisin tashlab ketarmi?.. Kuntug'mish o'z maqsadiga sodiq, har qanday sharoitda tushkunlikka tushmaydigan inson. U nomsiz, poyonsiz tog’ darasidan vataniga boradigan yo'lni rosa izlaydi, bu orada egizak ,arzandli bo'ladi, ular uch yoshga to'lganda ham biror bir el , ragini topolmaydi. Xullas, Kuntug'mish fe'l- atvorida siz havas qiladigan, ergashadigan insoniy sifatlar juda ko'p. Dostonni inchiklab mutolaa qilsangiz, bunga o'zingiz amin bo'lasiz. Xolbeka siymosi ham dostonda baxshi bobomiz tomonidan alohida mehr, iliqlik bilan tasvirlangan. U o'z so'zida turadigan, barcha hunarlarga mohir qiz. O'zi qanchali

Asarda Azbarxo'ja, Buvraxon, Zamonqul, Xolmo'min kabi qahramonlar qiyofasi o'ziga xos tarzda yoritilgan. Azbarxo'ja dastlab Kuntug'mish bilan do'stlashadi, so'ng o'z manfaatini deb unga Xiyonat qiladi. Buvraxon o'ziga bino qo'ygan, qahri qattiq podsho, biroq uning ko'ngilchan ekanligini ham ko'ramiz. Buvraxon avval Kuntug'mish va Xolbekani o'limga mahkum etadi, keyinroq esa xiyonati tufayli mashaqqatlarga duch kelishganini , ularni afv etadi. Azbarxo'jani jazolaydi. Dostondagi Qosim, Mo'min, Mullavachcha, Zamonqul va boshqa obrazlar ham sarda o'z o'rniga ega, ularsiz Kuntug'mish va Xolbeka taqdirini tasavvur qilish qiyin. Bular irim qilib niyat qilib edi: «Bizlarga farzand bersa, o'g'il bo'lsa qo'lq

Ayol bo'lsam ham qavlimdan qaytmayman, shohingdan qo'rqmayman. "qizga oshiq bo'lgan bo'lsa, kelsin, nard o'ynasin; utsa tegaman: utdirsa podsho deb siylamayman, so'yaman, jonidan kechsa bizga kelsin», - deb sovchisini qaytardi. Sovchi bu voqealarni podshosiga bayon qildi. Podsho eshitib, hayron-lol bo'lib, arkoni davlatiga qarab, ulardan maslahat so'rab: - E umarolarim, e vaziri Oonolarim, bu ishning oxiri qanday bo'ladi? Borib nardini o’nasak, utdirsak, bizni shoh deb siylamasa, qo'yaylik desak, lshqibozlik yomon bo'lsa, borsa qo'ysak, bir kun o'zbak- cho'zbak, karvon-sarvon, qozoqmi-suzoqmi - birov kelib utib olib ketsa, bu qanday bo'ladi? - dedi. Arkoni davlat shu maslahatni aytdi: - Taqsir podshoyim, buning iloji shulki,

Xolbeka: - E Bahragul, menga bir dard-e tekkan, iloji ne bo'lishi aslo sira yo'q, - deb niginni ko'rsatib, ko'rgan tushfarini Bahragulga bir-bir bayon qilib, yana aytdi: - Bir suratkashni keltirsang. Bahragul suratkashni olib keldi. Xolbeka oyim o'zining suratini qog'ozga soldirib, bir sandiqcha tayyor qilib, ichini mumlab, sirtini tillo bilan berkitib, o'zining sochidan bir tola soch olib, to'raning uzugini o'zining suratiga o'rab, necha arzi hollarini ham arz qilib, sandiqni qulflab, kalitini sandiqqa bog'lab, Xolbeka shahardan chiqib, shu sandig'ini suvga (bir katta daryo shaharning ichidan o'tar edi) solib: «Shu ko'rgan tushim rahmoniy bo'lsa, oshiq-ma'shuqlik avvaldan pok bo'lsa, Xudoyo xudovando, shu sandig'im se

- Siz dalaga chiqib turing. Qushnoch qirq yigitini hozir qilib, bir-ikki-uch piyola sharobni to'raga berdi. Sharobning kayfi bilan to'ra ko'zini ochib qarasa, qirq yigiti yiglab, o'rtaga olib o'tiribdi. To'ra ishq dardini pinhon tutolmay, yigitlariga qarab bir so'z aytib turibdi. So'zi budir: Bog' ichinda olma-anor istaydir, Bo'yi mahbub, mushki dildor istaydir. Qadrdonlar, birga yurgan beklarim, Do'stlar-ay, ko'ngil bir yor istaydir. Beklarim, qilmanglar bag'rimni kabob, G'aribning ko'nglini ovlamoq savob. Ertaroq podshodan olinglar javob, Do'stlar-ay, ko'ngil bir yor istaydir. Quloq sonlar bu to'raning tiliga, Bulbul oshno bo'lar bog'ning guliga. O'zlaring chog'langlar Zangar yoliga, Do

Ot chopmoqqa qoyim Xizrning dashi, Xizr llyos doim mardning yo'ldoshi, Och ko'zing, boshingni ko'tar, yoig'izim, Bir yor uchun yotarmikan mard kishi? Eshitib ol bu otangning so'zini. Do'st-dushmanga tuban qilma yuzini, Yig'dirayin No'g'ayning ulli-qizini, Obberay qizlarning jodu ko'zini. Ko'kragimga solma qayg'u-alamni, Ko'zlari qambarday qoshi qalamni, Bir yor uchun aslo, bolam, g'am yema, Obberay paridan ortiq sanamni. Alqissa, Qoraxonning bu so'zini o'g'li eshitib, yigitlariga buyurdi: «Kechagi qog'ozdagi suratni otamga ko'rsatinglar». Yigitlari suratni ko'rsatdi. Qoraxon qarasa, qog'ozda bir qiz turibdi qayqayib: qoshini kerib, labini burib, chikka bel bo'lib, shirin qilib kulib, tara

ko'shkiga chiqmay qo'yganini ko'rgan Zangar podshosi Buvraxon undan xabar olgani o'z jallodlari-yu mirg'azablarini jo'natadi. Kuntug'mish va Xolbeka qochib yashirinishadi. Biroq ayg'oqchilar ular yashiringan joyni aytib berishgach, har ikkalasini ham ushlab, Buvraxon huzuriga bandi qilib olib borishadi. Buvraxon o x saroy a 'yonlariga bu ikkisi qanday jazoga loyiqligi borasida maslahat soladi. Hamma umarolar maslahat qilib kengashdilarki: «Bu gapni shoh yaxshi aytdi. Bir ish-e qiling, shu begunohlar o'lmasin. «Xon g'azabi - Xudo g'azabi», degan ekan. Bularni shahardan tirik chiqarib yuboraylik, bandi bo'lsa ham tirik ketsa, ajali yetmasa, bir yerdan chiqar, agar o'lib ketsa, gunohi shohning bo'yniga-da», - deb arkoni davlat guru

Купить

Похожие документы
Fitrat dramaturgiyasi
«Saddi Iskandariy» dostoni
Abdulhamid Cho'lponning «Kecha va kunduz» romanida realizm
Adabiyotshunoslik tarixi va tarixiylik omillari
Abdulla Qahhorning «Sarob» romanida mazmunni ifodalovchi konsepsiyalar