Маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг бюджет соҳасидаги ваколатлари, давлат ҳариди, маҳаллий бюджет даромадларини ошириш

Маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг бюджет соҳасидаги ваколатлари, давлат ҳариди, маҳаллий бюджет даромадларини ошириш ва улардан фойдаланиш 2019 йилСухроб Саидов Қашқадарё вилояти ҳокимлиги Молия бош бошқармаси бошлиғининг ўринбосари Бобир Худайберганов Тошкент шаҳар ҳокимлиги Молия бош бошқармаси бошлиғининг биринчи ўринбосари Элёр Толлиев Самарқанд вилояти Оқдарё тумани ҳокимининг биринчи ўринбосари Режа: 1. Бюджет жараёни ва унда ҳокимнинг роли. 2. Давлат бюджети даромадлари ва харажатлари. 3. Маҳаллий бюджетнинг қўшимча манбаларини излаб топиш ва улардан фойдаланиш 4. Давлат ҳаридлари 5. Бугунги кун бюджет сиёсатининг устувор вазифалари 3Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетининг таркибий тузилиши1. Бюджет жараёни ва унда ҳокимнинг роли. Бюджет лойиҳаси тузиш Бюджетни кўриб чиқиш ва тасдиқлаш Бюджетни ижро этиш ва ижросини назорат қилишБюджет ижроси тўғрисида ҳисобот тайёрлаш ва уни тасдиқлаш 15 сентябр ВМга 20 сентябр ХПга 15 октябр ХП хулосаБюджет жараёни Декабр ойи Йил давомид аКейинги йилнинг 15 майгача 1 апрелгача ВМга5 апрелгача ХПга10 майгча ХП хулоса 21. Бюджет жараёни ва унда ҳокимнинг роли. ДАВЛАТ БЮДЖЕТИ СТРУКТУРАСИ ДАВЛАТ БЮДЖЕТИ Республика бюджети Маҳаллий бюджетлар Бюджетдан ташқари мақсадли жамғармалар ШАҲАР БЮДЖЕТИ ТУМАН БЮДЖЕТИ 61. Бюджет жараёни ва унда ҳокимнинг роли. 1. Маҳаллий бюджетларни кўриб чиқиш ва қабул қилиш; 2. Маҳаллий бюджетлар ижроси тўғрисидаги ҳисоботларни чоракда кўриб чиқади ва тасдиқлайди. 3.Маҳаллий солиқлар ва бошқа мажбурий тўловларнинг ставкаларини қонун ҳужжатларида белгиланган миқдорлар доирасида белгилаш. 4.Тошкент шаҳар ва туманлар Кенгашлари қонун ҳужжатларига мувофиқ бюджет соҳасида бошқа ваколатларни ҳам амалга оширилиши мумкин Бюджет кодекси. 27-модда .ДЕПУТАТ СИФАТИДА (Кенгаш раиси) ваколатлар: 31. Бюджет жараёни ва унда ҳокимнинг роли. 1. Бюджет лойиҳаларини тузиш тўғрисида қарорлар қабул қилиш, уларни тайёрлаш тартиби ва муддатларини белгилаш; 2. Маҳаллий бюджет лойиҳаларини Тошкент шаҳар Кенгашига кўриб чиқиш ва қабул қилиш учун тақдим этади; 3. Тошкент шаҳар Кенгашининг қарорларига мувофиқ Тошкент шаҳар ва туманлар маҳаллий бюджетлари параметрларини тасдиқлаш; 4. Маҳаллий бюджетларнинг ижроси тўғрисидаги ҳисоботларни Тошкент шаҳар Кенгашларига тасдиқлаш учун тақдим этиш; Бюджет кодекси. 28-модда .ҲОКИМ СИФАТИДА ваколатлар: 41. Бюджет жараёни ва унда ҳокимнинг роли. 5. Давлат бюджетига тушумлар тўлиқ ва ўз вақтида тушиши устидан назоратни ташкил этиш; 6. Бюджет маблағларининг мақсадли сарфланиши устидан назоратни ташкил этиш; 7. Бюджетнинг қўшимча манбаларидан фойдаланиш тўғрисида қарорлар қабул қилади;. . Бюджет кодекси. 28-модда .ҲОКИМ СИФАТИДА (давоми) ваколатлар: 51. Бюджет жараёни ва унда ҳокимнинг роли. 9ДАРОМАДЛАР ТАҚСИМОТИфоиз ҳисобида Республика бюджети Вилоят , шаҳар Туман бюджети 1 Фойда солиғи 100 2 Норезидентлар томонидан тўланадиган фойда солиғи 100 100 3 Ягона солиқ тўловидан Давлат бюджетига ажратмалар , шу жумладан кичик корхона ва микрофирмалар бўйича 100 4 Жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғи 100 5 Тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланувчи шахслардан олинадиган қатъий белгиланган даромад солиғи 100 100 6 Қўшилган қиймат солиғи 100 7 Акциз 100 100 шу жумладан : 100 - ароқ 100 - коньяк 100 - табиий вино 100 - бошқа винолар 100 - этил спирти 100 - пиво 100 - тамаки маҳсулотлари 100 100 - Шампан , газли ва вижиллаб турадиган винолар 100 100 - суюлтирилган газ 100 100 - табиий газ 100 100 -" Дженерал Моторс Узбекистан " ЁАЖ автомобиллари 100 100 - ўсимлик (пахта ) 10ДАРОМАДЛАР ТАҚСИМОТИфоиз ҳисобида Республика бюдже ти В илоят , ш аҳар Туман бюджети 1 Фойда соли ғи 100 2 Норезидентлар томонидан тўланадиган ф ойда солиғи 100 100 3 Ягона с олиқ тўловидан Давлат бюджетига ажратмалар , шу жумладан к ичик корхона ва мик рофирмалар бўйича 100 4 Жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғи 100 5 Тадбирк орлик фаолияти билан шуғулланув чи шахслардан олинадиган қ атъий белгиланган даромад солиғи 100 100 6 Қў шилган қиймат солиғи 100 7 Акциз 100 100 шу жумладан : 100 - ароқ 100 - коньяк 100 - табиий вино 100 - бошқа винолар 100 - этил спирти 100 - пиво 100 - тамаки маҳсулотлари 100 100 - Шампан , газли ва виж иллаб турадиг ан винолар 100 100 - су юлтирилган газ 100 100 - табиий газ 100 100 -" Джене рал Моторс Узбекистан " ЁАЖ автомобиллари 100 100 - Тошкент шаҳар давлат бюджети даромадларининг тақсимоти (2019 йил) Жами даромадлар (100%) Республика бюджети (83,7%) Маҳаллий бюджетлар (16,3%) (ПҚ-4086 Қарорига асосан) 92. Давлат бюджети даромадлари ва харажатлари3A 481D 2C 1213 48 01 12 48 РЕСПУБЛИКА БЮДЖЕТИ ХАРАЖАТЛАРИ *Судлар, прокуратура, давлат ҳавфсизлик органлари, мудофаа, ички ишлар *Дипломатик ваколатхоналар *Қишлоқ хўжалиги тадбирлари *Гидрометеорология, дўлга қарши тадбирлар *Ижтимоий маданий тадбирлар: маориф, фан, маданият, соғлиқни сақлаш, жисмоний тарбия ва спорт *Давлатнинг марказлашган инвестициялари *Иқтисодиёт тармоқларини ривожлантириш *Давлат грантлари, субсидиялар ва НТТларини давлат томонидан қўллаб-қувватлаш харажатлари *Иқтисодиёт харажатлари: қишлоқ ва сув хўжалиги соҳасидаги республика назорат органларининг харажатлари *Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг захира жамғармаси *Бошқа харажатлар: сиёсий партия, давлат қарзи бўйича хизмат кўрсатиш ва Ўзбекистон Республикасининг кафолатланган мажбуриятларини бажариш, давлат захиралари ва стратег ШАҲАР ва ВИЛОЯТ БЮДЖЕТИ ХАРАЖАТЛАРИ * Давлат бошқарув органлари сақлаш : * Маориф : ХТ ва МТ бошқармаси, Интернатлар, Меҳрибонлик уйлари. * Кадрлар тайёрлаш : Маҳалла раислари малакасини ошириш ўқув курслари * Мадания т: Уй Музейлари, Маданият уйлари, "Ўзбекистон" анжуманлар саройи, Хайвонот боғи, Планитарий. * Фан харажатлари: Архив иши ва саломатлик институти * Соғлиқни сақлаш: Шифохоналар, Туғруқхона, СЭС, Диспансерлар, ОИТС маркази, Қон қуйиш маркази, Мурруват уйлари, Нуронийлар санаторияси, ССБ автобазаси. * Жисмоний тарбия: Ихтисослаштирилган Болалар Ўсмирлар Спорт Мактаблари, * Давлат мукофотларини тўлаш бўйича харажатлар. * Марказлаштирилган капитал кўйилмалар: инвестиция дастури * Заҳира жамғармаси. * Болали оилаларга ва кам таъминланган оилаларга нафақалар. * Бошқа хаража Туман бюджети харажатлари * Давлат бошқарув органлари сақлаш : туман хокимликлар, халқ қаъбулхоналар, туман бўлинмалар, ижтимоий кўникма марказлари ва маҳаллалар. * Маориф : ХТ ва МТ бўлимлари, мактаблар, боғчалар, мусиқа мактаблари, мактабдан ташқари таълим. * Мадания т: Маданият уйлари * Соғлиқни сақлаш: Марказий поликлиникалар, Оилавий поликлиникалар, Диспансерлар, Болалар стоматология поликлиникалари. * Жисмоний тарбия: Болалар Ўсмирлар Спорт Мактаблари * Заҳира жамғармалари. *Иқтисодиётга харажатлар: ободонлаштириш бошқармалари. Бюджет кодекси 72-модда. 132. Давлат бюджети даромадлари ва харажатлари 15ЖАМИ 2 045,0 2 101,6 I Жисмоний шахсларнинг мол-мулклари ва ер участкаларини давлат солиқ хизмати тўлиқ ҳисобга олиш ва мол-мулкни кадастр қийматидан келиб чиқиб ҳисоблаш орқали тушумни кўпайтириш 3,7 3,5 1 Давлат солиқ хизмати органлари маълумотлар базасида мавжуд бўлган ва "Ергеодезкадастр" давлат қўмитасининг ҳудудий бўлинмалари ва жисмоний шахсларнинг мол-мулк объектлари ва ер майдонлари тўғрисидаги маълумотларни ялпи хатловдан ўтказиш 3,7 3,5 II Ҳудудлардаги бозорларда ундириладиган йиғимлар, ижара тўловларини ҳамда автотураргоҳлардаги тушумларни тўлиқ кирим қилиш натижаси билан бюджетга даромадлар тушумини кўпайтириш 21,0 11,1 2.1 Расталардаги савдо ўринлари бозор худудида ноқонуний савдо-сотиқ билан шуғулланаётган фуқаролар ҳисобидан тўлдирилишини таъминлаш ва йиғимларни б 163. Қўшимча даромад манбалари IV Солиқ ва молиявий ҳисоботларни банк, божхона, биржа, кадастр ва бошқа идораларнинг маълумотлари билан солиштириш орқали яширилган товар айланмаларини аниқлаш ва солиққа тортиш, хуфёна бизнес юритиб солиқ тўлашдан қочиш эҳтимоли бўлган субъектларни солиққа тортиш орқали бюджетга даромадлар тушумини кўпайтириш 399,3 497,1 4.1 Савдо, умумий овқатланиш, транспорт ва қурилиш корхоналари, шунингдек йирик айланмаларни амалга оширувчи бошқа субъектлар томонидан солиқ ҳисоботларида ҳақиқий айланмаларни акс эттирилганлигини, ташқи манба маълумотлари асосида тўлиқ камерал назоратидан ўтказиш (хронометраж ва паспортлаштириш тадбирларини давом этириш ҳисобига ) 292,0479,7 4.2 Автомобилларга ёқилғи қуйиш шохобчаларида сотилган сиқилган газ, бензин, дизель ёқилғиси хажмл 173. Қўшимча даромад манбалари БЮДЖЕТ ДАРОМАДЛАРИНИ ОШИРИШ ЙЎНАЛИШЛАРИ (млрд.сўм)VII Валюта бозорини либераллаштирилиши натижасида кўпайиши мумкин бўлган экспорт фаолиятидан олинаётган даромадларни, шунингдек ишчи бозорда товар (иш, хизмат)лар сотиш ҳажми қўпайишини тўлиқ ҳисобга олиш ва солиққа тортиш 375,9 277,9 7.1 Корхоналар экспортининг ўсиш хажмларидан қўшимча солиқларни ундириш 182,2 128,8 7.2 Экспорт қилувчи корхоналар томонидан экспорт ҳажмидан базавий ставкада (пасайтирувчи коэффициентни қўлламаган ҳолда) солиқларни ҳисобланишини назоратга олиш 113,4 148,1 7.3 Валюта бозорини либераллаштирилиши натижасида солиқ солиш базасини кенгайиши ҳисобига солиқ тўловларини кўпайиши 77,1 0,0 7.4 Экспорт операциялари бўйича дебитор қарзни ундирилишини ва солиқ қарзини тўлашга йўналтирилишини 183. Қўшимча даромад манбалари Маҳаллий бюджетнинг қўшимча манбалари ва заҳира жамғармаси 1. Ҳокимнинг заҳира жамғармаси 2. Эркин қолдиқ маблағлари 3. Даромадларнинг аниқланган прогноздан орттириб бажарилган қисми 4. Давлат активларини хусусийлаштиришдан тушган тушам 5. Давлат даромадига ўтказилган мол-мулкларни реализация қилишдан тушган тушум 6. Харажатларни молия йили бошига товар-моддий қимматликларнинг нормативдан ортиқ захиралари суммалари миқдорига қисқартириш натижасида бўшаб қолган маблағ (зачет) 193. Қўшимча даромад манбалари Ҳокимнинг заҳира жамғармаси (БКнинг 73-модда)  Нимага йўналтирилади? Молия йили мобайнида иқтисодий, ижтимоий-маданий ва бошқа соҳалардаги қўшимча, кўзда тутилмаган харажатлар ўз вақтида ҳамда узлуксиз молиялаштирилишини таъминлаш учун.  Миқдори қанча? Тегишли бюджет харажатларининг 1% миқдорида (ПҚ 3454, 29.12.2017)  Қандай фойдаланилади? - Тегишли Молия органи билан келишган ҳолда; - тегишли тадбир маҳаллий бюджетда ҳам кўзда тутилган бўлса, аввало сметадаги маблағлар ўзлаштирилади, сўнг заҳира жамғармасидан фойдаланилади; - захира жамғармаларидан маблағлар ажратилган тадбирлар муайян муддатга эга бўлса, фойдаланилмай қолган маблағлар белгиланган муддатдан кейин ўн иш куни, белгиланмаган бўлса молия йили тугагач тегишли бюджетга тикланади.  Заҳира жамға 203. Қўшимча даромад манбалари Эркин қолдиқ маблағлари (БКнинг 119-модда)  Қандай шаклланади? уларнинг шахсий ғазна ҳисобварақларидаги бюджет маблағлари қолдиғининг (давлат активларини хусусийлаштиришдан тушган маблағларнинг йил бошидаги қолдиқлари суммаси бундан мустасно) ушбу бюджетлар учун жорий молия йилига тасдиқланган айланма касса маблағлари миқдоридан ошган суммаси сифатида аниқланади  Нимага йўналтирса бўлади? Молия йили мобайнида иқтисодий, ижтимоий-маданий ва бошқа соҳалардаги қўшимча, тегишли ҳудудий ривожланиш дастурларида кўзда тутилган харажатларга йўналтирилади. 213. Қўшимча даромад манбалари Даромадларнинг аниқланган прогноздан орттириб бажарилган қисми (БКнинг 119-модда) 223. Қўшимча даромад манбалари Қўшимча манбалардан фойдаланиш йўналишлари 1 Президент ташрифи давомида берилган топшириқларни молиялаштириш 2 Ҳудудий ижтимоий-иқтисодий ривожланиш дастурлари 3 Обод қишлоқ ва Обод маҳалла дастури 4 Ёшлар келажагимиз Давлат дастури 5 Ҳар бир оила тадбиркор давлат дастури (ПҚ-3856) 6 Ҳарбий маъмурий сектор жамғармаси (ПҚ-3897) 7 Ижтимоий соҳа муассасаларига куз-қиш мавсумига тайёрлаш бўйича харажатлар 8 Ободонлаштириш харажатлари 9 Эркин иқтисодий зона ташкил этиш билан боғлиқ харажатларга 10 Кичик саноат зона ташкил этиш билан боғлиқ харажатларга 11 Давлат хизматчиларига хизмат уйи қуриш, ҳизмат автомашиналари ҳарид қилиш, ҳокимлик биноларини таъмирлаш, моддий техник базасини мустаҳкамлаш 12 Давлат мақсадли жамғармаларига маблағ ажратиш 13 Тоза ичимлик суви Давлат ҳаридлари 204. Давлат ҳаридлари * Давлат харидлари татбиқ этилмайди Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан тасдиқланадиган стратегик давлат харидларига мудофаа, ички ишлар, давлат хавфсизлиги, шунингдек давлат сирлари билан боғлиқ бўлган давлат харидларига фавқулодда вазиятлар юз берган ҳолларда давлат харидларига; донор мамлакатларнинг, тегишли халқаро, чет эл ташкилотларининг тартиб- таомилларида ёки Ўзбекистоннинг кафолати остида чет эл кредитларини ва чет эл грантларини тақдим этиш шартларида бошқача тартиблар белгиланган бўлса; сайлов ва референдумларга тайёргарлик кўриш ва ўтказиш учун амалга ошириладиган давлат харидларига; суд муҳокамаларида иштирок этиш учун адвокат (вакил) тайинланиши билан боғлиқ давлат харидларига; нархлари қонун ҳужжатларига мувофиқ қатъий белгиланган товарларнинг (ишларнинг, хизматлар Давлат харидларининг барча босқичларида Буюртмачининг касбий маҳорати Асосланганлик Маблағлардан фойдаланишни оқилоналиги, тежамкорлиги ва самарадорлиги Очиқлик ва шаффофлик Тортишув ва холисликМутаносибликХаридлар тизимининг ягоналиги Коррупцияга йўл қўймаслик Қонуннинг асосий принциплари (4-модда) 224. Давлат ҳаридлари Давлат харидларини амалга ошириш турлари (23-модда) Электрон дўкон Электрон аукцион Танлов Тендер Ягона етказиб берувчидан харид 234. Давлат ҳаридлари Бюджет буюртмачи Электрон Танло вЭлектрон Тендер аукциондўконДавлат харидларини амалга ошириш турлари бўйича мезонлари (ЭКИҲ-202 730 сўм) Товар Иш, хизмат 25 гача (5,1 млн) 25 гача (5,1 млн)250 гача (50,7 млн) Товар Иш, хизмат 2500 гача (507 млн) 5000 гача (1 мллд) Товар Иш, хизмат 2500 - 6000 гача (1,2 млрд) 25 - 6000 гача (1,2 млрд) 5000-25000 гача (5 млрд) Товар Иш, хизмат 6000 дан юқори (1,2 млрд + ) 25000 дан юқори (5 млрд + )25 -25000 гача (5 млрд )Электрон Танлов 25 гача (5,1 млн) Корпоратив буюртмачи Ягона етказиб берувчилардан тўғридан-тўғри харид 244. Давлат ҳаридлари Ягона етказиб берувчидан тўғридан-тўғри шартнома Табиий монополия субъекти товар (иш, хизмат)лари Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари, қарорлари ва фармойишлари ёки Вазирлар Маҳкамасининг қарорлари асосида Ҳукумат томонидан тарифлари белгиланган товар (иш, хизмат)лар Бозорда муқобиллари бўлмаган техник жиҳатдан мураккаб товарлар (иш, хизмат)лар Маданий қимматликлар 254. Давлат ҳаридлари * ХАРИД КОМИССИЯСИ Харид комиссияси харид қилиш тартиб-таомиллари ғолибини танлаш тўғрисидаги қарорлар қабул қилиш ваколатига эга коллегиал орган. Танловда: - камида 5 нафар аъзодан иборат буюртмачи вакиллари - қиймати ЭКИҲнинг 5000 баробаридан ортиқ бўлганда Ўз.Р. Инвестициялар бўйича давлат қўмитаси ва «Ўзинжиниринг» РЛИ вакиллари киритилади. Тендерда: - камида 7 нафар аъзодан иборат - Ўз.Р. Инвестициялар бўйича давлат қўмитаси ва «Ўзинжиниринг» РЛИ вакиллари киритилиши шарт. 264. Давлат ҳаридлари 305. 2019 йилги бюджет сиёсатининг устувор йўналишлари  очиқ иқтисодиёт, соғлом рақобат, ишбилармонлик ва инвестиция муҳитини тубдан яхшилаш учун зарур шароитларни яратиш;  маҳаллий бюджетлар қўшимча манбаларининг камида 10 фоизини жамоатчилик фикри асосида йўналтириш  бюджет маблағларидан самарали фойдаланиш тизимини янада такомиллаштириш;  бюджет маблағларини режалаштириш сифатини оширишга ва самарали фойдаланишга қаратилган натижага йўналтирилган бюджет тизимини жорий этиш;  даромадлар базасини мунтазам ошириб бориш орқали фискал кўрсаткичлар дефицитини камайтириш ва халқаро молия бозорларидан имтиёзли шартларда маблағларни жалб қилиш ҳамда уларни самарадор инвестицион лойиҳаларга йўналтириш;  солиқ маъмурчилиги самарадорлигини ҳамда бюджет ва истеъмол маҳсулотлари нархининг барқа Таклифлар 27 Натижа 100 мингдан кўп автомашиналардан йилига 73 млрд.сўм даромад олиш мумкинТаклиф Тошкент шаҳрига кирувчи пойтахтдан рўйҳатдан ўтмаган автомашиналарга 2000 сўмлик тўлов жорий қилиш (Стокгольмда 4$) Муаммо Тошкент шаҳар ҳудудига бир кунда 100 мингдан зиёд автотранспорт воситалари кириб чиқади. Шаҳарни экологияси жиддий таъсир кўрсатмоқда 28 Натижа Ижарани ўзидан йиллик 1,1 трлн.сўм даромад олиш мумкин. Бунга яна қўшимча солиқ тушуми, янги иш ўрни яратилиб, 1467 уйнинг том қисми таъмирланади Таклиф Томни таъмирлаш шарти билан тадбиркорга Тошкент шаҳридаги 5441 минг м2 теккис том қисмини 1м2=16 минг сўмдан ижара асосида бериш. Муаммо Тошкент шаҳридаги кўп қаватли уйларнинг том қисми фойдаланилмайди. Тадбиркорлар учун эса бўш ер етишмайди. Қолаверса, бу йил 1467 та кўп қаватли уйни томини таъмирлаш керак 29 Натижа Даромад тушуми ошади, туризмда жозибадорликни оширади Таклиф Тунги вақт учун умумовқатланиш ва савдо нуқталарига тунги вақтда ишлаш учун солиқ тўловлари ва лицензия тўловларини икки баровар тўлаш эвазига рухсат бериш. Муаммо Тошкент шаҳридаги 1700 дан зиёд умумовқатланиш корхоналари мавжуд бўлиб, аксарияти 23-00 дан кейин ҳам фаолият юритмоқда. 30 Натижа Шаҳарни ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш бўйича инвестицион харажатлар бўйича маҳаллий бюджетга тушаётган юкни енгиллаштиради. Таклиф Қимматли қоғозлар (муниципал облигациялар) орқали ушбу маблағларни жалб этиш мумкин. Муаммо Аҳоли ва бизнес субъектларини “бўш пуллари”ни жалб қилиш механизми мавжуд эмас 31