Makroiqtisodiy muvozanatda Keynschilar nazariyasi - Экономика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	910.3KB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Экономика

Makroiqtisodiy muvozanatda Keynschilar nazariyasi

Купить

Mavzu: Makroiqtisodiy muvozanatda Keynschilar nazariyasi REJA: I. Kirish II. Asosiy qism 1. Makroiqtisodiyot fanining kelib chiqishda Klassik va Keyns maktab vakillarining tutgan o’rni. 2. Klassik iqtisodchilar va Keynschilarning iqtisodiy muvazanat nazaryasi. 3. Haqiqiy va rejalashtirilgan xarajatlar. “ Keyns xochi”. Ishlab chiqarish hajmining muvozanat darajasiga erishish mexanizmi. III. Xulosa IV. Adabiyotlar01 0102 03 010102 08 0B 0E 01 15 0C0C 0F02 15 17 0B 10 1C02 0B 15 0A 01010102 12 0116 08

KIRISH: 1936 yilda ingliz iqtisodchi Jon Meynard Keynsning «Bandlik, foiz va pulning asosiy nazariyasi» deb nomlangan asarining paydo bulishi bevosita buyuk depressiyaning natijasi bo‘lib makroiqtisodiyotni aloxida mustaqil fandek paydo bo’lishiga asos soladi. Keynsning asosiy g‘oyasiga kura narxlaming egilmasligi natijasida bozor iqtisodiyotlari xar doim ham o’zini tartibga solishga qodir emas. Bozor iqtisodiyotiga bunday qarash iqtisodiy nazariyada usha paytgacha xukum surgan klassiklar nazariyasidan farqliroq bo‘ladi. Yuqoridagi makroiqtisodiyotning keltirib chiqqan omildan tashqari fanning shakllanishiga ya’na bir muxim xodisa ta’sir etadi. Bu esa milliy hisobchilik buyicha doimiy statistik ma’lumotlaming paydo bulishi. Bunday ma’lumotlarni mavjudligi makroiqtisodiy xodislami kuzatish

M a k r o i q t i s o d i y o t f a n i n i n g k e l i b c h i q i s h d a K l a s s i k v a K e y n s m a k t a b v a k i l l a r i n i n g t u t g a n o ’ r n i .0‘tgan asming 70 yillarigacha Keynsning modeli makroiqtisodiy jarayonlami o‘rganishda va izohlashda keng kulamda foydalanilib kelinadi. Lekin shu davrda yangi muammoning paydo bulishi ya’ni yuqori darajadagi inflyatsiya bilan bir vaqtning o’zida ishlab chiqarish hajmlarida pasayish hamda ishsizlik darajasini ko’tarilishi davlat aralashuv siyosatining samaradorligini shubha ostiga qo’yadi. Bunga javoban klassiklaming qarashlari qayta ko’rilib chiqiladi va natijada Milton Fridman asos solgan monetarizm nazariyasi paydo bo’ladi..01 02 03 04 05 06 07 08 06 09 05 0A 06 0B 05 08 0C 0D 02 0E 06 0E 06 0E 0F 0C 03 10 11 06 12 0C 13 14 0

Monetarchilar bozorlar uzini boshqarish g‘oyasini qaytatdan ilgari surib birinchi uringa pul taklifi ni kuyshadi. Ulaming fi kricha davlat tomonidan pul taklifini uzliksiz ravishda o‘zgartirilishi makroiqtisodiy beqarorlikga olib keladi va makroiqtisodiy muvozanatni saqlash uchun pul taklifi bir tekisda usib borishi lozim buladi. Monetarizm nazariyasi keyinchalik bozorlar uzini tartibga solish goyasiga tayangan yangi iqtisodiy nazariyalar paydo bulishiga va Makroiqtisodiyot fanida neoklassiklar maktabini shakllanishiga sabab buladi. Bu bilan birgalikda fanda muqobil mikroiqtisodiy modellami asos qilib olgan neokeynschilar yunalishi rivojlanib boradi. Shunday qilib, Makroiqtisodiyot fanida shu kunga kelib turtda asosiy maktablar mavjud. Bular: keynschilar , davlat aralashuvi masalalariga al

Bu to‘rtda maktablar o‘rtasida davom etayotgan baxslar asosan bozor mexanizmlarini faoliyatiga bog‘liq bo‘lib, aniqrogi, makroiqti sodiy maqsadlarga erishishda bozor mexanizmlarining samaralidorlik masalasi ko‘ndalang turadi. Asosiy kelishmovchiliklar uchta savolga taqaladi: 1) narxlar va ish xaqi stavkalari egiluvchalinligi; 2) umumiy taklifning egiluvchanligi; 3) «kutishlarning» iqtisodiyotdagi o‘rni.2A05 0A 14 020E 1114 2702 220A 1102070E 1102 14 1114 0E 1102 0D 07 1C 03 18 08 1E1F 12 26 14 20 05 14 211F 30 0B

Ishsizlik bo‘yicha davlat siyosati: klassik va keynscha yondashuvlar Davlatning ishsizlikka nisbatan olib boradigan siyosatiga kelsa, bu yerda bir xil nuqtai nazar yo‘qligini aytib o‘tish joizdir. Ishsizlikka va uni tartibga solish masalalariga klassik va keynscha yondashuvlar mavjuddir. Bu qarashlar mehnat bozori faliyatini klassiklar va keynschilar tomonidan turlicha tushunishga asoslangan. Klassik maktabda mehnat bozoridagi muvozanat g‘oyasi hukmronlik qiladi. Har qanday bozordagi kabi, mehnat bozorida ham, agar u o‘z holiga tashlab qo‘yilsa, muvozanat yuzaga keladi, iqtisodiyot esa uzoq muddat mobaynida to‘liq bandlik darajasiga, ya’ni tabiiy ishsizlik darajasiga intiladi. Ishlab chiqarishning tabiiy darajasi gipotezasi (ishsizlikning tabiiy darajasi) amerikalik iqtisodchi M.Fridmenga

K l a s s i k i q t i s o d c h i l a r v a K e y n s c h i l a r n i n g i q t i s o d i y m u v a z a n a t n a z a r y a s i .Klassiklar nazariyasi asosida ikkita asosiy tushuncha mavjud. Birinchidan , to‘liq bandlik sharoitida mahsulotlarni sotib olish uchun xarajatlar miqdorining (Y = S+I+G+Xn) yetishmasligi (ya’ni, AD AS bo‘lishi) mumkin emas. Ikkinchidan , umumiy xarajatlar miqdori yetishmay qolgan sharoitda ham baho, ish haqi va foiz stavkasi kabi dastaklar ishga tushadi va natijada xarajatlar miqdorining kamayishi ishlab chiqarishning real xajmi, bandlik va real daromadlar miqdorining kamayishiga olib kelmaydi. Pul bozori investitsiya va jamg‘armalar tengligini hamda to‘liq bandlik sharoitini ta’minlaydi. Faqatgina, ishsizlikning tabiiy darajasida «ixtiyoriy» ishsizlik bo‘lishi mu

Bilamizki, iqtisodiyotda to‘liq bandlik sharoitiga har doim ham erishib bo‘lmaydi. Shuning uchun ham boshqa bir iqtisodchilar klassik nazariyaning asosiy jihatlarini tankid qila boshladilar. Keyns nazariyasining eng qimmatli jihati shuki, u bozor iqtisodiyotida ish bilan to‘la bandlikni ta’minlaydigan xech qanday mexanizm yo‘qligini isbotladi. Makroko‘lamda iqtisodiyot muvozanatga erishish mumkinligi, lekin shunda ham ma’lum miqdorda ishsizlik va inflyasiya saqlanib qolinishini, to‘la ish bilan bandlik qonuniy holat emasligini, balki tasodif ekanligini, kapitalizm o‘z-o‘zidan tartibga tushib, rivojlanib ketavermasligini isbotlab berdi. Shuningdek, bu nazariyada iqtisodiyotdagi tebranishlar faqat urush, tabiiy ofat va shu kabi vaziyatlargagina bog‘liq emasligini, balki u tinchlik yillarida

Jamg‘arish-investitsiya grafigi Bunday nomutonosiblikning asosiy sabablaridan biri rejalashtirilgan investitsiyalar va jamg‘armalarning bir- biriga mos kelmasligidir. Bunga sabablardan biri shundaki, jamg‘arish va investitsiyalash to‘g‘risidagi qonunlarni har xil guruhlardagi odamlar turli maqsadlarda qabul qilishadi. Ikkinchidan , jamg‘aruvchilar va investorlarni jamg‘arish va investitsiyalashga turlicha sabablar undaydi. Keynschilar fikricha , jamg‘arma va investitsiyalar bitta omilga bog‘liq bo‘lmagan holda turli sabablar asosida amalga oshiriladi. Masalan, kishilar qiymati o‘zining ish haqi miqdoridan ortiq bo‘lgan mahsulotlarni sotib olish uchun, masalan avtomobil yoki televizor xarid qilish uchun jamg‘arishadi. Jamg‘armalar biror shaxs yoki oilaning kelajakdagi iste’molini qondirish

Klassiklar nazariyasi bo‘yicha jamg‘arma va investitsiya¬lar miqdorini aniqlaydigan asosiy omil foiz stavkasi hisoblanadi. Agarda, u oshsa, uy xo‘jaliklari kamroq iste’mol qilib, ko‘proq jamg‘arishga harakat kilishadi. Uy xo‘jaliklarida jamg‘armalarning ko‘payishi kredit narxlarining kamayishiga olib keladi. Bu esa o‘z vaqtida investitsiyaning o‘sishini ta’minlaydi. Keynschilar fikricha esa , foiz stavkasi emas, balki aholining ixtiyoridagi daromadi iste’mol va jamg‘arish dinamikasini belgilab beradi.Keyns modelida jamg'arish va investitsiya13 0B1203

* H a q iq iy v a r e ja la s h t ir ilg a n x a r a ja t la r. * « K e y n s x o c h i» . I s h la b c h ik a r is h x a jm in in g m u v o z a n a t d a r a ja s ig a e r is h is h m e x a n iz m iIshlab chiqarishning kamayishi natijasida mumkin bo‘lgan yo‘qotishlarning oldini olish uchun jami talabni tartibga solib turadigan faol davlat siyosati zarur. Shuning uchun ham Keynsning iqtisodiy nazariyasini ko‘p hollarda jami talab nazariyasi deb yuritiladi. Jami talab komponentlari, ayniqsa eng barqaror komponent bo‘lgan investitsiyalarning o‘zgarishi makroiqtisodiy barqarorlik sabablaridan biridir. Haqiqiy investitsiyalar rejalashtirilgan va rejalashtirilmagan investitsiyalar miqdorini o‘z ichiga oladi. Rejalashtirilmagan investitsiyalarga tovar — moddiy zaxiralariga (TMZ) investitsiyalard

Rejalashtirilgan xarajatlarga uy xo‘jaliklari, firmalar, davlat va tashqi dunyoning mahsulot va xizmatlarni sotib olishga mo‘ljallagan xarajatlari kiradi. Firmalar tomonidan ishlab chiqarilgan mahsulotlarni sotishdagi kutilmagan uzgarishlar tovar moddiy zaxirasiga rejalashtirilmagan investitsiyalar qilishga olib kelsa, haqiqiyiy xarajatlar rejalashtirilgan xarajatlardan farq qiladi. Rejalashtirilgan xarajatlar funksiyasi (E=C+I+G+Xn) grafigi, iste’mol funksiyasi (S = a + v(U-T)) grafigi ko‘rinishidagidek bo‘lib unga nisbatan I+G+Xn mqdorda yuqoriga surilgan bo‘ladi. Keynsning makroiqtisodiy muvozanat modelini ko‘rib chiqish jarayonini soddalaiggirish uchun sof eksport miqdori yalpi daromadlar (U) o‘zgarishiga bog‘liq emas deb olinadi. Shuning uchun sof eksport to‘lig‘icha avtonom xarajatla

Sof eksport funksiyasi esa quyidagi ko‘rinishga ega: Xp = g - m’Y Bu erda: Xp — sof eksport; g — avtonom sof eksport; m’ - importga chegaraviy moyillik; Y — daromad. m’ = DM / AY ; Bu srda: DM - importga xarajatlarning o‘zgarishi; AY - daromadlarning o‘zgarishi. Yalpi daromadlarning oshishi bilan import ham oshadi. Chunki, bunda iste’molchilar va investorlar milliy va import mahsulotlarga bo‘lgan xarajatlar miqdorini oshiradi. Bunda mamlakatdan eksport miqdori shu mamlakatdagi yalpi daromadlar (U) miqdoriga bog‘lik bo‘lmaydi, balki tovar olib chiqib ketayotgan mamlakatning yalpi daromadlari o‘zgarishiga bog‘liq bo‘ladi. Shuning uchun ham mamlakatdagi yalpi daromadlar (U) o‘zgarishi bilan sof eksport (Xp) o‘rtasidagi bog‘liklik salbiydir va sof eksport funksiyasida minus ishorasi bilan belg

Agarda, ishlab chiqarishning haqiqiy hajmi (U1) uning muvozanat darajasidan (UO) ko‘p bo‘lsa, iste’molchilar maxsulotlarni ishlab chiqaruvchilar taklif qilganga nisbatan kam sotib oladi (AD<AS). Sotilmagan mahsulotlar TMZ ko‘rinishiga ega bo‘ladi. Zaxiralarning o‘sishi firmalarda ishlab chiqarish hamda bandlik darajalarini pasaytirishiga olib keladi. Bu esa YaMM hajmini kamaytiradi. Asta sekin U1 UO gacha ka¬mayadi, ya’ni daromad va rejalashtirilgan xarajatlar tenglashadi. O‘z navbatida yalpi talab va taklifning tenglashishiga (AD=AS) erishiladi. Aksincha, haqiqiy ishlab chiqarish (U2) uning muvozanat darajasidan (UO) kam bo‘lgan vaziyatda esa, firmalar iste’molchilar talabiga nisbatan kam ishlab chiqarayotganligini (AD>AS) ko‘ramiz. Keyns xochi (Keymsning makroiktisodiy muvozanat modeli)

* X U L O S AKlassik iqtisodchilar to‘liq bandlik sharoitida mahsulotlarni sotib olish uchun xarajatlar miqdori yetishmasligi mumkin emas, shunday bo‘lgan taqdirda ham baho va ish haqi kabi dastaklar ishga tushib, barcha muammolarni hal qilishadi, deb hisoblashadi. Klassik iqtisodchilar nazariyalarining noto‘g‘ri jihatlarini birinchilardan bo‘lib ingliz iqtisodchisi Jon Keyns o’zining «Pul, foiz va ish bilan bandlikning umumiy nazariyasi» nomli asarida isbotlab bergan. Klassiklar fikricha, jami talab egri chizig‘i vertikal to‘g‘ri chiziqdan iborat va ishlab chiqarishning real hajmini ifodalaydi. Keynsianchilar fikricha, mahsulotlar narxi va ish haqi egiluvchan emas, shuning uchun jami taklif egri chizig‘i gorizontal o‘qdan iborat. Keynsning makroiqtisodiy muvozanat modelida muvozanat daraj

1. Agapova G. A., Seregina S.F. Makroekonomika. - M.: DIS, 1997. 2. BorrR. Politicheski ekonomika v 2-x tomax. 1-tom.-M., 1995. 3. Burdo M., Viplash CH. Makroekonomika (Evrapeyskiy tekst). -S.Pb: Sudoistroenie, 1998. 4. Ishmuxamedov A.E., Jumaev K.X., Jumaev Z.A. Makro- i^tisodiyot (ma’ruzalar matnlari). — T.: TDIU, 2000. 5. Makkonell, Kempbell R., Bryustenli JI. Ekonomika. Prin¬sipы problemы i politika. V 2-x tomax. - M.: Respublika, 1992. 6. Richard Leyard. Makroekonomika. Kurs leksiy dlya rossiy¬skix chitateley. — M.: 1994. 7. www.google.com . 8. www.Yandex.ru

Купить