Milliy iqtisodiyotni rivojlantirishda turistik rekreatsiya resurslaridan samarali foydalanish istiqbollari - Экономика - Дипломные работы

Информация о документе

Цена	9000UZS
Размер	109.7KB
Покупки	0
Дата загрузки	27 Сентябрь 2019
Расширение	doc
Раздел	Дипломные работы
Предмет	Экономика

Milliy iqtisodiyotni rivojlantirishda turistik rekreatsiya resurslaridan samarali foydalanish istiqbollari

Купить

Milliy iqtisodiyotni rivojlantirishda turistik rekreatsiya resurslaridan samarali foydalanish istiqbollari M U N D A R I J A Kirish ……………………………………………………………………. 4 I -BOB. Turistik – rekreat s iya resurslaridan foydalanishning nazariy masalalari 1.1. Turistik – rekreatsiya resurslarining turizmni rivojlantirishdagi ahamiyati ………………………………………………………. 7 1.2. Turistik -rekreatsiya resurslarning mohiyati va ularning tasnifi... 1 1 1.3. Turistik – rekreatsiya resurslaridan foydalanishda turistlar xavfsizligini ta’minlash ………………………………………. 1 7 II -BOB. Milliy iqtisodiyotni rivojlantirishda turistik – rekreatsiya resurslaridan foydalanishning ekologik–iqtisodiy rivojlantirish istiqbollari. 2 .1. Turistik – rekreatsiya resurslaridan foydalanishning iqtisodiy xususiyatlari …………………………………………………… 2 4 2 . 2

KIRISH Xizmat ko’rsatish va servis sohasi keng ko’lamga ega bo’lib, insonlar hayotini yaxshilashda muhim o’rin tutadi. Ushbu soha mamlakat iqtisodiyotida salmoqli o’rinni egallab bormoqda. Shu tufayli, so’ngi yillarda xizmat ko’rsatish va servis sohasini rivojlantirishga katta ahamiyat berilmoqda. Bu esa xizmatlar bozorida yangi istiqbolli xizmat turlarining, xususan, turizm xizmatlarining shakllanishiga ham sabab bo’lmoqda. O’zbekistonda bozor munosabatlarini shakllantirishda xizmat ko’rsatish sohasidagi iqtisodiy munosabatlarning ham o’ziga xos roli bor. Chunki ushbu soha bozor sub’ekti sifatida tez rivojlanish bosqichida. Uning tarkibiy qismi bo’lgan turizm sohasi ham o’z o’rniga ega bo’lib bormoqda. Turizm mamlakatimiz iqtisodiyotida nisbatan yangi soha bo’lishiga qaramasdan o’z mavqei

Turistik-rekreatsiya resurslarining turizmdagi ahamiyati uning ijtimoiy- iqtisodiy mazmunidan kelib chiqadi. Turizm nafaqat iqtisodiy, balki muhim ijtimoiy soha hamdir. Shu tufayli ushbu sohada nafaqat iqtisodiy, balki ijtimoiy samaradorlik masalasini ham qarab chiqishni taqozo qiladi. Chunki turizmning iqtisodiy samaradorligi bilan birga ma’naviy, ruhiy va intellektual ahamiyati ham juda katta. Shu tufayli ushbu sohaga davlat alohida e’tibor qaratib, ma’lum imtiyozlar ham berib kelmoqda. Bunday imkoniyatlar turizmning rivojlanishi uchun ham muhim omil ekanligidan dalolat beradi. Ishning maqsadi turistik-rekrastiya resurslaridan foydalanishning ekologik- iqtisodiy xususiyatlarini ochib berishga qaratilgan taklif va tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat. Ishning ob’ekti turizm faoliyatida foy

foydalanishning ekologik xususiyatlari, turistik – rekreatsiya resurslaridan foydalanish infratuzilmasini rivojlantirish yoritilgan. Xulosa qismida turistlik rekreatsiya resurslaridan foydalanishning ekologik – iqtisodiy xususiyatlari haqida xulosa va tavsiyalarlar shakllantirilgan. Bitiruv malakaviy ishining amaliy ahamiyati turistik-rekreatsiya resurslaridan foydalanish bo’yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqilishi va mintaqada turistik- rekreatsiya resurslaridan samarali foydalanish maqsadida istiqbolli turistik marshrutlarni tashkil etishda dasturiy asos bo’lishi mumkinligi bilan baholanadi. 4

I-b ob. Turistik – rekreatsiya resurslaridan foydalanishning nazariy masalalari 1.1. Turistik – rekreatsiya resurslarining turizmni rivojlantirishdagi ahamiyati Mamlakatimiz turizm sohasining rivojlanishini joriy va istiqboldagi chora- tadbirlarini belgilashda jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozi oqibatlarining ta’sirini har tomonlama hisobga olishni, turizmni rivojlanish dasturlarini ushbu jarayonlar ta’siri nuqtai-nazaridan shakllantirishni va ularni izchil amalga oshirishni taqozo qiladi. Bu boradagi chora-tadbirlar Prezidentimiz I.A.Karimovning «Jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozi, O’zbekiston sharoitida uni bartaraf etishning yo’llari va choralari» nomli asarlarida keng va batafsil bayon qilib berilgan. Asarda jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozining mazmun-mohiyati, namoyon bo’lish shakll

ko’rsatishga qodir va boshqa ob’ektlar» kiritilgan 4 . M.B.Birjakov turistik resurslar deb - «Turizm jarayonida va maqsadida insonning talabini qodirishga qodir tabiiy- iqlimiy, ijtimoiy-madaniy, tarixiy, arxitektura va arxeologik, ilmiy va ishlab chiqarish, manzarali va boshqa ob’ektlar yoki ko’rinishlar»ni hisoblaydi 5 . V.S.Senin turistik resurslarga - «Turistlar va ekskursantlarning jismoniy va ruhiy kuchini rivojlantirish va tiklashga ko’maklashadigan, ularni ruhiy ehtiyojini qondirishga qodir vaqtinchalik bo’ladigan mamlakatdagi (joydagi) tabiiy, ijtimoiy- madaniy va boshqa ob’ektlar, alohida muhofaza qilinadigan hududlar hamda davolash-sog’lomlashtirish joylari va kurortlar» ham kiradi, deb hisoblaydi 6 . Mutaxassis N.E.Ibadullaev o’z ta’rifida: turistik resurslar deyilganda, insonn

1-rasm. Rekreatsiya resurslarining tasniflanishi Rekreatsiya resurslari Tabiiy Antropogen Iqlimiy (quyosh radiastiyasi, harorat,yog’in, namlik, shamol va b.) Geologik (mineral, dengiz suvlari, shifobaxsh balchiqlar) Biologik (o’simlik va hayvonot dunyosi, tuproqlar va b.) Landshaftlar (tog’, o’rmon, sharshara, sohillar va b.) Madaniy – tarixiy (madaniy va diniy markazlar, ziyoratgohlar, milliy bog’lar , ko’rgazmalar) Ko’ngilochar ob’ektlar (milliy o’yinlar, konstert, teatrlar kabi ob’ektlar) Rekreatsiya va davolash sog’lomlashtirish zonalarida ularning resurslaridan oqilona foydalanish va atrof-muhit muxofazasi katta ahamiyatga ega. Rekreatsiya zonalariga aholining tashkil etilgan va ommaviy dam olishi va turizmga mo’ljallangan er va suv muhitining tabiiy yoki madaniy hududlari kiradi. Shu

tog’ etaklaridagi o’simlik dunyosi, xilma-xil manzarali joylar, mineral suvli shifobaxsh maskanlar bo’lishi mumkin. Bundan tashqari, aholining dam olishi, sport bilan shug’ullanishi, ov qilish imkoniyatlari uchun keng hududlar, shahar atrofidagi yashil mintaqalar, park va bog’lar yoki qo’riqxona va milliy bog’lar ham tabiiy rekreatsiya resurslaridir. Turli davrlarda inson aql-zakovati bilan yaratilgan tarixiy, arxeologik va san’at obidalari, yodgorliklar, muzeylar hamda rekreatsiya maqsadida foydalanish mumkin bo’lgan ijtimoiy ob’ektlar, antropogen rekreatsiya resurslariga kiradi. Undan tashqari, rekreatsiya resurslarini qo’yidagi asosiy belgilariga ko’ra ajratish mumkin:  landshaft-iqlimiy xususiyati;  tabiiy resurslar ning potenstial zahirasi;  jozibadorlik va sayyohlik ahamiyati;  q

xalqaro, davlatlararo va shaharlararo munosabatlarning ijobiy shakllanishida muhim rol o’ynaydi. Undan tashqari, turistik resurslar turizmning ijtimoiy samaradorligi oshishini ham ta’minlaydi. Bu soha bevosita aholining ijtimoiy sohaga muhtoj qatlamini, ya’ni maktab o’quvchilarini, nafaqaxo’rlarni, talaba- yoshlarni, nogironlarni, keksa-nuroniylar kabi aholining shunday toifasini imtiyozli ravishda sayohat qildirish tushuniladi. Eng muhimi, ushbu sohaga qo’yilgan investistiya faqat foyda uchun emas, balki aholini ijtimoiy jihatdan qo’llab-quvvatlash uchun ham mo’ljallangan bo’ladi. Turistik resurslar birinchi galda turistlar uchun ma’naviy naf keltiradi, ya’ni ularning dunyoqarashi kengayadi, jismoniy jihatdan sog’lomlashadi va ma’naviy boyligi oshadi, atrof- muhitni idrok qilish bilan ula

1.2. Turistik -rekreatsiya resurslarning mohiyati va ularning tasnifi Turistik resurslar tasnifi bo’yicha olimlar o’rtasida bir qancha yondashuvlar mavjud. Ulardan polyak iqtisodchisi M.Truasi, franstuz iqtisodchisi P.Deferem 7 , rus iqtisodchisi T.T.Xristov 8 va A.D Chudnovskiy larning 9 ushbu muammoning echimlariga alohida to’xtalganlar. Bu borada mamlakatimiz olimlari ham o’zlarining qarashlarini ifoda etganlar 10 . Yuqorida qayd etilgan olimlardan M.Truasi turistik resurslarni uch guruhga bo’lishni tavsiya qilgan: 1. Tabiiy turistik resurslar, unga iqlim, havo, manzara, dengiz, ko’l, daryolar, tog’lar, o’rmon va boshqalar kiradi. Boshqacha qilib aytganda, bu resurslarni tabiiy-iqlimiy resurslar deb atash mumkin. 2. Inson tomonidan yaratilgan turistik resurslar, ya’ni arxitektura binola

Gidrom – bunga suv bilan bog’liq turistik resurslar kiradi. Bu guruh tarkibiga ko’l, daryolar, dengiz bo’yi, muzliklar, mineral suv manbalari, sharsharalar va boshqalar kiradi. Misol uchun, mashhur Niagara sharsharasi, Amozonka daryosi, Ispaniyadagi dengiz bo’yi plyajlarini kiritish mumkin. Fitom – tabiiy turistik resurslar, buning tarkibi ikki turda bo’lishi mumkin: tabiiy ravishda yaratilgan (o’rmon, tog’lar, cho’qqilar, v u lqonlar, tabiiy manzaralar) va inson tomonidan yaratilgan (milliy bog’lar, parklar). Litom – inson tomonidan yaratilgan va o’zi yoki belgilariga ko’ra turistlar qiziqishini orttiradigan resurslar bo’lib, uning tarkibiga arxitektura yodgorliklari, qadimgi insonlar yashash joylari, ochiq osmondagi muzeylar kiradi. Undan tashqari, litomlarga zamonaviy q u rilmalar: ko’p

Infratuzilma resurs sifatida qo’yidagi guruhlarni o’z ichiga oladi: transport ta’minoti, joylashtirish tizimi, ovqatlantirish tizimi, suvenir mahsulotlari ishlab chiqarish va sotish tizimi. Hozirgi kunda turizmning rivojlanishini turizm infratuzilmasining jadallashuvisiz tasavvur qilish mumkin emas. Chunki mavjud turistik resurslardan samarali foydalanishda bu resurslarning o’rni benihoyat katta. Axborot beruvchi resurslarga Internet tarmog’i, adabiy va tasviriy nashrlar hamda xalq etnoslari, afsonalari ham kiritilgan. Axborot tashuvchilar moddiy ob’ektlar – inson va uning ijodlari, nomoddiy ob’ektlar – turli axborot manbalari hisoblanadi. Diniy turizmda moddiy ob’ektlar bo’lib, monax va dindorlar, ekskursiya olib boruvchilar, hamda diniy markaz va shaharlarning fotosi, kartasi, sxemalarni

mamlakatimizning turistik salohiyatidan foydalanish masalalariga e’tibor qaratishgan. Ammo turistik resurslarning tasnifi bo’yicha alohida tadqiqotlar olib borishmagan. Umuman olganda, turistik resurslar tasnifiga turlicha qarashlar mavjudligi ushbu sohada yana mushohada qilishga undaydi. Shuni ta’kidlash lozimki, turizm maqsadida turistik resurslardan to’g’ridan-to’g’ri foydalanib bo’lmaydi. Buning uchun ko’pgina qo’shimcha xizmatlar, ya’ni joylashtirish, ovqatlantirish, sayohat va transport xizmatini tashkillashtirish kabi xizmatlardan foydalanish orqaligina turistik resurslardan turizm faoliyatida foydalanish mumkin. Shu sababdan yuqoridagi tasniflarda bir taraflama yondashuvlar mavjud. N.E.Ibadullaev o’z tadqiqotlarida turistik resurslarni asosiy ikki guruhga ajratishgan, birlamchi (ta

Bunda noyob tabiat yodgorliklari asosiy turistik ob’ektlar hisoblanadi. Noyob tabiat yodgorliklari, bu – muhofaza qilinadigan ob’ekt turlaridan hisoblanadi. Kichikroq maydonlardagi tabiiy ob’ektlar «tabiat yodgorliklari» deb ataladi va muhofaza ostiga olinadi. Tabiat yodgorliklari tabiatning o’zgarishi va unda sodir bo’layotgan jarayonlar haqida ma’lum darajada aniq guvohlik beradi. Tabiat yodgorliklari ilmiy-tarixiy va madaniy-estetik ahamiyatga ega. Umumiy xarakteriga ko’ra, tabiat yodgorliklari geologik-geomorfologik, botanik, paleontologik, astronomik va landshaft yodgorliklariga bo’linadi. Geologik-geomorfologik yodgorliklarga nodir geologik tog’ jinslari, karst voronkalari, relef shakllari, g’orlar, issiq suvli mineral buloqlar kiradi. Bular jumlasiga Kilsi (Qirqtog’da), Qorlug’ (Ko’

tashkil etadi. Tabiiy turistik resurslar orasida landshaft, iqlim, suv resurslari omillari asosiy o’rinni egallaydi. Tabiiy davolash resurslari tarkibida tabiiy-iqlimiy resurslar va gidromineral tabiiy davolash resurslari alohida ahamiyatga ega. Davolash turizmi, ya’ni kurortologiyada inson organizmiga iqlimning ta’siri masalalari yotadi. Iqlimiy belgilar quyosh radiastiyasi, atmosfera stirkulyastiyasi kabilardan shakllanadi. Bunda inson uchun qulay harorat, havo namligi, tuproq holatini hisobga olib dam olish zonalarini shakllantirish lozim. Tabiiy gidromineral davolash resurslarida mineral suvlar asosiy resurs hisoblanadi. Mineral suvlar er osti faol biologik minerallardan tarkib topganligi sababli insonni davolash xususiyatiga ega. Undan tashqari, davolash botqoqlari, noyob tabiiy davol

Turizmda turistlarning hayoti xavfsizligini ta’minlash eng muhim, davlat ahamiyatiga molik masala hisoblanadi. Hozirgacha turizmning rivojlanishiga quyidagi omillar asosiy ta’sirlarni hosil qiladi. Mazkur asosiy omillarni 2 guruhga bo’lishimiz mumkin. I – guruh – «Statistik omillar» - bu omillar vaqt o’tishi bilan o’z ahamiyatini yo’qotmaydi, saqlab turadi. Bu guruhga tabiiy iqlim omillari, geografik omillar, madaniy – tarixiy omillar kiradi. II – guruh – «Dinamik omillar» - Bu guruhga quyidagi omillar kiritilgan. 1. Siyosiy omillar 2. Ijtimoiy – demografik omillar 3. Iqtisodiy – moliyaviy omillar 4. Moddiy texnik omillar Savol kelib chiqadi: Turizm rivojlanishidagi qayd qilingan II – guruh omillarning mavzuga nima aloqadorligi bor? Turistlarning hayoti xavfsizligini ta’minlash O’zbekiston

hujjatlari, ish tajribasi bilan tanishiladi va yo’ldagi tezlik va to’xtash joylari, harakatlanish faqat turistlik marshrut rahbari ruxsati bilan amalga oshirilishi haqida kelishilib olinadi. Turistlik marshrut davomida turistlarning transportni o’zboshimchalik bilan to’xtatishlariga ruxsat berilmaydi. Qayd qilganimizdek, transportni yo’lda to’xtatish turmarshrut rahbari ruxsati bilan amalga oshiriladi. Marshrut davomida turistlarning transport ichida, salonida ozodalikni, tartib – intizomni saqlash, transport derazalaridan har xil narsalarni tashlamaslik, qo’lni, boshni, gavdani derazalardan chiqarmaslik va hakozolar bo’yicha marshrut rahbari o’ta xushmuomilalik bilan turistlarga murojaat qilishi ham zaruriy axborotlardan hisoblanadi. Shuningdek, marshrut davomida transport salonida gaz va

Turistlik marshrutda yoz oylari dalada tunashni hohlovchi turistlarga havoda- uxlash uchun maxsus ko’rpachalar berilishi lozim. Bu usulda tunash ekspedistiya usuli ham deyiladi. Bunday sharoitda maxsus ko’rpachalarda mashinalar bortida, balandliklarda bemalol tunash mumkin. Marshrutdagi ovqatlantirish xizmatlarida hayot xavfsizligini ta’minlash. Marshrut shahar ichida yoki bir-biriga yaqin tumanlarda, shaharlardan o’tganidan turistlarni ovqatlantirish muammo emas. Turistlarni turistlik marshrut davomida ovqatlantirish xillari «Turistlik marshrutdagi xizmatlar» mavzusida keltirildi. Marshrutdagi ovqatlantirish xizmatlarida turist hayotiga xavf soluvchi vaziyatlar, holatlar aksariyat hollarda ekologik marshrutlarda yoki shaharlar tashqarisidagi marshrutlarda yuz berishi mumkin. Lekin e’tibor

To’rtinchidan , turistlar marshrut davomida mahalliy aholi hayotini o’rganishda, qiziqishlarida xalqimizning o’ta mehmondo’stligi tufayli turistlarni uylariga, bir piyola choyga taklif qilishadi. Ana shunday uchrashuvlar ayniqsa, ekologik turizm marshrutlarini o’tkazishda ko’p uchraydi. Bunday uchrashuvlarda ba’zida spirtli ichimliklar, sifatsiz suvlar (buloqlardan, daryolardan, ariqlardan olingan) ham turistlarda oshqozon ichak faoliyatlarining buzilishiga olib kelishi mumkin. Turistlik marshrut rahbari va ovqatlantirishni bajaruvchilar turistlarni ovqatlantirishda ularning sog’ligiga zarar etkazuvchi mahalliy manbalarni juda yaxshi bilishlari lozim bo’ladi. Turistlarni ovqatlantirishda oziq-ovqat mahsulotlarining, idish-tovoqlarning va ovqatlanadigan joylarning ekologik jihatlardan toza

Turistlik marshrutni o’tkazishda turistlarning hayoti xavfsizligini ta’minlashda eng ishonchli vositalar bo’lishi tibbiyot markazlari va ularning bo’limlari bilan doimiy telefon aloqalarning mavjud bo’lishligi marshrut rahbari uchun ma’suliyatli, majburiy vazifa bo’lishligi talab qilinadi. Ikkinchidan, marshrut rahbari marshrutga yaqin bo’lgan va atroflardagi tibbiy yordam ko’rsatish punktlari joylashgan manzillarni juda yaxshi bilishlari kerak. Uchinchidan, marshrut davomida tibbiyot dorilar qutichalari (aptechkalar) bo’lishligi ham marshrut hujjatlarida rasmiylashtirilishi talab qilinadi. Turistlik marshrutlarda turistlarning hayoti xavfsizligini ta’minlashdagi birinchi chora-tadbirlar bu- marshrut boshlanishida turistlarga marshrutda tartib- intizomning saqlanishi, xavfli vaziyatlar yuz

 jarohat olish xavfi;  yong’inda qolib ketish xavfi;  biologik ta’sir qilish xavfi (atrof - muhit);  ruhiy-jismoniy yuklama olish;  nurlanish xavfi;  kimyoviy zararlanish xavfi;  tutundan va gazdan zaharlanish xavfi;  turistning tavakkalchasiga harakatlanishidan kelib chiqadigan xavflar. 2. Biologik omillar.  mikroorganizmlar (mikroblar)dan zararlanish xavfi (oshqozon-ichak faoliyatining buzilishi);  zaharli o’simliklardan zaharlanish xavfi;  zaharli sudralib yuruvchilar (ilonlar, hashorotlar), hashorotlar (chayon, qoraqurt, ari) dan zaharlanish xavfi;  yuqumli kasalliklar tashuvchi yovvoyi va xonaki hayvonlar, parrandalardan har xil kasalliklarni yuqtirish xavfli;  allergiya va boshqa kasalliklarni chaqiruvchi o’simlikzor, o’tloqzor va o’rmonzorlarda ushbu kasalliklarni yuqti

II-bob. Milliy iqtisodiyotni rivojlantirishda turistik – rekreatsiya resurslaridan foydalanishning ekologik–iqtisodiy rivojlantirish istiqbollari 2.1. Turistik – rekreatsiya resurslaridan foydalanishning iqtisodiy xususiyatlari 22

O’zbekiston sharoitida turizmni hozirgi zamon talablariga javob bera oladigan darajada rivojlantirish uchun etarlicha turistik resurslarning mavjudligini hisobga oladigan bo’lsak, mazkur sohaning iqtisodiyot rivojlanishi uchun g’oyat muhim ahamiyatga ega ekanligini ko’rish mumkin. Ayni vaqtda, respublikamizda turizmning rivojlanishi nafaqat amalga oshirilayotgan iqtisodiy islohotlarga, balki mavjud turistik resurslardan samarali foydanalish darajasiga ham bevosita bog’liqdir. O’zbekiston mustaqillikka erishgandan keyingi dastlabki yillardan boshlab iqtisodiyotning barcha tarmoqlarida tub islohotlar va yangilanishlar boshlandi. Shu davrda turizm sohasida ham tub islohotlar olib borildi va davlat tomonidan katta e’tibor berilib, uning rivojlanishi uchun sezilarli imkoniyatlar yaratildi. Juml

tiklash, ta’mirlash va ilmiy o’rganish bo’yicha amaliy ishlar qilinishi mamlakatimizda turizmni rivojlantirish uchun katta imkoniyatlar eshigini ochdi. Respublikada turizmni rivojlantirish imkoniyatlari juda keng. Buni bir qancha misollardan ham ko’rish mumkin: -boy madaniy merosga ega ekanligimiz bu mintaqaning qadimiy rivojlanish markazlaridan hisoblanadi. Buyuk ipak yo’lida joylashgan Samarqand, Buxoro, Xiva kabi shaharlarning qadimiy yodgorliklarga boyligi buning tasdig’idir. - qulay geografik o’rinda joylashganligi, ya’ni respublikamizning Markaziy Osiyoning markazidagi transport tugunida joylashganligi, bevosita turizmni rivojlanishiga ijobiy ta’sir ko’rsatadi. - o’ziga xos tabiiy-iqlimiy resurslarga ega ekanligi mamlakatimizda bepoyon cho’llar, dashtlar, vodiylar hamda tog’liklarnin

- noyob xalq urf-odatlari, marosimlari. Boy o’tmishga ega xalqimizning takrorlanmas urf-odat, an’analari mavjud. Xalq ijodiyoti namunalari, hunarmandchilik mahsulotlari hech kimni befarq qoldirmaydi. Undan tashqari, folklorshunoslikning rivojlanganligi sayyohlarni ham o’ziga jalb qiladi. Bu esa ekologik turizmni rivojlantirish imkoniyatlaridir. Turizmning ushbu shakllari bilan birgalikda, uning yangi yo’nalishlarini ham rivojlantirish mumkin. Xudi shunday holat N.Tuxliev va T.Abdullaevalar ishlarida ham qayd etilgan (1-jadval). 1-jadval O’zbekistonning turli hududlarida turizmni rivojlantirish imkoniyatlari 16 Turizm turlari Shahar Shahardan 10-20 km uzoqlikda Qishloq joylari Odamlar yashamaydigan xududlar Tarixiy – tanishuv 3 2 1 0 Arxeologik turizm 2 3 3 2 Ekologik turizm 0 2 2 3 Sarguza

Turizm ham respublikamiz iqtisodiyotida qishloq xo’jaligi, sanoat, transport va boshqa makroiqtisodiy tarmoqlar qatori o’zining munosib o’rniga ega bo’lishi uchun etarlicha resurslarga ega. Shu sababdan mamlakatimizga xorijiy turistlarning qiziqishi yildan-yilga oshmoqda (2-jadval). 2-jadval Turizm tarmog’ida bajarilgan eksport hajmi va xizmat ko’rsatilgan chet ellik turistlar soni Yillar Xizmat hajmi, ming AQSh dollar i O’rtacha yillik o’sish sur’ati, % Xizmat ko’rsatilgan chet ellik turistlar soni, ming kishi O’rtacha yillik o’sish sur’ati, % 20 10 42745 ,9 151,9 241,9 92,0 20 11 51133,5 119,6 272,6 112,7 20 12 62812,5 122,8 343,6 126,0 20 13 73158,4 116,5 370,2 107,7 20 14 98680,7 134,9 383,8 103,7 201 5 121399,2 123,0 431,0 112,3 Mazkur jadvaldan ko’rish mumkinki, xorijiy turistlar tas

200 9 263 114,3 20 10 242 92,0 20 11 273 112,8 20 12 343 125,6 20 13 370 107,9 20 14 384 103,8 201 5 431 112,2 Manba: O’zbekturizm statistik bo’limi Tadqiqotlarning ko’rsatishicha, «O’zbekturizm» MK tomonidan xizmat ko’rsatilgan xorijiy turistlar sonining 200 6 -201 5 yillar davomidagi o’zgarish sur’ati turli tendenstiyaga ega. Jumladan, uning miqdori 200 6 yildan 2010 yilgacha kamaygan holda amalga oshirilgan, 2011 yildan boshlab keskin oshib borishi kuzatilmoqda va 201 5 yilda 200 6 yilga nisbatan 138,1 %ni tashkil qilgan. Rekreatsiya faoliyatining ana shunday samaradorligi tabiiy omillarning foydali ta’siri va bunday faoliyatni ushbu omillar mavjud hududlarda tashkil etish bilan bog’liqdir. Rekreatsiya sohasini rivojlantirish va joylashtirish, uning samaradorligini oshirish muammolarini

2.Rekreatsiya faoliyatining aniq mintaqaviy va ijtimoiy- demografik xususiyatlarini eng pastki darajadagi sharoitlarini ta’riflovchi tegishli ijtimoiy standartlar . 3. Tadbirlar natijasi , ya’ni tadbirlarning har biriga asoslanib tashkil etish mumkin bo’lgan variantlari yoki qo’yilgan maqsadga erishishning muqobil yo’llari. 4.Tadbirlar variantining har birini amalga oshirish bilan bog’liq bo’lgan resurslar harajati . 5.Hisob-kitob sharoitlarida qo’yilgan maqsadlarga erishishga yo’naltirilishi mumkin bo’lgan (resurslar bo’yicha cheklovlar ) resurslar va ayniqsa, ko’rib chiqilayotgan hududlarning tabiiy rekreatsiya resurslari. Rekreatsiyada tabiatdan foydalanish faoliyatining ijtimoiy va ijtimoiy- iqtisodiy natijalarini xo’jalik tadbirlari natijalarining ayrim tomonlarini ifodalaydigan natur

Qiymat ko’rsatgichlarida quyidagilar aks ettiriladi:  belgilangan baholarda mahsulotlar va xizmatlarni realizastiya qilishning yillik hajmi va ularni realizastiya qilishdan olingan foyda;  sog’liqni saqlash muassasalarida kasallanishning kamayishi bilan bog’liq bo’lgan harajatlarning shartli – hisoblangan kamayishi;  mehnat unumdorligining oshishi xodimlar kvalifikastiyasining oshishi bilan bog’liq bo’lgan ijtimoiy infratuzilmani barpo etish va uning xizmatiga harajatlarning kamayishi;  aholi vaqtni tejashining qiymat bahosi. 29

2.2. Turistik – rekreatsiya resurslaridan foydalanishning ekologik xususiyatlari Rekreatsiya deb, insonlar sog’ligini va mehnatga qobiliyatini dam olish ob’ektlarida qayta tiklashi, sayyohlik yo’li bilan tabiatning turli maskanlariga borishi, arxitektura va tarixiy yodgorliklarni borib ko’rishiga aytiladi. Rekreatsiya sohalari bir qancha bo’lib, ularga kurort – sanatoriya va boshqa salomatlik ob’ektlarida sog’likni tiklash, sayyohlik yo’li bilan tabiatning go’zal go’shalariga (daryo, ko’l, o’rmon, tog’, g’orlar, sharshara va b.) borish, sport bilan shug’ullanish, hamda noyob tarixiy va arxitektura yodgorliklari bilan tanishishlari kiradi. Rekreatsiya faoliyati bevosita rekreatsiya resurslari asosida shakllanadi. Rekreatsiya resurslari tabiiy va madaniy, iqtisodiy, tarixiy resurslarning bir

bo’lib, yilning issiq vaqtlaridan tashqari, qish va kuz fasllarida ham dam olishni tashkil etishni imkoniyati mavjud. Misol uchun tog’li hududlarda qishki sport – dam olishni amalga oshirish mumkin. Toshkent viloyatida joylashgan Chimyon sport – dam olish majmuasi kata imkoniyatlarga ega. Xuddi shunday majmualarni Qashqadaryo, Surxondaryo viloyatlari tog’li mintaqalarida ham tashkil etish mumkin. Sog’likni tiklash manbasi hisoblangan mineral suv va balchiqlar soni mamlakatimizda 200 dan ortadi. Bu er osti suvlari kimyoviy tarkibi, tibbiy – biologik va boshqa xususiyatlariga ko’ra bir – biridan farq qiladi. Shuning uchun bu joylarda turli shifoxonalar, sanatoriy – kurortlar va boshqa sog’lomlashtirish muassasalar qurish mumkin. Qashqadaryo, Surxondaryo, Zarafshon, Sangzor, Ohangaron va bosh

4-jadval Suv havzalarida cho’milishni tashkil etishda me’yoriy ko’rsatgichlar Suv havzasi turi Cho’miluvchilar soni Me’yoriy ko’rsatgich, m 2 Dengiz plyaji 1 5 ichki suv havzasi jumladan, bolalarga 1 1 8 4 daryolar 1 5-10 oqmas suv havzalari 1 10-15 Manba: A.A.Rafiqov va boshqalar. Ekologiya. T:.2012 Jadvaldan ko’rish mumkinki, agarda suv havzasi maydoniga nisbatan cho’miluvchilar soni oshib ketsa, u holda suvning ifloslanishi ortib, insonlarda turli kasalliklarni keltirib chiqarishi mumkin. Bahor oylarida tog’ yonbag’rlari, qirlar, adirlarda dam oluvchilar soni keskin ortadi. Bunda dam olish hududiga nisbatan dam oluvchilar soni ancha ortiq bo’ladi. Bu jarayonda turli giyohli, manzarali o’simliklarga ziyon etkiziladi, atrof – muhit turli chiqindilar bilan ifloslanadi, natijada ekologik mu

qancha iqtisodiy daromatdan qolayotganimizni bildiradi. Shuning uchun ayni vaqtda quyidagi ishlarni amalga oshirish lozim deb hisoblaymiz:  Hududiy rekreastion tizimning qabul qilish potenstiali aniqlash;  minta q alar bo’yicha dam olish va davolanish muassalarni tabiiy – i q limiy sharoit, mineral suv va bosh q a rekreatsiya resurslaridan kelib chi q ib joylashtirish;  ov q atlantirish, kommunal va madaniy xizmat ko’rsatish tarmo q larini, h amda suvenir ma h sulotlari ta’minotini yaxshilash;  zamonaviy transport, yo’l tarmo q lari va alo q a vositalarini rivojlantirish;  me h nat resurslaridan samarali foydalanish;  rekreatsiya ma q sadida foydalanishda tabiat mu h ofazasiga e’tibor qaratish . 2.3. Turistik – rekreatsiya resurslaridan foydalanish infratuzilmasini rivojlantirish ist

Turizmning hozirgi holatini baholashda, shuni qayd etish muhimki, O’zbekistonda turizm infratuzilmasining rivojlanish darajasi chet ellik turistlarning ehtiyojlarini to’liq qondira olmayapti. Infratuzilma etarlicha rivojlanmagan taqdirda turistlar oqimini va shunga mos ravishda valyuta tushumini ko’paytirish mumkin emas. Bundan kelib chiqqan holda infratuzilmaning ahvoli turizmning rivojlanishini ta’minlash bilan birga mamlakat imidjini ham shakllantirishga bevosita ta’sir ko’rsatadi. O’zbekiston hududida turizm infratuzilmasi bir tekisda taqsimlanmagan. Toshkent shahri va viloyatida respublika turizm salohiyatining 40 % qismi jamlangan. Yirik infratuzilma salohiyatiga to’rt viloyat (Toshkent, Samarqand, Buxoro va Xorazm) va Toshkent shahri ega. Turizmni rivojlantirish uchun mavjud turisti

O’zbekistonda turizm infratuzilmasini rivojlantirishda barcha infratuzilma ob’ektlarini jahon andozalari darajasiga etkazib, turistlar talabini qondiradigan darajaga ko’tarish kerak. Buning uchun turizm infratuzilmasining tarkibiy qismlari: mehmonxona, transport, oziq-ovqat, dam olish, davolash va boshqa ko’ngilochar xizmatlarni yuqori darajada tashkil etish lozim bo’ladi. Turistik resurslardan samarali foydalanishda transport tuzilmasining roli va hissasi katta . O’zbekistonda turizmning rivojlanishiga «O’zbekiston Havo Yo’llari» milliy aviakompaniyasining ham salmoqli ulushi qo’shilmoqda. Hozirga kunda milliy aviakompaniyamiz tasarrufida 12 ta aeroport mavjud bo’lib, ulardan oltitasi - Toshkent, Samarqand, Buxoro, Urganch va Termiz aeroportlari xalqaro maqomga ega. Bu darajaga hozirgi ku

kunda ko’plab mehmonxonalar qurilmoqda. Ayniqsa, xususiy turistik mehmonxonalar soni oshib borayapti, jumladan, birgina Samarqand shahrida hozirgi kunda 50 tadan ortiq zamonaviy va milliy uslubda qurilgan mehmonxonalar faoliyat ko’rsatmoqda. 2013 yil mobaynida zamonaviy va milliy uslubda qurilgan 10 ta mehmonxona ishga tushirilib, mehmonxonalarni qabul qilish quvvati yana 320 o’ringa ko’paydi. Bu holat 2012-2014yillarda ham davom etdi. Bu erda asosiy maqsad sifatli xizmat ko’rsatishni ta’minlashdir. Ovqatlantirish infratuzilmasida mehmonxonalar qoshidagi yoki yakka tarzda restoran, bar, kafelar, yaxshi ishlab nafaqat turistlarga, balki mahalliy aholiga ham xizmat ko’rsatmoqda. Ayrim ovqatlantirish ob’ektlari yuqori darajada xizmat ko’rsatish usullarini o’zlashtirgan bo’lsada, ayrimlarida e

ko’rinishida chop etishga e’tibor qaratish lozim. Bunda turistlar va turizm xizmatlari uchun axborot CD ROM disklarini chop etish katta samara beradi. Turizm infratuzilmasini zamonaviy kompyuter xizmatisiz tasavvur eti b bo’lmaydi . Tezkor axborot va so’zlashuv, yangiliklardan xabardorlik turizmning muhim talabidir . Hozirgi turist internet, faks va boshqa zamonaviy texnika vositala ridan foydalanishi o rqali boshqa mamlakatlarning turistik resurslari haqida tasavvurga ega bo’ladi . Zamonaviy elektron vositalari, shu jumladan, turistik xizm atlar , turistik markazlar haqidagi ma’lumotlar joylashgan millionlab saytlarga ega bo’lgan internet tarmo q lari nafa q at sayohat va turistik agentliklarni tanlash, h attok i, tur sayohatning chiptalari, xizmatlar uchun t o’ lovlarni ham oldindan tayi

Hozirgi vaqtda O’zbekistonda turizm bozorida keskin raqobat vaziyati xukm surmoqda, shuning uchun iqtisodiy qonunlar, menejment, marketing bilimlarini o’rganmasdan turib, biznesdagi raqobat kurashida g’olib bo’lish mumkin emas. Aynan shu bilimlar turistik biznes mutaxassislariga zarur qarorlarni qabul qilishga, faoliyatini rejalashtirishga xatoliklarga yo’l qo’ymaslikka, korxonaning gullab- yashnashiga imkon yaratadi. Ko’pgina hududlar o’ziga xos qadimiy shaharlar, arxitektura, tarixiy madaniy yodgorliklarga boy hisoblanadi. Turistik infratuzilmalarning rivojlanishi ularning asl manzarasini buzmasligi kerak. Har bir tashkil etilayotgan yangi turistik markaz (ob’ekt) milliylik bilan uyg’unlashgan, qaytarilmas o’ziga xoslikka ega bo’lishi lozim. Albatta, tarixiy-madaniy, arxitektura va madan

muvofiqdir. Bu, o’z navbatida, turizm industriyasini rivojlantirishning muhim omili hisoblanadi. Bunda:  turizmda xizmat ko’rsatishning darajasi to’g’risida fikrlarni o’rganish maqsadida turistlar o’rtasida tadqiqotlar o’tkazish;  milliy turistik mahsulotlar va turistik-ekskursiya xizmatlari bozorining hozirgi davrdagi va istiqboldagi holatini o’rganish va tahlil qilishda marketing usullaridan keng foydalanish;  milliy turistik mahsulotni rivojlantirish bo’yicha optimal boshqarishni tashkil qilish;  milliy turistik mahsulotni istiqbolda rivojlantirish strategiyasini ishlab chiqish kabi tadbirlarni amalga oshirish lozim. III -BOB. JIZZAX VILOYATINING TURISTIK-REKREATSIYA SALOHIYATIDAN FOYDALANISH ISTIQBOLLARI 39

3.1.Viloyatning rekreatsiya - ekoturistik resurslari va ulardan samarali foydalanish. Jizzax viloyatining tabiati o'ziga xos landshaftlarga ega bo'lib rekreatsiya faoliyati va ekologik turizmni rivojlantirishga katta imkoniyat tug'diradi. Viloyat geografik jihatdan Turkiston tog' tizmasining shimoliy yon bag'ri, tog' oldi tekistliklarini O'zbekiston respublikasining Qozoqiston respublikasi bilan bo'lgan chegaralarida joylashgan. Relefi tog', tog' oldi adir hududlari va dasht va shimolda qumli cho'l maydonlaridan iborat. Yer yuzasi rel ь efi tuzilishi jihatlaridan quyidagi ekoturistik rayonlarga bo'linishi mumkin: I. Turkiston tog' yonbag'rlaridagi archazor o'rmonlar ekoturistik rayoni. 1.1. Zomin milliy parki. 1.2. Zomin tog'

Keltirilgan ma'lumotlardan ma'lum bo'ladiki Jizzax viloyati hududlarida respublikamizning barcha tabiiy geografik mintaqalaridan o'ziga xos burchaklari yoki maydonlari bor. Viloyatdagi tabiat landshaftlar hozirgacha ekoturistik maqsadlarda o'rganilmagan, shuning uchun ham yuqorida keltirilgan ekoturistik rayonlar shartli bo'linish hisoblanadi. Endi biz xalqaro ekoturizm bozoridagi ekoturistik talablarni va ekoturistik mahsulotlar, ekoturistik xizmatlarga bo'lgan talablarni e'tiborga olsak viloyatdagi ekoturistik resurslar quyidagicha ta'riflanishi mumkin: I.Viloyatdagi davlat tabiat qo'riqxonalari va davlat tabiat buyurtmalari ekoturistik resurs sifatida. 1.1. “Zomin” milliy parki. 1.2. “Zomin” tog' o'rmon davlat qo'riqxonasi. 1.3. “Nurot

yoshga kirgan archalar bor. Archadan tashqari Tyan-shan chetani, Turkiston qayini; butalardan zirk, na'matak, uchkat, irgay, tobulgi o'sadi. Qo'riqxona xayvonot dunyosi xilma-xil. Qo'riqxonada Respublika Qizil kitobiga kiritilgan Turkiston silovsini, oqtirnoqli ayiq arhar, bars shuningdek, bo'ri, bursiq, tulki, jayra, to'ng'iz va boshqalar yashaydi. Qo'riqxona hudu dida o'simliklarning 720, turli qushlarning 130, sut emizuvchilarning 37 turi, sudralib yuruvchilardan, baliqning bir turi tavsiflangan. Parrandalardan pushti shak-shak., to'rtay, mikkiy, zarcha, zagizxon kaklik, bedana, boltatumshuq, govkaptar, g'urrak, turkiston ukkisi, boyqush. va boshqalar bor. Qo'riqxonada uning hayvonot va o'simliklar dunyosini o'rganish bo'yicha

mm, o'rta tog'larda esa 405 mm ga teng, ularning 50-60 bahor fasliga to'g'ri keladi. Havoning yillik o'rtacha nisbiy namligi 30-35% tashkil qiladi, o'rtacha yillik Harorat ko'rsatkichi 21.7° - 26,3° ga teng. Ko'lsoy Shoxiston punktlarida iyun ь oyining o'rtacha harorati 21,9°- 9,9° ga teng. Bog'da tuk, kulrang, och jigarrang, archa o'rmonzor tuproqlari, yuqori tog' yaytov. utloqi-botqoqi, o'tloqi tuproqlar turlari uchraydi. O'simliklar dunyosi dasht, archa o'rmonzorlari, tog' kserofitlari va subal ь t poyaslaridan iborat. Archazorlar bog' maydonining 55% tashkil qilib, 2000-3000 m balandliklarda joylashgan. Bu yerda archaning zarafshon (qora archa), sovur archa va turkiston archalari turlari tarqalgan. Bog' mintaqalari

Hayvonot dunyosi bog'ning landshaftiga qarab moslashgan, ammo ularning tarqalishida alohida chegara yo'q, Pastki tog' landshaftlarida (400-2000 m) tulki, quyon, cho'l bo'risi, bursik, o'rta tog' land shaftlarida oq tirnoqli ayik, yovvoyi to'ng'iz, tulki, quyon, bo'ri, baland bog'- rog'larda ayik, to'ng'iz, o'rta osiyo tog' echkisi, Severtsev ko'yi, oq, suvsar, silovsin; uy sichqoni, o'rmon sichqoni, archazor sichqoni, olmaxon; qushlardan chug'urchuq, burgut, mayna, sava ko'k karg'a, zag'izg'on, sariq, chumchuq, bul-bul, chug'urchuk, burgut, ular, kirg'iy, o'kki, sava, loyxo'rak, kabo'tar bor. Zominsuv va Sangzor irmoqlari bo'lgan soylarda marinka va shoh, baliqlar suv; ilonla

2.3.Nurota tog' tizmalaridagi archazor, yon tokzor o'rmonlari 2.4.“Zomin” tog'laridagi archazor o'rmonlari 2.5.“Baxmal” tog'lari archazor o'rmonlari 2.6.“Forish” tog'lari tabiat landshaftlari 2.7.“Quytosh” tog'laridagi tosh haykallar va qoyatoshdagi qadimiy rasmlar. 2.8. Mirzachul va qumli cho'l tabiat landshaftlari III. Suv havzalari ekoturistik resurslar sifatida. 3.1. Sangzor daryosi suv havzasi. 3.2. Zominsuv daryosi suv havzasi. 3.3. Jizzax suv ombori. 3.4. Arnasoy ko'li havzasi. 3.5. Aydarko'l suv havzasi. Zominsuv - Zomin tumanidagi soy. Yuqori oqimida Yettikechuv, Duoba qishlog'i yaqinida Sanganaksoy, Zomin shaharchasi yaqinida 3ominsuv deb ataladi. Turkiston tizma tog'ining qariyb 2500 m balandlikdagi shimoliy g'arbiy yon bag

daryosining suvi to'planadi. Suv ombori Jizzax tumanidagi 15 ming ga.dan ortgan yerni suv bilan ta'minlaydi. XULOSA 46

Mamlakatimizda turizm rivojlanishi jamiyatning yangilanish davriga to’g’ri kelib, u asta-sekinlik bilan sodir bo’layotgan o’zgarishlar jarayonini hisobga olgan holda, uning sifatini yanada yaxshilashga qaratilgan. O’zbekiston sharoitida turizmni hozirgi zamon talablariga javob bera oladigan darajada rivojlantirish uchun etarlicha turistik-rekreastion resurs imkoniyatlari mavjuddir. O’zbekistonda turistik resurslarning turizm rivojidagi o’rni nazariy jihatdan ochib berildi va uning takomillashgan ta’rifi ishlab chiqildi. Qayd qilingan olimlarning qarashlarini nazariy jihatdan tahlil qilib, turistik resurslarga qo’yidagicha ta’rif berdik: Turistik resurslar deyilganda, insonlarning ehtiyojlarini qondirishga qaratilgan, turizm faoliyatini tashkil etishga asos bo’luvchi ob’ektlar tushuniladi.

iqtisodiy-siyosiy ko’magi, rag’batlantiruvchi soliq siyosati, moliyalashtirish dasturi kabi ishlarni amalga oshirish lozim. 48

ANNOTATION OF THE BACHELOR'S GRADUATION QUALIFICATION THESIS OF THE STUDENT OF 3-1TUR-13 GROUP STUDENT SIROJOV OXUNJON Topic: "To devolope national economics with using touristic recreation of potential resources" With a wide range of services, play an important role in improving the lives of the people. This sector has a significant place in the economy of the country. As a result, in recent years, paying a great attention to the development of the services sector. This is a promising new type of service in the market services, in particular, lead to the formation of tourism services. The formation of market relations in the sphere of economic relations has a specific role. Because the subject of this sector of the market as a stage of rapid development. Which is part of its

consideration of the issue. Because of tourism, together with the cost-effectiveness of the moral, spiritual and intellectual importance is very large. As a result, the state paid special attention to this sector, given certain privileges. This is an important factor for the development of tourism opportunities. The aim of the work of tourist-rekrastiya aimed to reveal the characteristics of the ecological and economic use of resources and to develop proposals and recommendations. The object of the work in the tourism tourist and recreational resources that are available. Scientific, tourist and recreational resources of the importance of the case in order to investigate the theoretical solutions to the problems associated with the use of the scientific basis could be determined. Final qua

Qualification practical importance of the tourist and recreational resources of the region and to develop practical recommendations on the use of tourist and recreational resources in the perspective of the tourist routes in order to effectively use software can be evaluated based on. It is important to note that the assessment of the current state of the tourism, the level of development of tourism infrastructure in Uzbekistan does not fully meet the needs of foreign tourists. If adequately developed infrastructure and increase foreign exchange inflow in accordance with the flow of tourists is not possible. In addition, proceeding from the state, along with the development of tourism infrastructure also directly affects the formation of the image of the country. Equitable distribution of

All the infrastructure facilities for the development of tourism infrastructure to the level of international standards, the need to raise the level to satisfy the demand of tourists. For this purpose, the components of the tourism infrastructure: hotel, transportation, food, entertainment, medical services and other entertainment will be the creation of a high level. Resorts efficient use of transportation resources, the role and contribution of the structure. The development of tourism in Uzbekistan, Uzbekistan Airways also contribute to a significant share of the national airline. At present, there are 12 at the disposal of the national airline, the airport, and six of them - Tashkent, Samarkand, Bukhara, Urgench, Termez airport international status. Added to this level today Navoiy a

in traditional style and modern hotel was launched, the hotel has a capacity of 320 seats. This situation continued in the years 2012-2014. The main purpose here to ensure quality of service. Feeding of the infrastructure or individual restaurants, bars, cafes, serving not only the local population but also for tourists. In some sectors despite the high level of mastery of the methods of feeding, some of the conditions do not meet the requirements. They lower-quality level of service. A controlled feeding sanitation facilities, food service providers and the introduction of various forms of work, we can achieve even greater success. At present, the role of the banking and financial services organizations in the development of tourism. Tourism and recreation wants to use a variety of differ

tourist agencies, and even the journey of tour tickets can be set in advance payments for services . The use of a wide range of tourism information service implies that the organizers should improve further. In recent years, many kilinmokda to suit the requirements of modern tourism infrastructure in the country. In particular, the President of the Republic of Uzbekistan dated June 2, 1995 restoration of the Great Silk Road exacerbate the participation of the Republic of Uzbekistan and the development of international tourism in the country's decree on measures to further develop this work was an important program. For example, in the Great Silk Road, Samarkand, Bukhara, Khiva and Tashkent cities for tourists in airports and railway stations rituals accordance with international standa

With information on the sights of these languages should be written or audio visual explanations. Directions to hotels and tourist information centers will play an important role in shaping the development of tourism. Creating a tourist information center in the city of Samarkand, the hotel offers, sights and basic materials about the advertising has an important role in the project area are taken into account. At the same time believe that we need to accelerate the work of the following: • News stories, posters, exhibitions and other similar means to provide tourists with information about the tourist resources in the development and implementation of regional programs; • ekspozistiyalarini expansion of the museum and the archaeological excavations carried out in the area (with the most i

ADABIYOTLA R RO’YXATI 1. O’zbekiston Respublikasi Konstitutstiyasi. T.: O’zbekiston, 1992.- 46 b. 2. O’zbekiston Respublikasining “Turizm to’g’risida”gi qonuni. // Xalq so’zi, 1999 yil 14 sentyabr. 3. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining “Buyuk ipak yo’lini qayta tiklashda O’zbekiston Respublikasining ishtirokini avj oldirish va respublikada xalqaro turizmni rivojlantirish borasidagi chora-tadbirlar to’g’risida”gi Farmoni. // Xalq so’zi, 1995 y. 3 iyun. 4. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining O’zbekistonda turizm sohasi uchun malakali kadrlar tayyorlash to’g’rsida”gi Farmoni. // Xalq so’zi, 1999 y. 1 oktyabr. 5. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining «O’zbekiston Respublikasida 2006- 2010 yillarda xizmat ko’rsatish va servis sohasini rivojlantirishni jadallashtirish chora-tadbirlari

12. Karimov I.A. O’zbekiston mustaqillikka erishish ostonasida. – T.: “O’zbekiston” NMIU, 2011 -113b. 13. Александрова Ю.А. Международный туризм. Учебник для ВУЗов. – М.: Аспект пресс, 20 1 1.- 464 с. 14. Alieva M.T.,Umarjonov A. Turistik mamlakatlar iqtisodiyoti. – T.:Moliya. 2012. - 339 b. 15. Биржаков М.Б. Введение в туризм. - М-СПб.: Невский фонд, 20 11 .- 387 с. 16. Боголюбов В.С., Орловская В.П. Экономика туризма. - М.: Финансы и статистика, 20 15 . – 151 с. 17. Быстров С.А., Воронцова М.Г. Туризм: макроэкономика и микроэкономика. – СПб.: «Издательский дом Герда», 20 12 . – 464 с. 18. Ib a dullaev N.E. O’zbekistonning turistik resurslari. Ma’ruzalar kursi. – Samarqand, SamISI, 2012. - 114 b. 19. Квартальнов В.А. Туризм: учебник.-2- изд., перераб. – М: Финансы и статистика, 20 15 .-33

27. Pardaev M.Q., Atabaev R. Turizm asoslari. – Samarqand, Sam ISI — 2013. - 78 b. 28. Pardaev M.Q., Atabaev R., Pardaev M.R. Turizm sohasini rivojlantirish imkoniyatlari. – T.: Fan va texnologiya, 2013.- 32 b. 29. Soliev A.S., Usmonov M.R. Turizm geografiyasi. – Samarqand, SamDU, – 20 14 . -131 b. 30. Tashmuratov T., Saidov A., Umarqulov E. Turizm iqtisodi. –T: TMI, 20 1 0.- 200 b. 31. Tashmurodov T. Xalqaro turizm. - T.: Turon – Iqbol, 2007 y.- 320 b. 32. Тураев Б.Х. Теоретико – методологические основы развития туризма. - Т.: изд. «Фан», 20 12 . – 166 с. 33. Tuxliev I.S. va boshqalar. Turizm asoslari: Uslubiy qo’llanma – S amarqand, SamISI, 20 14 - 247 b. 34. Tuxliev I.S., Hayitboev R., Ibodullaev N.E., Amriddinova R. Turizm asoslari: O’quv qo’llanma – Samarqand, SamISI, 201 4 - 247 b. 3

41. Fayziev E.S. Servis sohasining iqtisodiyotdagi o’rni. Risola. - T.: «Fan va texnologiya», 2012. – 16 b. 42. Хошимов М.А. Религиозные памятники Центральной Азии. - Алматы. САГА, 20 13 . -237 с. 43. Чудновский А.Д. Управление индустрией туризма России в современных условиях: учеб. пособ. – М.: КНОРУС, 20 12 . – 416 с. 44. Eshtaev A.A., Norchaev A.N., Ro’ziev S.S. O’zbekiston Respublikasida turizm xizmati va servis sohasini rivojlantirish yo’llari. – T.: TDIU, 20 14 . – 38 b. 45. Qudratov G’.X., Tuxliev I.S. Turizm iqtisodiyoti. – Samarqand, SamISI., 20 13 . -71 b. 46. Qudratov G’.X., Pardaev M.Q., Abdukarimov B.A. Servis rivoji – aholining bandligini ta’minlash va farovonligini oshirish omili. – T.: Fan va texnologiya, 20 13 . – 20 b. 47. Hayitboev R., Amriddinova R. Turizmning maxsus tu

Купить