Войти Регистрация

Docx

  • Рефераты
  • Дипломные работы
  • Прочее
    • Презентации
    • Рефераты
    • Курсовые работы
    • Дипломные работы
    • Диссертациии
    • Образовательные программы
    • Инфографика
    • Книги
    • Тесты

Информация о документе

Цена 3000UZS
Размер 174.5KB
Покупки 0
Дата загрузки 18 Апрель 2024
Расширение pptx
Раздел Презентации
Предмет Экономика

Продавец

Bohodir Jalolov

Moliyaviy tahlil fanining nazariy asoslari

Купить
IQTISODIY TAHLIL” KAFEDRASI Moliyaviy tahlil fanining nazariy asoslari REJA 1. Tahlilning zamonaviy boshqaruvdagi roli, o‘rni va ahamiyati. 2. Moliyaviy tahlil fanining predmeti, obyekti, maqsadi, vazifalari, prinsiplari. 3. Moliyaviy tahlil fanining metodi va uning o‘ziga xos xususiyatlari. 4. Moliyaviy tahlil: ichki moliyaviy tahlil, tashqi moliyaviy tahlil. 5. Moliyaviy tahlilda qo‘llaniladigan usullar: an’anaviy va iqtisodiy-matematik usullar. 6. Moliyaviy tahlilning maxsus usullari: moliyaviy hisobotni o‘qish, gorizontal, vertikal, trend, qiyosiy, omilli, koeffitsiyentlar tahlili. 7. Moliyaviy tahlilning boshqa fanlar o‘rtasida tutgan o‘rni va o‘ziga xos xususiyatlari. “ TAHLIL” - “SINTEZ” Tahlil so‘zi grekcha “analyzis” so‘zini o‘zbek tilidagi tarjimasi bo‘lib, u “bo‘laman” yoki “ajrataman” degan ma’noni bildiradi. Demak, tahlil deganda, tor ma’noda butunni qismlarga (unsurlarga) ajratish, bo‘laklarga bo‘lish yo‘li bilan uning tarkibiy qismini o‘rganish tushiniladi. Real voqelikda yuz berayotgan hodisa va jarayonlarni o‘rganishda faqat tahlilni o‘zi yetarli bo‘lmaydi. Inson tafakkuriga mos keluvchi boshqa usullardan ham foydalanishga zaruriyat tug‘iladi. Shu jihatda tahlilga muqobillikda “sintez” usuli ham tarkiblanib, uning yordamida o‘rganilayotgan to‘plamning ayrim birliklari orasidagi aloqalar va o‘zaro bog‘liqliklari aniqlanadi. “ Sintez” atamasi ham grekcha “syntezis” so‘zidan olingan bo‘lib, “birlashtiraman”, “qo‘shaman” degan ma’noni bildiradi. Zamonaviy boshqaruvni • yaqin va uzoq davriylikni qamrab olgan – rejalashtirish; • mulk egalari va maqsadli foydalanuvchilarni moliyaviy va boshqa axborotlar bilan ta’minlovchi – buxgalteriya hisobi; • axborotlarni chuqur qayta ishlash, faoliyatga obyektiv baho berish, iqtisodiy va moliyaviy imkoniyatlarni aniqlash orqali tezkor, joriy va istiqboldagi boshqaruv strategiyasini belgilab beruvchi – iqtisodiy tahlil; • faoliyatni yo‘lga qo‘yish va maqsadli boshqarishning aniq yechimlari va natijaviyligini ta’minlovchi, innovatsion va aqlli iqtisodni ta’minlashga imkon beruvchi – ilmiy faoliyat; • faoliyat samaradorligi va natijaviyligidan kelib chiqqan holda munosabatlarni muvofiqlashtirishning muhim mezoni bo‘lgan – mehnatni munosib rag‘batlantirish; • va boshqa (ijtimoiy, ekologik, texnikavi Boshqaruv, uning muhim elementlari Ko‘rsatkichlar Tizimga kiruvchi birliklar Tasnifi Boshqaruv (Menejment) Korxona faoliyat samaradorligini oshirishga yo‘naltirilgan zamonaviy tamoyillari, usullari, vositalari va shakllari majmui Turli xil usullar, ishlarni tashkil etish va faoliyatni nazorat qilish bilan amalga oshiriladigan muayyan turdagi boshqaruv faoliyati Boshqaruv obyekti Iqtisodiy resurslar Subyekt nazorat qiladigan, kelgusida ulardan daromad olish maqsadidagi, shuningdek avvalgi faoliyat natijasida erishilgan barcha aktivlar Boshqaruv subyektlari Rahbar xodimlar, menejerlar Resurslar, xarajatlar va daromadlar nazoratini amalga oshiruvchilar Boshqaruvning muhim elementi Rejalashtirish Xo‘jalik yurituvchi subyektning faoliyati, moliyaviy ahvoli, pul mablag‘larining harakati yuzasida Subyektlar qabul qiladigan iqtisodiy qarorlarda pul mablag‘larini ko‘paytirish, ularning ko‘payish vaqtini aniq hisob-kitob qilish va natijaga erishishga umid qilishdagi qobiliyatini baholash muhim masala hisoblanadi. • Bu borada tahlil: • - xo‘jalik yurituvchi subyektlariga ichki va tashqi ta’sir birliklarini hisobga olgan holda faoliyatning tizimli tahlilini amalga oshirishga; • - xo‘jalik yurituvchi subyektlarining joriy va istiqboldagi ko‘zlangan maqsadlariga erishish yuzasidan mavjud imkoniyatlarni aniqlashga; • - xo‘jalik yurituvchi subyektining rivojlanish tendensiyalari dinamikasiga baho berishga; • - xo‘jalik yurituvchi subyektni kelgusida yanada rivojlantirish, mavjud imkoniyatlarini ishga solishning iqtisodiy, moliyaviy manbalarini izlab topish va amalga oshirishga yordam beradi Tahlil – xo‘jalik yurituvchi subyektlar faoliyatida obyektiv reallikni, jarayonlar, erishilgan natijalar yuzasidan quyidagi vazifalarni bajaradi : • -boshqaruv jarayonini takomillashtirishga; • - boshqaruv samaradorligini oshirishga; • - boshqaruv sifatini ta’minlashga; • - raqobatbardoshlikni oshirishga imkon beradi. 25 1B 18 08 0A 26 10 09 26 19 10 26 04 10 26 10 26 0703 Tahlilning boshqaruvdagi roli – boshqaruv subyektlariga boshqaruv obyektini (xo‘jalik jarayonlari va hodisalari, ularning samarasi va natijalari yuzasidan boshqaruvning) maqbul yechimlarini berish yuzasidan zaruriy axborotlar bilan ta’minlashdan iborat. Tahlilning boshqaruvdagi o‘rni – xo‘jalik yurituvchi subyektlarning xo‘jalik-tijorat-moliya faoliyatining joriy holatiga baho berish va uni kelgusida yanada rivojlantirish yuzasidan tizimli yechimlarni boshqaruv subyektlariga yetkazib berishdan iborat. Tahlilning boshqaruvdagi ahamiyatini – xo‘jalik yurituvchi subyektlar iqtisodiy, moliyaviy ahvoli, uning kelgusidagi kutilishlari, pul mablag‘lari kirimi va chiqimidagi ijobiy farqlanishlar, kapital hajmini oshirishdagi kompleks o‘rganishlarning zaruriyligini ifodalaydi. 13 1609 0B 06 0A 11 Moliyaviy tahlil fanining vujudga kelishi va tarixiy taraqqiyot jarayonida atalgan nomlari NOMLANISHI IZOH Balansshunoslik Balans ma’lumotlarini o‘rganganligi sababli Balans talqini Ko‘rsatkichlarning davriy o‘zgarishlariga baho berish zaruriyati tufayli Balansni tahlil qilish Davriy o‘zgarishlarda erishilgan natijalar yoki boy berilgan imkoniyatlarga qarab kelajakni baholash zaruriyatining paydo bo‘lishi bilan Hisobot tahlili Moliyaviy hisobot shakllarining sonini ko‘payishi va ularda aks etuvchi elementlarni baholash zaruriyati tufayli Iqtisodiy tahlil Barcha iqtisodiy o‘zgarishlarga bo‘lgan talabning kuchayishi bilan Sotsial-iqtisodiy tahlil O‘rganiladigan masalalar ko‘lamining faqat iqtisodiy jihatlarini emas, balki ijtimoiy jihatlarini ham o‘rganishga zaruriyatning paydo bo‘lishi bila Tahlil fanining predmeti Turli mulkchilik shaklidagi xo‘jalik yurituvchi subyektlarning moliyaviy- xo‘jalik faoliyatini, uning samaradorligi va natijaviyligini ko‘rsatkichlar tizimida, uzviylik va aloqadorlikda, omillarga bog‘liq ravishda turli axborot manbalaridan foydalangan holda davriy o‘rganishga aytiladi. 13 17 05 24 0C0609042F06 1B 0F 0B0205 06 MOLIYAVIY TAHLIL FANINING PREDMETI VA OBYEKTI Ko‘rsatkichla r Ta’rifi Tasnifi Tahlil predmeti Turli mulkchilik shaklidagi xo‘jalik yurituvchi subyektlarning moliyaviy- xo‘jalik faoliyatini, uning samaradorligi va natijaviyligini ko‘rsatkichlar tizimida, uzviylik va aloqadorlikda, omillarga bog‘liq ravishda turli axborot manbalaridan foydalangan holda davriy o‘rganish Iqtisodiy o‘zgarishlarni ochib berish Erishilgan natijalarga to‘g‘ri baho berish Ishlab chiqarish samaradorligini oshirish imkoniyatlarini aniqlash Reja va boshqaruv qarorlarini asoslash Tahlil obyekti Turli mulkchilik shaklidagi xo‘jalik yurituvchi subyektlar va ularning tarkibiy bo‘g‘inlari (bo‘lim, sex, brigadalar) faoliyati, iqtisodiy natijalari, mulkiy-moliyaviy holati, ishlab chiqarish, ta’minot, sotish, moliyaviy faoliy Moliyaviy-xo‘jalik faoliyatining tahlili – xo‘jalik yurituvchi subyektning kelgusida • pul mablag‘larini va ularning ekvivalentini ko‘paytirish imkoniyatini, • moliyaviy majburiyatlarni o‘z vaqtida to‘lay olishi, • kreditlarga bo‘lgan ehtiyojni, • daromadlar bilan pul oqimlarini oqilona taqsimlashni, • iqtisodiy resurslardagi potensial o‘zgarishlarni baholashni, • shuningdek xo‘jalik yurituvchi subyekt keyinchalik o‘zining moliyaviy ahvolini qanchalik muvaffaqiyat bilan yaxshilay olishini baholashning muhim usulidir. 01 08 1D28 10 20 04 10 180203 10 22 10 1C 10 08 04 19 10 08 10 021E0E 05062410 MOLIYAVIY TAHLIL OLDIGA QO‘YILADIGAN ASOSIY VAZIFALAR : • - xo‘jalik yurituvchi subyektlarning yaqin va uzoq davriylikdagi reja, prognoz ko‘rsatkichlarini (ilmiy, iqtisodiy jihatdan) asoslash; • - reja va prognoz ko‘rsatkichlarining bajarilishiga, natijaga erishish yuzasidan ularning ta’sirchanligiga baho berish; • - xo‘jalik yurituvchi subyekt nazorat qilib turadigan iqtisodiy resurslarga, ularning samaradorligiga baho berish; • - faoliyatning iqtisodiy ko‘rsatkichlariga, erishilgan natijalariga baho berish; • - xo‘jalik yurituvchi subyektning pul mablag‘larini ko‘paytirish, ularning ko‘payish vaqtini hisob-kitob qilish va natijaga erishishga umid qilishdagi qobiliyatini baholash; • - xo‘jalik yurituvchi subyektning likvidligi, to‘lovga qobiliyati, ishlayotgan muhit o‘zgarishlariga munosa Moliyaviy-xo‘jalik faoliyatni tahlil etishda faoliyat samaradorligi va natijaviyligiga ta’sir etuvchi omillarga alohida ahamiyat qaratiladi. Ularni obyektiv va subyektiv omillarga tarkiblash mumkin. SUBYEKTIV (ichki) omillar deyilganda korxonalarning amaliy faoliyati bevosita bog‘liqlikda yuqori samaradorlikka va natijaviylikka erishish mumkin bo‘lgan omillar kiradi. Bunday ta’sir birliklariga mehnatni to‘g‘ri tashkil etish, rag‘batlantirish, moddiy resurslardan tejab foydalanish, xarajatlarni iqtisod qilish, quvvatlardan foydalanish, to‘lovlar intizomiga rioya qilishning o‘ziga bog‘liq bo‘lgan jihatlari kiradi. OBYEKTIV (tashqi) omillar deyilganda, korxona faoliyatiga mutlaqo bog‘liq bo‘lmagan omillar tushuniladi, ya’ni davlat siyosatining o‘zgarib turishi, bozordagi talab-taklifning o‘zg Tahlil tamoyillari Tamoyillar Tasnifi Davlat manfaati nuqtayi nazaridan yondashish tamoyili Iqtisodiy hodisalarni, xo‘jalik jarayonlari natijalarini baholashda davlatning iqtisodiy, ijtimoiy, ekologik va xalqaro siyosatlarini va qonunchiliklarini inobatga olish lozimligini tasniflaydi Ilmiylik Dialektik bilish nazariyasiga asoslanishi, ishlab chiqarishni rivojlantirishning iqtisodiy qonunlari talablarini hisobga olishi, fan-texnika taraqqiyoti yutuqlarini, ilg‘or tajribalarni va iqtisodiy tadqiqotning eng yangi usullarini hisobga olishi lozim Tizimlilik O‘rganilayotgan obyekt murakkab dinamik tizim va u bir qator mayda unsurlardan va ularning o‘zaro bog‘lanishidan tashkil topgan deb qaralishi lozim Kopmlekslik Tahlil qilinayotgan obyektning barcha birliklari, bo‘g‘inlari va tomonlarini his Tahlil fanining “Audit” fani bilan bog‘liqligi. Audit – mustaqil ekspertlar, auditorlar tomonidan korxona moliya-xo‘jalik faoliyatini tekshirishni anglatadi. Bunda nafaqat tekshirish balki korxonaning iqtisodiy, moliyaviy faoliyatini optimallashtirish bo‘yicha ham tavsiyalar ishlab chiqiladi. Audit – ishonchlilik bo‘yicha mustaqil tekshiruv hisoblanadi. Audit – auditorlarning yoki auditorlik firmalarining buxgalteriya hisobi yoki moliyaviy hisobotlarni, buxgalteriya hujjatlari, soliqlar va boshqa majburiyatlarni auditorlik tekshiruvini amalga oshirishdan iborat tadbirkorlik faoliyati hisoblanadi. Audit – bu korxonaning moliyaviy hisobotlarini ekspertizadan o‘tkazish, buxgalteriya hisobini yuritish tartibini, xo‘jalik va moliyaviy operatsiyalarni qonunchilik normalariga muvofiqligini, hisob Taqqoslash usuli. • Taqqoslash – tahlilda eng ko‘p qo‘llaniladigan usul hisoblanadi. Uning gorizontal, vertikal, trendli usullari tarkiblanadi. • Amalda taqqoslashning muhim shartlariga amal etish talab etiladi. Ular qatoriga o‘lchov birligi (hajm, qiymat, miqdor ko‘rsatkichlar), davriy oraliqlari, faoliyat shakli, ishlab chiqarish sharoitlari, ishbilarmonlik muhiti bir xilligi, hisob-kitoblarning metodik jihatdan yagonaligini kiritish mumkin. • Taqqoslashning mazmuni – qiyoslashdan iborat. Taqqoslash asosida o‘rganilayotgan obyektdagi o‘zgarishlar, ularning rivojlanish tendensiyalari va qonuniyatlari o‘rganiladi. • Qiyosiy tahlil quyidagi turlarga ajratib o‘rganiladi: gorizontal, vertikal, trend va shuningdek bir o‘lchamli va ko‘p o‘lchamli tahlillar. • Gorizontal tahlil tayanch (bazaviy) Guruhlash usuli. • Guruhlash deganda o‘rganilayotgan to‘plamni taalluqli belgilari bo‘yicha sifat jihatdan bir xil bo‘lgan guruhchalarga ajratish tushiniladi. Agar statistikada guruhlash hodisalarni umumlashtirish va tiplarga ajratish maqsadida foydalanilsa, tahlilda o‘rtachalarni mohiyatini tushintirishga, bu o‘rtachadagi alohida birliklarni rolini ko‘rsatishga, o‘rganilayotgan ko‘rsatkichlar orasida o‘zaro bog‘liqliklarni aniqlashga yordam beradi. • Hal qiladigan masalalari (vazifalari) nuqtayi nazardan guruhlashlar tipologik, strukturali va analitik turlarga bo‘linadi. • Tipologik guruhlash – to‘plamni sifat jihatdan bir xil bo‘lgan guruhlarga ajratishni; • Strukturali guruhlash – ko‘rsatkichni ichki tuzilishini, uning alohida qismlarini o‘zaro nisbatlarini o‘rganish maqsadida guruhlarg Balans usuli. Balans turlari Ifodasi Belgilar izohi Buxgalteriya balansi A=K+M Aktivlar (A)=Kapital (K)+majburiyatlar (M) Tovar balansi T b +T i/ ch +T bk =T o +T s +T bch Tovarlar davr boshiga qoldig‘i (T b ) + Ishlab chiqarilgan tovarlar (T i/ch ) + Tovarlarning boshqa kirimi (T bk ) = Tovarlar davr oxiriga qoldig‘i (T o ) + Tovarlar sotilgani (Ts) + tovarlarning boshqa chiqimi (T bch ) Byudjet balansi D=X Daromadlar (D)=Xarajatlar (X) Valyuta balansi V b +V k =V o +V ch Valyuta mablag‘larining davr boshiga qoldig‘i (V b ) + Valyuta kirimi (V k ) = Valyuta mablag‘lari davr oxiriga qoldig‘i (V o ) + Valyuta chiqimi (V ch ) Majburiyatlar balansi DM+(-) ortiqchalik (yetishmovchilik) = KM+(-) ortiqchalik (yetishmovchilik) Debitorlik majburiyatlari (DM) = Kreditorlik majburiyatlari (KM), De Zanjirli bog‘lanish usuli • Zanjirli bog‘lanish usulida natijaviy ko‘rsatkichning o‘zgarishi va uning o‘zgarishiga ta’sir etuvchi omillar tizimli almashtirishlar orqali hisob-kitob qilinadi. Biroq, tahlil qilinadigan ko‘rsatkichlarning ta’sir birliklari funksional bog‘liqlikda bo‘lishi talab etiladi. • Zanjirli bog‘lanish usulida zanjirli tizimdan foydalanilganligi sababli uning nomi zanjirli usul deb nomlangan. Bu tartib natijaviy ko‘rsatkichga har bitta omilning ta’sir darajasini hisoblashda ushbu omilning yangilangan ifodasi olinishi bilan farq qiladi. Qolgan barcha ta’sir birliklar o‘zgarishsiz qoldiriladi va h.k. Ushbu omillar oxirgi omil ta’sirini aniqlashga qadar davom ettiriladi. • Zanjirli usulni turli ifodalarga nisbatan qo‘llash mumkin va bu uni qo‘llash imkoniyatlarini oshiradi Zanjirli bog‘lanish usulida ta’sir etuvchi birliklarni hisoblash metodikasi Ifoda Ko‘rsatkichlar O‘zgarishga ta’sir etuvchi birliklar hisob-kitoblari Reja Shartli1 Shartli2 Haqiqat Q=x*u Jami o‘zgarish Q 1 -Q 0 x 0 *u 0 x 1 *u 0 x x 1 *u 1 1 Birinchi omil (x) ta’siri x x x x 1 *u 0 – x 0 *u 0 2 Ikkinchi omil (y) ta’siri x x x x 1 *u 1 –x 1 *u 0 Q=x*u*z Jami o‘zgarish Q 1 -Q 0 x 0 *u 0 *z 0 x 1 *u 0 *z 0 x 1 *u 1 *z 0 x 1 *u 1 *z 1 1 Birinchi omil (x) ta’siri x x x x 1 *u 0 *z 0 – x 0 *u 0 *z 0 2 Ikkinchi omil (y) ta’siri x x x x 1 *u 1 *z 0 – x 1 *u 0 *z 0 3 Uchinchi omil (z) ta’siri x x x x 1 *u 1 *z 1 – x 1 *u 1 *z 0 Q=x/y Jami o‘zgarish Q 1 -Q 0 x 0 /u 0 x 1 /u 0 x x 1 /u 1 1 Birinchi omil (x) ta’siri x x x x 1 /u 0 – x 0 /u 0 2 Ikkinchi omil (u) ta’siri x x x x 1 /u 1 – x 1 /u 0 Q=z/x+ Sotuv rentabelligi va uning o‘zgarishiga ta’sir etuvchi omillar hisob-kitobida buni ko‘rib o‘tishimiz mumkin. Sotuv rentabelligi quyidagi bog‘lanishda aniqlanadi Rc = Syaf / Sst • Bunda: Syaf -sotishdan yalpi foyda • Sst -sotishdan sof tushum Sotuv rentabelligi va uning o‘zgarishiga ta’sir etuvchi omillar hisob-kitobi Ko‘rsatkichlar Ifoda O‘tgan yil Hisobot yili O‘zgarishi O‘sishi Sotishdan sof tushum, mln so‘m Sst 100 125 +25 1.25 Sotilgan mahsulot tannarxi, mln so‘m Smt 80 90 +10 1.12 Sotishdan yalpi foyda, mln so‘m Syaf 20 35 +15 1.75 Sotuv rentabelligi, % Rc 0.20 0.28 +0.08 1.40 Yalpi foyda o‘zgarishiga ta’sir etuvchi birliklar x x x Sof tushumning o‘zgarishi x 125-100 +25 Sotilgan mahsulot tannarxining o‘zgarishi x 80-90 -15 Rentabellik o‘zgarishiga ta’sir etuvchi omillar x x x Sof tushum o‘zgarishi, % O‘sst 20/125-20/100=0,16-0,20 -0,04 Sotishdan yalpi foyda o‘zgarishi, % O‘syaf 35/125-20/125=0,28-0,16 +0,12 «Муборак газни қайта ишлаш заводи» МЧЖнинг фойда солиғи ўзгаришига таъсир этувчи омиллар таҳлили Кўрсаткичлар 2018 йил 2019 йил Ўзгариши сўмда (+/-) фои зда (+/-) Солиққа тортиладиган фойда (база) суммаси (минг сўм) 60676313,5 57517088,4 -3159225,1 -5,21 Фойда солиғи ставкаси (фоизда) 7,5 14,0 6,5 86,6 Фойда солиғининг суммаси (минг сўм) 4550723,513 8052392,37 3501668,9 76,9 Фойда солиғи ўзгаришига таъсири, (минг сўм) 3501668,9 Солиқ солинадиган фойда (база) суммасини ўзгаришининг таъсири -236941,9 Солиқ ставкаси ўзгаришининг таъсири 3738610,7 4E4F 65 Фойда солиғи суммасини ўзгаришига таъсир этувчи омилларни занжирли боғланиш усулида ҳисоб-китоби т /р А лмаш- тириш- лар Таъсир этувчи омиллар Фойда солиғи суммаси Фойда солиғи суммасининг ўзгариши Солиққаторт иладиган фойда суммаси (СТФ) Фойда солиғи ставкаси (СС) Алоҳида олинган омиллар таъсирида Ўзгариш- лар ҳисоби 1 - 60676313,5 7,5 4550723,5 x x 2 1 57517088,4 7,5 4313781,6 СТФ -236941,9 3 - 57517088,4 14,0 8052392,4 СС 3738610,7 70525B 52 57 Mutlaq farq usuli • Mutlaq farq usuli natijaviy ko‘rsatkichga ta’sir etuvchi omillar soni ikki yoki undan ortiq ta’sir birliklariga ega bo‘lgan hollarda qo‘llaniladi. Uning mazmunini natijaviy ko‘rsatkichga ta’sir etuvchi birlikning farqi qolgan omillarning reja, haqiqatdagi (uzviy ketma-ketlikda) ko‘rsatkichlarga ko‘payrilgan holda aniqlanadi. • Mutlaq farq usuli an’anaviy usullarning sodda modelli tizimi hisoblanib ko‘pincha samaradorlik va natijaviylik ko‘rsatkichlariga nisbatan qo‘llaniladi. • Uning muhim xususiyati omillar ta’sirini hisob-kitob qilishda uzviylikning, aniqlikning ketma-ketlikning qat’iy belgilanishi. Analitik ketma-ketlikda birinchi navbatda sifat ko‘rsatkichlari keyingi qatorlar bo‘yicha bilik, miqdor ko‘rsatkichlar tartiblanadi. 10 3C28 16 1E 20 16 20 10 3C28 211918 Natijaviy ko‘rsatkichga ta’sir etuvchi birliklar soni uchta bo‘lganda mutlaq farq usulining qo‘llash metodikasi t/r Ko‘rsatkichlar O‘tgan yil Hisobot yili Farqi, +,- O‘sishi, % 1 2 3 4 5(4-3) 6(4/3*100-100) 1 Natija (Q= X*Y*Z) Q0 Q1  Q Q1/Q0*100-100 2 Birinchi ta’sir birligi(X) X0 X1  X X1/X0*100-100 3 Ikkinchi ta’sir birligi(Y) Y0 Y1  Y Y1/Y*100-100 4 Uchinchi ta’sir birligi(Zr) Z0 Z1  Z Z1/Z0*100-100 5 Omillar ta’sirining hisob- kitobi x x x 51. Natijaviy ko‘rsatkichga birinchi omil ta’siri hisob- kitobi  X*Yr*Zr  Qx x 52. Natijaviy ko‘rsatkichga birinchi omil ta’siri hisob- kitobi  Y* Xx* Zr  Qy x 53. Natijaviy ko‘rsatkichga birinchi omil ta’siri hisob- kitobi  Z* Yx*Xx  Qz x Nisbiy farq usuli. Tahlilda ushbu usulni qo‘llash orqali mutlaq ko‘rsatkichlardan tashqari nisbiy ko‘rsatkichlar orqali ham sabab-oqibat bog‘lanishlarini, omillarning natijaviy ko‘rsatkichga ta’sirini hisob-kitob qilish imkoniyatini beradi. Ushbu usul ham mutlaq ifodalarga tayangan holda omillar ta’sirini foizli birliklarda, natijani o‘zgartirishini uzviy ketma- ketlikda hisob-kitob qilishni talab etadi. 25 03 14 0A 14 07 03 19 04 0C Natijaviy ko‘rsatkichga ta’sir etuvchi omillarni nisbiy farq usulida hisob-kitob qilish metodikasi Ko‘rsatkichlar Omillarning nisbiy ortishi,% Oldingi hisobdan farqi,% Omillar ta’siri Birinchi ta’sir omilining o‘sishi(A) A% (A1/A0*100) A%-100=Qa Qa*Qr Ikkinchi ta’sir omilining o‘sishi (B) B% (B1/B0*100) B%-A%=Qb Qb*Qr Uchinchi ta’sir omilining o‘sishi (C) C% (C1/C0*100) C%-B%=Qc Qc*Qr To‘rtinchi ta’sir omilining o‘sishi (D) D% (D1/D0*100) D%-C%=Qd Qd*Qr Natijaviy ko‘rsatkichning o‘zgarishi (delta Q) Qx-Qr= (Qa*Qr)+ (Qb*Qr)+(Qc*Qr)+ (Qd*Qr) INDEKS USULI • F = X*Y*Z*Q • ∆ F(x) = F 0 *i x - F 0 • ∆ F(y) = F 0 *i x *i y - F 0 *i x • ∆ F(z) = F 0 *i x *i y *i z - F 0 *i x *i y • ∆ F(q) = F 0 *i x *i y *i z *i q - F 0 *i x *i y *i z • I f = i x *i y *i z *i q 2C2D 10 0E 10 69 0E2D33 62 68 33 12 62 10 69 0E2D1D 62 68 33 68 1D08 12080E 62 68 33 10 69 0E2D182E 62 68 33 68 1D 68 18 12080E 62 68 33 68 1D 10 69 0E2D2C 62 68 33 68 1D 68 18 68 2C 08 62 68 33 68 1D 68 18 10 01 30 3A 33 68 1D 68 18 68 2C Iqtisodiy matematik usullar va ularning mohiyati • Faoliyatning samaradorligi va natijaviyligini, uzviy aloqadorlik va bog‘lanishlardagi omilli tahlilini amalga oshirishda matematik usullardan foydalanish, analitik ishlar sifatligini, tahlilning chuqurligini va masalaning qanchalik chuqurligini ham ta’minlab beruvchi muhim omildir. Iqtisodiy matematik usullar masalani yechishning kompyuter algoritmini shakllantirishda ham qo‘l keladi. • Iqtisodiy matematik usullar vaqt mezoni bo‘yicha, tezlik, aniqlik masalasida, dasturlash va natijalarni mayda birliklariga qadar aniqlanishi sababli samaradorligi yuqori turadi. • Iqtisodiy matematik usullar iqtisodiy tahlil imkoniyatlarini oshirib, yanada ko‘proq turdagi va murakkab tavsifdagi masalalarni qisqa muddatda to‘g‘ri hal qilish imkonini beradi. Integral usul modellari Modellar Omillar ta’sirini aniqlash f=xy ∆ f x+ ∆f y =∆f X omili ta’siri ∆ f x = ∆xy 0 + 1 / 2 ∆x∆y, yoki ∆f x = 1 / 2 ∆x(y 0 +y 1 ) Y omil ta’siri ∆ f y = ∆yx 0 + 1 / 2 ∆x∆y, yoki ∆f y = 1 / 2 ∆y(x 0 +x 1 ) f=xyz. ∆ f x+ ∆f y +∆f z =∆f X omili ta’siri ∆ f x = 1 / 2 ∆x (y 0 z 1 +y 1 z 0 )+ 1 / 3 ∆x∆y∆z; Y omili ta’siri ∆ f y = 1 / 2 ∆y (x 0 z 1 +x 1 z 0 )+ 1 / 3 ∆x∆y∆z; Z omili ta’siri ∆ f z = 1 / 2 ∆z (x 0 y 1 +x 1 y 0 )+ 1 / 3 ∆x∆y∆z. f=xyzq ∆ f x+ ∆f y + ∆f z + ∆f q =∆f X omili ta’siri ∆ f x =1/6∆x*[3q 0 *y 0 *z 0 +y 1 *q 0 (z 1 +∆z)+q 1 *z 0 (y 1 +∆y)+z 1 *y 0 (q 1 +∆q)]+ ∆x*∆y*∆z*∆q / 4; Y omili ta’siri 1/6∆y*[3q 0 *x 0 *z 0 +x 1 *q 0 (z 1 +∆z)+q 1 *z 0 (x 1 +∆x)+z 1 *x 0 (q 1 +∆q)] +∆x*∆y*∆z*∆q / 4; Z omili ta’siri f z =1/6∆z*[3q 0 *x 0 *y 0 +x 0 *q 1 (y 1 Mahsulot hajmi o‘zgarishiga ishchilar soni va mehant unumdorligining ta’sirini tahlili Omillar ta’sirini hisoblash quyidagicha bajariladi: F = X * Y Fx=(8*1235) + ½(8*(-28))=9880+(-112)= +9768.0 2. Fy=(-28*144)+1/2(-28*8)=-4032+ (-112)= - 4144.0 ΔF=ΔFx+ΔFy= 9768 + (-4144) = 5624.0Ko‘rsatkichlar O‘tgan yil Haqiqatda Farqi (+;-) Ishchilar soni, kishi (X) 144 152 +8 Bir ishchi tomonidan ishlab chiqarilgan mahsulot, ming so‘m (U m ) 1235 1207 -28 Mahsulot hajmi, ming so‘m (F) 177840 183464 +5624 37 40 40 1F1608 74 Mahsulot hajmi o‘zgarishiga ishchilar soni, o‘rtacha ishlangan kun hamda bir kunga to‘g‘ri keladigan mahsulot hajmining ta’sirining tahlili Ko‘rsatkichlar O‘tgan yil Haqiqatda Farqi (+;-) Ishchilar soni, kishi (X) 203 212 +9 Bir ishchiga to‘g‘ri keladigan o‘rtacha ishlangan kun, kishi kuni (Y) 278 270 -8 O‘rtacha ishlangan bir kun ga to‘g‘ri keladigan mahsu lot hajmi, ming so‘m (Z) 104 111 +7 Mahsulot hajmi, ming so‘m (F) 5869136 6353640 484504 F = X * Y* Z 1. Fx=( 1 / 2 *9)*(278*111+270*104) + 1 / 3 *9*(-8)*7=+265053 2. Fy=( 1 / 2 *(-8))*(203*111+104*212)) + 1 / 3 *9*(-8)*7=-178492 3. Fz=( 1 / 2 *7)*(203*270+212*278) + 1 / 3 *9*(-8)*7=+397943 ΔF=ΔFx+ΔFy+ΔFz=265053 + (-178492) + 397943 =+484504 01 22 09 40 15160840 15 49 1F 464C3446 15 49 23 464C4633 1F160840 15 49 1F 46332A 08 49 23 08464 Karrali va aralash modellarz y x f    ; 0 0 1 1 z y z y In z y x fx         ; y z y f f f x ум y          . z z y f f f x ум z          q z y x f     ; 0 0 0 1 1 1 q z y q z y In q z y x fx             ; y q z y f f f x ум y            ;z q z y f f f x ум z            ; z q z y f f f x ум z            Logarifmlash usuli • Logarifmlash usuli multiplikativ modellarda omillar ta’sirini hisoblash uchun qo‘llaniladi. • Integral metoddan farqli ravishda logorifmlashda ko‘rsatkichlarning mutlaq o‘sishi emas, balki ularning o‘sish (pasayish) indeksi qo‘llaniladi. 2A02 10 3204 03 0F 10 2C 13 04 22 z = xy lgz=lgx+lgy lg∆z=lgz 1 +lgz 0 =( lgx 1 -lgx 0 ) + (lgy 1 -lgy 0 ) lg(z 1 :z 0 )=lg(x 1 :x 0 )+ lg(y 1 :y 0 ), lgz 1 =lgx 1 +lgy 1 ; lgz o = (lgx 0 +lgy 0 ) f = xyz lgf=lgx+lgy+lgz. x y z) : ( ) : ( 0 1 0 1 f f Ig x x Ig f f умум x    ) : ( ) : ( 0 1 0 1 f f Ig y y Ig f f умум y    ) : ( ) : ( 0 1 0 1 f f Ig z z Ig f f умум z    Jadval ma’lumotlaridan foydalanib, omilli model bo‘yicha ishchilar soni (X), bir yilda bir ishchi tomonidan ishlangan kunlar miqdori (Y) va o‘rtacha kunlik ishlab chiqarish (Z) hisobiga mahsulot chiqarishni o‘sishini hisoblaymiz. Mahsulot hajmi o‘zgarishiga ishchilar soni, o‘rtacha ishlangan kun hamda bir kunga to‘g‘ri keladigan mahsulot hajmining ta’sirini tahlili Ko‘rsatkichlar Haqiqatda O‘tgan yil Farqi (+;-) Ishchilar soni, kishi (X) 120 100 +20 Bir ishchiga to‘g‘ri keladigan o‘rtacha ishlangan bir ish kuni (Y) 208 200 +8 O‘rtacha ishlangan bir ish kuniga to‘g‘ri keladigan mahsulot hajmi, ming so‘m (Z) 24 20 +4 Mahsulot hajmi, ming so‘m (F) 600.000 400.000 200.000 Q=X*Y*Z ∆ Q umum =∆Qx+∆Qy+∆Qz=89,9+20,2+89,9=200 mln so‘m.9, 89 ) 400 : 600( ) 100: 120( 200 ) : ( ) : ( * Q 0 1 0 1 умум       Ig Ig Q Q Ig X X Ig Qx 2, 20 ) 400 : 600( ) 200 : 208( 200 ) : ( ) : ( * Q Qy 0 1 0 1 умум       Ig Ig Q Q Ig Y Y Ig 9, 89 ) 400 : 600( ) 20 : 24( 200 ) : ( ) : ( * Q Qz 0 1 0 1 умум       Ig Ig Q Q Ig Z Z Ig Korrelyatsion (stoxastik) bog‘lanish . • Bu juda ko‘p kuzatuvlardagina namoyon bo‘ladigan ko‘rsatkichlar orasidagi to‘liq bo‘lmagan, taxminiy bog‘lanishdir. Odatda, juft va ko‘p miqdorli korrelyatsiyalar farqlanadi. Juft korrelyatsiya – bu bitta omilli, boshqasi natijaviy bo‘lgan ko‘rsatkichlar orasidagi bog‘lanishdir. Ko‘p miqdorli korrelyatsiya esa natijaviy ko‘rsatkichlar bilan bir nechta omillarning o‘zaro ta’sirida ishlatiladi. • Korrelyatsion tahlilni qo‘llash bir yoki bir nechta omillar ta’siri ostida bo‘lgan natijaviy ko‘rsatkichlar o‘zgarishini aniqlash (mutlaq o‘lchamda), har bir omildan natijaviy ko‘rsatkichning nisbiy bog‘lanish darajasini aniqlashda foydalaniladi. 10 2B 1404 0A 1404 0A 1404 1404 05 10 30 04 04 04 12 Mehnat unumdorligi ( Y ) ning ishchilar yoshi ( x ) ga bog‘liqligi x y x/10 xy x 2 x 2 y x 3 x 4 y x 20 4,2 2,0 8,4 4,00 16,8 8,0 16 3,93 25 4,8 2,5 12,0 6,25 30,0 15,62 39 4,90 30 5,3 3,0 15,9 9,00 47,7 27,00 81 5,55 35 6,0 3,5 21,0 12,25 73,5 42,87 150 5,95 40 6,2 4,0 24,8 16,00 99,2 64,00 256 6,05 45 5,8 4,5 26,1 20,25 117,4 91,13 410 5,90 50 5,3 5,0 26,5 25,00 132,5 125,00 625 5,43 55 4,4 5,5 24,2 30,25 133,1 166,40 915 4,78 60 4,0 6,0 24,0 36,00 144,0 216,00 1296 3,70 Жами 46,0 36,0 183,0 159,00 794,0 756,00 3788 46,00 Iqtisodiy tahlilda egri chiziqli bog‘lanishni yozish uchun, ko‘pincha, giperbola qo‘llaniladi Uning parametrlarini aniqlash uchun quyidagi tenglamalar tizimlarini yechish kerak: Giperbola ikki ko‘rsatkich orasidagi quyidagi bog‘lanishni tavsiflaydi. Agar, bitta o‘zgaruvchi oshsa boshqasining qiymati ma’lum darajagacha o‘sadi, keyin esa o‘sish pasayadi, masalan, hosildorlik necha marta o‘g‘it solinganlikka, hayvonlarning mahsuldorligi ularning boqilishiga, mahsulot tannarxi ishlab chiqarish hajmiga bog‘liqligi va h.k.                                      . 1 1 1 1 2 y x x b x a y x b na x b a Y x   2C 0F 2A 1917 3507 0A 0A 14 03 03 07 Nazariy o‘yin usuli • Nazariy o‘yin usuli o‘rganilayotgan voqelik tafsifiga ko‘ra undagi mavjud vaziyatlar ichida eng maqbul strategiyani topishni tadqiq qiladi. Bunda korxona uchun eng qulay va maqbul vaziyat strategiya qilib boshqaruv qarorlari asosida belgilab olinadi. Mazkur holatni matematik ko‘rinishga keltirishda har bir vaziyatni alohida o‘yin ishtirokchisi deb belgilab olinadi. Har bir ishtirokchi esa o‘zining manfaatini maksimallashtirishni boshqa ishtirokchilar hisobidan amalga oshirishga harakat qiladi. • Nazariy o‘yin usulida masala aniq formulalashtirishni talab qiladi. Bunda o‘yin qoidasi va ishtirokchilar soni belgilanadi, ishtirokchilar imkoniyatidagi strategiyalar aniqlanadi, yutuqlar va yutqazishlar o‘rganiladi. • Masalalarni hal qilishda algebraning chiziqli tenglamalar • Bolalar ustki kiyimi ishlab chiqarishga ixtisoslashgan kichik korxona oktyabr va noyabr oylarida bir dona kurtka ishlab chiqarish uchun 30,0 ming so‘m xarajat qiladi, bir dona palto ishlab chiqarish uchun esa -40,0ming so‘m xarajat qiladi. Sotish bahosi esa kurtka uchun - 35,0 ming so‘m bo‘lsa, Palto uchun esa – 50,0 ming so‘m . • Ko‘p yillik kuzatishlar shuni ko‘rsatadiki‚ korxona havo iliq kelsa 270 dona kurtka, 170 dona palto sotar ekan. Sovuq havoda esa 200 dona kurtka mahsuloti, 250 dona palto mahsulotini sotish imkoniyati mavjud. • Ob-havoni qanday bo‘lishligi avvaldan bashorat qilish qiyinligini e’tiborga olib, ya’ni tabiat injiqligini hisobga olgan holda korxonaga tushadigan tushumni barqarorlashtirish talab etilsa, quyidagicha hisob- kitob ishlari amalga oshiriladi. Nazariy o‘yi • 1. Mavsum iliq kelsa korxona tushumi quyidagicha bo‘ladi. • 270* 35 + 170 *50 = 19500,0 ming so‘m; • 2. Mavsum sovuq kelsa korxona tushumi quyidagicha bo‘ladi. • 200 * 35 + 600*50 = 17950,0 ming so‘m. • Bu yerda korxonaning iliq havo uchun mo‘ljallagan strategiyasini A hamda sovuq havo uchun esa V , tabiatning iliq havosi uchun S, sovuq havosi uchun D kabi belgilashlarni kiritamiz • Korxona uchun A va V strategiyalardan tashqari, tabiatning injiqligi ham mavjud. Bu holat ham erishiladigan tushum, natijada esa foydaga (zarar) o‘z ta’sirini ko‘rsatadi. Misol uchun, korxona A strategiyani qo‘lladi, lekin havo sovuq (D) keldi. Bunda korxonaning tushumi: • 200 * 35 + 170 *50 – 80 * 40 = 12300 ming so‘m. • Agar korxona V strategiyani qo‘llagan holda S iliq havo bo‘lsa, u holda: • 200 * 35 - 70 Yuqoridagi ma’lumotlardan foydalanib esa, quyidagi matritsa jadvalini tuzamiz. Bunda korxona R 1 - komanda, tabiatni esa R 2 shartli belgi bilan belgilab olamiz. Nazariy o‘yin usulida daromadlarni boshqarish strategiyasini belgilash Ishtirokchilar R 2 (Tabiat) Strategiya S D Min P 1 (Korxona) A 19500 12300 12300 B 13400 17950 13400 Max 19500 17950 - Jadval ma’lumotlaridan ko‘rinib turibdiki‚ korxonaning strategiyasi tabiat strategiyasi bilan bir xil bo‘lsa 19500 yoki 17950 ming so‘m foydaga erishishi mumkin. Aks holda mazkur ko‘rsatkich 12300 yoki 13400 ming so‘m holatida qoladi. Bu yerda P 1 va R 2 o‘yinchilarni strategiyasi o‘zaro muvofiq kelmaydi deb qaraladi. Demak, korxona eng kam foydaga erishadi deb olinadi. Ya’ni, o‘yinda korxona yutqizadi. Shu sababli, korxona bu ikki mahsul Buning uchun • R 1 o‘yinchining A strategiyasida chastotani noma’lum X bilan belgilaymiz. Mazkur holatda V strategiyadagi chastota esa (1- X) miqdorga teng bo‘ladi. • Endigi navbatda quyidagi hisob-kitoblarni amalga oshiramiz: • 19500X+12300(1-X)=13400X + 17950(1-X) • 117500X=56500 • X=0,48 (1-0,48)=0,52 • 19500*0,48 + 12300*0,52=15756 • 13400*0,48 + 17950*0,52=15766 • (200 + 250)*0,48 +(270+170)*0,52 = 236 kurtka + 208 palto • Demak korxona shuncha assortimentdagi mahsulot ishlab chiqarishi uning omillar ta’sirida tushumning va daromadning bir xilligini ta’minlash imkoniyatini beradi. 32 10 11 15 08021E0504 19 3D 10 120C 10 154C2847473D 10 15 10 3D 10 154C28474746471D254B084A 10 152325474746471D254B084A 10 33 10 3C 27 19 Xo‘jalik faoliyatining tahlili: ichki moliyaviy tahlil, tashqi moliyaviy tahlil 3902 12 12 12 Tashqi moliyaviy tahlil Tashqi moliyaviy tahlilning ahamiyatli jihatlari quyidagilar bilan xarakterlanadi: • -tahlil subyektlari va axborot foydalanuvchilarining ko‘pligi; • -tahlilchilarning maqsadi va qiziqishlarining turli-tumanligi; • -hisobga olish va hisobotlashning normativ qoidalari, tahlil etishning rasmiy jihatlarini belgilanganligi; • -tahlilning faqat chop etiladigan moliyaviy hisobot shakllaridagi axborotlar bazasiga tayangan holda o‘tkazilishi; • -qo‘yiladigan analitik masalalarning cheklanganligi; • -axborot foydalanuvchilar uchun korxona faoliyati yuzasidan tahlil natijalaridan foydalanishning maksimal ochiqligi. 25 13 05 10 2619 10 2619 10 260C 17 10 2619 0B0C 04 10 260D 10 2602 19 ICHKI MOLIYAVIY TAHLIL Ichki moliyaviy tahlilning o‘ziga xos jihatlari: • -tahlil subyektlarining tor guruhi; • -tahlil natijalari faqat ichki talablarga, korxona boshqaruvi yuzasidan yo‘naltirilganligi; • -teran moliyaviy tahlilni o‘tkazishda axborotlarning keng doirasidan foydalanish imkoniyatini yuqoriligi; • -tahlilni o‘tkazish bo‘yicha normativ metodikalar bilan birgalikda aniq reglamentlari (tartiblarning) belgilanmagan usullaridan foydalanish imkoniyatlari; • -aniq boshqaruv qarorlarini tayyorlash yuzasidan chuqur moliyaviy tahlilni o‘tkazishning imkoniyatligi; • -boshqaruv apparati talablaridan kelib chiqqan holda analitik ishni tashkil etilishi. 24 10 26 10 26 0A 10 26 14 10 26 0A 0A 10 26 1C0C 10 26 0205 Moliyaviy tahlilning maxsus usullari Xo‘jalik yurituvchi subyektlarning moliyaviy holati yuzasidan obyektiv axborotlarni olish yo‘llarini belgilab beruvchi tahlil usullariga quyidagilarni kiritish mumkin: • moliyaviy hisobotni o‘qish • gorizontal tahlil • vertikal tahlil • trend tahlili • qiyosiy tahlili • moliyaviy koeffitsiyentlar • omilli tahlil 4504 0C 0804 0D 10 03 10 15 10 0617 10 19 10 0D 10 03 10 04 GORIZONTAL TAHLIL Alohida moliyaviy ko‘rsatkichlarni o‘zaro taqqoslash orqali moliyaviy holatdagi o‘zgarishlarga baho berish usuli hisoblanadi. o‘zgarishlar, mutlaq va nisbiy ifodalarda aniqlanadi. Buxgalteriya balansining gorizontal tahlili Balans aktivi Hisobot davri boshiga Hisobot davri oxiriga Farqi +,- O‘sishi, % 1 2 3 4(3-2) 5(3/2)*100-100 Aktiv Uzoq muddatli aktivlar UM0 Um1 UM1- UM0 UM1/UM0*100- 100 Joriy aktivlar JA0 JA1 JA1-JA1 JA1/JA1*100-100 Aktiv jami A0 A1 A1-A0 A1/A0*100-100 Passiv O‘z mablag‘lari manbasi O‘M0 O‘M1 O‘M1- O‘M0 O‘M1/O‘M0*100- 100 Majburiyatlar M0 M1 M1-M0 M1/M0*100-100 Passiv jami P0 P1 P1-P0 P1/P0*100-100 01 0E VERTIKAL TAHLIL • Gorizontal tahlilni to‘ldiruvchi usuli sifatida moliyaviy hisobot elementlari, moddalarining tarkibiy jihatlariga baho berishni xarakterlaydi. Ushbu jihatlarni moliyaviy hisobotlarning barcha shakllariga nisbatan qo‘llash mumkin. Umumiy tarkibda yakka birliklarninng salmog‘i va ularning o‘zgarishlari asosida korxona moliyaviy holatini tashxislash yanada osonlashadi. Korxonani moliyaviy ahvolini anglash, bilishda asosiy jihatlar jami tarkibda birlik qatorlarni to‘g‘ri nisbatlashga qaratiladi. Buxgalteriya balansining vertikal tahlili Balans moddalari O‘tgan yil Hisobot yili Farqi Summa % Summa % Summa % 1 2 3 4 5 6(4-2) 7(5-3) Aktiv Uzoq muddatli aktivlar UM0 UM/A0*100 Um1 Um1/A1*100 Um1- UM0 Um1/ UM0 Joriy aktivlar JA0 JA0/A0*100 JA1 JA1/A1*100 JA1- JA0 JA1/ JA0 Aktiv jami A0 100 A1 100 A1- A0 A1/A0 Passiv O‘z mablag‘lari manbasi O‘M0 O‘M0/ P0*100 O‘M1 O‘M1/ P1*100 O‘M1- O‘M0 O‘M1/ O‘M0 Majburiyatlar M0 M0/P0*100 M1 M1/P1*100 M1- M0 M1/ M0 Passiv jami P0 100 P1 100 P1- P0 P1/ P0 TREND TAHLILI • Asos tahlili sifatida dinamik o‘zgarishlarni baholashda eng ko‘p qo‘llaniladigan usul hisoblanadi. Ushbu usul yordamida yaqin va uzoq davriylikdagi o‘zgarishlarga mutlaq va nisbiy ifodalarda baho beriladi. Trend tahlilidan ko‘pincha aktivlar o‘zgarishini baholashda, foyda va uning o‘sishini baholashda, investitsiyalar hajmini baholashda foydalaniladi. Moliyaviy hisobot elementlarini trend tahlili Yillar Avtonom iya koeffitsiy enti O‘zgarishi +,- Oldingi yilga nisbatan Bazis davriga nisbatan summa % summa % 2015 K1 x x x X 2016 K2 K2-K1 K2/K1*100 K2-K1 (K2/K1)*100-100 2017 K3 K3-K2 K3/K2*100 K3-K1 (K3/K1)*100-100 2018 K4 K4-K3 K4/K3*100 K4-K1 (K4/K1)*100-100 2019 K5 K5-K4 K5/K4*100 K5-K1 (K5/K1)*100-100 18 12 Foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati • 1. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 24 февралдаги ПҚ-4611-сонли “Молиявий ҳисоботнинг халқаро стандартларига ўтиш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги Қарори. • 2. Казакова Н.А. Финансовый анализ в 2 ч. Часть 1: Учебник и практикум для вузов. – Москва: Издательство Юрайт, 2020. – 297с. • 3. Казакова Н.А. Финансовый анализ в 2 ч. Часть 2: Учебник и практикум для вузов. – Москва: Издательство Юрайт, 2020. – 209с. • 4. Raximov M.Y., Kalandarova N.N. Moliyaviy tahlil. Darslik. – T.: Iqtisod- Moliya, 2019. - 736 b. • 5. Xasanov B.A., Raximov M.Y., Muqumov Z.A. va boshqalar. Moliyaviy tahlil. Darslik. – T.: IQTISODIYOT, 2020. - 736 b. • 6. Сагдиллаева З.А., Юлдашева У.А., Алимов Б.Б. Финансовый анализ. / Учебник –Т.: Iqtisod-Moliya, 2019.
Купить
  • Похожие документы

  • Aktivlar bozorida fundamental qiymatni aniqlash modellari
  • Maqsadli tushumlar, subsidiya va grantlar hisobini yuritish
  • Oʻzbekiston Respublikasida budjet gʻazna ijrosi joriy etilishini faollashtirish
  • O’zbekistonda tashqi iqtisodiy faoliyatni erkinlashtirish
  • Xalqaro iqtisodiy integratsiyaning mazmuni va shakllari

Подтвердить покупку

Да Нет

© Copyright 2019-2026.

  • Инструкция по снятию с баланса
  • Контакты
  • Инструкция использования сайта
  • Инструкция загрузки документов
  • O'zbekcha