Monopoliya, uning turlari va ijtimoiy oqibatlari - Экономика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	275.4KB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Экономика

Monopoliya, uning turlari va ijtimoiy oqibatlari

Купить

Monopoliya, uning turlari va ijtimoiy oqibatlari

Monopoliyaga qarshi ishlarni tartibga solish va raqobatni rivojlantirish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari  Monopoliyaga qarshi ishlarni tartibga solish tizimini yanada takomillashtirish, raqobat muhitini izchil rivojlantirish, tabiiy monopoliyalar korxonalari faoliyatini nazorat qilishni kuchaytirish va xo‘jalik yurituvchi subyektlar tomonidan narxlarning asossiz oshirilishiga yo‘l qo‘ymaslik, iqtisodiy nochor korxonalarni moliyaviy sog‘lomlashtirish ishlarini faollashtirish maqsadida:  1. O‘zbekiston Respublikasi Monopoliyadan chiqarish, raqobat va tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash davlat qo‘mitasi O‘zbekiston Respublikasi Monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qo‘mitasi etib qayta tashkil qilinsin.  2. Quyidagilar O‘zbekiston Respublikasi Monopoli

O‘zbekiston Respublikasi Monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qo‘mitasiga quyidagi huquqlar berilsin:  o‘z vakolatlari doirasida davlat va xo‘jalik boshqaruvi organlariga, mahalliy davlat hokimiyati organlariga, xo‘jalik yurituvchi subyektlarga va ularning mansabdor shaxslariga monopoliyaga qarshi qonun hujjatlari, tabiiy monopoliyalar haqidagi, bankrotlik to‘g‘risidagi, iste’molchilar huquqlarini himoya qilish to‘g‘risidagi, reklama to‘g‘risidagi qonun hujjatlari buzilishlarini to‘xtatish yoki ularning oqibatlarini bartaraf etish to‘g‘risida bajarilishi majburiy bo‘lgan yozma ko‘rsatmalar berish hamda berilgan yozma ko‘rsatmalarning bajarilishini nazorat qilish;  da’vo va ariza bilan sudga murojaat qilish, shuningdek, monopoliyaga qarshi qonun hujjatlari, tabiiy mo

O‘zbekiston Respublikasi Davlat mulki qo‘mitasi, Iqtisodiyot vazirligi, Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirligi, Savdo-sanoat palatasi va tadbirkorlik subyektlarining Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik korxonalari uyushmasini tashkil etish to‘g‘risidagi taklifi qabul qilinsin va uning zimmasiga quyidagi vazifalar yuklansin:  kichik biznes va tadbirkorlik korxonalarini modernizatsiya qilish va texnologik jihatdan qayta jihozlashda, ushbu maqsadlar uchun xorijiy investitsiyalar va kredit resurslarini keng jalb etishda ko‘maklashish;  marketing tadqiqotlarini tashkil etish, kichik korxonalar tomonidan ichki va tashqi bozorlarda raqobatbardoshli bo‘lgan mahsulotlarning yangi turlari ishlab chiqarilishini o‘zlashtirishda hamda ularni jahon va mintaqa bozorlariga kirit

 O‘zbekiston Respublikasi Monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qo‘mitasi hamda uning hududiy bo‘linmalari taqdim etiladigan da’volar yuzasidan sudlarda ko‘riladigan ishlar bo‘yicha davlat boji to‘lashdan ozod qilinsin.  6. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi bir hafta muddatda O‘zbekiston Respublikasi Monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qo‘mitasi faoliyatini tashkil etish to‘g‘risidagi O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti qarori loyihasini kiritsin.  7. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining «O‘zbekiston Respublikasi Monopoliyadan chiqarish, raqobat va tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash davlat qo‘mitasini tashkil etish to‘g‘risida»gi 2005 yil 30 apreldagi PF-3602-son Farmoni o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.  8. Mazkur Farmonning

 Turli mulkchilik shakllaridagi korxonalar o‘rtasidagi raqobat ishlab chiqarishni boshqarishning ichki tashkillashtirish tizimini takomillashtirish, texnik qayta jihozlashga ta’sir ko‘rsatadi, ishlab chiqaruvchilarning fan va texnika yutuqlarini kuzatib borish, yuqori sifatli mahsulot ishlab chiqarishini taqozo etadi. Bu, o‘z navbatida, iqtisodiy va ilmiy-texnikaviy rivojlanish uchun muhim omil bo‘lib xizmat qiladi. Mamlakatimizda raqobat va umuman iqtisodiyotni rivojlantirishga doir samarali chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda. Buni O‘zbekiston Respublikasining Xususiylashtirish, monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish Davlat qo‘mitasi raisining birinchi o‘rinbosari S.G‘afforov ta’kidladi.  Yangi qo‘mita faoliyatining asosiy maqsad va vazifalari davlat mulkini xususiylashtir

 Raqobatni himoya etishning asosiy dastagi bu – monopoliyalarning faoliyatini antimonopol qonunlar asosida boshqarishdir. Iqtisodiyotda monopoliyalashuv tendensiyalari paydo bo’lishi munosabati bilan erkin raqobat cheklanadi, shu sababli sog’lom raqobatchilik muhitini yaratishda davlatning roli oshib boradi. Buni davlatning monopollashuv jarayoniga qarshi olib boradigan siyosatida ko’rishi mumkin. Bu siyosat erkin raqobat muhitini yangidan yaratishga emas, balki uni saqlab qolishga, kezi kelganda qaytadan tiklashga, raqobatning madaniylashgan usullarini qaror toptirishga qaratiladi.  Davlatning xususiy monopoliyalarni jilovlashga qaratilgan tadbiri 1890 yilda AQShda qabul qilingan «Sherman qonuni» bo’lib, u tarixda antitrest qonuni deb nom olgan.  Bozordagi vaziyat tez o’zgarib turadi.

 Antimonopol qonunlarni qabul qilish va hayotga tatbiq qilish bozor munosabatlariga o’tayotgan har bir mamlakat uchun hayotiy zaruriyatdir. Chunki erkin raqobatga yo’l bermay turib, bozorni shakllantirib bo’lmaydi. Shu maqsadda O’zbekistonda 1992 yilda monopolizmga qarshi kurash qonunchiligiga asos solindi. Shu yili respublikamizda monopolistik faoliyatni cheklash to’g’risidagi qonun qabul qilindi.  Qonunni buzganlar raqibiga etkazgan zararni qoplashlari, jarima to’lashlari shart. Ular g’irromlik bilan olingan foydadan mahrum etiladi. Bu qonun raqobatchilik tizimiga xizmat qiladi. Xo’sh, bu qonunning amal qilishi qanday boryapti, uning faoliyatini kuchaytirish uchun nimalarga ahamiyat berish kerak? Shu munosabat bilan Prezidentimiz I.A.Кarimov o’zining «O’zbekiston XXI asrga intilmoqda»

 Tabiiy monopoliya sub’ektlari faoliyatlarini davlat tomonidan tartibga solish sohalari O’zbekiston Respublikasi “Tabiiy monopoliyalar to’g’risida”gi Qonunining 4-moddasida belgilangan bo’lib, ushbu moddaga asosan “transport terminallari xizmatlari” sohasi ham tabiiy monopoliya sohasiga kiritilgan.  Xususiy tadbirkorlik sub’ektlari uchun maksimal darajada qulay biznes- muhitni yaratish, amaldagi qonunchilikni yanada takomillashtirish, sohada davlat boshqaruvi funktsiyalarini hamda ruxsat berish tartibotlarini qisqartirish maqsadida Qo’mita tomonidan Moliya vazirligi bilan birgalikda “Transport terminallari xizmatlari”ni tabiiy monopoliya sohasidan chiqarishni nazarda tutgan qonun loyihasi ishlab chiqildi, deb xabar beradi Xususiylashtirish, monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlant

 Tabiiy monopoliya – bu tovar bozorining holati bo‘lib, unda texnologik xususiyatlar tufayli muayyan tovarlar (ishlar, xizmatlar) turlariga bo‘lgan talabni qondirishning raqobatli sharoitlarini yaratish mumkin emas yoki iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiq emas. Tabiiy monopoliya sharoitida tovarlar ishlab chiqarish (realizatsiya qilish) bilan band bo‘lgan xo‘jalik yurituvchi subyekt (yuridik shaxs) ayni paytda tabiiy monopoliyaning subyektidir.  Qonunga muvofiq tabiiy monopoliya subyektlarining faoliyati neft, neft mahsulotlari va gazni quvur orqali transportirovka qilish, elektr va issiqlik energiyasini ishlab chiqarish hamda transportirovka qilish, temir yo‘llar infratuzilmasidan foydalanish, umumiy erkin foydalaniladigan pochta aloqasi xizmatlari, suv quvurlari va kanalizatsiya xizmat

 Temir yo‘llar ham tabiiy monopoliya subyektlarining davlat tomonidan tartibga solinadigan faoliyat sohalaridan biridir. Ta’kidlash joizki, O‘zbekistonning siyosiy va iqtisodiy mustaqilligini mustahkamlash va jahon birlashmalariga faol kirib borishi, birinchi navbatda temir yo‘lda tashqi va ichki bozorda tashkil topayotgan yangi tendensiya va omillarni inobatga olgan holda, davlatning transport bilan yuqori darajada ta’minlashni ko‘zda tutuvchi samarali siyosat olib borishi, transport kommunikatsiyalarining maqsadli rivojlanishini davrning o‘zi taqozo etmoqda.

 1990 yil Yevropa telekomunikatcion bozorida har bir davlatning o’zining milliy telekomunikatcia sahnasida hukmronlik o’rniga ega bo’lgan davlat monopol operlatorlari bo’lganligi sababli raqobatchilikka deyarli hech qanday yo’l yo’q edi. Monopolistlar tomonidan cheklangan telefon aloqa, faks va aloqaning asosiy xizmat turlari taklif etilardi. Mobil aloqa esa NMT analog sistemasi bo’yicha endi rivojlanishning boshlang’ich nuqtasida edi.  12 yil o’tib telekomunikatcia Yevropa Kengashining liberallashuvidan so’ng Shved kompaniyasi Telia va Finlandiya kompaniyasi Sonera o’zlarining ish faoliyatlarini birlashtirishga qaror qildilar. Shu tariqa o’zida xalqaro darajadagi kuchli rivojlanishni o’ziga maqsad qilib qo’ygan shimoliy boltiq telekomunikatciya operatori – TeliaSonera kompaniyasi paydo

Купить