Nodira. G`azallar - Литература - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	379.4KB
Покупки	0
Дата загрузки	23 Сентябрь 2019
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Литература

Nodira. G`azallar

Купить

( 1 7 9 2 – 1 8 4 2 ) M o h l a r o y i m N O D I R A

 Nodira 1792-yili Andijonda tavallud topgan. Andijon hokimi Rahmonqul otaliqning qizi.  Nodiraning onasi - Oyshabegim qizining komila shaxs bo‘lib yetishuviga ko‘p hissa qo‘shdi.

* Bo‘lg‘usi shoira zamona xoni oilasiga yaqin qarindosh bo‘lgan xonadonda voyaga yetdi. Rahmonqul otaliq Qo‘qon xoni Olimxonning tog‘asi edi. Shuning uchun 1807-yili Olimxon ukasi Umarxonni tog‘asining qizi Mohlaroyimga uylantirdi. Umarxon Marg‘ilon begi lavozimiga tayinlanganidan keyin oilasini shu shaharga olib ketdi. * Ular Qo'qonda o'n ikki yil birgalikda baxtiyor hayot kechiradilar. Muhammad Alixon va Sulton Mahmud ismli farzandlar ko'radilar.

* S h o ir a n in g “ N o d ir a ” , “ K o m ila ” , “ M a k n u n a ” (y a s h ir in ) ta x a llu s la r i b ila n o 'z b e k v a to jik tilla r id a ijo d e tg a n i v a a sa r la r in in g u m u m iy m iq d o r i o 'n m in g m is r a a tr o fid a e k a n i a n iq la n d i. * N ih o y a t, u h a q d a a d a b iy o tsh u n o s M . Q o d ir o v a n in g m a x s u s m o n o g r a fiy a si m a y d o n g a k e ld i.

* 1842-yili Buxoro amiri Nasrulloxon lashkar tortib kelib, Qo‘qonni bosib oldi. Uning buyrug‘i bilan Nodira, o‘g‘illari Muhammadalixon, Sulton Mahmudxon va nevaralari ham vahshiyona qatl etildi.

Nodiradan xalqimizga 2 devon qoldi. Nisbatan to‘la deb hisoblanadigan turkiy devonida 189 g‘azal mavjud. Ulardan ayrimlari tojikcha. Forsiy she’rlari «Devoni Maknuna»da jamlangan.

NODIRA LIRIKAS I

* “ Eshit” radifli g`azali Doda keldim, ey salotin sarvari, dodim eshit, Sen shah-u, men benavo, lutf ayla, faryodim eshit. Barcha yor-u oshnodin aylading begonalig', Necha kunlar bo'ldi hargiz qilmading yodim eshit... * Nodiraning „Doda keldim, ey salotin sarvari, dodim eshit" misrasi bilan boshlanadigan ushbu g'azali, chamasi Amir Umarxonning tiriklik chog'ida yaratilganga o'xshaydi. Unda kuyunchak dil izhori o'z ifodasini topgan, yonginasida turgan yorining vaslidan bebahralik qiynoqqa solgan ayol fig'oni mahorat bilan aks etgan

“ Qilmag'iI, zinhor izhor ehtiyoj” g`azali Qilmag'il, zinhor izhor ehtiyoj, Kim, aziz elni qilur xor ehtiyoj. Hech kirn olamda forug'bol emas, Har kima o'z miqdoricha bor ehtiyoj… * Nodiraning ushbu „Qilmag'il, zinhor izhor ehtiyoj" so'zlari bilan boshlanadigan g'azali Umarxonning vafotidan so'ng yozilganga o'xshaydi. She'rdagi ayrim ishoralar, shoiraning o'z mahzun holatini, muhtojligini bildirmaslikka chaqirishi shunday deyishga asos berganday bo’ladi. Chindan ham olamdagi odamki bor ehtiyojmand, ya'ni nimagadir muhtoj. Birov baxtga, birov davlatga, birov e'tiborga, boshqasi muhabbatga, kimlardir Alloh visoliga, o'zgasi nafsga ehtiyojmand. Muhtojlik shunday kuchki, undan forig' bo'lgan odam yo'q.

“ Kel, dahrni imtihon etib ket” g`azali Nodiraning „Kel, dahrni imtihon etib ket" misrasi bilan boshlanadigan g'azali favqulodda teran fikrlarga boyligi, ifodaning kutilmagan tarzda yorqinligi bilan kishini o'ziga tortadi. She'rning lirik qahramoni dunyoni imtihon etishga, „Sayri chamani jahon etib kef'ishga chorlanadi. U — ko'ngil kishisi, ishq ahlidan. Shu bois ham o'zgalarning g'amiga befarq bo`lolmaydi: Bedardlarning jafolaridin Faryod etib, fig'on etib ket. Faryod-u fig'on shu qadar adoqsizki, qahramonning ko'ngli emas, ko'zi ham o'zgalarga saboq berish darajasiga yetgan. Shu bois hatto ko'z yosh hayrat sabog'ini uning ko'zidan „ravon qilish"i, ya'ni olishi mumkin: Ey ashk, ko'zimning maktabidin Hayrat sabaqin

Bilimingizni sinang!1. Nodiraning komil shaxs bo’lib yetishuviga kim ko’p hissa qo’shgan? 2. Nodira forsiy asarlarini qaysi taxallus bilan yozgan? 3. Nodiraning qaysi asari o’zbek so’z san’atining ajoyib namunasi hisoblanadi? 4. Nodiraning turmush o’rtog’i kim va qanday taxallus bilan ijod qilgan? 5. Nodiraning qaysi devoni nisbatan to’la va nechta g’azal mavjud? 6. Kim Nodiraning asarlariga nazira(o’xshatma) tarzida she’rlar yozgan?

Купить

Похожие документы
Fitrat dramaturgiyasi
«Saddi Iskandariy» dostoni
Abdulhamid Cho'lponning «Kecha va kunduz» romanida realizm
Adabiyotshunoslik tarixi va tarixiylik omillari
Abdulla Qahhorning «Sarob» romanida mazmunni ifodalovchi konsepsiyalar