Nutq madaniyati fanining predmeti va vazifalari - Лингвистика - Презентации

Информация о документе

Цена	3000UZS
Размер	754.5KB
Покупки	0
Дата загрузки	02 Декабрь 2024
Расширение	pptx
Раздел	Презентации
Предмет	Лингвистика

Nutq madaniyati fanining predmeti va vazifalari

Купить

R E J A : 1. “NUTQ MADANIYATI” TUSHUNCHASI. 2. NUTQ MADANIYATI PREDMETI. 3. NUTQ TURLARI HAQIDA TUSHUNCHA. NUTQ MADANIYATI FANINING PREDMETI VA VAZIFALARI

TAYANCH TUSHUNCHA VA IBORALAR.

• Respublikamizning Birinchi Prezidenti I.A.Karimov “Fidokor” gazetasi muxbiri savollariga javob berar ekan, jamiyatimizning mohiyati xususida shunday deydi: “Biz barpo etayotgan yangi jamiyat yuksak ma’naviy va axloqiy qadriyatlarimizga tayanadi va ularni rivojlantirishga katta e’tibor beradi”. Ana shu ma’naviy va axloqiy qadriyatlar inson tafakkuri, nutqiy madaniyati bilan chambarchas bog`liqdir. Zero jamiyat madaniyati nutqiy madaniyatsiz bo`lmaydi. “O`z fikrini mutlaqo mustaqil. Ona tilida ravon, go`zal va lo`nda ifoda eta olmaydigan mutaxassisni, avvalambor, rahbar kursida o`tirganlarni bugun tushunish ham, oqlash ham qiyin”. (I.A.Karimov. Barkamol avlod – O`zbekiston taraqqiyotining poydevori).

• NUTQ MADANIYATI DEB YURITILAYOTGAN HODISA BIR QATOR MURAKKAB, AMMO MAVJUD TIL FAKTLARI, ILMIY-AMALIY TASAVVURLAR, ANIQ NUTQIY JARAYON KO`RINISHLARI VA TALABLARI BILAN ALOQADORDIR. MANA SHUNGA KO`RA NUTQ MADANIYATI: • 1) TILDAGI MAVJUD TIL HODISASI NOMI; • 2) NUTQ MADANIYATI TALABLARIGA JAVOB BERUVCHI ANIQ NUTQIY JARAYONNING, YA’NI ANIQ NUTQIY KO`RINISHNING NOMI; • 3) MADANIY NUTQ VA U HAQIDA KISHILAR ONGIDA MAVJUD BO`LGAN ANIQ NORMATIK TASAVVURLARNING NOMI; • 4) TILSHUNOSLIKNING ILMIY-TADQIQOT OB’YEKTI BO`LGAN NUTQ MADANIYATI VA U HAQIDA MAVJUD ILMIY TASAVVURLARNING, MUAMMONING NOMI; • 5) NUTQ MADANIYATI MUAMMOSINI TADQIQ QILISH BILAN SHUG`ULLANADIGAN TILSHUNOSLIK SOHASINING NOMI TARZIDA TALQIN QILISH MUMKIN.

• NUTQ MADANIYATI ASOSLARI FANI ADABIY TIL NORMALARINI, UNING TARIXIYLIGINI, TARAQQIY ETIB BORISHI, UNDAGI BA’ZI ELEMENTLARNING ESKIRISHI, YANGILARINING PAYDO BO`LISHINI KUZATIB QAYD ETIB BORADI. ODAM NUTQ YORDAMIDA O`ZINING FIKRLARI, HIS-TUYG`ULARI, ISTAKLARINI BAYON ETADI VA BOSHQALARNING FIKRLARI, HIS-TUYG`ULARI, ISTAKLARINI ANGLAB OLADI. NUTQ ICHKI VA TASHQI KO`RINISHLARGA EGA. ICHKI NUTQ ODAMNING O`Z ICHIDA GAPIRADIGAN PASSIV NUTQI BO`LIB, U IKKINCHI KISHINING ISHTIROKINI TALAB ETMAYDI. SHUNING UCHUN HAM BU NUTQ O`Z-O`ZIGA QARATILGAN NUTQ SANALADI. ICHKI NUTQ OG`ZAKI VA YOZMA NUTQNING ASOSI SIFATIDA XIZMAT QILADI. TASHQI NUTQ BOSHQALARGA QARATILGAN VA NAZORAT QILISH MUMKIN BO`LGAN FAOL NUTQ BO`LIB, U OG`ZAKI VA YOZMA KO`RINISHLARGA EGA. OG`ZAKI NUTQ ODATDAGI TOVUSHLI SO`ZLASHUV NUTQI

• BIROR TIL JAMOASIDA TIL SISTEMASIDA MAVJUD BO`LGAN IMKONIYATLARNING FOYDALANIB KELINAYOTGAN QISMI UZUS DEYILADI. UZUS BIR TILNI BOSHQASIDAN AJRATIB TURADIGAN SHARTLARNI HAM, TILNING ICHKI NORMALARINI HAM O`Z ICHIGA OLADI. • UZUSLI SO`ZLAR YIG`IQ SO`ZLAR YIG`INDISIGA QUYIDAGILARNI KIRITISH MUMKIN: • 1-DIALEKTAL LEKSIKA; • 2-SO`ZLASHUV LEKSIKASI; • 3-AN’ANAVIY LEKSIKA; • 4-KITOBIY LEKSIKA; • 5-ILMIY-TERMINOLOGIK LEKSIKA; • 6-KASB-HUNAR LEKSIKASI • 7- ARXOIZMLAR; • 8-TARIXIY LEKSIKA

• TIL JAMOASI AFZAL DEB BILGAN KO`NIKMALAR YIG`INDISI TILNING UMUMIY ME’YORNI TASHKIL ETADI. UMUMIY ME’YOR USUAL ME’YORDIR. UMUMIY ME’YOR QARDOSH TILLARGA NISBATAN BELGILANADI. O`ZBEKLAR NUTQINI QARDOSHLAR TILIDAN AJRALIB TURADIGAN ME’YORLAR O`ZBEK TILINING UMUMIY ME’YORIDIR. BU ME’YOR JUDA QATTIQ AMAL QILADI. MA’LUM BIR HUDUDDA TARQALGAN UZUS IMKONIYATLARI O`SHA HUDUDDA YASHAYDIGAN AHOLI UCHUN BEISTISNO TUSHUNARLI BO`LADI.

• ADABIY TIL – HAMMA BIRDEK FOYDALANADIGAN TIL. UNING UMUMXALQIYLIGI SHUNDA KO`RINADI. ME’YOR MA’LUM BIR TIL JAMOASI UCHUN MUSTAHKAM QO`LLANIB KELAYOTGAN LISONIY HODISALAR YIG`INDISIDIR. • 1. FONETIK ME’YORI. • 2. TALAFFUZ ME’YORI. • 3. SO`Z YASASH ME’YORI. • 4. MORFOLOGIK ME’YOR. • 5. SINTAKTIK ME’YOR. • 6. USLUBIY ME’YOR. • 7. LUG`VIY ME’YOR.

• TALAFFUZ ME’YORLARI. NUTQ SHAXSIY HODISA. AGAR SO`ZLOVCHI ADABIY ME’YORLARINI KUCHLI EGALLAMAGAN BO`LSA YOKI O`Z SHEVASI BERGAN SHAXSIY VARIANTNI AFZAL DEB QARASA, UNING PUXTA ADABIY ME’YORDAN CHEKLANISHI MUMKIN. O`ZBEK TILI XUSUSIYAT JIHATIDAN UCH LAHJADAN IBORAT. • KELISHIK ME’YORLARI. ADABIY TILIMIZDA “KUCHLI” VA “KUCHSIZ” ME’YORLARI BOR. KUCHLI ME’YORLAR ADABIY TILDA SO`ZLOVCHI SHAXSLAR TOMONIDAN HAMMA VAQT AMALGA OSHIRILADI. • KUCHSIZ ME’YORLAR OG`ZAKI NUTQIDA HAM E’TIBOR BERILISHI OQIBATIDA YUZAGA KELADI. • O`ZBEK TILINING QORLUQ LAHJASIDAGI MAXSUS SHAHAR SHEVALARDA QARATQICH VA TUSHUM KELISHIKLARI BIR XIL KO`RSATKICHGA EGA, YA’NI 2 KELISHIK UCHUN HAM –NI XIZMAT QILADI. • QARATQICH-QARALMISH ALOQASIDA XOSLIK MA’NOSI IFODALANISHIDA BA’ZI BIR O`ZGACHA SHAROITLARDA QARATQICH KO`RSATKI

Купить

Похожие документы
Tilshunoslik va psixologiya
Badiiy matnda nisbiy so‘zlar yordamida bog‘langan qo‘shma gaplar
Murakkab qo‘shma gaplar
Sintaktik va sintagmatik munosabat
O‘zbek tilshunosligida aksentuatsiya va sillabika. Urg‘u va bo‘g‘in