O'zbekiston respublikasi 2017-2021 yillarga mo'ljallangan xarakatlar starategiyasida makroiqtisodiy barqarorlik - Экономика - Курсовые работы

Информация о документе

Цена	35000UZS
Размер	117.0KB
Покупки	0
Дата загрузки	29 Май 2025
Расширение	docx
Раздел	Курсовые работы
Предмет	Экономика

Продавец

Telzor Uchun

Дата регистрации 21 Апрель 2025

24 Продаж

O'zbekiston respublikasi 2017-2021 yillarga mo'ljallangan xarakatlar starategiyasida makroiqtisodiy barqarorlik

Купить

MAVZU: O'ZBEKISTON RESPUBLIKASI 2017-2021 YILLARGA
MO'LJALLANGAN XARAKATLAR STARATEGIYASIDA
MAKROIQTISODIY BARQARORLIK.
MUNDARIJA:
KIRISH…………………………………………………………………..…….…3
I BOB. O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASINI YANADA
RIVOJLANTIRISH BO‘YICHA…………………….......................................6
1.1. “Harakatlar strategiyasi”ning mazmun va mohiyati . ………………...…..….6
1.2. Milliy go‘yaning mustaqil demokratik taraqqiyotni ta’minlashning muhim
sharti ekanligi ………………………………………………………………..….. 19
1.3. Yoshlarda milliy va umumbashariy qadriyatlarga sodiqlik, vatanparvarlik
fazilatlarini mustahkamlash va unga yo‘naltirish …………………………..……..22
II BOB. MAKROIQTISODIY BARQARORLIK …………….……………….25
2.1. Iqtisodiy barqarorlikda biznesning o`rni ………………………..………...….25
2.2. Biznes mahalliy resurslarni chuqur qayta ishlash choralari ……….…………29
XULOSA ………………………………………………………………….……..32
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR…………………………………..……33

KIRISH
Insoniyatning tarixiy taraqqiyoti va rivojlanish bosqichlariga e’tibor bersak,
har bir davrning o‘z taraqqiyot omillari, ehtiyojlari, talablari va hayotiy tamoyillari
bo‘ladi. Tabiiyki, bularning barchasini shakllantirish va rivojlantirishga, ularga
alohida ma’no-mazmun bag‘ishlashga, bu davrda davlat, jamiyat hayoti, ijtimoiy-
siyosiy institutlar faoliyatining aniq yo‘nalishlarini belgilab beradigan ulkan tarixiy
voqealarning guvohi bo‘ladi.
O‘zbekiston Resupblikasi Prezidenti SHavkat Mirziyoevning bevosita
tashabbusi va rahbarligida qabul qilingan hamda izchil amalga oshirilayotgan
O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo‘nalish bo‘yicha
Harakatlar strategiyasi mamlakatimiz hayotida taraqqiyotning yangi bosqichini
boshlab berdi. Bu jarayonning amaliy natijalari, belgi va xususiyatlari bugungi
kunda hayotimizning barcha jabhalarida, eng muhimi, xalqimizning ongu
tafakkuri, intilish va harakatlarida yaqqol ko‘zga tashlanmoqda.
SHu ma’noda, Harakatlar strategiyasi O‘zbekistonni tez sur’atlar bilan
o‘zgarayotgan zamon talablari asosida jadal rivojlantirishning ilmiy-nazariy,
amaliy-konstruktiv asoslarini belgilab beradigan, taraqqiyotning yangi davri uchun
mo‘ljallangan muhim dasturilamaldir, desak, ayni haqiqat bo‘ladi. Bu keng
ko‘lamli, noyob hujjat davlatimizning barcha sohalarida yangicha yondashuv va
mezonlarni joriy etish, aholining barcha qatlamlari o‘rtasida tashabbuskorlik,
tadbirkorlik, elu yurtimiz taqdiri va kelajagi uchun mas’uliyat va daxldorlik
tuyg‘usini oshirish, aniq tizim asosidagi samarali faoliyat tartibini joriy etishda
tobora hal qiluvchi ahamiyat kasb etib borayotganini hozirgi kunda yurtimizda va
xorijdagi nufuzli ekspert va tahlilchilar, jahon siyosat maydonida katta o‘rin
tutadig atoqli davlat va siyosat arboblari keng e’tirof etishmoqda. Hozirgi vaqtda
davlat va jamiyat boshqaruvining barcha bosqichlarida tanqidiy taxdil, qat’iy
tartib-intizom qabul qilinayotgan har bir qonun, farmon va qaror, joriy etilayotgan
yangilikka ongli munosabat birinchi o‘ringa chiqib, ishchanlik muhiti keng qaror
topib borayotganiga barchamiz guvoh bo‘lmoqdamiz.
3

Har bir sohada davlat tomonidan belgilab berilgan aniq va samarali tizim va
standartlar asosida ish tutish, masalan, iqtisodiyot sohasini oladigan bo‘lsak,
nafaqat mahsulotlar sifatini, balki shu mahsulotlarni ishlab chiqaradigan odamlarda
kasbiy rivojlanishning uzluksizligi, ularda o‘z shaxsiy mas’uliyatini doimo chuqur
his etib yashashni ta’minlaydi, bu esa faoliyatda barqarorlik, izchillik va sifat
omillariga rioya etishni zaruriyatga aylantiradi.
Harakatlar strategiyasi odamlarni ochiqlik, oshkoralik, shaffoflik muhitida
yashash va ishlashga da’vat etmoqda. Har bir soha faoliyati ulkan ta’sir kuchiga
ega bo‘lgan, fuqarolik jamiyatining ajralmas qismi bo‘lgan jamoatchilik nazorati
ostida rivojlanishi zarurligini kun tartibiga qo‘ymoqda. Bunday muhitda insonning
davlat, jamiyat va o‘z oldida mas’uliyatni to‘la his etib yashashi, so‘zi bilan ishi
bir bo‘lishiga rioya etish fazilatlari asosiy mezon sifatida namoyon bo‘ladi.
Harakatlar strategiyasi O‘zbekistonda huquqiy demokratik asosdagi xalq davlatini
barpo etish yo‘lini har tomonlama asoslab beradigan hujjat hisoblanadi.
Mamlakatimiz Prezidenti SHavkat Mirziyoev davlat rahbari sifatidagi
dastlabki nutq va ma’ruzalaridayoq “Xalq davlat idoralariga emas, balki davlat
idoralari xalqimizga xizmat qilishi kerak”, “Xalq boy bo‘lsa, davlat ham boy va
kudratli bo‘ladi” degan g‘oyalarni o‘rtaga tashla- di. Bu g‘oyalar mamlakatimiz
konstitutsiyasida belgilab qo‘yilgan “Xalq davlat hokimiyatining birdan-bir
manbaidir” degan qoidaga har tomonlama mos bo‘lib, uning mantiqiy rivoji,
amaliy natijasini ifoda etadi. YA’ni, xalq davlat hokimiyatining birdan-bir manbai
bo‘lsa, bu hokimiyatni amalga oshiradigan davlat idoralari avvalo kimga xizmat
qilshpi kerak? Albatta, birinchi navbatda xalqqa xizmat qilishi lozim.
SHu nuqtai nazardan qaraganda, davlatimiz rahbarining yuqorida zikr
etilgan g‘oyalari ham mantiqiy jihatdan to‘liq konstitutsiyaviy mazmun va
mohiyatga ega bo‘lib, ular O‘zbekistonda barpo etilayotgan davlat va jamiyat
mazmunini yanada aniqlashtiradi. YA’ni, biz barpo etayotgan huquqiy demokratik
davlatning birinchi o‘rinda turadigan qadriyati adolat, huquq, va qonunlarni
belgilaydi. Xalqning erkin, tinch, ozod va farovon yashashi, shu g‘oyalarni himoya
qilib, mustahkamlab, o‘zaro tenglik asosida oldinga intilishi – demokratiyadir.
4

Bir so‘z bilan aytganda, bugungi kunda mamlakatimizda mazmunan yangi
davlat, yangi jamiyat tarkib topayotgan ekan, unga mos yangi qadriyat va
munosabatlar tizimi shakllanishi ham tabiiydir. Hozirgi vaqtda qabul qilinayotgan
qonunlar, farmon va qarorlar ana shu ulkan o‘zgarishlarga yangi turtki va yo‘nalish
bermoqda.
Kurs ishi mavzusi : O'zbekiston Respublikasi 2017-2021 yillarga
mo'ljallangan xarakatlar starategiyasida makroiqtisodiy barqarorlik.
Kurs ishi : kirish 2 ta bob , har bobda 3 tadan reja, xulosa va foydalanilgan
adabiyotlardan iborat.
5

I BOB. O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASINI YANADA RIVOJLANTIRISH
BO‘YICHA.
1.1. “Harakatlar strategiyasi”ning mazmun va mohiyati
Shavkat Mirziyoyev O‘zbekistonni rivojlantirish bo‘yicha harakatlar
strategiyasini tasdiqladi
O‘zbekiston Prezidenti 7-fevral kungi farmoni bilan 2017—2021-yillarda
O‘zbekistonni rivojlantirishning beshta ustuvor yo‘nalishi bo‘yicha Harakatlar
strategiyasini tasdiqladi. Bu haqda “O‘zbekiston” telekanalining “Axborot”
dasturida ma’lum qilindi, deya xabar bermoqda “Gazeta.uz”.
Strategiya loyihasi dolzarb hamda aholi va tadbirkorlarni tashvishga
solayotgan masalalarni kompleks o‘rganish, qonunchilik, huquqni muhofaza qilish
amaliyoti va xorijiy tajribani tahlil qilish yakunlari bo‘yicha ishlab chiqildi. Hujjat
internetda e’lon qilinib, ekspertlar va jamoatchilikning keng muhokamasidan o‘tdi.
Harakatlar strategiyasi besh bosqichda amalga oshirilib, ularning har biri
bo‘yicha yil nomlanishidan kelib chiqqan holda alohida bir yillik davlat dasturini
6

tasdiqlashni nazarda tutadi. Xususan, 2017 yil — Xalq bilan muloqot va inson
manfaatlari yili deb e’lon qilindi.
2017−2021 yillarda O‘zbekistonni rivojlantirish harakatlar strategiyasining
beshta ustuvor yo‘nalishi (quyida — yanada batafsil)
 davlat va jamiyat qurilishini takomillashtirishga yo‘naltirilgan
demokratik islohotlarni chuqurlashtirish va mamlakatni modernizatsiya qilishda
parlamentning hamda siyosiy partiyalarning rolini yanada kuchaytirish, davlat
boshqaruvi tizimini isloh qilish, davlat xizmatining tashkiliy-huquqiy asoslarini
rivojlantirish, “Elektron hukumat” tizimini takomillashtirish, davlat xizmatlari
sifati va samarasini oshirish, jamoatchilik nazorati mexanizmlarini amalda tatbiq
etish, fuqarolik jamiyati institutlari hamda ommaviy axborot vositalari rolini
kuchaytirish;
 qonun ustuvorligini ta’minlash va sud-huquq tizimini yanada
isloh qilishga yo‘naltirilgan sud hokimiyatining chinakam mustaqilligini hamda
fuqarolarning huquq va erkinliklarini ishonchli himoya qilish kafolatlarini
mustahkamlash, ma’muriy, jinoyat, fuqarolik va xo‘jalik qonunchiligini,
jinoyatchilikka qarshi kurashish va huquqbuzarliklarning oldini olish tizimi
samarasini oshirish, sud jarayonida tortishuv tamoyilini to‘laqonli joriy etish,
yuridik yordam va huquqiy xizmatlar sifatini tubdan yaxshilash;
 iqtisodiyotni yanada rivojlantirish va
liberallashtirishga yo‘naltirilgan makroiqtisodiy barqarorlikni mustahkamlash va
yuqori iqtisodiy o‘sish sur’atlarini saqlab qolish, milliy iqtisodiyotning
raqobatbardoshligini oshirish, qishloq xo‘jaligini modernizatsiya qilish va jadal
rivojlantirish, iqtisodiyotda davlat ishtirokini kamaytirish bo‘yicha institutsional va
tarkibiy islohotlarni davom ettirish, xususiy mulk huquqini himoya qilish va uning
ustuvor mavqeini yanada kuchaytirish, kichik biznes va xususiy tadbirkorlik
rivojini rag‘batlantirish, hududlar, tuman va shaharlarni kompleks va mutanosib
holda ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiy ettirish, investitsiyaviy muhitni yaxshilash orqali
mamlakatimiz iqtisodiyoti tarmoqlari va hududlariga xorijiy sarmoyalarni faol jalb
etish;
7

 ijtimoiy sohani rivojlantirishga yo‘naltirilgan aholi bandligi va real
daromadlarini izchil oshirib borish, ijtimoiy himoya va sog‘lig‘ini saqlash tizimini
takomillashtirish, xotin-qizlarning ijtimoiy-siyosiy faolligini oshirish, arzon uy-
joylar barpo etish, yo‘l-transport, muhandislik-kommunikatsiya va ijtimoiy
infratuzilmalarni rivojlantirish hamda modernizatsiya qilish bo‘yicha maqsadli
dasturlarni amalga oshirish, ta’lim, madaniyat, ilm-fan, adabiyot, san’at va sport
sohalarini rivojlantirish, yoshlarga oid davlat siyosatini takomillashtirish;
 xavfsizlik, millatlararo totuvlik va diniy bag‘rikenglikni
ta’minlash, chuqur o‘ylangan, o‘zaro manfaatli va amaliy ruhdagi tashqi
siyosat yuritishga yo‘naltirilgan davlatimiz mustaqilligi va suverenitetini
mustahkamlash, O‘zbekistonning yon-atrofida xavfsizlik, barqarorlik va ahil
qo‘shnichilik muhitini shakllantirish, mamlakatimizning xalqaro nufuzini
mustahkamlash.
Farmon bilan 2017−2021 yillarda O‘zbekistonni rivojlantirishning beshta
ustuvor yo‘nalishi bo‘yicha Harakatlar strategiyasini amalga oshirish bo‘yicha
Milliy komissiya, shuningdek ustuvor yo‘nalishlarni amalga oshirish bo‘yicha
komissiyalar tashkil etildi. Milliy komissiyaga Prezidentning o‘zi boshchilik
qiladi.
Hujjatda harakatlar strategiyasini o‘z vaqtida va samarali amalga oshirish
barcha davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari hamda ularning mansabdor
shaxslari faoliyatining birlamchi vazifasi va bosh ustuvor yo‘nalishi hisoblanishi
belgilangan.
Davlat dasturida nazarda tutilgan tadbirlarni amalga oshirish uchun mas’ul
davlat organlari va tashkilotlarga jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari
bilan ishlash tizimini tubdan takomillashtirish, aholi bilan ochiq muloqotni yo‘lga
qo‘yishning yangi, samarali mexanizm va usullarini joriy etish, mansabdor
shaxslarning aholi oldida hisobot berishi tizimini amalda tatbiq etish, shu asosda
xalqning davlat hokimiyatiga bo‘lgan ishonchini mustahkamlashga alohida e’tibor
qaratish topshirildi.
8

Farmonda jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlarini ko‘rib chiqishda
byurokratik to‘siq va g‘ovlar yaratilishiga, aholi bilan muloqot jarayonini
kampaniyabozlikka aylanishiga yo‘l qo‘ymasligi qayd etildi. Bundan tashqari,
davlat dasturi doirasida o‘tkazilayotgan tadbirlarning ochiqligi, ularda fuqarolar,
barcha darajadagi davlat hokimiyati vakillik organlari deputatlari, nodavlat
notijorat tashkilotlari, fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari, nuroniylar,
xotin-qizlar, yoshlar, ijodiy va ilmiy muassasalar vakillarining keng ishtirok
etishini ta’minlash belgilangan.
2017−2021 yillarda O‘zbekistonni rivojlantirishning beshta ustuvor
yo‘nalishi bo‘yicha harakatlar strategiyasi
I. Davlat va jamiyat qurilishi tizimini takomillashtirishning ustuvor
yo‘nalishlari
1.1. Demokratik islohotlarni chuqurlashtirish va mamlakatni
modernizatsiya qilishda Oliy Majlis palatalari, siyosiy partiyalarning rolini
yanada kuchaytirish:
 davlat hokimiyati tizimida Oliy Majlisning rolini oshirish, uning
mamlakat ichki va tashqi siyosatiga oid muhim vazifalarni hal etish hamda ijro
hokimiyati faoliyati ustidan parlament nazoratini amalga oshirish bo‘yicha
vakolatlarini yanada kengaytirish;
 qonun ijodkorligi faoliyatining sifatini qabul qilinayotgan qonunlarni
amalga oshirilayotgan ijtimoiy-siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy va sud-huquq islohotlari
jarayoniga ta’sirini kuchaytirishga yo‘naltirgan holda tubdan oshirish;
 siyosiy tizimni rivojlantirish, davlat va jamiyat hayotida siyosiy
partiyalarning rolini kuchaytirish, ular o‘rtasida sog‘lom raqobat muhitini
shakllantirish.
1.2. Davlat boshqaruvi tizimini isloh qilish:
 davlat boshqaruvi va davlat xizmati tizimini davlat boshqaruvini
markazlashtirishdan chiqarish, davlat xizmatchilarining kasbiy tayyorgarlik,
moddiy va ijtimoiy ta’minot darajasini oshirish hamda iqtisodiyotni boshqarishda
davlat ishtirokini bosqichma-bosqich qisqartirish orqali isloh qilish;
9

 mamlakatni ijtimoiy-siyosiy va ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish
bo‘yicha vazifalarni amalga oshirishda o‘zaro manfaatli hamkorlikning samarasini
oshirishga qaratilgan davlat-xususiy sheriklikning zamonaviy mexanizmlarini joriy
etish;
 davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari faoliyatining ochiqligini
ta’minlash, jismoniy va yuridik shaxslarning huquq va erkinliklari hamda qonuniy
manfaatlariga oid axborotni taqdim qilishning zamonaviy shakllarini joriy etish;
 “Elektron hukumat” tizimini takomillashtirish, davlat xizmatlari
ko‘rsatishning samarasi, sifatini yuksaltirish va bu xizmatdan va aholi hamda
tadbirkorlik subyektlari tomonidan foydalanish imkoniyatini oshirish.
1.3. Jamoatchilik boshqaruvi tizimini takomillashtirish:
 xalq bilan samarali muloqot mexanizmlarini joriy etish;
 jamoatchilik nazoratini amalga oshirishning zamonaviy shakllarini
rivojlantirish, ijtimoiy sheriklikning samarasini oshirish;
 fuqarolik jamiyati institutlarini rivojlantirish, ularning ijtimoiy va
siyosiy faolligini oshirish;
 mahalla institutining jamiyat boshqaruvidagi o‘rni va faoliyati
samaradorligini oshirish;
 ommaviy axborot vositalarining rolini kuchaytirish, jurnalistlarning
professional faoliyatini himoya qilish.
II. Qonun ustuvorligini ta’minlash va sud-huquq tizimini yanada isloh
qilishning ustuvor yo‘nalishlari
2.1. Sud hokimiyatining chinakam mustaqilligini ta’minlash, sudning
nufuzini oshirish, sud tizimini demokratlashtirish va takomillashtirish:
 sudyalar va sud apparati xodimlarining mavqeini, moddiy
rag‘batlantirish va ijtimoiy ta’minot darajasini oshirish, sudlarning moddiy-texnika
bazasini mustahkamlash;
 sudyalarga g‘ayriqonuniy tarzda ta’sir o‘tkazishga yo‘l qo‘ymaslik
bo‘yicha ta’sirchan choralar ko‘rish;
10

 sudning mustaqilligi va beg‘arazligi, sud protsessi tomonlarining
tortishuvi va teng huquqlik tamoyillarini har tomonlama tatbiq etish;
 “Xabeas korpus” institutini qo‘llash sohasini kengaytirish, tergov
ustidan sud nazoratini kuchaytirish;
 sudlarni yanada ixtisoslashtirish, sud apparatini mustahkamlash;
 sudlar faoliyatiga zamonaviy axborot-kommunikatsiya
texnologiyalarini joriy etish.
2.2. Fuqarolarning huquq va erkinliklarini ishonchli himoya qilish
kafolatlarini ta’minlash:
 fuqarolarning murojaatlarini o‘z vaqtida hal etish, murojaatlarni ko‘rib
chiqishda sansolarlik, rasmiyatchilik va loqayd munosabatda bo‘lish holatlariga
yo‘l qo‘yganlik uchun javobgarlikning muqarrarligini ta’minlash, shuningdek,
buzilgan huquqlarni tiklashning barcha zarur choralarini ko‘rish;
 sud, huquqni muhofaza qiluvchi va nazorat qiluvchi organlar
faoliyatida fuqarolarning huquq va erkinliklarini ishonchli himoya qilish
kafolatlarini ta’minlash;
 fuqarolarning xususiy mulkka bo‘lgan huquqlarini amalga oshirish
kafolatlarini mustahkamlash;
 fuqarolarning odil sudlovga to‘sqinliksiz erishishini ta’minlash;
 sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlari ijrosi samaradorligini
oshirish.
2.3. Ma’muriy, jinoyat, fuqarolik va xo‘jalik qonunchiligini
takomillashtirish:
 jinoyat va jinoyat-protsessual qonunchiligini takomillashtirish va
liberallashtirish, alohida jinoiy qilmishlarni dekriminallashtirish, jinoiy jazolar va
ularni ijro etish tartibini insonpapvaplashtirish;
 odil sudlovni amalga oshirish samaradorligi va sifatini yaxshilash,
ma’muriy, jinoyat, fuqarolik va xo‘jalik sud ish yurituvining protsessual asoslarini
takomillashtirish;
11

 jinoyat, fuqarolik va xo‘jalik ishlarini ko‘rib chiqish tartibini
takomillashtirish, bir-birini takrorlaydigan vakolat va instansiyalarni qisqartirish;
 elektron tartibda sud va ijro ishini yuritishning zamonaviy shakl va
usullarini joriy etish.
2.4. Jinoyatchilikka qarshi kurashish va huquqbuzarliklarning oldini
olish tizimini takomillashtirish:
 jinoyatchilikka qarshi kurashish va huquqbuzarliklarning oldini olish
borasidagi faoliyatni muvofiqlashtirishning samaradorligini oshirish;
 diniy ekstremizm va terrorizmga, uyushgan jinoyatchilikning boshqa
shakllariga qarshi kurashish bo‘yicha tashkiliy-amaliy choralarni yanada
kuchaytirish;
 korrupsiyaga qarshi kurashishning tashkiliy-huquqiy mexanizmlarini
takomillashtirish va korrupsiyaga qarshi kurashish tadbirlarining samaradorligini
oshirish;
 aholining huquqiy madaniyati va ongini yuksaltirish, bu boradagi
chora-tadbirlarni amalga oshirishda davlat tuzilmalarining fuqarolik jamiyati
institutlari, ommaviy axborot vositalari bilan o‘zaro samarali hamkorligini tashkil
etish.
2.5. Sud-huquq tizimida qonuniylikni yanada mustahkamlash:
 huquqni muhofaza qiluvchi va nazorat qiluvchi organlar ishini
samarali rejalashtirish va uning natijalarini tahlil qilish, tizimli huquqbuzarliklarni
aniqlash hamda ularning sabab va omillarini bartaraf etish;
 sud, huquqni muhofaza qiluvchi va nazorat qiluvchi organlar
xodimlarini o‘qitish, tanlash, tayyorlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirish,
rotatsiya qilish tizimini takomillashtirish;
 huquqni muhofaza qiluvchi va nazorat qiluvchi organlar xodimlari
orasida huquqbuzarliklarning oldini olish, profilaktika qilish va bartaraf etish
bo‘yicha idoraviy nazoratning zamonaviy mexanizmlarini joriy etish;
12

 huquqni muhofaza qiluvchi va nazorat qiluvchi organlar faoliyati
ustidan jamoatchilik nazorati mexanizmlari samaradorligini oshirish, fuqarolarning
huquqni muhofaza qilish tizimiga bo‘lgan ishonchini mustahkamlash.
2.6. Yuridik yordam va xizmat ko‘rsatish tizimini takomillashtirish:
 davlat hokimiyati va boshqaruvi organlarining yuridik xizmati
faoliyati samaradorligini oshirish;
 advokatura institutini rivojlantirish, jinoyat, fuqarolik, ma’muriy va
xo‘jalik ishlarini ko‘rib chiqishda advokatlaring o‘rni va nufuzini oshirish;
 notariat va fuqarolik holatlari dalolatnomalarini yozish organlari
tizimini isloh qilish.
III. Iqtisodiyotni rivojlantirish va liberallashtirishning ustuvor yo‘nalishari
3.1. Makroiqtisodiy barqarorlikni yanada mustahkamlash va yuqori
iqtisodiy o‘sish sur’atlarini saqlab qolish:
 makroiqtisodiy mutanosiblikni saqlash, qabul qilingan o‘rta muddatli
dasturlar asosida tarkibiy va institutsional o‘zgarishlarni chuqurlashtirish hisobiga
yalpi ichki mahsulotning yuqori o‘sish sur’atlarini ta’minlash;
 harajatlarning ijtimoiy yo‘naltirilganinini saqlab qolgan holda, Davlat
budjetining barcha darajalarida mutanosibligini muvozanatni saqlash, mahalliy
budjetlarning daromad qismini mustahkamlashga yo‘naltirilgan budjetlararo
munosabatlarni takomillashtirish;
 ilg‘or xalqaro tajribada qo‘llaniladigan instrumentlardan foydalangan
holda pul-kredit siyosatini yanada takomillashtirish, shuningdek valyutani tartibga
solishda zamonaviy bozor mexanizmlarini bosqichma-bosqich joriy etish, milliy
valyutaning barqarorligini ta’minlash;
 soliq yukini kamaytirish va soliqqa tortish tizimini soddalashtirish
yo‘lini davom ettirish, soliq ma’muriyatchiligini takomillashtirish va
rag‘batlantirishning tegishli choralarini kengaytirish;
 bank tizimini isloh qilish, banklar depozit bazasining
kapitalizatsiyasini chuqurlashtirish va barqarorligini oshirish, ularning moliyaviy
barqarorligini va ishonchligini mustahkamlash, istiqbolli investitsiyaviy loyihalar
13

hamda kichik biznes va tadbirkorlik subyektlarini kreditlashtirishni yanada
kengaytirish;
 sug‘urta, lizing va boshqa moliyaviy xizmatlarning xajmini ularning
yangi turlarini joriy qilish va sifatini oshirish hisobiga kengaytirish, shuningdek
fond bozorini kapitalni jalb qilish hamda korxona, moliyaviy institutlar va
aholining erkin resurslarini joylashtirishdagi muqobil manba sifatida rivojlantirish;
 xalqaro iqtisodiy hamkorlikni yanada rivojlantirish, jumladan,
yetakchi xalqaro va xorijiy moliyaviy institutlar bilan aloqalarni kengaytirish,
puxta o‘ylangan tashqi qarzlar siyosatini amalga oshirishni davom ettirish, jalb
qilingan xorijiy investitsiya va kreditlardan samarali foydalanish.
3.2. Tarkibiy o‘zgartirishlarni chuqurlashtirish, milliy iqtisodiyotning
yetakchi tarmoqlarini modernizatsiya va diversifikatsiya qilish hisobiga uning
raqobatbardoshligini oshirish:
 milliy iqtisodiyotning mutanosibligi va barqarorligini ta’minlash,
uning tarkibida sanoat, xizmatlar ko‘rsatish sohasi, kichik biznes va xususiy
tadbirkorlik ulushini ko‘paytirish;
 ishlab chiqarishni modernizatsiya qilish, texnik va texnologik jihatdan
yangilash, ishlab chiqarish, transport-kommunikatsiya va ijtimoiy infratuzilma
loyihalarini amalga oshirishga qaratilgan faol investitsiya siyosatini olib borish;
 sanoatni yuqori texnologiyali qayta ishlash tarmoqlarini, eng avvalo,
mahalliy xom ashyo resurslarini chuqur qayta ishlash asosida yuqori qo‘shimcha
qiymatli tayyor mahsulot ishlab chiqarish bo‘yicha jadal rivojlantirishga qaratilgan
sifat jihatidan yangi bosqichga o‘tkazish orqali yanada modernizatsiya va
diversifikatsiya qilish;
 iqtisodiyot tarmoqlari uchun samarali raqobatbardosh muhitni
shakllantirish hamda mahsulot va xizmatlar bozorida monopoliyani bosqichma-
bosqich kamaytirish;
 prinsipial jihatdan yangi mahsulot va texnologiya turlarini
o‘zlashtirish, shu asosda ichki va tashqi bozorda milliy tovarlarning
raqobatbardoshligini ta’minlash;
14

 ishlab chiqarish mahalliylashtirishni rag‘batlantirish siyosatini davom
etish hamda, eng avvalo, iste’mol tovarlar va butlovchi buyumlar importining
o‘rnini bosish, tarmoqlararo sanoat kooperatsiyasini kengaytirish;
 iqtisodiyotda energiya va resurslar sarfini kamaytirish, ishlab
chiqarishga energiya tejaydigan texnologiyalarni keng joriy etish, qayta
tiklanadigan energiya manbalaridan foydalanishni kengaytirish, iqtisodiyot
tarmoqlarida mehnat unumdorligini oshirish;
 erkin iqtisodiy zonalar, texnoparklar va kichik sanoat zonalarni tashkil
etish, faoliyat ko‘rsatayotgan zonalarning samaradorligini oshirish;
 xizmatlar ko‘rsatish sohasini jadal rivojlantirish, yalpi ichki
mahsulotni shakllantirishda xizmatlarning o‘rni va ulushini oshirish,
ko‘rsatilayotgan xizmatlar tarkibini, eng avvalo, xizmatlarning zamonaviy yuqori
texnologik turlari hisobiga tubdan o‘zgartirish;
 turizm industriyasini jadal rivojlantirish, iqtisodiyotda uning roli va
ulushini oshirish, turistik xizmatlarni diversifikatsiyalash va sifatini yaxshilash,
turizm infratuzilmasini kengaytirish;
 eksport faoliyatini liberallashtirish va soddalashtirish, eksport tarkibini
va geografiyasini diversifikatsiya qilish, iqtisodiyot tarmoqlari va hududlarning
eksport salohiyatini kengaytirish va safarbar etish;
 yo‘l-transport infratuzilmasini yanada rivojlantirish, iqtisodiyot,
ijtimoiy soha, boshqaruv tizimiga axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy
etish.
3.3. Qishloq xo‘jaligini modernizatsiya qilish va jadal rivojlantirish:
 tarkibiy o‘zgartirishlarni chuqurlashtirish va qishloq xo‘jaligi ishlab
chiqarishini izchil rivojlantirish, mamlakatimiz oziq-ovqat xavfsizligini yanada
mustahkamlash, ekologik toza mahsulotlar ishlab chiqarishni kengaytirish, agrar
sektorning eksport salohiyatini sezilarli darajada oshirish;
 paxta va boshoqli don ekiladigan maydonlarni qisqartirish, bo‘shagan
yerlarga kartoshka, sabzavot, ozuqa va yog‘ olinadigan ekinlarni ekish,
15

shuningdek, yangi intensiv bog‘ va uzumzorlarni joylashtirish hisobiga ekin
maydonlarini yanada optimallashtirish;
 fermer xo‘jaliklar, eng avvalo, qishloq xo‘jaligi mahsulotlari ishlab
chiqarish bilan bir qatorda, qayta ishlash, tayyorlash, saqlash, sotish, qurilish
ishlari va xizmatlar ko‘rsatish bilan shug‘ullanayotgan ko‘p tarmoqli fermer
xo‘jaliklarini rag‘batlantirish va rivojlantirish uchun qulay shart-sharoitlar yaratish;
 qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini chuqur qayta ishlash, yarim tayyor va
tayyor oziq-ovqat mahsulotlari ishlab chiqarish bo‘yicha eng zamonaviy yuqori
texnologiyalar asosida asbob-uskunalar bilan jihozlangan yangi qayta ishlash
korxonalarini qurish, mavjudlarini rekonstruksiya va modernizatsiya qilishga
qaratilgan investitsiya loyihalarini amalga oshirish;
 qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini saqlash, tashish va sotish, agrokimyo,
moliyaviy va boshqa zamonaviy bozor xizmatlari ko‘rsatish infratuzilmasini
tarmoqlarini yanada kengaytirish;
 sug‘oriladigan yerlarning meliorativ holatini yanada yaxshilash,
melioratsiya va irrigatsiya obyektlari tarmoqlarini rivojlantirish, qishloq xo‘jaligi
ishlab chiqarish sohasiga intensiv usullarni, eng avvalo, suv va resurslarni
tejaydigan zamonaviy agrotexnologiyalarni joriy etish, unumdorligi yuqori bo‘lgan
qishloq xo‘jaligi texnikasidan foydalanish;
 yuqori mahsuldorlikka ega, kasallik va zararkunandalarga chidamli,
mahalliy yer-iqlim va ekologik sharoitlarga moslashgan qishloq xo‘jaligi
ekinlarining yangi seleksiya navlarini hamda hayvonot turlarini yaratish va ishlab
chiqarishga joriy etish bo‘yicha ilmiy-tadqiqot ishlarini kengaytirish;
 global iqlim o‘zgarishlari va Orol dengizi halokatining qishloq
xo‘jaligi rivojlanishi hamda aholining hayot faoliyatiga salbiy ta’sirini yumshatish
bo‘yicha tizimli chora-tadbirlar ko‘rish.
3.4. Iqtisodiyotda davlat ishtirokini kamaytirish, xususiy mulk huquqini
himoya qilish va uni ustuvor mavqeini yanada kuchaytirish, kichik biznes va
xususiy tadbirkorlik rivojini rag‘batlantirishga qaratilgan institutsional va
tarkibiy islohotlarni davom ettirish:
16

 xususiy mulkning huquq va kafolatlarini ishonchli himoya qilishni
ta’minlash, barcha turdagi to‘siq va cheklovlarni bartaraf etish, xususiy
tadbirkorlik va kichik biznes rivojiga to‘liq erkinlik berish, “Agar xalq boy bo‘lsa,
davlat ham boy va kuchli bo‘ladi” degan prinsipni amalga oshirish;
 kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni keng rivojlantirish uchun qulay
ishbilarmonlik muhitini yaratish, tadbirkorlik tuzilmalarining faoliyatiga davlat,
nazorat va huquqni muhofaza qiluvchi organlar tomonidan noqonuniy
aralashuvlarning qat’iy oldini olish;
 davlat mulkini xususiylashtirishni kengaytirish va uning tartib-
taomillarini yanada soddalashtirish, xo‘jalik yurituvchi subyektlarning ustav
jamg‘armalarida davlat ishtirokini kamaytirish, davlat mulki xususiylashtirilgan
obyektlar bazasida xususiy tadbirkorlikni rivojlantirish uchun qulay shart-
sharoitlar yaratish;
 investitsiya muhitini takomillashtirish, mamlakat iqtisodiyoti
tarmoqlariga va hududlariga xorijiy, eng avvalo, to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy
investitsiyalarni faol jalb qilish;
 korporativ boshqaruvning zamonaviy standart va usullarini joriy etish,
korxonalarni strategik boshqarishda aksiyadorlarning rolini kuchaytirish;
 tadbirkorlik subyektlarining muhandislik tarmoqlariga ulanishi
bo‘yicha tartib-taomill va mexanizmlarni takomillashtirish va soddalashtirish;
 ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish jarayonlarini tartibga solishda davlat
ishtirokini kamaytirish, davlat boshqaruvi tizimini markazlashtirishdan chiqarish
va demokratlashtirish, davlat-xususiy sheriklikni kengaytirish, nodavlat, jamoat
tashkilotlari va o‘zini o‘zi boshqarish organlarining rolini oshirish.
3.5. Viloyat, tuman va shaharlarni kompleks va mutanosib ijtimoiy-
iqtisodiy rivojlantirish, ularning mavjud salohiyatidan samarali va optimal
foydalanish:
 ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishni jadallashtirish, xalqning turmush
darajasi va daromadlarini oshirish uchun har bir hududning tabiiy,
17

mineral xomashyo, sanoat, qishloq xo‘jaligi, turizm va mehnat salohiyatidan
kompleks va samarali foydalanishni ta’minlash;
 hududlar iqtisodiyotini modernizatsiya va diversifikatsiya qilish
ko‘llamini kengaytirish, rivojlanish darajasi nisbatan past bo‘lgan tuman va
shaharlarni, eng avvalo, sanoat va eksport salohiyatini oshirish yo‘li bilan jadal
rivojlantirish hisobiga mintaqalar ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish darajasidagi
farqlarni kamaytirish;
 yangi sanoat korxonalari va servis markazlarini tashkil etish, kichik
sanoat zonalarini tashkil qilish, yirik xo‘jalik birlashmalarining mablag‘larini,
banklarning kreditlarini va xususiy xorijiy investitsiyalarni jalb qilish hisobiga
kichik shaharlar va shaharchalarni jadal rivojlantirish;
 subvensiyaga qaram tuman va shaharlarni kamaytirish, sanoat va
xizmatlar ko‘rsatish sohasini jadal rivojlantirish hisobiga mahalliy budjetlarning
daromad bazasini kengaytirish;
 sanoat korxonalari va boshqa ishlab chiqarish obyektlarini
joylashtirishga qulay shart-sharoitlar yaratish, xususiy tadbirkorlikni keng
rivojlantirish hamda aholining turmush sharoitini yaxshilash maqsadida
hududlarning ishlab chiqarish, muhandis-kommunikatsiya va ijtimoiy infratuzilma
tarmoqlarini yanada rivojlantirish va modernizatsiya qilish.
18

1.2. Milliy go‘yaning mustaqil demokratik taraqqiyotni ta’minlashning
muhim sharti ekanligi
IV. Ijtimoiy sohani rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlari
Aholi bandligi va real daromadlarini izchil oshirish:
 aholining real pul daromadlarini va xarid qobiliyatini oshirish, kam
ta’minlangan oilalar sonini va aholining daromadlari bo‘yicha farqlanish darajasini
yanada kamaytirish;
 budjet muassasalari xodimlarining ish haqi, pensiya, stipendiya va
ijtimoiy nafaqalar hajmini inflyatsiya sur’atlaridan yuqori miqdorda bosqichma-
bosqich oshirish;
 yangi ish o‘rinlari yaratish hamda aholining, eng avvalo, o‘rta maxsus
va oliy o‘quv muassasalari bitiruvchilari bandligini ta’minlash, mehnat bozori
infratuzilmasining mutanosib rivojlanishini ta’minlash, ishsizlik darajasini
kamaytirish;
 mehnatga layoqatli aholining mehnat va tadbirkorlik faolligini to‘liq
amalga uchun sharoitlar yaratish, ishchi kuchi sifatini yuksaltirish, ishga
joylashtirishga muhtoj shaxslarni kasbga tayyorlash, qayta tayyorlash va
malakasini oshirish tizimini kengaytirish.
4.2. Aholini ijtimoiy himoya qilish va sog‘liqni saqlash tizimini
takomillashtirish, xotin-qizlarning ijtimoiy-siyosiy faolligini oshirish
 aholiga majburiy ijtimoiy kafolatlarni ta’minlash, aholining
ehtiyojmand qatlamlarini ijtimoiy himoyalashni kuchaytirish hamda keksalar va
imkoniyati cheklangan shaxslarni davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash, ijtimoiy
xizmat ko‘rsatishni yaxshilash, aholiga ijtimoiy xizmatlar ko‘rsatishda davlat-
xususiy sherikligini rivojlantirish;
 sog‘liqni saqlash sohasini, eng avvalo, uning aholiga tibbiy va
ijtimoiy-tibbiy xizmat ko‘rsatish qulayligi hamda sifatini oshirishga qaratilgan
dastlabki bo‘g‘inini, tez va shoshilinch tibbiy yordam tizimini yanada isloh qilish,
aholi o‘rtasida sog‘lom turmush tarzini shakllantirish, tibbiyot muassasalarining
moddiy-texnika bazasini mustahkamlash;
19

 oila salomatligini mustahkamlash, onalik va bolalikni muhofaza
qilish, onalar va bolalarning sifatli tibbiy xizmatdan foydalanishni kengaytirish,
ularga ixtisoslashtirilgan va yuqori texnologiyalarga asoslangan tibbiy yordam
ko‘rsatish, chaqaloqlar va bolalar o‘limini kamaytirish bo‘yicha kompleks chora-
tadbirlarni yanada keng amalga oshirish;
 xotin-qizlarning ijtimoiy-siyosiy faolligini oshirish, ularni davlat va
jamiyat boshqaruvidagi o‘rnini kuchaytirish, xotin-qizlar, kasb-hunar kolleji
bitiruvchi qizlarining bandligini ta’minlash, ularni tadbirkorlik faoliyatiga keng
jalb etish, oila asoslarini yanada mustahkamlash;
 pensionerlar, nogiron, yolg‘iz keksalar, aholining boshqa ehtiyojmand
toifalarining to‘laqonli hayot faoliyatini ta’minlash uchun ularga tibbiy-ijtimoiy
yordam ko‘rsatish tizimini yanada rivojlantirish va takomillashtirish;
 farmatsevtika sanoatini yanada rivojlantirish, aholi va tibbiyot
muassasalarining arzon, sifatli dori vositalari va tibbiyot buyumlari bilan
ta’minlanishini yaxshilash, dori-darmonlar narxlarining asossiz o‘sishiga yo‘l
qo‘ymaslik bo‘yicha chora-tadbirlarni amalga oshirish;
 aholi o‘rtasida kasallanish ko‘rsatkichlari pasayishini va umr
uzayishini ta’minlash.
4.3. Arzon uy-joylar barpo etish bo‘yicha maqsadli dasturlarni amalga
oshirish, aholining hayot sharoitlari yaxshilanishini ta’minlovchi yo‘l-
transport, muhandislik-kommunikatsiya va ijtimoiy infratuzilmani
rivojlantirish hamda modernizatsiya qilish:
 aholi, eng avvalo, yosh oilalar, eskirgan uylarda yashab kelayotgan
fuqarolar va uy-joy sharoitini yaxshilashga muhtoj boshqa fuqarolarning yashash
sharoitini imtiyozli shartlarda ipoteka kreditlari ajratish hamda shahar va qishloq
joylarda arzon uylar qurish orqali yanada yaxshilash;
 aholining kommunal-maishiy xizmatlar bilan ta’minlanish darajasini
oshirish, eng avvalo, yangi ichimlik suvi tarmoqlarini qurish, tejamkor va samarali
zamonaviy texnologiyalarni bosqichma-bosqich joriy etish orqali qishloq joylarda
20

aholining toza ichimlik suviga bo‘lgan talab va ehtiyojini ta’minlashni tubdan
yaxshilash;
 odamlarning ekologik xavfsiz muhitda yashashini ta’minlash, maishiy
chiqindilarni qayta ishlash komplekslarini qurish va modernizatsiya qilish,
ularning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash, chiqindini yo‘q qilish bo‘yicha
zamonaviy obyektlar bilan ta’minlash;
 aholiga transport xizmati ko‘rsatishni tubdan yaxshilash, yo‘lovchi
tashish xavfsizligini oshirish va atrof muhitga zararli moddalar chiqishini
kamaytirish, har tomonlama qulay yangi avtobuslarni sotib olish, avtovokzal va
avtostansiyalarni qurish hamda rekonstruksiya qilish;
 yo‘l infratuzilmasi qurilishi va rekonstruksiya qilinishini jadal davom
ettirish, eng avvalo, mintaqaviy avtomobil yo‘llarini rivojlantirish, xo‘jaliklararo
qishloq avtomobil yo‘llarini, aholi punkti ko‘chalarini kapital va joriy ta’mirlash;
 yangi elektr energiya ishlab chiqarish quvvatlarini qurish va
mavjudlarini modernizatsiya qilish, past kuchlanishli elektr tarmoqlari va
transformator punktlarini yangilash, shuningdek, aholini boshqa yoqilg‘i-energiya
resurslari bilan ta’minlashni yaxshilash va qayta tiklanadigan energiya
manbalaridan foydalanishni kengaytirish bo‘yicha chora-tadbirlarni amalga
oshirish asosida aholini elektr energiyasi bilan ta’minlashni yaxshilash;
 teatr va tomosha maskanlarini, madaniy-ma’rifiy tashkilotlar va
muzeylar faoliyatini rivojlantirish hamda takomillashtirish, ularning moddiy-
texnika bazasini mustahkamlash.
21

1.3. Yoshlarda milliy va umumbashariy qadriyatlarga sodiqlik,
vatanparvarlik fazilatlarini mustahkamlash va unga yo‘naltirish
4.4. Ta’lim va fan sohasini rivojlantirish:
 uzluksiz ta’lim tizimini yanada takomillashtirish yo‘lini davom
ettirish, sifatli ta’lim xizmatlari imkoniyatlarini oshirish, mehnat bozorining
zamonaviy ehtiyojlariga muvofiq, yuqori malakali kadrlar tayyorlash;
 ta’lim muassasalarini qurish, rekonstruksiya qilish, kapital ta’mirlash,
ularni zamonaviy o‘quv-laboratoriya uskunalari, kompyuter texnikasi va o‘quv-
metodik qo‘llanmalar bilan jihozlash bo‘yicha ishlarni amalga oshirish orqali
ularning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash yuzasidan aniq maqsadga
qaratilgan chora-tadbirlarni ko‘rish;
 maktabgacha ta’lim muassasalari tarmog‘ini kengaytirish, bolalarning
har tomonlama intellektual, estetik va jismoniy rivojlanishi uchun ushbu
muassasalaridagi shart-sharoitlarni tubdan yaxshilash, bolalarning maktabgacha
ta’lim bilan qamrab olinishini jiddiy oshirish va uning qulayligini ta’minlash,
pedagog va mutaxassislarning malaka darajasini yuksaltirish;
 umumiy o‘rta ta’lim sifatini tubdan oshirish, chet tillar, informatika
hamda matematika, fizika, kimyo, biologiya kabi boshqa muhim va talab yuqori
bo‘lgan fanlarni chuqurlashtirilgan tarzda o‘rganish;
 bolalarni sport bilan ommaviy tarzda shug‘ullanishga, ularni musiqa
hamda san’atga jalb qilish maqsadida yangi bolalar sporti obyektlarini, bolalar
musiqa va san’at maktablarini qurish, mavjudlarini rekonstruksiya qilish;
 kasb-hunar kollejlari o‘quvchilarini bozor iqtisodiyoti va ish
beruvchilarning ehtiyojlariga javob beradigan mutaxassisliklar bo‘yicha tayyorlash
hamda ishga joylashtirish borasidagi ishlarni takomillashtirish;
 ta’lim va o‘qitish sifatini baholashning xalqaro standartlarini joriy
etish asosida oliy ta’lim muassasalari faoliyatining sifati hamda samaradorligini
oshirish, oliy ta’lim muassasalariga qabul kvotalarini bosqichma-bosqich
ko‘paytirish;
22

 ilmiy-tadqiqot va innovatsiya faoliyatini rag‘batlantirish, ilmiy va
innovatsiya yutuqlarini amaliyotga joriy etishning samarali mexanizmlarini
yaratish, oliy o‘quv yurtlari va ilmiy-tadqiqot institutlari huzurida
ixtisoslashtirilgan ilmiy-eksperimental laboratoriyalar, yuqori texnologiya
markazlari va texnoparklarni tashkil etish.
4.5. Yoshlarga oid davlat siyosatini takomillashtirish:
 jismonan sog‘lom, ruhiy va intellektual rivojlangan, mustaqil
fikrlaydigan, qat’iy hayotiy nuqtayi nazarga ega, Vatanga sodiq yoshlarni
tarbiyalash, demokratik islohotlarni chuqurlashtirish va fuqarolik jamiyatini
rivojlantirish jarayonida ularning ijtimoiy faolligini oshirish;
 o‘rta maxsus, kasb-hunar va oliy ta’lim muassasalari bitiruvchilarini
ishga joylashtirish hamda xususiy tadbirkorlik sohasiga jalb etish;
 yosh avlodning ijodiy va intellektual salohiyatini qo‘llab-quvvatlash
hamda amalga oshirish, bolalar va yoshlar o‘rtasida sog‘lom turmush tarzini
shakllantirish, ularni jismoniy tarbiya va sportga keng jalb etish;
 yoshlarni ijtimoiy himoya qilish, yosh oilalar uchun munosib uy-joy
va ijtimoiy-maishiy shart-sharoitlar yaratish;
 yoshlarga oid davlat siyosatini amalga oshirishda davlat hokimiyati va
boshqaruvi organlari, ta’lim muassasalari, yoshlar va boshqa tashkilotlarning
samarali faoliyatini tashkil etish.
V. Xavfsizlik, millatlararo totuvlik va diniy bag‘rikenglikni ta’minlash
hamda chuqur o‘ylangan, o‘zaro manfaatli va amaliy tashqi siyosat sohasidagi
ustuvor yo‘nalishlar
5.1. Xavfsizlik, diniy bag‘rikenglik va millatlararo totuvlikni ta’minlash
sohasidagi ustuvor yo‘nalishlar:
 O‘zbekiston Respublikasining konstitutsiyaviy tuzumi, suvereniteti,
hududiy yaxlitligini muhofaza qilish;
 axborot xavfsizligini ta’minlash va axborotni himoya qilish tizimini
takomillashtirish, axborot sohasidagi tahdidlarga qarshi o‘z vaqtida va munosib
harakatlarni tashkil etish;
23

 fuqarolik, millatlar va konfessiyalararo tinchlik hamda totuvlikni
mustahkamlash;
 davlatning mudofaa qobiliyatini mustahkamlash, O‘zbekiston Qurolli
Kuchlarining jangovar qudrati va salohiyatini oshirish;
 atrof-tabiiy muhit, aholi salomatligi va genofondiga zarar
yetkazadigan ekologik muammolarning oldini olish;
 favqulodda vaziyatlarning oldini olish va bartaraf etish tizimini
takomillashtirish.
5.2. Chuqur o‘ylangan, o‘zaro manfaatli va amaliy tashqi siyosat
sohasidagi ustuvor yo‘nalishlar:
 davlat mustaqilligi va suverenitetini mustahkamlash, mamlakatning
xalqaro munosabatlarning teng huquqli subyekti sifatidagi o‘rni va rolini oshirish,
rivojlangan demokratik davlatlar qatoriga kirish, O‘zbekistonning tevaragida
xavfsizlik, barqarorlik va ahil qo‘shnichilik muhitini shakllantirish;
 O‘zbekiston Respublikasining xalqaro nufuzini mustahkamlash, jaxon
hamjamiyatiga mamlakatda olib borilayotgan islohotlar haqida xolis axborot
yetkazish;
 O‘zbekiston Respublikasining tashqi siyosiy va tashqi iqtisodiy
faoliyatini normativ-huquqiy bazasini hamda xalqaro hamkorlikning
shartnomaviy-huquqiy asoslarini takomillashtirish;
 davlat chegarasini demilitatsiya va demarkatsiya qilish masalalarini
hal etish.
24

II BOB. MAKROIQTISODIY BARQARORLIK .
2.1. Iqtisodiy barqarorlikda biznesning o`rni
So nggi yillarda mamlakatimizda ishlab chiqarishni modernizatsiya qilish,ʻ
texnik hamda texnologik jihatdan yangilash, yuqori texnologiyali qayta ishlash
yo nalishlarini qo llab-quvvatlash, iqtisodiyot tarmoqlari uchun raqobatbardosh
ʻ ʻ
muhitni shakllantirish, ichki va tashqi bozorlarda milliy tovarlarning
raqobatdoshligiga erishish, eksport tarkibi hamda geografiyasini diversifikatsiya
qilish, shuningdek, hududlarning eksport salohiyatini kengaytirish orqali milliy
iqtisodiyot barqarorligini ta minlashga qaratilgan islohotlar ancha faollashdi.
ʼ
Buni quyidagi dolzarb masalalar bilan izohlash mumkin: birinchidan, milliy
iqtisodiyotni barqaror rivojlantirish, uning tarmoqlarida ishlab chiqarish sur atlari
ʼ
o sishiga erishish mamlakatning xalqaro raqobatbardoshligini oshirishda muhim
ʻ
omil hisoblanadi. Ikkinchidan, jahon bozoridagi keskin raqobat sharoitida milliy
ishlab chiqaruvchilarning yuqori sifatli mahsulotlar bilan jahon bozorlariga
chiqishini faollashtirish zaruriyati mavjud. Uchinchidan, ilmiy sig imi yuqori
ʻ
bo lgan mahsulotlar ishlab chiqarishga qaratilgan tendensiyalarning rivojlanishi
ʻ
hamda shunga muvofiq tarzda sanoat tarmoqlarida ishlab chiqarishni
modernizatsiya qilish, texnik va texnologik jihatdan yangilashda milliy iqtisodiyot
doirasida doimiy ravishda zamonaviy texnologiyalar hamda innovatsiyalarni joriy
etish talab qilinadi.
Milliy iqtisodiyotni barqaror rivojlantirish ko p jihatdan iqtisodiyot
ʻ
yo nalishlari hamda sohalarini texnik va texnologik jihatdan yangilash, yuqori
ʻ
texnologiyali qayta ishlash tarmoqlarini barpo etish bo yicha qulay shart-
ʻ
sharoitlarni yaratish bilan bevosita bog liq. Shu bois mamlakatimizda
ʻ
iqtisodiyotning barqaror rivojlanishi uchun uning tarmoqlari rolini, ayniqsa, yuqori
qo shimcha qiymatli tayyor mahsulot ishlab chiqarish salohiyatini oshirishga
ʻ
alohida e tibor qaratilmoqda.
ʼ
Harakatlar strategiyasining ahamiyati katta
2017 — 2021-yillarda O zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta
ʻ
ustuvor yo nalishi bo yicha Harakatlar strategiyasining qabul qilinishi hamda unda
ʻ ʻ
25

belgilangan ustuvor vazifalar milliy iqtisodiyot tarmoqlarida yuqori natijalarga
erishishda qo l kelmoqda. Jumladan, mamlakatimizda yalpi ichki mahsulotʻ
(YAIM) ishlab chiqarish hajmi 2020-yil yakunlariga ko ra, 580,2 trillion so mni
ʻ ʻ
tashkil etgan holda 2019-yildagiga nisbatan 70 milliard so mga oshdi, YAIM
ʻ
tarkibida tovarlar ishlab chiqarishda 341,5 trillion so m, xizmatlar ko rsatish
ʻ ʻ
sohasida 194,4 trillion so m miqdorida yalpi qo shilgan qiymat yaratildi.
ʻ ʻ
Mahsulotlarga sof soliqlar esa 44,4 trillion so mga yetdi. Bunday natijaga
ʻ
iqtisodiyotning barcha tarmog ida islohotlarning tizimli va izchillik bilan amalga
ʻ
oshirilishi tufayli erishildi, albatta.
Statistik ma lumotlarga e tibor qaratadigan bo lsak, 2020-yilda yalpi ichki
ʼ ʼ ʻ
mahsulot hajmi 2016-yildagiga nisbatan qariyb ikki yarim barobarga oshgan holda
580,2 trillion so mlik ko rsatkichni ishg ol etdi. Milliy iqtisodiyotning barqaror
ʻ ʻ ʻ
rivojlanishini ta minlashda mamlakat sanoati yetakchi o rin tutadi. Xususan, sanoat
ʼ ʻ
mahsulotlari ishlab chiqarish umumiy hajmi so nggi yillarda barqaror o sish
ʻ ʻ
sur atlariga ega bo ldi, jumladan, mazkur ko rsatkich 2020-yilda 367,1 trillion
ʼ ʻ ʻ
so mni tashkil etgani holda 2016-yildagiga nisbatan 255,2 trillion so mga oshgan.
ʻ ʻ
Bu jarayonda mamlakatimizda sanoat salohiyatini rivojlantirish, ishlab chiqarishni
modernizatsiya qilish, texnik va texnologik yangilashga doir tarmoq dasturlari
doirasida amalga oshirilgan chora-tadbirlar muhim ahamiyat kasb etdi.
Pandemiyaning salbiy ta siri
ʼ
O tgan yili butun dunyoda yuzaga kelgan va hanuzgacha davom etayotgan
ʻ
pandemiya nafaqat odamlar salomatligiga, balki milliy iqtisodiyotlarning
rivojlanishiga ham salbiy ta sir ko rsatdi. Bu jahonning qariyb barcha mamlakatida
ʼ ʻ
infeksiya tarqalishidan himoyalanish maqsadida bir qator cheklovlar hamda
karantin tadbirlari joriy etilishi natijasida iqtisodiyotning tayanch tarmoqlarida
faoliyat yuritayotgan ko plab yirik kompaniya va korxonalarda ishlab chiqarish
ʻ
sur atlari hamda aholi bandlik darajasi keskin pasayishi kabi holatlarda namoyon
ʼ
bo ldi.
ʻ
Umuman olganda, pandemiyaning ta siri oqibatida global iqtisodiyotda
ʼ
inqirozli holatning shakllanishi quyidagilar orqali yuzaga keldi:
26

milliy iqtisodiyotda yalpi talab hajmining keskin tushishi va uning tarkibida
sezilarli o zgarishlarning ro y berishi;ʻ ʻ
mamlakatlar oziq-ovqat, energiya, tibbiyot, ishlab chiqarish vositalari,
mudofaa sanoati mahsulotlari bilan to liq o zini o zi ta minlashga intilishi;
ʻ ʻ ʻ ʼ
aholi real daromadlarining kamayishi, ishsizlik va kambag allikning ortishi;
ʻ
neft inqirozlari va savdo “urushlari” natijasida ayrim mamlakatlarda salbiy
saldo yuzaga kelishi;
tadbirkorlik subyektlari daromadlarining keskin pasayishi, makro va mikro
darajada moliyaviy oqimlar harakati hamda hajmidagi o zgarishlar;
ʻ
jahon bozorlarida talabning susayishi hisobiga milliy mahsulotlar eksporti
hajmining qisqarishi;
global iqtisodiyot va logistika tarkibining o zgarishi;
ʻ
ishlab chiqarishning asosiy mintaqalarida o zgarishlar ro y berishi va
ʻ ʻ
raqobatbardoshlikning pasayishi;
iqtisodiyot tarmoqlarida ishlab chiqarish va xizmatlar hajmining tushishi;
yalpi talab va yalpi taklif o rtasidagi muvozanatning buzilishi;
ʻ
boy hamda qashshoq mamlakatlar o rtasidagi tavofutning kengayishi va
ʻ
boshqalar.
Yuqoridagi holatlar eng yirik iqtisodiyotga ega mamlakatlarda ishlab
chiqarish va iste mol hajmlarining keskin qisqarishi, global ishlab chiqarish
ʼ
“zanjir”lari hamda savdo aloqalarining izdan chiqishi, dunyo moliya bozorlarida
xom ashyo tovarlari narxining pasayishi va konyunkturaning yomonlashuviga olib
keldi.
O zbekiston qo llagan choralar
ʻ ʻ
Mazkur omillar global iqtisodiyotning bir qismi bo lgan O zbekiston
ʻ ʻ
iqtisodiyotiga ham muayyan darajada ta sir qilmoqda. Bu esa, o z navbatida, ushbu
ʼ ʻ
holatning salbiy ta sirlarini yumshatish bo yicha samarali oldini oluvchi choralar
ʼ ʻ
ko rishni taqozo etdi.
ʻ
Epidemiologik vaziyatdan kelib chiqib, maqsadli cheklov choralarini
qo llash natijasida iqtisodiyot tarmoqlari faoliyatiga imkon yaratildi. Ayrim
ʻ
27

xo jalik yurituvchi subyektlarni qo llab-quvvatlash maqsadida bojxona boji hamdaʻ ʻ
soliq to lovlari bo yicha imtiyozli tizim joriy qilindi. Mazkur chora-tadbirlar va
ʻ ʻ
yaratilgan qulay shart-sharoitlar milliy iqtisodiyotning nisbatan barqaror
rivojlanishi hamda real sektor korxonalarining odatiy faoliyatga qaytishi va ishlab
chiqarish hajmining ko payishida muhim rol o ynadi. Bu borada Prezidentimiz
ʻ ʻ
tomonidan 2020-yil 19-martda “Koronavirus pandemiyasi va global inqiroz
holatlarining iqtisodiyot tarmoqlariga salbiy ta sirini yumshatish bo yicha birinchi
ʼ ʻ
navbatdagi chora-tadbirlar to g risida”gi, 2020-yil 3-aprelda “Koronavirus
ʻ ʻ
pandemiyasi davrida aholi, iqtisodiyot tarmoqlari va tadbirkorlik subyektlarini
qo llab-quvvatlashga doir qo shimcha chora-tadbirlar to g risida”gi, 2020-yil 27-
ʻ ʻ ʻ ʻ
aprelda “Koronavirus pandemiyasi davrida aholi va tadbirkorlik subyektlarini
qo llab-quvvatlash bo yicha qo shimcha chora-tadbirlar to g risida”gi hamda
ʻ ʻ ʻ ʻ ʻ
2020-yil 18-mayda “Koronavirus pandemiyasi davrida aholi va tadbirkorlik
subyektlarini qo llab-quvvatlash bo yicha navbatdagi chora-tadbirlar
ʻ ʻ
to g risida”gi, 2020-yil 20-iyulda “Koronavirus pandemiyasining salbiy ta sirini
ʻ ʻ ʼ
kamaytirish uchun aholi, tadbirkorlik subyektlari, umumiy ovqatlanish, savdo va
xizmatlar sohasini qo llab-quvvatlashning qo shimcha chora-tadbirlari
ʻ ʻ
to g risida”gi farmonlar qabul qilingani ayni muddao bo ldi.
ʻ ʻ ʻ
O z vaqtida amalga oshirilgan ta sirchan choralar tufayli mamlakatimizda
ʻ ʼ
pandemiyaning salbiy oqibatlariga qaramasdan ayrim davlatlarga nisbatan sezilarli
darajada iqtisodiy o sishga erishildi. Xalqaro valyuta fondi (XVF) ma lumotlariga
ʻ ʼ
ko ra, yalpi ichki mahsulotning o sishi 2018-yilda 5,4 foizni, 2019-yilda esa 5,6
ʻ ʻ
foizni tashkil etdi. Pandemiya ta siri natijasida mazkur ko rsatkichning taxminan
ʼ ʻ
0,7 foizgacha pasayishiga qaramay, XVF mintaqada YAIM o sishini 2025-
ʻ
yilgacha 5,5-6 foiz darajasida prognoz qilmoqda. Mustaqil Davlatlar Hamdo stligi
ʻ
(MDH) mamlakatlari orasida O zbekiston 2020-yilda ijobiy o sish sur atlarini
ʻ ʻ ʼ
saqlab qolgan uchta davlatdan bittasi hisoblanadi. Xususan, 2020-yil yakunlari
bo yicha O zbekistonda YAIMning o sishi 1,6 foiz, Turkmanistonda 5,9 foiz,
ʻ ʻ ʻ
Tojikistonda 4,5 foiz ko rsatkichda saqlanib, MDHning qolgan mamlakatlarida esa
ʻ
2019-yildagiga nisbatan pasayish tendensiyasi qayd etilgan. Bu holatga pandemiya
28

sharoitida mamlakatimiz hukumati tomonidan milliy iqtisodiyotni qo llab-ʻ
quvvatlashga qaratilgan muhim chora-tadbirlar qo llanishi ijobiy ta sir ko rsatdi.
ʻ ʼ ʻ
Pandemiya sharoitida mamlakatimizda makroiqtisodiy barqarorlik va
iqtisodiy o sishni saqlashga xizmat qilgan asosiy omillar sifatida quyidagilarni
ʻ
qayd etish mumkin:
so nggi yillarda iqtisodiyot tarmoq hamda sohalarida ishlab chiqarishni
ʻ
modernizatsiya qilish, texnik va texnologik jihatdan yangilash ishlari faol tarzda
olib borilganligi hamda yuqori texnologiyali ishlab chiqarishlar tashkil etilganligi;
tashqi savdoni erkinlashtirish hamda valyuta siyosati barqarorligini
ta minlash borasidagi chora-tadbirlarning samarali tarzda amalga oshirilganligi;
ʼ
moliya, pul-kredit siyosati bo yicha ta sirchan mexanizmlarning amaliyotga
ʻ ʼ
tatbiq etilganligi;
xususiy sektorni rivojlantirish bo yicha imtiyozli tartiblarning joriy
ʻ
qilinganligi;
barqaror oltin-valyuta zaxirasining shakllantirilganligi;
puxta o ylangan tashqi qarzlar siyosatini amalga oshirish hamda jalb
ʻ
qilingan xorijiy investitsiya va kreditlardan samarali foydalanish asosida
mablag larning istiqbolli loyihalarni amalga oshirishga yo naltirilganligi;
ʻ ʻ
tashqi iqtisodiy faoliyatni rag batlantirish, yetakchi xalqaro va xorijiy
ʻ
moliyaviy institutlar bilan aloqalarni kengaytirish borasida muhim islohotlarning
amalda qo llanilganligi;
ʻ
aholini samarali ijtimoiy qo llab-quvvatlash hamda daromadlari keskin
ʻ
pasayib ketishining oldini olish, yangi ish o rinlarini yaratish borasida yuqori
ʻ
natijalarga erishilganligi va boshqalar.
Rag bat ijobiy natijaga yetaklamoqda
ʻ
So nggi yillarda amalga oshirilgan islohotlar tufayli sanoat bo yicha mehnat
ʻ ʻ
unumdorligining jadal o sishiga erishildi. Bunga, birinchi navbatda, eksport
ʻ
qiluvchi korxonalarni har tomonlama qo llab-quvvatlash va ularning barqaror
ʻ
faoliyatini ta minlash, iqtisodiyotning real sektorida resurs bazasini kengaytirish
ʼ
hamda investitsiyaviy faollikni oshirish, iqtisodiyotda energiya va resurslar sarfini
29

kamaytirish, ishlab chiqarishga energiya tejaydigan texnologiyalarni keng joriy
etish, xususiy tadbirkorlik subyektlarini qo llab-quvvatlashni kuchaytirishʻ
borasidagi chora-tadbirlar sabab bo ldi.
ʻ
Sanoat ishlab chiqarishi tarkibida eng katta ulush ishlab chiqaradigan sanoat
hissasiga to g ri kelib, uning ulushi 2020-yilda 83,0 foizni, shuningdek, YAIM
ʻ ʻ
tarkibida sanoatning ulushi 28,5 foizni tashkil etdi. 2019-yilning mos davri bilan
solishtirganda ishlab chiqaradigan sanoat tarkibida yuqori texnologiyali
tarmoqning ulushi 1,9 foiz, o rta-yuqori texnologiyali — 22,4 foiz, o rta-quyi
ʻ ʻ
texnologiyali — 40,1 foiz va quyi texnologiyalisi 35,6 foiz bo ldi.
ʻ
Jami ishlab chiqaradigan sanoat tarkibida mashina va asbob-uskunalar ishlab
chiqarish, ta mirlash hamda o rnatish, avtotransport vositalari, yarimtirkamalar va
ʼ ʻ
boshqa tayyor buyumlarni ishlab chiqarish sohasining ulushi — 19,4 foiz,
metallurgiya sanoatining ulushi — 26,0 foiz, to qimachilik, kiyim, teri
ʻ
mahsulotlarini ishlab chiqarishning ulushi — 15,8 foiz, oziq-ovqat, ichimliklar
hamda tamaki mahsulotlarini ishlab chiqarishning ulushi — 16,9 foiz, kimyo
mahsulotlari, rezina va plastmassa buyumlarini ishlab chiqarishning ulushi — 6,9
foizni tashkil etdi. Bu mamlakatimizda sanoat tarkibini diversifikatsiya qilish
borasidagi amalga oshirilgan chora-tadbirlarning ijobiy natijasi sifatida izohlanadi.
Shuningdek, yaqin istiqbolda milliy iqtisodiyotning barqaror rivojlanishini
ta minlovchi sanoat tarmog ini tarkibiy jihatdan o rganish, tahlil qilish va sanoat
ʼ ʻ ʻ
mahsuloti ishlab chiqarish uchun eng samarali tarmoqlarga alohida e tibor qaratish
ʼ
lozim.
Prezident Shavkat Mirziyoyevning Oliy Majlisga Murojaatnomasida milliy
iqtisodiyotda chuqur tarkibiy islohotlar orqali uzoq muddatli barqaror o sishni
ʻ
ta minlashning qator muhim yo nalishlari belgilab berildi. Ulardan biri sifatida
ʼ ʻ
yangi eksport bozorlariga chiqish Hukumatning eng asosiy vazifalaridan ekanligi
qayd etildi. Hozirgi kunda mamlakatimizda ishlab chiqarilgan, qayta ishlangan
mahsulotlarning jahon bozorlaridagi ulushi sezilarli bo lsada, uni yana-da oshirish
ʻ
imkoniyatlari mavjud. Milliy iqtisodiyotning eksport salohiyatini rivojlantirish va
uning mahsulot tarkibini diversifikatsiya qilish o zaro aloqador bo lgan ikkita omil
ʻ ʻ
30

guruhi orqali belgilanadi. Bir tomondan bu, tabiiy resurslar sohasidagi qiyosiy
ustunliklar bilan tavsiflangan statik omillar bo lib, ularning ta siri natijasidaʻ ʼ
keyinchalik yuqori texnologik hamda yuqori darajada qayta ishlangan
mahsulotlarga e tiborni kuchaytirishga imkon yaratiladi. Boshqa tomondan bu,
ʼ
innovatsiyalar va ilmiy-texnik yutuqlar bilan bog liq bo lgan dinamik ravishda
ʻ ʻ
o zgarib turadigan raqobat ustunligi omillari hisoblanadi. Ularning birgalikda
ʻ
uzviy harakati natijasida milliy iqtisodiyot raqobatbardoshligini oshirish,
eksportning barqaror o sishini va umuman, iqtisodiyot rivojida rag batlantiruvchi
ʻ ʻ
ta sirni ta minlashga erishiladi.
ʼ ʼ
Xulosa o rnida aytganda, milliy iqtisodiyotning barqaror rivojlanishini
ʻ
ta minlash borasida so nggi yillarda mamlakatimiz hukumati tomonidan amalga
ʼ ʻ
oshirilayotgan keng qamrovli islohotlar iqtisodiy o sishning barqaror poydevori
ʻ
sifatida xizmat qilmoqda. Jahon iqtisodiyotida pandemiyaning salbiy ta siri hali
ʼ
to liq bartaraf bo lmaganligini hisobga olgan holda, milliy iqtisodiyotning yaqin
ʻ ʻ
istiqbolda barqaror yuqori o sish sur atlarini ta minlashda quyidagi yo nalishlar
ʻ ʼ ʼ ʻ
bo yicha chora-tadbirlarni yana-da faollashtirishni maqsadga muvofiq deb
ʻ
hisoblaymiz:
milliy iqtisodiyot tarmoqlarida ishlab chiqarishni modernizatsiya qilish,
texnik yangilash va diversifikatsiya qilish ishlarini yana-da faol davom ettirish;
sanoatda yuqori qo shilgan qiymatga ega bo lgan mahsulotlar turini
ʻ ʻ
kengaytirish va sifat jihatidan raqobatbardoshlik darajasini oshirish;
inson kapitaliga investitsiyalar kiritishni faollashtirish orqali istiqbolda ilmiy
sig imi yuqori bo lgan mahsulotlar ishlab chiqarish ko lamini kengaytirish;
ʻ ʻ ʻ
iqtisodiyot tarmoqlarida faoliyat yurituvchi korxonalarning eksport va
import tuzilmasini, ularning ishlab chiqarish salohiyatini rivojlantirish hamda
eksport tarkibini diversifikatsiyalashga qaratilgan chora-tadbirlarni faollashtirish;
faol investitsiya siyosatini olib borish orqali muhim strategik ahamiyatga
molik loyihalarni amalga oshirish, shuningdek, xorijiy kapitalni, avvalo, moddiy
eksportga yo naltirilgan va import o rnini bosuvchi ishlab chiqarishga jalb qilish;
ʻ ʻ
31

milliy iqtisodiyot barqaror rivojining muhim omili sifatida yangi ish
o rinlarini yaratish orqali aholining bandlik darajasini ko tarish hamda mazkurʻ ʻ
jarayonda kichik biznes va xususiy tadbirkorlikning rolini oshirishga qaratilgan
chora-tadbirlarni yana-da rag batlantirish.
ʻ
32

2.2. Biznes mahalliy resurslarni chuqur qayta ishlash choralari
15 noyabr, 2021 y . – Humo Arena maydonida bo‘lib o‘tgan «MTO gaz-
kimyo kompleksi: Yangi O‘zbekiston texnologiyalari» forumida biznes sohasi va
davlat tashkilotlari vakillari ishtirok etdilar.
O‘zbekiston Energetika vaziri Alisher Sultonov va SEG Bosh direktori
o‘rinbosari, MTO Gaz-kimyo kompleksi loyihasi direktori Masrur Shakirov davlat
idoralari, neft-gaz tarmog‘i xodimlari, yetkazib beruvchilar hamda bo‘lajak
hamkorlardan iborat bo‘lgan forum ishtirokchilariga tabrik so‘zi bilan murojaat
qildilar.
O‘zbekistonning Buxoro viloyati Qorako‘l tumanida bunyod etilajak MTO
texnologiyasi asosida ishlovchi Gaz-kimyo kompleksi («metanolni olefinga
aylantirish») qurilishi va ekspluatatsiya qilinishi xususida forum ishtirokchilariga
batafsil ma'lumot berildi. Yig‘ilganlar oldida, shuningdek, majmuaning bosh
loyihalovchisi – Wood (Italiya) kompaniyasi vakili ham nutq so‘zladi.
Qiymati 2,8 milliard dollarga teng ushbu loyiha 2023 yilning to‘rtinchi
choragida ekspluatatsiyaga topshiriladi va u O‘zbekiston sanoatini olefin
uglevodorodlari bilan ta'minlash imkonini beradi. Ma'lumki, olefin uglevodorodlari
mamlakat uchun strategik muhim xomashyo hisoblanadi. Gaz-kimyo majmuasi
mahalliy xomashyoni metanolni olefinlarga aylantirishning litsenziyalangan hamda
MHD hududida muqobili mavjud bo‘lmagan texnologik jarayoni asosida qayta
ishlash uchun mos ravishda loyihalashtirilgan. Majmua ishga tushirilgach,
O‘zbekistonda import o‘rnini mahalliy xomashyo bilan bosish jarayoni
jadallashadi, iqtisodiyot diversifikatsiyasi ta'minlanadi, shuningdek u
iqtisodiyotning turli mahalliy tarmoqlari taraqqiyotiga xizmat qiladi.
Iqtisodiy o‘sishni rag‘batlantirish uchun Qorako‘l tumanida Erkin iqtisodiy
zona tashkil etilib, mahalliy va xorijlik ishlab chiqaruvchilarni yanada ko‘proq jalb
etish maqsadida moliyaviy soliqqa tortish va industrial sohalarda qator imtiyozlar
belgilanadi. EIZ hududida inglizcha huquqiy rejim joriy etiladi, shuningdek
biznesni xorijiy valutada yuritishga ruxsat etiladi. Barcha korxonalar uchun tabiiy
33

resurslarni, jumladan elektr energiyasini qisman qayta tiklanuvchan manbaalardan
yetkazib berish kafolatlangan.
Dastlabki hisob-kitoblarga ko‘ra, yangi zavod, shuningdek, EIZ hududidagi
qo‘shma korxonalar 2300 ta yangi ish o‘rinlari yaratilishini ta'minlaydi hamda
kelgusi 20 yil davomida 2 milliard dollar miqdorida qo‘shimcha soliq tushumlarini
keltiradi.
SEG Bosh direktori o‘rinbosari, MTO Gaz-kimyo kompleksi loyihasi
direktori Masrur Shakirov quyidagilarni ta'kidladi:
«Gaz-kimyo majmuasi loyihasi – Yangi O‘zbekistonning yangi qiyofasiga
yaqqol misoldir. Uglevodorod xomashyosini chuqur qayta ishlash, zamonaviy
talablarga javob beradigan kamyob gaz-kimyo mahsulotini ishlab chiqarish – bu
mamlakat aholisini va iqtisodiy tarmoqlarini strategik ahamiyatga ega bo‘lgan
xomashyo bilan ta'minlash imkonini beradi. Bu imkoniyat nafaqat mamlakatimizda
yangi bizneslarni rivojlantirish uchun asos bo‘ladi, balki iqtisodiyotning yuqori
sur'atlarda o‘sishini ta'minlaydi va milliy iqtisodiyotimizning raqobatdoshliligini
oshiradi. Ushbu loyiha MDHda yagona hisoblanadi va bugungi kunda MDH
davlatlarida uning muqobili mavjud emas».
Andrea Ferrera, Wood (Italiya) texnik direktorining so‘zi:
«MTO tashabbusi «maqsadga to‘liq mos keluvchi» loyihaning ajoyib misoli
bo‘lib, unda mamlakatning iqtisodiy va ijtimoiy ehtiyojlarini mahalliy resurslar
hisobiga qondirish ko‘z tutilgan. Wood kompaniyasi mazkur tashabbusning bir
qismi ekani, mamlakat taraqqiyotiga ko‘maklashayotgani, shuningdek mijozining
o‘z loyihasini samarali hamda ekologik xavfsiz muhandislik yechimlarini
qo‘llagan holda zamonaviy, ekologik xavfsiz texnologiyalarni foydalangan holda
amalga oshirishida qo‘llab-quvvatlayotgani bilan faxrlanadi».
Forumni o‘tkazishdan ko‘zlangan maqsadlardan biri potensial xaridorlarni
majmua mahsuloti bilan tanishtirish edi. Forum doirasida qator kompaniyalar –
mahalliy ishlab chiqaruvchilar va xalqaro ofteykerlar bilan o‘zaro hamjihatlik
to‘g‘risida memorandumlar imzolandi, jumladan:
34

 KTM SA (Turkiya), logistika va polimerlar hamda neft-kimyo
mahsulotlari savdosi borasida katta tajribaga ega bo‘lgan hududdagi eng yirik
kompaniyalardan biri;
 SAG, MDH hududida eng yetakchi va dunyodagi eng yetakchi beshta
ishlab chiqaruvchi biri bo‘lgan gilam ishlab chiqaruvchi;
 International Beverages Tashkent, PepsiCo'ning O‘zbekistondagi
rasmiy bottleri;
 Urgaz, MDH va Markaziy Osiyo mamlakatlarida to‘qimachilik ishlab
chiqarishida yetakchilaridan biri;
 ETS U-STAN – Shvetsiya-Rossiya qo‘shma korxonasi, Markaziy
Osiyoda 4500 ta mijozga ega bo‘lgan hududdagi eng yirik savdo kompaniyalaridan
biri.
Air Producs and Chemicals, Inc. (AQSh) kompaniyasining Yevropa, Afrika,
Rossiya va MDHdagi yirik loyihalarini rivojlantirish bo‘yicha direktori Xuan
Migel Gonsales o‘z nutqida quyidagilarni ta'kidladi:
«Biz kompaniya sifatida butun dunyo bo‘ylab asosiy hamkorlarimiz bilan
uzoq muddatli va barqaror hamkorlikka erishish masalasiga hamisha e'tibor
qaratib kelamiz. Kompaniyamizning O‘zbekistondagi va butun Markaziy
Osiyodagi kelajagi bizni ilhomlantirmoqda. Bugun biz ushbu forumda ishtirok
etayotganimizdan mamnunmiz, chunki sanoat gazlarini ishlab chiqarish bo‘yicha
innovatsion texnologiyalarimiz, bilim, tajriba va ekspertizalarimizdan foydalanish
orqali gazni monetizatsiya qilish uchun investitsion imkoniyatlarini
o‘rganmoqdamiz».
Yangi kompleksning ishlab chiqarish quvvati 720 000 tonnagacha tayyor
polimer mahsulotidan iborat bo‘lib, bu ichki bozorning barcha ehtiyojlarini
qondiradi. Zavodda etilen va propilenning asosiy tarkibiy qismlaridan turli xil
mahsulotlar ishlab chiqariladi, ular hozirda chetdan import qilinayotgan turli
xomashyo o‘rnini bosadi va O‘zbekiston iqtisodiyoti rivojiga ulkan hissa qo‘shadi.
35

XULOSA
Eng muhimi, bugun O‘zbekistonda jamiyatdagi mavjud muammolarga ko‘z
yumish, uni xaspo‘shlash emas, balki aholini qiynayotgan har qanday masalaga
ijobiy echim topishga bo‘lgan intilish kuchaydi, qonunlar ijrosi ustidan parlament
va jamoatchilik nazoratining ta’siri ortib bormoqda. Ayniqsa, mansabdor
shaxslarning va davlat organlarining mas’uliyati anchayin oshgani, “Xalq davlat
idoralariga emas, davlat idoralari xalqqa xizmat qilishi kerak”, degan ezgu tamoyil
hayotda o‘z amaliy ifodasini topayotgani muvaffaqiyatlar omili bo‘lmoqda.
Bularning barchasi, o‘z navbatida, erkin va adolatli jamiyat shakllanishiga,
unda sog‘lom muhit qaror topishiga, odamlarning rozi bo‘lishiga va amalga
oshirilayotgan islohotlarga daxldorlik hissi kuchayishiga hamda yurt taraqqiyoti
yo‘lida astoydil, faol ishtirok etishiga zamin yaratmoqda. Bu hayotbaxsh islohot va
yangilanishlar butun jamiyatni, uning a’zolari bo‘lgan har bir insonni amaliy
ishlarga safarbar etib, el-yurt manfaatlari, Vatan kelajagi yo‘lida jipslashtirmoqda.
Darhaqiqat, mamlakatimiz tarixida o‘chmas sahifa ochgan buyuk istiqlol tufayli
‘zbekiston o‘tgan davr mobaynida jahon hamjamiyatidan munosib o‘rin egallab,
milliy tiklanishdan milliy yuksalish sari dadil ilgarilab bormoqda.
Ayniqsa, Prezidentimiz SHavkat Mirziyoevning O‘zbekiston Respublikasi
Mustaqilligining yigirma sakkiz yilligiga bag‘ishlangan tantanali marosimdagi
nutqi bu o‘zgarishlarni yanada teranroq anglashimiz, idrok etishimizda muhim
ahamiyat kasb etdi. “Istiqlol yillarida erishgan yutuqlarimizga tayanib, milliy
tiklanishdan – milliy yuksalish sari dadil qadam qo‘ymoqdamiz”7, deb
ta’kidlangan Davlatimiz rahbarining so‘zlari xalqimiz qalbida iftixor tuyg‘ularini
yanada jo‘sh urdirdi. SHubhasiz, bundan ruhlangan xalqimiz davlatimizning har
qarich erida yuksalish davri bo‘lishi uchun azmu qaror qilmoqdalar.
36

ADABIYOTLAR:
1. Mirziyoev Sh.M. 2017-2021 yillarda O‘zbekiston Respublikasini
rivojlantirishning beshta ustuvor yo‘nalishi bo‘yicha Harakatlar strategiyasini
“Xalq bilan muloqot va inson manfaatlari yili”da amalga oshirishga oid Davlat
dasturini o‘rganish bo‘yicha ilmiy uslubiy risola – T.: Ma’naviyat, 2017.
2. Mirziyoyev Sh.M. Qonun ustuvorligi va inson manfaatlarini
ta`minlash – yurt taraqqiyoti va xalq faravonligining garovi. –
Toshkent:O`zbekiston,2017.
3. Mirziyoyev Sh.M. Buyuk kelajakimizni mard va olijanob xalqimiz
bilan birga quramiz. – Toshkent:O`zbekiston, 2017.
4. O’zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi. –T.: O’zbekiston,
2003.
5. Karimov I.A.Ozod va obod Vatan, erkin va farovon hayot – pirovard
maqsadimiz. T.8.-T.: O’zbekiston, 2000.
6. Karimov I.A. Vatan ravnaqi uchun har birimiz mas'ulmiz. T.9.-T.:
O’zbekiston, 2001.
7. Karimov I.A Xavfsizlik va tinchlik uchun kurashmoq kerak. T.10.-T.:
O’zbekiston, 2002.
8. Karimov I.A Biz tanlagan yo’l – demokratik taraqqiyot va ma'rifiy
dunyo bilan hamkorlik yo’li. T.11.-T.: O’zbekiston, 2003.
9. Karimov I.A El-yurtga halol, vijdonan xizmat qilish – har bir
rahbarning muqaddas burchi. Andijon viloyat Kengashining navbatdan tashqari
sessiyasida so’zlangan nutq. //Ishonch. 2004 yil 26 may
10. Azizxo’jaev A.A Demokratiya – xalq hokimiyati demakdir. – T.:
1996.
11. Azizxo’jaev A.A.Davlatchilik va ma'naviyat. – T.: Sharq, 1997.
12. Amir Temur jahon tarixida. YuNESKO. Parij – 1996.
13. Gadoyboev A. Obod mahalla – adolatli, demokratik jamiyat tayanchi.
–Demokratlashtirish va inson huquqlari, 2003, №1.
37

14. Devid Bitem, Kevin Boyl. Demokratiya: 80 savolga 80 javob. T.,
2001.
38

O'ZBEKISTON RESPUBLIKASI 2017-2021 YILLARGA MO'LJALLANGAN XARAKATLAR STARATEGIYASIDA MAKROIQTISODIY BARQARORLIK.

Купить