Информация о документе

Цена 35000UZS
Размер 117.0KB
Покупки 0
Дата загрузки 29 Май 2025
Расширение docx
Раздел Курсовые работы
Предмет Экономика

Продавец

Telzor Uchun

Дата регистрации 21 Апрель 2025

24 Продаж

O'zbekiston respublikasi 2017-2021 yillarga mo'ljallangan xarakatlar starategiyasida makroiqtisodiy barqarorlik

Купить
MAVZU: O'ZBEKISTON RESPUBLIKASI 2017-2021 YILLARGA MO'LJALLANGAN XARAKATLAR STARATEGIYASIDA MAKROIQTISODIY BARQARORLIK. MUNDARIJA: KIRISH…………………………………………………………………..…….…3 I BOB. O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASINI YANADA RIVOJLANTIRISH BO‘YICHA…………………….......................................6 1.1. “Harakatlar strategiyasi”ning mazmun va mohiyati . ………………...…..….6 1.2. Milliy go‘yaning mustaqil demokratik taraqqiyotni ta’minlashning muhim sharti ekanligi ………………………………………………………………..….. 19 1.3. Yoshlarda milliy va umumbashariy qadriyatlarga sodiqlik, vatanparvarlik fazilatlarini mustahkamlash va unga yo‘naltirish …………………………..……..22 II BOB. MAKROIQTISODIY BARQARORLIK …………….……………….25 2.1. Iqtisodiy barqarorlikda biznesning o`rni ………………………..………...….25 2.2. Biznes mahalliy resurslarni chuqur qayta ishlash choralari ……….…………29 XULOSA ………………………………………………………………….……..32 FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR…………………………………..……33 KIRISH Insoniyatning tarixiy taraqqiyoti va rivojlanish bosqichlariga e’tibor bersak, har bir davrning o‘z taraqqiyot omillari, ehtiyojlari, talablari va hayotiy tamoyillari bo‘ladi. Tabiiyki, bularning barchasini shakllantirish va rivojlantirishga, ularga alohida ma’no-mazmun bag‘ishlashga, bu davrda davlat, jamiyat hayoti, ijtimoiy- siyosiy institutlar faoliyatining aniq yo‘nalishlarini belgilab beradigan ulkan tarixiy voqealarning guvohi bo‘ladi. O‘zbekiston Resupblikasi Prezidenti SHavkat Mirziyoevning bevosita tashabbusi va rahbarligida qabul qilingan hamda izchil amalga oshirilayotgan O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo‘nalish bo‘yicha Harakatlar strategiyasi mamlakatimiz hayotida taraqqiyotning yangi bosqichini boshlab berdi. Bu jarayonning amaliy natijalari, belgi va xususiyatlari bugungi kunda hayotimizning barcha jabhalarida, eng muhimi, xalqimizning ongu tafakkuri, intilish va harakatlarida yaqqol ko‘zga tashlanmoqda. SHu ma’noda, Harakatlar strategiyasi O‘zbekistonni tez sur’atlar bilan o‘zgarayotgan zamon talablari asosida jadal rivojlantirishning ilmiy-nazariy, amaliy-konstruktiv asoslarini belgilab beradigan, taraqqiyotning yangi davri uchun mo‘ljallangan muhim dasturilamaldir, desak, ayni haqiqat bo‘ladi. Bu keng ko‘lamli, noyob hujjat davlatimizning barcha sohalarida yangicha yondashuv va mezonlarni joriy etish, aholining barcha qatlamlari o‘rtasida tashabbuskorlik, tadbirkorlik, elu yurtimiz taqdiri va kelajagi uchun mas’uliyat va daxldorlik tuyg‘usini oshirish, aniq tizim asosidagi samarali faoliyat tartibini joriy etishda tobora hal qiluvchi ahamiyat kasb etib borayotganini hozirgi kunda yurtimizda va xorijdagi nufuzli ekspert va tahlilchilar, jahon siyosat maydonida katta o‘rin tutadig atoqli davlat va siyosat arboblari keng e’tirof etishmoqda. Hozirgi vaqtda davlat va jamiyat boshqaruvining barcha bosqichlarida tanqidiy taxdil, qat’iy tartib-intizom qabul qilinayotgan har bir qonun, farmon va qaror, joriy etilayotgan yangilikka ongli munosabat birinchi o‘ringa chiqib, ishchanlik muhiti keng qaror topib borayotganiga barchamiz guvoh bo‘lmoqdamiz. 3 Har bir sohada davlat tomonidan belgilab berilgan aniq va samarali tizim va standartlar asosida ish tutish, masalan, iqtisodiyot sohasini oladigan bo‘lsak, nafaqat mahsulotlar sifatini, balki shu mahsulotlarni ishlab chiqaradigan odamlarda kasbiy rivojlanishning uzluksizligi, ularda o‘z shaxsiy mas’uliyatini doimo chuqur his etib yashashni ta’minlaydi, bu esa faoliyatda barqarorlik, izchillik va sifat omillariga rioya etishni zaruriyatga aylantiradi. Harakatlar strategiyasi odamlarni ochiqlik, oshkoralik, shaffoflik muhitida yashash va ishlashga da’vat etmoqda. Har bir soha faoliyati ulkan ta’sir kuchiga ega bo‘lgan, fuqarolik jamiyatining ajralmas qismi bo‘lgan jamoatchilik nazorati ostida rivojlanishi zarurligini kun tartibiga qo‘ymoqda. Bunday muhitda insonning davlat, jamiyat va o‘z oldida mas’uliyatni to‘la his etib yashashi, so‘zi bilan ishi bir bo‘lishiga rioya etish fazilatlari asosiy mezon sifatida namoyon bo‘ladi. Harakatlar strategiyasi O‘zbekistonda huquqiy demokratik asosdagi xalq davlatini barpo etish yo‘lini har tomonlama asoslab beradigan hujjat hisoblanadi. Mamlakatimiz Prezidenti SHavkat Mirziyoev davlat rahbari sifatidagi dastlabki nutq va ma’ruzalaridayoq “Xalq davlat idoralariga emas, balki davlat idoralari xalqimizga xizmat qilishi kerak”, “Xalq boy bo‘lsa, davlat ham boy va kudratli bo‘ladi” degan g‘oyalarni o‘rtaga tashla- di. Bu g‘oyalar mamlakatimiz konstitutsiyasida belgilab qo‘yilgan “Xalq davlat hokimiyatining birdan-bir manbaidir” degan qoidaga har tomonlama mos bo‘lib, uning mantiqiy rivoji, amaliy natijasini ifoda etadi. YA’ni, xalq davlat hokimiyatining birdan-bir manbai bo‘lsa, bu hokimiyatni amalga oshiradigan davlat idoralari avvalo kimga xizmat qilshpi kerak? Albatta, birinchi navbatda xalqqa xizmat qilishi lozim. SHu nuqtai nazardan qaraganda, davlatimiz rahbarining yuqorida zikr etilgan g‘oyalari ham mantiqiy jihatdan to‘liq konstitutsiyaviy mazmun va mohiyatga ega bo‘lib, ular O‘zbekistonda barpo etilayotgan davlat va jamiyat mazmunini yanada aniqlashtiradi. YA’ni, biz barpo etayotgan huquqiy demokratik davlatning birinchi o‘rinda turadigan qadriyati adolat, huquq, va qonunlarni belgilaydi. Xalqning erkin, tinch, ozod va farovon yashashi, shu g‘oyalarni himoya qilib, mustahkamlab, o‘zaro tenglik asosida oldinga intilishi – demokratiyadir. 4 Bir so‘z bilan aytganda, bugungi kunda mamlakatimizda mazmunan yangi davlat, yangi jamiyat tarkib topayotgan ekan, unga mos yangi qadriyat va munosabatlar tizimi shakllanishi ham tabiiydir. Hozirgi vaqtda qabul qilinayotgan qonunlar, farmon va qarorlar ana shu ulkan o‘zgarishlarga yangi turtki va yo‘nalish bermoqda. Kurs ishi mavzusi : O'zbekiston Respublikasi 2017-2021 yillarga mo'ljallangan xarakatlar starategiyasida makroiqtisodiy barqarorlik. Kurs ishi : kirish 2 ta bob , har bobda 3 tadan reja, xulosa va foydalanilgan adabiyotlardan iborat. 5 I BOB. O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASINI YANADA RIVOJLANTIRISH BO‘YICHA. 1.1. “Harakatlar strategiyasi”ning mazmun va mohiyati Shavkat Mirziyoyev O‘zbekistonni rivojlantirish bo‘yicha harakatlar strategiyasini tasdiqladi O‘zbekiston Prezidenti 7-fevral kungi farmoni bilan 2017—2021-yillarda O‘zbekistonni rivojlantirishning beshta ustuvor yo‘nalishi bo‘yicha Harakatlar strategiyasini tasdiqladi. Bu haqda “O‘zbekiston” telekanalining “Axborot” dasturida ma’lum qilindi, deya xabar bermoqda “Gazeta.uz”. Strategiya loyihasi dolzarb hamda aholi va tadbirkorlarni tashvishga solayotgan masalalarni kompleks o‘rganish, qonunchilik, huquqni muhofaza qilish amaliyoti va xorijiy tajribani tahlil qilish yakunlari bo‘yicha ishlab chiqildi. Hujjat internetda e’lon qilinib, ekspertlar va jamoatchilikning keng muhokamasidan o‘tdi. Harakatlar strategiyasi besh bosqichda amalga oshirilib, ularning har biri bo‘yicha yil nomlanishidan kelib chiqqan holda alohida bir yillik davlat dasturini 6 tasdiqlashni nazarda tutadi. Xususan, 2017 yil — Xalq bilan muloqot va inson manfaatlari yili deb e’lon qilindi. 2017−2021 yillarda O‘zbekistonni rivojlantirish harakatlar strategiyasining beshta ustuvor yo‘nalishi (quyida — yanada batafsil)  davlat va jamiyat qurilishini takomillashtirishga yo‘naltirilgan demokratik islohotlarni chuqurlashtirish va mamlakatni modernizatsiya qilishda parlamentning hamda siyosiy partiyalarning rolini yanada kuchaytirish, davlat boshqaruvi tizimini isloh qilish, davlat xizmatining tashkiliy-huquqiy asoslarini rivojlantirish, “Elektron hukumat” tizimini takomillashtirish, davlat xizmatlari sifati va samarasini oshirish, jamoatchilik nazorati mexanizmlarini amalda tatbiq etish, fuqarolik jamiyati institutlari hamda ommaviy axborot vositalari rolini kuchaytirish;  qonun ustuvorligini ta’minlash va sud-huquq tizimini yanada isloh qilishga yo‘naltirilgan sud hokimiyatining chinakam mustaqilligini hamda fuqarolarning huquq va erkinliklarini ishonchli himoya qilish kafolatlarini mustahkamlash, ma’muriy, jinoyat, fuqarolik va xo‘jalik qonunchiligini, jinoyatchilikka qarshi kurashish va huquqbuzarliklarning oldini olish tizimi samarasini oshirish, sud jarayonida tortishuv tamoyilini to‘laqonli joriy etish, yuridik yordam va huquqiy xizmatlar sifatini tubdan yaxshilash;  iqtisodiyotni yanada rivojlantirish va liberallashtirishga yo‘naltirilgan makroiqtisodiy barqarorlikni mustahkamlash va yuqori iqtisodiy o‘sish sur’atlarini saqlab qolish, milliy iqtisodiyotning raqobatbardoshligini oshirish, qishloq xo‘jaligini modernizatsiya qilish va jadal rivojlantirish, iqtisodiyotda davlat ishtirokini kamaytirish bo‘yicha institutsional va tarkibiy islohotlarni davom ettirish, xususiy mulk huquqini himoya qilish va uning ustuvor mavqeini yanada kuchaytirish, kichik biznes va xususiy tadbirkorlik rivojini rag‘batlantirish, hududlar, tuman va shaharlarni kompleks va mutanosib holda ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiy ettirish, investitsiyaviy muhitni yaxshilash orqali mamlakatimiz iqtisodiyoti tarmoqlari va hududlariga xorijiy sarmoyalarni faol jalb etish; 7  ijtimoiy sohani rivojlantirishga yo‘naltirilgan aholi bandligi va real daromadlarini izchil oshirib borish, ijtimoiy himoya va sog‘lig‘ini saqlash tizimini takomillashtirish, xotin-qizlarning ijtimoiy-siyosiy faolligini oshirish, arzon uy- joylar barpo etish, yo‘l-transport, muhandislik-kommunikatsiya va ijtimoiy infratuzilmalarni rivojlantirish hamda modernizatsiya qilish bo‘yicha maqsadli dasturlarni amalga oshirish, ta’lim, madaniyat, ilm-fan, adabiyot, san’at va sport sohalarini rivojlantirish, yoshlarga oid davlat siyosatini takomillashtirish;  xavfsizlik, millatlararo totuvlik va diniy bag‘rikenglikni ta’minlash, chuqur o‘ylangan, o‘zaro manfaatli va amaliy ruhdagi tashqi siyosat yuritishga yo‘naltirilgan davlatimiz mustaqilligi va suverenitetini mustahkamlash, O‘zbekistonning yon-atrofida xavfsizlik, barqarorlik va ahil qo‘shnichilik muhitini shakllantirish, mamlakatimizning xalqaro nufuzini mustahkamlash. Farmon bilan 2017−2021 yillarda O‘zbekistonni rivojlantirishning beshta ustuvor yo‘nalishi bo‘yicha Harakatlar strategiyasini amalga oshirish bo‘yicha Milliy komissiya, shuningdek ustuvor yo‘nalishlarni amalga oshirish bo‘yicha komissiyalar tashkil etildi. Milliy komissiyaga Prezidentning o‘zi boshchilik qiladi. Hujjatda harakatlar strategiyasini o‘z vaqtida va samarali amalga oshirish barcha davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari hamda ularning mansabdor shaxslari faoliyatining birlamchi vazifasi va bosh ustuvor yo‘nalishi hisoblanishi belgilangan. Davlat dasturida nazarda tutilgan tadbirlarni amalga oshirish uchun mas’ul davlat organlari va tashkilotlarga jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari bilan ishlash tizimini tubdan takomillashtirish, aholi bilan ochiq muloqotni yo‘lga qo‘yishning yangi, samarali mexanizm va usullarini joriy etish, mansabdor shaxslarning aholi oldida hisobot berishi tizimini amalda tatbiq etish, shu asosda xalqning davlat hokimiyatiga bo‘lgan ishonchini mustahkamlashga alohida e’tibor qaratish topshirildi. 8 Farmonda jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlarini ko‘rib chiqishda byurokratik to‘siq va g‘ovlar yaratilishiga, aholi bilan muloqot jarayonini kampaniyabozlikka aylanishiga yo‘l qo‘ymasligi qayd etildi. Bundan tashqari, davlat dasturi doirasida o‘tkazilayotgan tadbirlarning ochiqligi, ularda fuqarolar, barcha darajadagi davlat hokimiyati vakillik organlari deputatlari, nodavlat notijorat tashkilotlari, fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari, nuroniylar, xotin-qizlar, yoshlar, ijodiy va ilmiy muassasalar vakillarining keng ishtirok etishini ta’minlash belgilangan. 2017−2021 yillarda O‘zbekistonni rivojlantirishning beshta ustuvor yo‘nalishi bo‘yicha harakatlar strategiyasi I. Davlat va jamiyat qurilishi tizimini takomillashtirishning ustuvor yo‘nalishlari 1.1. Demokratik islohotlarni chuqurlashtirish va mamlakatni modernizatsiya qilishda Oliy Majlis palatalari, siyosiy partiyalarning rolini yanada kuchaytirish:  davlat hokimiyati tizimida Oliy Majlisning rolini oshirish, uning mamlakat ichki va tashqi siyosatiga oid muhim vazifalarni hal etish hamda ijro hokimiyati faoliyati ustidan parlament nazoratini amalga oshirish bo‘yicha vakolatlarini yanada kengaytirish;  qonun ijodkorligi faoliyatining sifatini qabul qilinayotgan qonunlarni amalga oshirilayotgan ijtimoiy-siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy va sud-huquq islohotlari jarayoniga ta’sirini kuchaytirishga yo‘naltirgan holda tubdan oshirish;  siyosiy tizimni rivojlantirish, davlat va jamiyat hayotida siyosiy partiyalarning rolini kuchaytirish, ular o‘rtasida sog‘lom raqobat muhitini shakllantirish. 1.2. Davlat boshqaruvi tizimini isloh qilish:  davlat boshqaruvi va davlat xizmati tizimini davlat boshqaruvini markazlashtirishdan chiqarish, davlat xizmatchilarining kasbiy tayyorgarlik, moddiy va ijtimoiy ta’minot darajasini oshirish hamda iqtisodiyotni boshqarishda davlat ishtirokini bosqichma-bosqich qisqartirish orqali isloh qilish; 9  mamlakatni ijtimoiy-siyosiy va ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish bo‘yicha vazifalarni amalga oshirishda o‘zaro manfaatli hamkorlikning samarasini oshirishga qaratilgan davlat-xususiy sheriklikning zamonaviy mexanizmlarini joriy etish;  davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari faoliyatining ochiqligini ta’minlash, jismoniy va yuridik shaxslarning huquq va erkinliklari hamda qonuniy manfaatlariga oid axborotni taqdim qilishning zamonaviy shakllarini joriy etish;  “Elektron hukumat” tizimini takomillashtirish, davlat xizmatlari ko‘rsatishning samarasi, sifatini yuksaltirish va bu xizmatdan va aholi hamda tadbirkorlik subyektlari tomonidan foydalanish imkoniyatini oshirish. 1.3. Jamoatchilik boshqaruvi tizimini takomillashtirish:  xalq bilan samarali muloqot mexanizmlarini joriy etish;  jamoatchilik nazoratini amalga oshirishning zamonaviy shakllarini rivojlantirish, ijtimoiy sheriklikning samarasini oshirish;  fuqarolik jamiyati institutlarini rivojlantirish, ularning ijtimoiy va siyosiy faolligini oshirish;  mahalla institutining jamiyat boshqaruvidagi o‘rni va faoliyati samaradorligini oshirish;  ommaviy axborot vositalarining rolini kuchaytirish, jurnalistlarning professional faoliyatini himoya qilish. II. Qonun ustuvorligini ta’minlash va sud-huquq tizimini yanada isloh qilishning ustuvor yo‘nalishlari 2.1. Sud hokimiyatining chinakam mustaqilligini ta’minlash, sudning nufuzini oshirish, sud tizimini demokratlashtirish va takomillashtirish:  sudyalar va sud apparati xodimlarining mavqeini, moddiy rag‘batlantirish va ijtimoiy ta’minot darajasini oshirish, sudlarning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash;  sudyalarga g‘ayriqonuniy tarzda ta’sir o‘tkazishga yo‘l qo‘ymaslik bo‘yicha ta’sirchan choralar ko‘rish; 10  sudning mustaqilligi va beg‘arazligi, sud protsessi tomonlarining tortishuvi va teng huquqlik tamoyillarini har tomonlama tatbiq etish;  “Xabeas korpus” institutini qo‘llash sohasini kengaytirish, tergov ustidan sud nazoratini kuchaytirish;  sudlarni yanada ixtisoslashtirish, sud apparatini mustahkamlash;  sudlar faoliyatiga zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etish. 2.2. Fuqarolarning huquq va erkinliklarini ishonchli himoya qilish kafolatlarini ta’minlash:  fuqarolarning murojaatlarini o‘z vaqtida hal etish, murojaatlarni ko‘rib chiqishda sansolarlik, rasmiyatchilik va loqayd munosabatda bo‘lish holatlariga yo‘l qo‘yganlik uchun javobgarlikning muqarrarligini ta’minlash, shuningdek, buzilgan huquqlarni tiklashning barcha zarur choralarini ko‘rish;  sud, huquqni muhofaza qiluvchi va nazorat qiluvchi organlar faoliyatida fuqarolarning huquq va erkinliklarini ishonchli himoya qilish kafolatlarini ta’minlash;  fuqarolarning xususiy mulkka bo‘lgan huquqlarini amalga oshirish kafolatlarini mustahkamlash;  fuqarolarning odil sudlovga to‘sqinliksiz erishishini ta’minlash;  sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlari ijrosi samaradorligini oshirish. 2.3. Ma’muriy, jinoyat, fuqarolik va xo‘jalik qonunchiligini takomillashtirish:  jinoyat va jinoyat-protsessual qonunchiligini takomillashtirish va liberallashtirish, alohida jinoiy qilmishlarni dekriminallashtirish, jinoiy jazolar va ularni ijro etish tartibini insonpapvaplashtirish;  odil sudlovni amalga oshirish samaradorligi va sifatini yaxshilash, ma’muriy, jinoyat, fuqarolik va xo‘jalik sud ish yurituvining protsessual asoslarini takomillashtirish; 11  jinoyat, fuqarolik va xo‘jalik ishlarini ko‘rib chiqish tartibini takomillashtirish, bir-birini takrorlaydigan vakolat va instansiyalarni qisqartirish;  elektron tartibda sud va ijro ishini yuritishning zamonaviy shakl va usullarini joriy etish. 2.4. Jinoyatchilikka qarshi kurashish va huquqbuzarliklarning oldini olish tizimini takomillashtirish:  jinoyatchilikka qarshi kurashish va huquqbuzarliklarning oldini olish borasidagi faoliyatni muvofiqlashtirishning samaradorligini oshirish;  diniy ekstremizm va terrorizmga, uyushgan jinoyatchilikning boshqa shakllariga qarshi kurashish bo‘yicha tashkiliy-amaliy choralarni yanada kuchaytirish;  korrupsiyaga qarshi kurashishning tashkiliy-huquqiy mexanizmlarini takomillashtirish va korrupsiyaga qarshi kurashish tadbirlarining samaradorligini oshirish;  aholining huquqiy madaniyati va ongini yuksaltirish, bu boradagi chora-tadbirlarni amalga oshirishda davlat tuzilmalarining fuqarolik jamiyati institutlari, ommaviy axborot vositalari bilan o‘zaro samarali hamkorligini tashkil etish. 2.5. Sud-huquq tizimida qonuniylikni yanada mustahkamlash:  huquqni muhofaza qiluvchi va nazorat qiluvchi organlar ishini samarali rejalashtirish va uning natijalarini tahlil qilish, tizimli huquqbuzarliklarni aniqlash hamda ularning sabab va omillarini bartaraf etish;  sud, huquqni muhofaza qiluvchi va nazorat qiluvchi organlar xodimlarini o‘qitish, tanlash, tayyorlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirish, rotatsiya qilish tizimini takomillashtirish;  huquqni muhofaza qiluvchi va nazorat qiluvchi organlar xodimlari orasida huquqbuzarliklarning oldini olish, profilaktika qilish va bartaraf etish bo‘yicha idoraviy nazoratning zamonaviy mexanizmlarini joriy etish; 12  huquqni muhofaza qiluvchi va nazorat qiluvchi organlar faoliyati ustidan jamoatchilik nazorati mexanizmlari samaradorligini oshirish, fuqarolarning huquqni muhofaza qilish tizimiga bo‘lgan ishonchini mustahkamlash. 2.6. Yuridik yordam va xizmat ko‘rsatish tizimini takomillashtirish:  davlat hokimiyati va boshqaruvi organlarining yuridik xizmati faoliyati samaradorligini oshirish;  advokatura institutini rivojlantirish, jinoyat, fuqarolik, ma’muriy va xo‘jalik ishlarini ko‘rib chiqishda advokatlaring o‘rni va nufuzini oshirish;  notariat va fuqarolik holatlari dalolatnomalarini yozish organlari tizimini isloh qilish. III. Iqtisodiyotni rivojlantirish va liberallashtirishning ustuvor yo‘nalishari 3.1. Makroiqtisodiy barqarorlikni yanada mustahkamlash va yuqori iqtisodiy o‘sish sur’atlarini saqlab qolish:  makroiqtisodiy mutanosiblikni saqlash, qabul qilingan o‘rta muddatli dasturlar asosida tarkibiy va institutsional o‘zgarishlarni chuqurlashtirish hisobiga yalpi ichki mahsulotning yuqori o‘sish sur’atlarini ta’minlash;  harajatlarning ijtimoiy yo‘naltirilganinini saqlab qolgan holda, Davlat budjetining barcha darajalarida mutanosibligini muvozanatni saqlash, mahalliy budjetlarning daromad qismini mustahkamlashga yo‘naltirilgan budjetlararo munosabatlarni takomillashtirish;  ilg‘or xalqaro tajribada qo‘llaniladigan instrumentlardan foydalangan holda pul-kredit siyosatini yanada takomillashtirish, shuningdek valyutani tartibga solishda zamonaviy bozor mexanizmlarini bosqichma-bosqich joriy etish, milliy valyutaning barqarorligini ta’minlash;  soliq yukini kamaytirish va soliqqa tortish tizimini soddalashtirish yo‘lini davom ettirish, soliq ma’muriyatchiligini takomillashtirish va rag‘batlantirishning tegishli choralarini kengaytirish;  bank tizimini isloh qilish, banklar depozit bazasining kapitalizatsiyasini chuqurlashtirish va barqarorligini oshirish, ularning moliyaviy barqarorligini va ishonchligini mustahkamlash, istiqbolli investitsiyaviy loyihalar 13 hamda kichik biznes va tadbirkorlik subyektlarini kreditlashtirishni yanada kengaytirish;  sug‘urta, lizing va boshqa moliyaviy xizmatlarning xajmini ularning yangi turlarini joriy qilish va sifatini oshirish hisobiga kengaytirish, shuningdek fond bozorini kapitalni jalb qilish hamda korxona, moliyaviy institutlar va aholining erkin resurslarini joylashtirishdagi muqobil manba sifatida rivojlantirish;  xalqaro iqtisodiy hamkorlikni yanada rivojlantirish, jumladan, yetakchi xalqaro va xorijiy moliyaviy institutlar bilan aloqalarni kengaytirish, puxta o‘ylangan tashqi qarzlar siyosatini amalga oshirishni davom ettirish, jalb qilingan xorijiy investitsiya va kreditlardan samarali foydalanish. 3.2. Tarkibiy o‘zgartirishlarni chuqurlashtirish, milliy iqtisodiyotning yetakchi tarmoqlarini modernizatsiya va diversifikatsiya qilish hisobiga uning raqobatbardoshligini oshirish:  milliy iqtisodiyotning mutanosibligi va barqarorligini ta’minlash, uning tarkibida sanoat, xizmatlar ko‘rsatish sohasi, kichik biznes va xususiy tadbirkorlik ulushini ko‘paytirish;  ishlab chiqarishni modernizatsiya qilish, texnik va texnologik jihatdan yangilash, ishlab chiqarish, transport-kommunikatsiya va ijtimoiy infratuzilma loyihalarini amalga oshirishga qaratilgan faol investitsiya siyosatini olib borish;  sanoatni yuqori texnologiyali qayta ishlash tarmoqlarini, eng avvalo, mahalliy xom ashyo resurslarini chuqur qayta ishlash asosida yuqori qo‘shimcha qiymatli tayyor mahsulot ishlab chiqarish bo‘yicha jadal rivojlantirishga qaratilgan sifat jihatidan yangi bosqichga o‘tkazish orqali yanada modernizatsiya va diversifikatsiya qilish;  iqtisodiyot tarmoqlari uchun samarali raqobatbardosh muhitni shakllantirish hamda mahsulot va xizmatlar bozorida monopoliyani bosqichma- bosqich kamaytirish;  prinsipial jihatdan yangi mahsulot va texnologiya turlarini o‘zlashtirish, shu asosda ichki va tashqi bozorda milliy tovarlarning raqobatbardoshligini ta’minlash; 14  ishlab chiqarish mahalliylashtirishni rag‘batlantirish siyosatini davom etish hamda, eng avvalo, iste’mol tovarlar va butlovchi buyumlar importining o‘rnini bosish, tarmoqlararo sanoat kooperatsiyasini kengaytirish;  iqtisodiyotda energiya va resurslar sarfini kamaytirish, ishlab chiqarishga energiya tejaydigan texnologiyalarni keng joriy etish, qayta tiklanadigan energiya manbalaridan foydalanishni kengaytirish, iqtisodiyot tarmoqlarida mehnat unumdorligini oshirish;  erkin iqtisodiy zonalar, texnoparklar va kichik sanoat zonalarni tashkil etish, faoliyat ko‘rsatayotgan zonalarning samaradorligini oshirish;  xizmatlar ko‘rsatish sohasini jadal rivojlantirish, yalpi ichki mahsulotni shakllantirishda xizmatlarning o‘rni va ulushini oshirish, ko‘rsatilayotgan xizmatlar tarkibini, eng avvalo, xizmatlarning zamonaviy yuqori texnologik turlari hisobiga tubdan o‘zgartirish;  turizm industriyasini jadal rivojlantirish, iqtisodiyotda uning roli va ulushini oshirish, turistik xizmatlarni diversifikatsiyalash va sifatini yaxshilash, turizm infratuzilmasini kengaytirish;  eksport faoliyatini liberallashtirish va soddalashtirish, eksport tarkibini va geografiyasini diversifikatsiya qilish, iqtisodiyot tarmoqlari va hududlarning eksport salohiyatini kengaytirish va safarbar etish;  yo‘l-transport infratuzilmasini yanada rivojlantirish, iqtisodiyot, ijtimoiy soha, boshqaruv tizimiga axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etish. 3.3. Qishloq xo‘jaligini modernizatsiya qilish va jadal rivojlantirish:  tarkibiy o‘zgartirishlarni chuqurlashtirish va qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishini izchil rivojlantirish, mamlakatimiz oziq-ovqat xavfsizligini yanada mustahkamlash, ekologik toza mahsulotlar ishlab chiqarishni kengaytirish, agrar sektorning eksport salohiyatini sezilarli darajada oshirish;  paxta va boshoqli don ekiladigan maydonlarni qisqartirish, bo‘shagan yerlarga kartoshka, sabzavot, ozuqa va yog‘ olinadigan ekinlarni ekish, 15 shuningdek, yangi intensiv bog‘ va uzumzorlarni joylashtirish hisobiga ekin maydonlarini yanada optimallashtirish;  fermer xo‘jaliklar, eng avvalo, qishloq xo‘jaligi mahsulotlari ishlab chiqarish bilan bir qatorda, qayta ishlash, tayyorlash, saqlash, sotish, qurilish ishlari va xizmatlar ko‘rsatish bilan shug‘ullanayotgan ko‘p tarmoqli fermer xo‘jaliklarini rag‘batlantirish va rivojlantirish uchun qulay shart-sharoitlar yaratish;  qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini chuqur qayta ishlash, yarim tayyor va tayyor oziq-ovqat mahsulotlari ishlab chiqarish bo‘yicha eng zamonaviy yuqori texnologiyalar asosida asbob-uskunalar bilan jihozlangan yangi qayta ishlash korxonalarini qurish, mavjudlarini rekonstruksiya va modernizatsiya qilishga qaratilgan investitsiya loyihalarini amalga oshirish;  qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini saqlash, tashish va sotish, agrokimyo, moliyaviy va boshqa zamonaviy bozor xizmatlari ko‘rsatish infratuzilmasini tarmoqlarini yanada kengaytirish;  sug‘oriladigan yerlarning meliorativ holatini yanada yaxshilash, melioratsiya va irrigatsiya obyektlari tarmoqlarini rivojlantirish, qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarish sohasiga intensiv usullarni, eng avvalo, suv va resurslarni tejaydigan zamonaviy agrotexnologiyalarni joriy etish, unumdorligi yuqori bo‘lgan qishloq xo‘jaligi texnikasidan foydalanish;  yuqori mahsuldorlikka ega, kasallik va zararkunandalarga chidamli, mahalliy yer-iqlim va ekologik sharoitlarga moslashgan qishloq xo‘jaligi ekinlarining yangi seleksiya navlarini hamda hayvonot turlarini yaratish va ishlab chiqarishga joriy etish bo‘yicha ilmiy-tadqiqot ishlarini kengaytirish;  global iqlim o‘zgarishlari va Orol dengizi halokatining qishloq xo‘jaligi rivojlanishi hamda aholining hayot faoliyatiga salbiy ta’sirini yumshatish bo‘yicha tizimli chora-tadbirlar ko‘rish. 3.4. Iqtisodiyotda davlat ishtirokini kamaytirish, xususiy mulk huquqini himoya qilish va uni ustuvor mavqeini yanada kuchaytirish, kichik biznes va xususiy tadbirkorlik rivojini rag‘batlantirishga qaratilgan institutsional va tarkibiy islohotlarni davom ettirish: 16  xususiy mulkning huquq va kafolatlarini ishonchli himoya qilishni ta’minlash, barcha turdagi to‘siq va cheklovlarni bartaraf etish, xususiy tadbirkorlik va kichik biznes rivojiga to‘liq erkinlik berish, “Agar xalq boy bo‘lsa, davlat ham boy va kuchli bo‘ladi” degan prinsipni amalga oshirish;  kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni keng rivojlantirish uchun qulay ishbilarmonlik muhitini yaratish, tadbirkorlik tuzilmalarining faoliyatiga davlat, nazorat va huquqni muhofaza qiluvchi organlar tomonidan noqonuniy aralashuvlarning qat’iy oldini olish;  davlat mulkini xususiylashtirishni kengaytirish va uning tartib- taomillarini yanada soddalashtirish, xo‘jalik yurituvchi subyektlarning ustav jamg‘armalarida davlat ishtirokini kamaytirish, davlat mulki xususiylashtirilgan obyektlar bazasida xususiy tadbirkorlikni rivojlantirish uchun qulay shart- sharoitlar yaratish;  investitsiya muhitini takomillashtirish, mamlakat iqtisodiyoti tarmoqlariga va hududlariga xorijiy, eng avvalo, to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalarni faol jalb qilish;  korporativ boshqaruvning zamonaviy standart va usullarini joriy etish, korxonalarni strategik boshqarishda aksiyadorlarning rolini kuchaytirish;  tadbirkorlik subyektlarining muhandislik tarmoqlariga ulanishi bo‘yicha tartib-taomill va mexanizmlarni takomillashtirish va soddalashtirish;  ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish jarayonlarini tartibga solishda davlat ishtirokini kamaytirish, davlat boshqaruvi tizimini markazlashtirishdan chiqarish va demokratlashtirish, davlat-xususiy sheriklikni kengaytirish, nodavlat, jamoat tashkilotlari va o‘zini o‘zi boshqarish organlarining rolini oshirish. 3.5. Viloyat, tuman va shaharlarni kompleks va mutanosib ijtimoiy- iqtisodiy rivojlantirish, ularning mavjud salohiyatidan samarali va optimal foydalanish:  ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishni jadallashtirish, xalqning turmush darajasi va daromadlarini oshirish uchun har bir hududning tabiiy, 17 mineral xomashyo, sanoat, qishloq xo‘jaligi, turizm va mehnat salohiyatidan kompleks va samarali foydalanishni ta’minlash;  hududlar iqtisodiyotini modernizatsiya va diversifikatsiya qilish ko‘llamini kengaytirish, rivojlanish darajasi nisbatan past bo‘lgan tuman va shaharlarni, eng avvalo, sanoat va eksport salohiyatini oshirish yo‘li bilan jadal rivojlantirish hisobiga mintaqalar ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish darajasidagi farqlarni kamaytirish;  yangi sanoat korxonalari va servis markazlarini tashkil etish, kichik sanoat zonalarini tashkil qilish, yirik xo‘jalik birlashmalarining mablag‘larini, banklarning kreditlarini va xususiy xorijiy investitsiyalarni jalb qilish hisobiga kichik shaharlar va shaharchalarni jadal rivojlantirish;  subvensiyaga qaram tuman va shaharlarni kamaytirish, sanoat va xizmatlar ko‘rsatish sohasini jadal rivojlantirish hisobiga mahalliy budjetlarning daromad bazasini kengaytirish;  sanoat korxonalari va boshqa ishlab chiqarish obyektlarini joylashtirishga qulay shart-sharoitlar yaratish, xususiy tadbirkorlikni keng rivojlantirish hamda aholining turmush sharoitini yaxshilash maqsadida hududlarning ishlab chiqarish, muhandis-kommunikatsiya va ijtimoiy infratuzilma tarmoqlarini yanada rivojlantirish va modernizatsiya qilish. 18 1.2. Milliy go‘yaning mustaqil demokratik taraqqiyotni ta’minlashning muhim sharti ekanligi IV. Ijtimoiy sohani rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlari Aholi bandligi va real daromadlarini izchil oshirish:  aholining real pul daromadlarini va xarid qobiliyatini oshirish, kam ta’minlangan oilalar sonini va aholining daromadlari bo‘yicha farqlanish darajasini yanada kamaytirish;  budjet muassasalari xodimlarining ish haqi, pensiya, stipendiya va ijtimoiy nafaqalar hajmini inflyatsiya sur’atlaridan yuqori miqdorda bosqichma- bosqich oshirish;  yangi ish o‘rinlari yaratish hamda aholining, eng avvalo, o‘rta maxsus va oliy o‘quv muassasalari bitiruvchilari bandligini ta’minlash, mehnat bozori infratuzilmasining mutanosib rivojlanishini ta’minlash, ishsizlik darajasini kamaytirish;  mehnatga layoqatli aholining mehnat va tadbirkorlik faolligini to‘liq amalga uchun sharoitlar yaratish, ishchi kuchi sifatini yuksaltirish, ishga joylashtirishga muhtoj shaxslarni kasbga tayyorlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirish tizimini kengaytirish. 4.2. Aholini ijtimoiy himoya qilish va sog‘liqni saqlash tizimini takomillashtirish, xotin-qizlarning ijtimoiy-siyosiy faolligini oshirish  aholiga majburiy ijtimoiy kafolatlarni ta’minlash, aholining ehtiyojmand qatlamlarini ijtimoiy himoyalashni kuchaytirish hamda keksalar va imkoniyati cheklangan shaxslarni davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash, ijtimoiy xizmat ko‘rsatishni yaxshilash, aholiga ijtimoiy xizmatlar ko‘rsatishda davlat- xususiy sherikligini rivojlantirish;  sog‘liqni saqlash sohasini, eng avvalo, uning aholiga tibbiy va ijtimoiy-tibbiy xizmat ko‘rsatish qulayligi hamda sifatini oshirishga qaratilgan dastlabki bo‘g‘inini, tez va shoshilinch tibbiy yordam tizimini yanada isloh qilish, aholi o‘rtasida sog‘lom turmush tarzini shakllantirish, tibbiyot muassasalarining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash; 19  oila salomatligini mustahkamlash, onalik va bolalikni muhofaza qilish, onalar va bolalarning sifatli tibbiy xizmatdan foydalanishni kengaytirish, ularga ixtisoslashtirilgan va yuqori texnologiyalarga asoslangan tibbiy yordam ko‘rsatish, chaqaloqlar va bolalar o‘limini kamaytirish bo‘yicha kompleks chora- tadbirlarni yanada keng amalga oshirish;  xotin-qizlarning ijtimoiy-siyosiy faolligini oshirish, ularni davlat va jamiyat boshqaruvidagi o‘rnini kuchaytirish, xotin-qizlar, kasb-hunar kolleji bitiruvchi qizlarining bandligini ta’minlash, ularni tadbirkorlik faoliyatiga keng jalb etish, oila asoslarini yanada mustahkamlash;  pensionerlar, nogiron, yolg‘iz keksalar, aholining boshqa ehtiyojmand toifalarining to‘laqonli hayot faoliyatini ta’minlash uchun ularga tibbiy-ijtimoiy yordam ko‘rsatish tizimini yanada rivojlantirish va takomillashtirish;  farmatsevtika sanoatini yanada rivojlantirish, aholi va tibbiyot muassasalarining arzon, sifatli dori vositalari va tibbiyot buyumlari bilan ta’minlanishini yaxshilash, dori-darmonlar narxlarining asossiz o‘sishiga yo‘l qo‘ymaslik bo‘yicha chora-tadbirlarni amalga oshirish;  aholi o‘rtasida kasallanish ko‘rsatkichlari pasayishini va umr uzayishini ta’minlash. 4.3. Arzon uy-joylar barpo etish bo‘yicha maqsadli dasturlarni amalga oshirish, aholining hayot sharoitlari yaxshilanishini ta’minlovchi yo‘l- transport, muhandislik-kommunikatsiya va ijtimoiy infratuzilmani rivojlantirish hamda modernizatsiya qilish:  aholi, eng avvalo, yosh oilalar, eskirgan uylarda yashab kelayotgan fuqarolar va uy-joy sharoitini yaxshilashga muhtoj boshqa fuqarolarning yashash sharoitini imtiyozli shartlarda ipoteka kreditlari ajratish hamda shahar va qishloq joylarda arzon uylar qurish orqali yanada yaxshilash;  aholining kommunal-maishiy xizmatlar bilan ta’minlanish darajasini oshirish, eng avvalo, yangi ichimlik suvi tarmoqlarini qurish, tejamkor va samarali zamonaviy texnologiyalarni bosqichma-bosqich joriy etish orqali qishloq joylarda 20 aholining toza ichimlik suviga bo‘lgan talab va ehtiyojini ta’minlashni tubdan yaxshilash;  odamlarning ekologik xavfsiz muhitda yashashini ta’minlash, maishiy chiqindilarni qayta ishlash komplekslarini qurish va modernizatsiya qilish, ularning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash, chiqindini yo‘q qilish bo‘yicha zamonaviy obyektlar bilan ta’minlash;  aholiga transport xizmati ko‘rsatishni tubdan yaxshilash, yo‘lovchi tashish xavfsizligini oshirish va atrof muhitga zararli moddalar chiqishini kamaytirish, har tomonlama qulay yangi avtobuslarni sotib olish, avtovokzal va avtostansiyalarni qurish hamda rekonstruksiya qilish;  yo‘l infratuzilmasi qurilishi va rekonstruksiya qilinishini jadal davom ettirish, eng avvalo, mintaqaviy avtomobil yo‘llarini rivojlantirish, xo‘jaliklararo qishloq avtomobil yo‘llarini, aholi punkti ko‘chalarini kapital va joriy ta’mirlash;  yangi elektr energiya ishlab chiqarish quvvatlarini qurish va mavjudlarini modernizatsiya qilish, past kuchlanishli elektr tarmoqlari va transformator punktlarini yangilash, shuningdek, aholini boshqa yoqilg‘i-energiya resurslari bilan ta’minlashni yaxshilash va qayta tiklanadigan energiya manbalaridan foydalanishni kengaytirish bo‘yicha chora-tadbirlarni amalga oshirish asosida aholini elektr energiyasi bilan ta’minlashni yaxshilash;  teatr va tomosha maskanlarini, madaniy-ma’rifiy tashkilotlar va muzeylar faoliyatini rivojlantirish hamda takomillashtirish, ularning moddiy- texnika bazasini mustahkamlash. 21 1.3. Yoshlarda milliy va umumbashariy qadriyatlarga sodiqlik, vatanparvarlik fazilatlarini mustahkamlash va unga yo‘naltirish 4.4. Ta’lim va fan sohasini rivojlantirish:  uzluksiz ta’lim tizimini yanada takomillashtirish yo‘lini davom ettirish, sifatli ta’lim xizmatlari imkoniyatlarini oshirish, mehnat bozorining zamonaviy ehtiyojlariga muvofiq, yuqori malakali kadrlar tayyorlash;  ta’lim muassasalarini qurish, rekonstruksiya qilish, kapital ta’mirlash, ularni zamonaviy o‘quv-laboratoriya uskunalari, kompyuter texnikasi va o‘quv- metodik qo‘llanmalar bilan jihozlash bo‘yicha ishlarni amalga oshirish orqali ularning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash yuzasidan aniq maqsadga qaratilgan chora-tadbirlarni ko‘rish;  maktabgacha ta’lim muassasalari tarmog‘ini kengaytirish, bolalarning har tomonlama intellektual, estetik va jismoniy rivojlanishi uchun ushbu muassasalaridagi shart-sharoitlarni tubdan yaxshilash, bolalarning maktabgacha ta’lim bilan qamrab olinishini jiddiy oshirish va uning qulayligini ta’minlash, pedagog va mutaxassislarning malaka darajasini yuksaltirish;  umumiy o‘rta ta’lim sifatini tubdan oshirish, chet tillar, informatika hamda matematika, fizika, kimyo, biologiya kabi boshqa muhim va talab yuqori bo‘lgan fanlarni chuqurlashtirilgan tarzda o‘rganish;  bolalarni sport bilan ommaviy tarzda shug‘ullanishga, ularni musiqa hamda san’atga jalb qilish maqsadida yangi bolalar sporti obyektlarini, bolalar musiqa va san’at maktablarini qurish, mavjudlarini rekonstruksiya qilish;  kasb-hunar kollejlari o‘quvchilarini bozor iqtisodiyoti va ish beruvchilarning ehtiyojlariga javob beradigan mutaxassisliklar bo‘yicha tayyorlash hamda ishga joylashtirish borasidagi ishlarni takomillashtirish;  ta’lim va o‘qitish sifatini baholashning xalqaro standartlarini joriy etish asosida oliy ta’lim muassasalari faoliyatining sifati hamda samaradorligini oshirish, oliy ta’lim muassasalariga qabul kvotalarini bosqichma-bosqich ko‘paytirish; 22  ilmiy-tadqiqot va innovatsiya faoliyatini rag‘batlantirish, ilmiy va innovatsiya yutuqlarini amaliyotga joriy etishning samarali mexanizmlarini yaratish, oliy o‘quv yurtlari va ilmiy-tadqiqot institutlari huzurida ixtisoslashtirilgan ilmiy-eksperimental laboratoriyalar, yuqori texnologiya markazlari va texnoparklarni tashkil etish. 4.5. Yoshlarga oid davlat siyosatini takomillashtirish:  jismonan sog‘lom, ruhiy va intellektual rivojlangan, mustaqil fikrlaydigan, qat’iy hayotiy nuqtayi nazarga ega, Vatanga sodiq yoshlarni tarbiyalash, demokratik islohotlarni chuqurlashtirish va fuqarolik jamiyatini rivojlantirish jarayonida ularning ijtimoiy faolligini oshirish;  o‘rta maxsus, kasb-hunar va oliy ta’lim muassasalari bitiruvchilarini ishga joylashtirish hamda xususiy tadbirkorlik sohasiga jalb etish;  yosh avlodning ijodiy va intellektual salohiyatini qo‘llab-quvvatlash hamda amalga oshirish, bolalar va yoshlar o‘rtasida sog‘lom turmush tarzini shakllantirish, ularni jismoniy tarbiya va sportga keng jalb etish;  yoshlarni ijtimoiy himoya qilish, yosh oilalar uchun munosib uy-joy va ijtimoiy-maishiy shart-sharoitlar yaratish;  yoshlarga oid davlat siyosatini amalga oshirishda davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari, ta’lim muassasalari, yoshlar va boshqa tashkilotlarning samarali faoliyatini tashkil etish. V. Xavfsizlik, millatlararo totuvlik va diniy bag‘rikenglikni ta’minlash hamda chuqur o‘ylangan, o‘zaro manfaatli va amaliy tashqi siyosat sohasidagi ustuvor yo‘nalishlar 5.1. Xavfsizlik, diniy bag‘rikenglik va millatlararo totuvlikni ta’minlash sohasidagi ustuvor yo‘nalishlar:  O‘zbekiston Respublikasining konstitutsiyaviy tuzumi, suvereniteti, hududiy yaxlitligini muhofaza qilish;  axborot xavfsizligini ta’minlash va axborotni himoya qilish tizimini takomillashtirish, axborot sohasidagi tahdidlarga qarshi o‘z vaqtida va munosib harakatlarni tashkil etish; 23  fuqarolik, millatlar va konfessiyalararo tinchlik hamda totuvlikni mustahkamlash;  davlatning mudofaa qobiliyatini mustahkamlash, O‘zbekiston Qurolli Kuchlarining jangovar qudrati va salohiyatini oshirish;  atrof-tabiiy muhit, aholi salomatligi va genofondiga zarar yetkazadigan ekologik muammolarning oldini olish;  favqulodda vaziyatlarning oldini olish va bartaraf etish tizimini takomillashtirish. 5.2. Chuqur o‘ylangan, o‘zaro manfaatli va amaliy tashqi siyosat sohasidagi ustuvor yo‘nalishlar:  davlat mustaqilligi va suverenitetini mustahkamlash, mamlakatning xalqaro munosabatlarning teng huquqli subyekti sifatidagi o‘rni va rolini oshirish, rivojlangan demokratik davlatlar qatoriga kirish, O‘zbekistonning tevaragida xavfsizlik, barqarorlik va ahil qo‘shnichilik muhitini shakllantirish;  O‘zbekiston Respublikasining xalqaro nufuzini mustahkamlash, jaxon hamjamiyatiga mamlakatda olib borilayotgan islohotlar haqida xolis axborot yetkazish;  O‘zbekiston Respublikasining tashqi siyosiy va tashqi iqtisodiy faoliyatini normativ-huquqiy bazasini hamda xalqaro hamkorlikning shartnomaviy-huquqiy asoslarini takomillashtirish;  davlat chegarasini demilitatsiya va demarkatsiya qilish masalalarini hal etish. 24 II BOB. MAKROIQTISODIY BARQARORLIK . 2.1. Iqtisodiy barqarorlikda biznesning o`rni So nggi yillarda mamlakatimizda ishlab chiqarishni modernizatsiya qilish,ʻ texnik hamda texnologik jihatdan yangilash, yuqori texnologiyali qayta ishlash yo nalishlarini qo llab-quvvatlash, iqtisodiyot tarmoqlari uchun raqobatbardosh ʻ ʻ muhitni shakllantirish, ichki va tashqi bozorlarda milliy tovarlarning raqobatdoshligiga erishish, eksport tarkibi hamda geografiyasini diversifikatsiya qilish, shuningdek, hududlarning eksport salohiyatini kengaytirish orqali milliy iqtisodiyot barqarorligini ta minlashga qaratilgan islohotlar ancha faollashdi. ʼ Buni quyidagi dolzarb masalalar bilan izohlash mumkin: birinchidan, milliy iqtisodiyotni barqaror rivojlantirish, uning tarmoqlarida ishlab chiqarish sur atlari ʼ o sishiga erishish mamlakatning xalqaro raqobatbardoshligini oshirishda muhim ʻ omil hisoblanadi. Ikkinchidan, jahon bozoridagi keskin raqobat sharoitida milliy ishlab chiqaruvchilarning yuqori sifatli mahsulotlar bilan jahon bozorlariga chiqishini faollashtirish zaruriyati mavjud. Uchinchidan, ilmiy sig imi yuqori ʻ bo lgan mahsulotlar ishlab chiqarishga qaratilgan tendensiyalarning rivojlanishi ʻ hamda shunga muvofiq tarzda sanoat tarmoqlarida ishlab chiqarishni modernizatsiya qilish, texnik va texnologik jihatdan yangilashda milliy iqtisodiyot doirasida doimiy ravishda zamonaviy texnologiyalar hamda innovatsiyalarni joriy etish talab qilinadi. Milliy iqtisodiyotni barqaror rivojlantirish ko p jihatdan iqtisodiyot ʻ yo nalishlari hamda sohalarini texnik va texnologik jihatdan yangilash, yuqori ʻ texnologiyali qayta ishlash tarmoqlarini barpo etish bo yicha qulay shart- ʻ sharoitlarni yaratish bilan bevosita bog liq. Shu bois mamlakatimizda ʻ iqtisodiyotning barqaror rivojlanishi uchun uning tarmoqlari rolini, ayniqsa, yuqori qo shimcha qiymatli tayyor mahsulot ishlab chiqarish salohiyatini oshirishga ʻ alohida e tibor qaratilmoqda. ʼ Harakatlar strategiyasining ahamiyati katta 2017 — 2021-yillarda O zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ʻ ustuvor yo nalishi bo yicha Harakatlar strategiyasining qabul qilinishi hamda unda ʻ ʻ 25 belgilangan ustuvor vazifalar milliy iqtisodiyot tarmoqlarida yuqori natijalarga erishishda qo l kelmoqda. Jumladan, mamlakatimizda yalpi ichki mahsulotʻ (YAIM) ishlab chiqarish hajmi 2020-yil yakunlariga ko ra, 580,2 trillion so mni ʻ ʻ tashkil etgan holda 2019-yildagiga nisbatan 70 milliard so mga oshdi, YAIM ʻ tarkibida tovarlar ishlab chiqarishda 341,5 trillion so m, xizmatlar ko rsatish ʻ ʻ sohasida 194,4 trillion so m miqdorida yalpi qo shilgan qiymat yaratildi. ʻ ʻ Mahsulotlarga sof soliqlar esa 44,4 trillion so mga yetdi. Bunday natijaga ʻ iqtisodiyotning barcha tarmog ida islohotlarning tizimli va izchillik bilan amalga ʻ oshirilishi tufayli erishildi, albatta. Statistik ma lumotlarga e tibor qaratadigan bo lsak, 2020-yilda yalpi ichki ʼ ʼ ʻ mahsulot hajmi 2016-yildagiga nisbatan qariyb ikki yarim barobarga oshgan holda 580,2 trillion so mlik ko rsatkichni ishg ol etdi. Milliy iqtisodiyotning barqaror ʻ ʻ ʻ rivojlanishini ta minlashda mamlakat sanoati yetakchi o rin tutadi. Xususan, sanoat ʼ ʻ mahsulotlari ishlab chiqarish umumiy hajmi so nggi yillarda barqaror o sish ʻ ʻ sur atlariga ega bo ldi, jumladan, mazkur ko rsatkich 2020-yilda 367,1 trillion ʼ ʻ ʻ so mni tashkil etgani holda 2016-yildagiga nisbatan 255,2 trillion so mga oshgan. ʻ ʻ Bu jarayonda mamlakatimizda sanoat salohiyatini rivojlantirish, ishlab chiqarishni modernizatsiya qilish, texnik va texnologik yangilashga doir tarmoq dasturlari doirasida amalga oshirilgan chora-tadbirlar muhim ahamiyat kasb etdi. Pandemiyaning salbiy ta siri ʼ O tgan yili butun dunyoda yuzaga kelgan va hanuzgacha davom etayotgan ʻ pandemiya nafaqat odamlar salomatligiga, balki milliy iqtisodiyotlarning rivojlanishiga ham salbiy ta sir ko rsatdi. Bu jahonning qariyb barcha mamlakatida ʼ ʻ infeksiya tarqalishidan himoyalanish maqsadida bir qator cheklovlar hamda karantin tadbirlari joriy etilishi natijasida iqtisodiyotning tayanch tarmoqlarida faoliyat yuritayotgan ko plab yirik kompaniya va korxonalarda ishlab chiqarish ʻ sur atlari hamda aholi bandlik darajasi keskin pasayishi kabi holatlarda namoyon ʼ bo ldi. ʻ Umuman olganda, pandemiyaning ta siri oqibatida global iqtisodiyotda ʼ inqirozli holatning shakllanishi quyidagilar orqali yuzaga keldi: 26 milliy iqtisodiyotda yalpi talab hajmining keskin tushishi va uning tarkibida sezilarli o zgarishlarning ro y berishi;ʻ ʻ mamlakatlar oziq-ovqat, energiya, tibbiyot, ishlab chiqarish vositalari, mudofaa sanoati mahsulotlari bilan to liq o zini o zi ta minlashga intilishi; ʻ ʻ ʻ ʼ aholi real daromadlarining kamayishi, ishsizlik va kambag allikning ortishi; ʻ neft inqirozlari va savdo “urushlari” natijasida ayrim mamlakatlarda salbiy saldo yuzaga kelishi; tadbirkorlik subyektlari daromadlarining keskin pasayishi, makro va mikro darajada moliyaviy oqimlar harakati hamda hajmidagi o zgarishlar; ʻ jahon bozorlarida talabning susayishi hisobiga milliy mahsulotlar eksporti hajmining qisqarishi; global iqtisodiyot va logistika tarkibining o zgarishi; ʻ ishlab chiqarishning asosiy mintaqalarida o zgarishlar ro y berishi va ʻ ʻ raqobatbardoshlikning pasayishi; iqtisodiyot tarmoqlarida ishlab chiqarish va xizmatlar hajmining tushishi; yalpi talab va yalpi taklif o rtasidagi muvozanatning buzilishi; ʻ boy hamda qashshoq mamlakatlar o rtasidagi tavofutning kengayishi va ʻ boshqalar. Yuqoridagi holatlar eng yirik iqtisodiyotga ega mamlakatlarda ishlab chiqarish va iste mol hajmlarining keskin qisqarishi, global ishlab chiqarish ʼ “zanjir”lari hamda savdo aloqalarining izdan chiqishi, dunyo moliya bozorlarida xom ashyo tovarlari narxining pasayishi va konyunkturaning yomonlashuviga olib keldi. O zbekiston qo llagan choralar ʻ ʻ Mazkur omillar global iqtisodiyotning bir qismi bo lgan O zbekiston ʻ ʻ iqtisodiyotiga ham muayyan darajada ta sir qilmoqda. Bu esa, o z navbatida, ushbu ʼ ʻ holatning salbiy ta sirlarini yumshatish bo yicha samarali oldini oluvchi choralar ʼ ʻ ko rishni taqozo etdi. ʻ Epidemiologik vaziyatdan kelib chiqib, maqsadli cheklov choralarini qo llash natijasida iqtisodiyot tarmoqlari faoliyatiga imkon yaratildi. Ayrim ʻ 27 xo jalik yurituvchi subyektlarni qo llab-quvvatlash maqsadida bojxona boji hamdaʻ ʻ soliq to lovlari bo yicha imtiyozli tizim joriy qilindi. Mazkur chora-tadbirlar va ʻ ʻ yaratilgan qulay shart-sharoitlar milliy iqtisodiyotning nisbatan barqaror rivojlanishi hamda real sektor korxonalarining odatiy faoliyatga qaytishi va ishlab chiqarish hajmining ko payishida muhim rol o ynadi. Bu borada Prezidentimiz ʻ ʻ tomonidan 2020-yil 19-martda “Koronavirus pandemiyasi va global inqiroz holatlarining iqtisodiyot tarmoqlariga salbiy ta sirini yumshatish bo yicha birinchi ʼ ʻ navbatdagi chora-tadbirlar to g risida”gi, 2020-yil 3-aprelda “Koronavirus ʻ ʻ pandemiyasi davrida aholi, iqtisodiyot tarmoqlari va tadbirkorlik subyektlarini qo llab-quvvatlashga doir qo shimcha chora-tadbirlar to g risida”gi, 2020-yil 27- ʻ ʻ ʻ ʻ aprelda “Koronavirus pandemiyasi davrida aholi va tadbirkorlik subyektlarini qo llab-quvvatlash bo yicha qo shimcha chora-tadbirlar to g risida”gi hamda ʻ ʻ ʻ ʻ ʻ 2020-yil 18-mayda “Koronavirus pandemiyasi davrida aholi va tadbirkorlik subyektlarini qo llab-quvvatlash bo yicha navbatdagi chora-tadbirlar ʻ ʻ to g risida”gi, 2020-yil 20-iyulda “Koronavirus pandemiyasining salbiy ta sirini ʻ ʻ ʼ kamaytirish uchun aholi, tadbirkorlik subyektlari, umumiy ovqatlanish, savdo va xizmatlar sohasini qo llab-quvvatlashning qo shimcha chora-tadbirlari ʻ ʻ to g risida”gi farmonlar qabul qilingani ayni muddao bo ldi. ʻ ʻ ʻ O z vaqtida amalga oshirilgan ta sirchan choralar tufayli mamlakatimizda ʻ ʼ pandemiyaning salbiy oqibatlariga qaramasdan ayrim davlatlarga nisbatan sezilarli darajada iqtisodiy o sishga erishildi. Xalqaro valyuta fondi (XVF) ma lumotlariga ʻ ʼ ko ra, yalpi ichki mahsulotning o sishi 2018-yilda 5,4 foizni, 2019-yilda esa 5,6 ʻ ʻ foizni tashkil etdi. Pandemiya ta siri natijasida mazkur ko rsatkichning taxminan ʼ ʻ 0,7 foizgacha pasayishiga qaramay, XVF mintaqada YAIM o sishini 2025- ʻ yilgacha 5,5-6 foiz darajasida prognoz qilmoqda. Mustaqil Davlatlar Hamdo stligi ʻ (MDH) mamlakatlari orasida O zbekiston 2020-yilda ijobiy o sish sur atlarini ʻ ʻ ʼ saqlab qolgan uchta davlatdan bittasi hisoblanadi. Xususan, 2020-yil yakunlari bo yicha O zbekistonda YAIMning o sishi 1,6 foiz, Turkmanistonda 5,9 foiz, ʻ ʻ ʻ Tojikistonda 4,5 foiz ko rsatkichda saqlanib, MDHning qolgan mamlakatlarida esa ʻ 2019-yildagiga nisbatan pasayish tendensiyasi qayd etilgan. Bu holatga pandemiya 28 sharoitida mamlakatimiz hukumati tomonidan milliy iqtisodiyotni qo llab-ʻ quvvatlashga qaratilgan muhim chora-tadbirlar qo llanishi ijobiy ta sir ko rsatdi. ʻ ʼ ʻ Pandemiya sharoitida mamlakatimizda makroiqtisodiy barqarorlik va iqtisodiy o sishni saqlashga xizmat qilgan asosiy omillar sifatida quyidagilarni ʻ qayd etish mumkin: so nggi yillarda iqtisodiyot tarmoq hamda sohalarida ishlab chiqarishni ʻ modernizatsiya qilish, texnik va texnologik jihatdan yangilash ishlari faol tarzda olib borilganligi hamda yuqori texnologiyali ishlab chiqarishlar tashkil etilganligi; tashqi savdoni erkinlashtirish hamda valyuta siyosati barqarorligini ta minlash borasidagi chora-tadbirlarning samarali tarzda amalga oshirilganligi; ʼ moliya, pul-kredit siyosati bo yicha ta sirchan mexanizmlarning amaliyotga ʻ ʼ tatbiq etilganligi; xususiy sektorni rivojlantirish bo yicha imtiyozli tartiblarning joriy ʻ qilinganligi; barqaror oltin-valyuta zaxirasining shakllantirilganligi; puxta o ylangan tashqi qarzlar siyosatini amalga oshirish hamda jalb ʻ qilingan xorijiy investitsiya va kreditlardan samarali foydalanish asosida mablag larning istiqbolli loyihalarni amalga oshirishga yo naltirilganligi; ʻ ʻ tashqi iqtisodiy faoliyatni rag batlantirish, yetakchi xalqaro va xorijiy ʻ moliyaviy institutlar bilan aloqalarni kengaytirish borasida muhim islohotlarning amalda qo llanilganligi; ʻ aholini samarali ijtimoiy qo llab-quvvatlash hamda daromadlari keskin ʻ pasayib ketishining oldini olish, yangi ish o rinlarini yaratish borasida yuqori ʻ natijalarga erishilganligi va boshqalar. Rag bat ijobiy natijaga yetaklamoqda ʻ So nggi yillarda amalga oshirilgan islohotlar tufayli sanoat bo yicha mehnat ʻ ʻ unumdorligining jadal o sishiga erishildi. Bunga, birinchi navbatda, eksport ʻ qiluvchi korxonalarni har tomonlama qo llab-quvvatlash va ularning barqaror ʻ faoliyatini ta minlash, iqtisodiyotning real sektorida resurs bazasini kengaytirish ʼ hamda investitsiyaviy faollikni oshirish, iqtisodiyotda energiya va resurslar sarfini 29 kamaytirish, ishlab chiqarishga energiya tejaydigan texnologiyalarni keng joriy etish, xususiy tadbirkorlik subyektlarini qo llab-quvvatlashni kuchaytirishʻ borasidagi chora-tadbirlar sabab bo ldi. ʻ Sanoat ishlab chiqarishi tarkibida eng katta ulush ishlab chiqaradigan sanoat hissasiga to g ri kelib, uning ulushi 2020-yilda 83,0 foizni, shuningdek, YAIM ʻ ʻ tarkibida sanoatning ulushi 28,5 foizni tashkil etdi. 2019-yilning mos davri bilan solishtirganda ishlab chiqaradigan sanoat tarkibida yuqori texnologiyali tarmoqning ulushi 1,9 foiz, o rta-yuqori texnologiyali — 22,4 foiz, o rta-quyi ʻ ʻ texnologiyali — 40,1 foiz va quyi texnologiyalisi 35,6 foiz bo ldi. ʻ Jami ishlab chiqaradigan sanoat tarkibida mashina va asbob-uskunalar ishlab chiqarish, ta mirlash hamda o rnatish, avtotransport vositalari, yarimtirkamalar va ʼ ʻ boshqa tayyor buyumlarni ishlab chiqarish sohasining ulushi — 19,4 foiz, metallurgiya sanoatining ulushi — 26,0 foiz, to qimachilik, kiyim, teri ʻ mahsulotlarini ishlab chiqarishning ulushi — 15,8 foiz, oziq-ovqat, ichimliklar hamda tamaki mahsulotlarini ishlab chiqarishning ulushi — 16,9 foiz, kimyo mahsulotlari, rezina va plastmassa buyumlarini ishlab chiqarishning ulushi — 6,9 foizni tashkil etdi. Bu mamlakatimizda sanoat tarkibini diversifikatsiya qilish borasidagi amalga oshirilgan chora-tadbirlarning ijobiy natijasi sifatida izohlanadi. Shuningdek, yaqin istiqbolda milliy iqtisodiyotning barqaror rivojlanishini ta minlovchi sanoat tarmog ini tarkibiy jihatdan o rganish, tahlil qilish va sanoat ʼ ʻ ʻ mahsuloti ishlab chiqarish uchun eng samarali tarmoqlarga alohida e tibor qaratish ʼ lozim. Prezident Shavkat Mirziyoyevning Oliy Majlisga Murojaatnomasida milliy iqtisodiyotda chuqur tarkibiy islohotlar orqali uzoq muddatli barqaror o sishni ʻ ta minlashning qator muhim yo nalishlari belgilab berildi. Ulardan biri sifatida ʼ ʻ yangi eksport bozorlariga chiqish Hukumatning eng asosiy vazifalaridan ekanligi qayd etildi. Hozirgi kunda mamlakatimizda ishlab chiqarilgan, qayta ishlangan mahsulotlarning jahon bozorlaridagi ulushi sezilarli bo lsada, uni yana-da oshirish ʻ imkoniyatlari mavjud. Milliy iqtisodiyotning eksport salohiyatini rivojlantirish va uning mahsulot tarkibini diversifikatsiya qilish o zaro aloqador bo lgan ikkita omil ʻ ʻ 30 guruhi orqali belgilanadi. Bir tomondan bu, tabiiy resurslar sohasidagi qiyosiy ustunliklar bilan tavsiflangan statik omillar bo lib, ularning ta siri natijasidaʻ ʼ keyinchalik yuqori texnologik hamda yuqori darajada qayta ishlangan mahsulotlarga e tiborni kuchaytirishga imkon yaratiladi. Boshqa tomondan bu, ʼ innovatsiyalar va ilmiy-texnik yutuqlar bilan bog liq bo lgan dinamik ravishda ʻ ʻ o zgarib turadigan raqobat ustunligi omillari hisoblanadi. Ularning birgalikda ʻ uzviy harakati natijasida milliy iqtisodiyot raqobatbardoshligini oshirish, eksportning barqaror o sishini va umuman, iqtisodiyot rivojida rag batlantiruvchi ʻ ʻ ta sirni ta minlashga erishiladi. ʼ ʼ Xulosa o rnida aytganda, milliy iqtisodiyotning barqaror rivojlanishini ʻ ta minlash borasida so nggi yillarda mamlakatimiz hukumati tomonidan amalga ʼ ʻ oshirilayotgan keng qamrovli islohotlar iqtisodiy o sishning barqaror poydevori ʻ sifatida xizmat qilmoqda. Jahon iqtisodiyotida pandemiyaning salbiy ta siri hali ʼ to liq bartaraf bo lmaganligini hisobga olgan holda, milliy iqtisodiyotning yaqin ʻ ʻ istiqbolda barqaror yuqori o sish sur atlarini ta minlashda quyidagi yo nalishlar ʻ ʼ ʼ ʻ bo yicha chora-tadbirlarni yana-da faollashtirishni maqsadga muvofiq deb ʻ hisoblaymiz: milliy iqtisodiyot tarmoqlarida ishlab chiqarishni modernizatsiya qilish, texnik yangilash va diversifikatsiya qilish ishlarini yana-da faol davom ettirish; sanoatda yuqori qo shilgan qiymatga ega bo lgan mahsulotlar turini ʻ ʻ kengaytirish va sifat jihatidan raqobatbardoshlik darajasini oshirish; inson kapitaliga investitsiyalar kiritishni faollashtirish orqali istiqbolda ilmiy sig imi yuqori bo lgan mahsulotlar ishlab chiqarish ko lamini kengaytirish; ʻ ʻ ʻ iqtisodiyot tarmoqlarida faoliyat yurituvchi korxonalarning eksport va import tuzilmasini, ularning ishlab chiqarish salohiyatini rivojlantirish hamda eksport tarkibini diversifikatsiyalashga qaratilgan chora-tadbirlarni faollashtirish; faol investitsiya siyosatini olib borish orqali muhim strategik ahamiyatga molik loyihalarni amalga oshirish, shuningdek, xorijiy kapitalni, avvalo, moddiy eksportga yo naltirilgan va import o rnini bosuvchi ishlab chiqarishga jalb qilish; ʻ ʻ 31 milliy iqtisodiyot barqaror rivojining muhim omili sifatida yangi ish o rinlarini yaratish orqali aholining bandlik darajasini ko tarish hamda mazkurʻ ʻ jarayonda kichik biznes va xususiy tadbirkorlikning rolini oshirishga qaratilgan chora-tadbirlarni yana-da rag batlantirish. ʻ 32 2.2. Biznes mahalliy resurslarni chuqur qayta ishlash choralari 15 noyabr, 2021 y . – Humo Arena maydonida bo‘lib o‘tgan «MTO gaz- kimyo kompleksi: Yangi O‘zbekiston texnologiyalari» forumida biznes sohasi va davlat tashkilotlari vakillari ishtirok etdilar. O‘zbekiston Energetika vaziri Alisher Sultonov va SEG Bosh direktori o‘rinbosari, MTO Gaz-kimyo kompleksi loyihasi direktori Masrur Shakirov davlat idoralari, neft-gaz tarmog‘i xodimlari, yetkazib beruvchilar hamda bo‘lajak hamkorlardan iborat bo‘lgan forum ishtirokchilariga tabrik so‘zi bilan murojaat qildilar. O‘zbekistonning Buxoro viloyati Qorako‘l tumanida bunyod etilajak MTO texnologiyasi asosida ishlovchi Gaz-kimyo kompleksi («metanolni olefinga aylantirish») qurilishi va ekspluatatsiya qilinishi xususida forum ishtirokchilariga batafsil ma'lumot berildi. Yig‘ilganlar oldida, shuningdek, majmuaning bosh loyihalovchisi – Wood (Italiya) kompaniyasi vakili ham nutq so‘zladi. Qiymati 2,8 milliard dollarga teng ushbu loyiha 2023 yilning to‘rtinchi choragida ekspluatatsiyaga topshiriladi va u O‘zbekiston sanoatini olefin uglevodorodlari bilan ta'minlash imkonini beradi. Ma'lumki, olefin uglevodorodlari mamlakat uchun strategik muhim xomashyo hisoblanadi. Gaz-kimyo majmuasi mahalliy xomashyoni metanolni olefinlarga aylantirishning litsenziyalangan hamda MHD hududida muqobili mavjud bo‘lmagan texnologik jarayoni asosida qayta ishlash uchun mos ravishda loyihalashtirilgan. Majmua ishga tushirilgach, O‘zbekistonda import o‘rnini mahalliy xomashyo bilan bosish jarayoni jadallashadi, iqtisodiyot diversifikatsiyasi ta'minlanadi, shuningdek u iqtisodiyotning turli mahalliy tarmoqlari taraqqiyotiga xizmat qiladi. Iqtisodiy o‘sishni rag‘batlantirish uchun Qorako‘l tumanida Erkin iqtisodiy zona tashkil etilib, mahalliy va xorijlik ishlab chiqaruvchilarni yanada ko‘proq jalb etish maqsadida moliyaviy soliqqa tortish va industrial sohalarda qator imtiyozlar belgilanadi. EIZ hududida inglizcha huquqiy rejim joriy etiladi, shuningdek biznesni xorijiy valutada yuritishga ruxsat etiladi. Barcha korxonalar uchun tabiiy 33 resurslarni, jumladan elektr energiyasini qisman qayta tiklanuvchan manbaalardan yetkazib berish kafolatlangan. Dastlabki hisob-kitoblarga ko‘ra, yangi zavod, shuningdek, EIZ hududidagi qo‘shma korxonalar 2300 ta yangi ish o‘rinlari yaratilishini ta'minlaydi hamda kelgusi 20 yil davomida 2 milliard dollar miqdorida qo‘shimcha soliq tushumlarini keltiradi. SEG Bosh direktori o‘rinbosari, MTO Gaz-kimyo kompleksi loyihasi direktori Masrur Shakirov quyidagilarni ta'kidladi: «Gaz-kimyo majmuasi loyihasi – Yangi O‘zbekistonning yangi qiyofasiga yaqqol misoldir. Uglevodorod xomashyosini chuqur qayta ishlash, zamonaviy talablarga javob beradigan kamyob gaz-kimyo mahsulotini ishlab chiqarish – bu mamlakat aholisini va iqtisodiy tarmoqlarini strategik ahamiyatga ega bo‘lgan xomashyo bilan ta'minlash imkonini beradi. Bu imkoniyat nafaqat mamlakatimizda yangi bizneslarni rivojlantirish uchun asos bo‘ladi, balki iqtisodiyotning yuqori sur'atlarda o‘sishini ta'minlaydi va milliy iqtisodiyotimizning raqobatdoshliligini oshiradi. Ushbu loyiha MDHda yagona hisoblanadi va bugungi kunda MDH davlatlarida uning muqobili mavjud emas». Andrea Ferrera, Wood (Italiya) texnik direktorining so‘zi: «MTO tashabbusi «maqsadga to‘liq mos keluvchi» loyihaning ajoyib misoli bo‘lib, unda mamlakatning iqtisodiy va ijtimoiy ehtiyojlarini mahalliy resurslar hisobiga qondirish ko‘z tutilgan. Wood kompaniyasi mazkur tashabbusning bir qismi ekani, mamlakat taraqqiyotiga ko‘maklashayotgani, shuningdek mijozining o‘z loyihasini samarali hamda ekologik xavfsiz muhandislik yechimlarini qo‘llagan holda zamonaviy, ekologik xavfsiz texnologiyalarni foydalangan holda amalga oshirishida qo‘llab-quvvatlayotgani bilan faxrlanadi». Forumni o‘tkazishdan ko‘zlangan maqsadlardan biri potensial xaridorlarni majmua mahsuloti bilan tanishtirish edi. Forum doirasida qator kompaniyalar – mahalliy ishlab chiqaruvchilar va xalqaro ofteykerlar bilan o‘zaro hamjihatlik to‘g‘risida memorandumlar imzolandi, jumladan: 34  KTM SA (Turkiya), logistika va polimerlar hamda neft-kimyo mahsulotlari savdosi borasida katta tajribaga ega bo‘lgan hududdagi eng yirik kompaniyalardan biri;  SAG, MDH hududida eng yetakchi va dunyodagi eng yetakchi beshta ishlab chiqaruvchi biri bo‘lgan gilam ishlab chiqaruvchi;  International Beverages Tashkent, PepsiCo'ning O‘zbekistondagi rasmiy bottleri;  Urgaz, MDH va Markaziy Osiyo mamlakatlarida to‘qimachilik ishlab chiqarishida yetakchilaridan biri;  ETS U-STAN – Shvetsiya-Rossiya qo‘shma korxonasi, Markaziy Osiyoda 4500 ta mijozga ega bo‘lgan hududdagi eng yirik savdo kompaniyalaridan biri. Air Producs and Chemicals, Inc. (AQSh) kompaniyasining Yevropa, Afrika, Rossiya va MDHdagi yirik loyihalarini rivojlantirish bo‘yicha direktori Xuan Migel Gonsales o‘z nutqida quyidagilarni ta'kidladi: «Biz kompaniya sifatida butun dunyo bo‘ylab asosiy hamkorlarimiz bilan uzoq muddatli va barqaror hamkorlikka erishish masalasiga hamisha e'tibor qaratib kelamiz. Kompaniyamizning O‘zbekistondagi va butun Markaziy Osiyodagi kelajagi bizni ilhomlantirmoqda. Bugun biz ushbu forumda ishtirok etayotganimizdan mamnunmiz, chunki sanoat gazlarini ishlab chiqarish bo‘yicha innovatsion texnologiyalarimiz, bilim, tajriba va ekspertizalarimizdan foydalanish orqali gazni monetizatsiya qilish uchun investitsion imkoniyatlarini o‘rganmoqdamiz». Yangi kompleksning ishlab chiqarish quvvati 720 000 tonnagacha tayyor polimer mahsulotidan iborat bo‘lib, bu ichki bozorning barcha ehtiyojlarini qondiradi. Zavodda etilen va propilenning asosiy tarkibiy qismlaridan turli xil mahsulotlar ishlab chiqariladi, ular hozirda chetdan import qilinayotgan turli xomashyo o‘rnini bosadi va O‘zbekiston iqtisodiyoti rivojiga ulkan hissa qo‘shadi. 35 XULOSA Eng muhimi, bugun O‘zbekistonda jamiyatdagi mavjud muammolarga ko‘z yumish, uni xaspo‘shlash emas, balki aholini qiynayotgan har qanday masalaga ijobiy echim topishga bo‘lgan intilish kuchaydi, qonunlar ijrosi ustidan parlament va jamoatchilik nazoratining ta’siri ortib bormoqda. Ayniqsa, mansabdor shaxslarning va davlat organlarining mas’uliyati anchayin oshgani, “Xalq davlat idoralariga emas, davlat idoralari xalqqa xizmat qilishi kerak”, degan ezgu tamoyil hayotda o‘z amaliy ifodasini topayotgani muvaffaqiyatlar omili bo‘lmoqda. Bularning barchasi, o‘z navbatida, erkin va adolatli jamiyat shakllanishiga, unda sog‘lom muhit qaror topishiga, odamlarning rozi bo‘lishiga va amalga oshirilayotgan islohotlarga daxldorlik hissi kuchayishiga hamda yurt taraqqiyoti yo‘lida astoydil, faol ishtirok etishiga zamin yaratmoqda. Bu hayotbaxsh islohot va yangilanishlar butun jamiyatni, uning a’zolari bo‘lgan har bir insonni amaliy ishlarga safarbar etib, el-yurt manfaatlari, Vatan kelajagi yo‘lida jipslashtirmoqda. Darhaqiqat, mamlakatimiz tarixida o‘chmas sahifa ochgan buyuk istiqlol tufayli ‘zbekiston o‘tgan davr mobaynida jahon hamjamiyatidan munosib o‘rin egallab, milliy tiklanishdan milliy yuksalish sari dadil ilgarilab bormoqda. Ayniqsa, Prezidentimiz SHavkat Mirziyoevning O‘zbekiston Respublikasi Mustaqilligining yigirma sakkiz yilligiga bag‘ishlangan tantanali marosimdagi nutqi bu o‘zgarishlarni yanada teranroq anglashimiz, idrok etishimizda muhim ahamiyat kasb etdi. “Istiqlol yillarida erishgan yutuqlarimizga tayanib, milliy tiklanishdan – milliy yuksalish sari dadil qadam qo‘ymoqdamiz”7, deb ta’kidlangan Davlatimiz rahbarining so‘zlari xalqimiz qalbida iftixor tuyg‘ularini yanada jo‘sh urdirdi. SHubhasiz, bundan ruhlangan xalqimiz davlatimizning har qarich erida yuksalish davri bo‘lishi uchun azmu qaror qilmoqdalar. 36 ADABIYOTLAR: 1. Mirziyoev Sh.M. 2017-2021 yillarda O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo‘nalishi bo‘yicha Harakatlar strategiyasini “Xalq bilan muloqot va inson manfaatlari yili”da amalga oshirishga oid Davlat dasturini o‘rganish bo‘yicha ilmiy uslubiy risola – T.: Ma’naviyat, 2017. 2. Mirziyoyev Sh.M. Qonun ustuvorligi va inson manfaatlarini ta`minlash – yurt taraqqiyoti va xalq faravonligining garovi. – Toshkent:O`zbekiston,2017. 3. Mirziyoyev Sh.M. Buyuk kelajakimizni mard va olijanob xalqimiz bilan birga quramiz. – Toshkent:O`zbekiston, 2017. 4. O’zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi. –T.: O’zbekiston, 2003. 5. Karimov I.A.Ozod va obod Vatan, erkin va farovon hayot – pirovard maqsadimiz. T.8.-T.: O’zbekiston, 2000. 6. Karimov I.A. Vatan ravnaqi uchun har birimiz mas'ulmiz. T.9.-T.: O’zbekiston, 2001. 7. Karimov I.A Xavfsizlik va tinchlik uchun kurashmoq kerak. T.10.-T.: O’zbekiston, 2002. 8. Karimov I.A Biz tanlagan yo’l – demokratik taraqqiyot va ma'rifiy dunyo bilan hamkorlik yo’li. T.11.-T.: O’zbekiston, 2003. 9. Karimov I.A El-yurtga halol, vijdonan xizmat qilish – har bir rahbarning muqaddas burchi. Andijon viloyat Kengashining navbatdan tashqari sessiyasida so’zlangan nutq. //Ishonch. 2004 yil 26 may 10. Azizxo’jaev A.A Demokratiya – xalq hokimiyati demakdir. – T.: 1996. 11. Azizxo’jaev A.A.Davlatchilik va ma'naviyat. – T.: Sharq, 1997. 12. Amir Temur jahon tarixida. YuNESKO. Parij – 1996. 13. Gadoyboev A. Obod mahalla – adolatli, demokratik jamiyat tayanchi. –Demokratlashtirish va inson huquqlari, 2003, №1. 37 14. Devid Bitem, Kevin Boyl. Demokratiya: 80 savolga 80 javob. T., 2001. 38

O'ZBEKISTON RESPUBLIKASI 2017-2021 YILLARGA MO'LJALLANGAN XARAKATLAR STARATEGIYASIDA MAKROIQTISODIY BARQARORLIK.

Купить