O‘zbekiston Respublikasining iqtisodiy salohiyati 9-sinf - Экономика - Презентации

Информация о документе

Цена	4000UZS
Размер	4.1MB
Покупки	0
Дата загрузки	15 Февраль 2022
Расширение	ppt
Раздел	Презентации
Предмет	Экономика

O‘zbekiston Respublikasining iqtisodiy salohiyati 9-sinf

Купить

9-sinf iqtisodiy bilim asoslari darsligi asosida 21-mavzu:O‘zbekiston Respublikasining iqtisodiy salohiyati

FAOLLASHTIRUVCHI SAVOL VA TOPSHIRIQLAR 1. O‘zbekiston iqtisodiyotining asosiy tarmoqlarini sanang. 2. Bu tarmoqlardan qaysi biri iqtisodiyotda yetakchi soha hisoblanadi? 3. Mamlakatimizdagi ko‘zga ko‘ringan ishlab chiqarish korxonalaridan qaysilarini bilasiz? 4. Sizningcha, davlat qaysi sohalarga ko‘proq e’tibor berishi kerak? 5. Iqtisodiyotning qaysi sohasida xususiy sektorning ulushi ko‘proq deb o‘ylaysiz? Qaysi sohalarda kamroq? 6. Sanoat, qishloq xo‘jaligi va xizmat ko‘rsatish sohalarining istiqboli haqida nima deya olasiz? 7. Respublikamiz iqtisodiyotining jahon iqtisodiy hamjamiyatiga kirib borishi (integratsiyasi) haqida nimalar bilasiz?

Maydoni. Respublikamiz maydoni 448,9 ming kvadrat kilometrni tashkil qiladi. Uning 60 foizi qishloq xo‘jaligiga yaroqli yerlardir. Aholisi. Davlat statistika qo‘mitasi xabariga ko‘ra, 2019- yil 1- yanvar holatiga mamlakatimiz aholisi 33 million kishidan oshib ketdi. Ishchi kuchi resurslari aholining deyarli yarmini tashkil qiladi. Tabiiy resurslari. O‘zbekiston hududida 2700 dan ortiq foydali qazilmalarning istiqbolli konlari topilgan. Respublika yer ostidan yiliga qazib olinayotgan foydali qazilmalarning qiymati 5,5 milliard dollardan ko‘pdir.

O‘zbekiston oltin zaxiralari va qazib chiqarish bo‘yicha dunyodagi eng yetakchi o‘rinlardan birini egallaydi. Respublikamiz yer osti kumushga ham boydir. Mamlakatimiz mis zaxiralarining miqdori bo‘yicha dunyoda yettinchi o‘rinda turadi. Uranning topilgan zaxiralari uni 50—60 yil qazib olishni ta’minlaydi. O‘zbekiston aniqlangan uran zaxiralari bo‘yicha dunyoda 11- o‘rinni, qazib olish bo‘yicha esa 9- o‘rinni egallaydi. Respublikamizda 160 dan ortiq gaz, neft, ko‘mir konlari qidirib topilgan va ochilgan, ularning ko‘pi foydalanishga topshirilgan.

Ulardan 5 million tonnadan ortiq neft va gaz kondensati olinadi. Har yili respublikamizda 50 milliard kub metrdan ortiq zangori yonilg‘i — gaz olinadi. Bu o‘z ehtiyojlarimizni to‘la ta’minlagan holda, uni boshqa davlatlarga eksport qilish imkonini ham beradi. Bir yilda qazib chiqariladigan ko‘mir to‘rt million tonnadan ortiqni tashkil etadi. O‘zbekistonda qidirib topilgan ko‘mirning umumiy zaxiralari 2 milliard tonnadan ko‘p.

Sanoati. Paxta tozalash, mashinasozlik, neftni qayta ishlash, rangli metallurgiya, energetika, to‘qimachilik, gaz, avtomobilsozlik, qishloq xo‘jalik mahsulotlarini qayta ishlash, elektrotexnika, radiotexnika va boshqalar. 100 dan ortiq tarmoqqa mansub 2200 dan ziyod yirik ishlab chiqarish korxonalari faoliyat ko‘rsatmoqda

Hozirgi kunda AQSHning “General Motors” kompaniyasi bilan qilinayotgan hamkorlikda “Tracker”, “Gentra”, “Nexia-3”, “Malibu” va “Spark” rusumli jahon standartlariga to‘la javob beradigan zamonaviy avtomobillar ishlab chiqarilmoqda. Samarqand shahrida esa “Isuzu” rusumli o‘rta hajmli avtobuslar va yuk avtomashinalari hamda “MAN” va “KAMAZ” rusumli yirik tonnali yuk avtomashinalari ishlab chiqarilmoqda.

Bu esa, o‘z navbatida, O‘zbekistonda mashinasozlik sanoati yildan- yilga rivojlanib, jahon andozalariga moslashib, yuksalib borayotganidan dalolat beradi. O‘tgan bir yil ichida YaIM tarkibidagi sanoatning ulishi 22,2% dan 26,3% gacha ortgan. Bu O‘zbekiston iqtisodiyotining yuqori templarda sanoatlashayotganligining tasdig‘idir.

Respublika energotizimning umumiy quvvati 14,15 GVt dan ortiq bo‘lib, bu tizim issiqlik va gidravlik elektr stansiyalarini o‘z ichiga oladi.

O‘zbekistonda iqtisodiyotning sanoat, qurilish, qishloq xo‘jaligi sohalarining jadal sur’atlar bilan rivojlanishi, aholi turmush darajasining yaxshilanishi elektr energiyasiga bo‘lgan talabning keskin oshishiga olib kelmoqda.

Bu esa davlatimiz oldiga elektr energiyasini ishlab chiqarishni keskin oshirish talabini qo‘ymoqda. Mana shu talabni qondirish maqsadida hukumatimizning Rossiyaning “Rosatom” Davlat Korporatsiyasi bilan hamkorlikda quvvati 24GVt ga teng bo‘lgan atom elektrostansiyasini qurish bo‘yicha qarori ulkan ahamiyatga egadir.

Mana shu maqsadda Prezidentimiz farmoni bo‘yicha “Uzatom” atom energetikasini rivojlantirish agentligi tuzildi. Bu bilan mamlakatimizdagina emas balki, O‘rta Osiyo hududida misli bo‘lmagan yangi zamonaviy sohaga asos solindi. Ayniqsa, uran zaxiralarini qazib olish bo‘yicha jahonda yetakchi o‘rinlardan birini egallagashimiz mamlakatimizda atom energetikasini rivojlantirish uchun ulkan zamin bo‘lib xizmat qiladi.

Qishloq xo‘jaligi. O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra 2018- yil holatiga O‘zbekiston aholisining 49,5 %i qishloqlarda istiqomat qiladi. Shu sabab, iqtisodiyotda qishloq xo‘jaligining tutgan o‘rni bo‘lakcha. Mamlakat YaIMining 32,4 %i qishloq va baliq xo‘jaligiga to‘g‘ri keladi. O‘tgan bir yil ichida bu ko‘rsatkich 1,6 %ga pasaygani kuzatildi. Paxtachilik qishloq xo‘jaligining yetakchi tarmog‘i hisoblanadi. Yalpi qishloq xo‘jaligi mahsulotlarining 53,2 %i dehqonchilikda, 46,8 %i chorvachilikda yaratiladi.

O‘zbekiston paxta tolasini ishlab chiqarish bo‘yicha dunyoning yetakchi mamlakatlaridan biridir. Respublikada katta hajmda g‘alla yetishtirish uchun asos yaratilgan. Oxirgi paytlarda yiliga 6 million tonnadan ortiq g‘alla yetishtirilmoqda. Respublika meva-sabzavot mahsulotlari, uzum, pilla, qorako‘l teri, jun yetishtirishda MDH mamlakatlari orasida yetakchi o‘rinni egallaydi.

Купить