O‘zbekiston Respublikasining mustaqil davlat maqomiga erishishi, O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining tashkil topishi, O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlaridagi islohotlar

MAVZU:  O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASINING 
MUSTAQIL DAVLAT MAQOMIGA ERISHISHI, 
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI QUROLLI 
KUCHLARINING TASHKIL TOPISHI, 
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI QUROLLI 
KUCHLARIDAGI ISLOHOTLAR.   Reja: 
◦
1.  O‘zbekiston Respublikasining mustaqil davlat maqomiga 
erishish i
◦
2.  O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining tashkil topishi
◦
3.  O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlaridagi islohotlar.
◦
Xulosa 
◦
Foydalanilgan adabiyotlar ◦
1991-yili31-avgustda  Oʻzbekiston  Respublikasi 
mustaqilligi  eʼlon  qilingan.  Toshkent  shahrida  boʻlib 
oʻtganida  Oliy  Kengashining  navbatdan  tashqari 
sessiyasida  bòlgan  „Oʻzbekiston  Respublikasining 
davlat  mustaqilligini  eʼlon  qilish  toʻgʻrisida“gi  qaror 
„Oʻzbekiston  Respublikasi  davlat  mustaqilligining 
asoslari“ toʻgʻrisida qonun qabul qilindi[1]. Qaror bilan 
Oʻzbekiston  SSR  nomi  ham  Oʻzbekiston  Respublikasi 
deb  oʻzgartirildi[2].  1-sentyabr  Oʻzbekistonning 
mustaqillik  kuni  deb  belgilab  qoʻyildi.  Bundan 
tashqari,  5-sentyabrda  Oʻzbekistonning  birinchi 
prezidenti  Islom  Karimovning  farmoni  bilan 
Oʻzbekiston poytaxtining avvallari Vladimir Lenin nomi 
bilan  atalgan  markaziy  maydoni  Mustaqillik 
maydoniga  oʻzgartirildi[2].  1992-yil  3-iyulda 
„Oʻzbekiston  Respublikasida  bayramlariz  toʻgʻrisida 
and  thanks  “gi  669-XII-sonli  davlat  qonuni  qabul 
qilindi,  unda  bayram  nishonlanadigan  kunlar, 
jumladan,  Mustaqillik  kuni  ham  belgilandi.  Qonun 
asosida  oʻsha  paytda  amalda  boʻlgan  Mehnat 
kodeksiga oʻzgartirishlar kiritildi . ◦
Mustaqillik  insoniyatning  azaldan  orzu-umidi  boʻlib  kelgan.  Ana  shu  gʻoya  asosida  AQSH,  Fransiya, 
Lotin  Amerikasi  mamlakatlarida  inqiloblar  yuz  berdi.  XX  asrning  90-yillariga  kelib  sotsialistik 
mamlakatlarda  inson  huquqlarini  himoya  qilish  va ozodlikka  intilishning  yangi bosqichi  boshlandi. 
Sharqiy  Yevropa  mamlakatlarida  qariyb  yarim  asr  hukm  surgan  totalitar  davlat  tuzumi  inqirozga 
yuz  tutib,  demokratik  tartibotlar  qaror  topa  boshladi.  Yugoslaviya  Sotsialistik  Federativ 
Respublikasi  parchalanib,  uning  oʻrnida  bir  necha  mustaqil  respublika,  Chexoslavakiya  Sotsialistik 
Respublikasi ikkiga boʻlinib, Chexiya va Slovakiya suveren davlatlari vujudga keldi.
◦
Mustaqillik  imkoniyatlarini  oldindan  payqagan,  mamlakat  ijtimoiysiyosiy  jarayonlarining  borishini 
toʻgʻri  kuzatib,  toʻgʻri  baholay  bilgan  Oʻzbekiston  ittifokdoshlari  orasida  birinchilardan  boʻlib,  oʻz 
mustaqilligini  eʼlon  qildi:  1991-yil  31-avgust  kuni  kabul  kilingan  Oʻzbekiston  Respublikasining 
Davlat  mustaqilligi  toʻgʻrisidagi  Bayonot  Oʻzbekiston  hukumatining  siyosiy  yoʻlini  toʻla 
qonunlashtirib  berdi.  1991-yilning  avgustida  „Oʻzbekiston  Respublikasining  Davlat  mustaqilligi 
asoslari toʻgʻrisida“gi qonun qabul qilindi va ana shu qonun doirasida Oʻzbekiston Respublikasi Oliy 
Kengashining bundan keyin Oʻzbekiston SSRni Oʻzbekiston Respublikasi deb atashdi.
◦
Iqtisodiyotda  tub  oʻzgarishlar  qilish  uchun  imkoniyat  yaratildi.  Yaʼni  jahon  amaliyoti  isbotlagan 
bozor  iqtisodiyotiga  oʻtish  uchun  sharoit  barpo  etildi.  Mulkka  munosabat  tubdan  oʻzgarib, 
jamiyatda yangi mulkdorlar sinfini shakllantirish uchun imkon ochildi. ◦
Oʻzbekiston  respublikasi  qurolli  kuchlari  — 
Oʻzbekiston  Respublikasi  milliy 
manfaatlarini,  suvereniteti,  hududiy 
yaxlitligini  hamda  aholining  tinch  hayotini 
himoya  qilish,  urushlar  va  qurolli 
mojarolarni  qaytarish  va  oldini  olish  uchun 
davlat  tomonidan  tashkil  etilgan  va  saqlab 
turilgan  harbiy  birlashmalar,  qoʻshilmalar  va 
qismlarni oʻz ichiga oladi.
◦
Oʻzbekiston  Respublikasida  Mudofaa 
vazirligi  tizimidagi  qism  va  boʻlinmalar,  Ichki 
ishlar  vazirligining  qorovul  qoʻshinlari, 
Favqulodda  vaziyatlar  vazirligi,  Oʻzbekiston 
Respublikasi  Davlat  xavfsizlik  xizmatining 
harbiylashtirilgan  qismlari,  Chegara 
qoʻshinlaridan tashkil topgan. ◦
Oʻzbekiston Qurolli Kuchlari
◦
2022-yilga  kelib  Oʻzbekiston  armiyasi 
jahonning  106  mamlakati  qurolli 
kuchlari  oʻrin  olgan  jahon  armiyalari 
reytingida  54-oʻrinni  egallaydi.[3]  Bu 
haqda  yangilangan  Global  Firepower 
reytingida axborot berilgan ◦
Markaziy  Osiyo  mamlakatlari  orasida  Oʻzbekistondan  tashqari  Qozogʻiston 
ham  reytingdan  oʻrin  olgan  boʻlib,  GFP  uni  80-oʻringa  joylashtirgan. 
Oʻzbekistonga  hududiy  jihatdan  yaqin  mamlakatlar  orasida  Afgʻoniston  76-
oʻrinni  egallagan,  Tojikiston,  Qirgʻiziston  va  Turkmaniston  reytingga 
kiritilmagan.
◦
MDH, Boltiqboʻyi mamlakatlari va Gruziya orasida Oʻzbekiston Rossiya (2-oʻrin) 
va  Ukraina  (21-oʻrin)dan  keyingi  3-oʻrinni  band  etgan.  Ozarbayjon  (50-oʻrin), 
Belarus  (52),  Gruziya  (64),  Qozogʻiston  (80),  Estoniya  (96),  Litva  (103)  oʻrin 
olgan. Armaniston, Moldova, Latviya kabi mamlakatlar reytingga kiritilmagan.
◦
Reytingga  koʻra,  AQSh  armiyasi  eng  qudratli  deb  topilgan  boʻlsa,  Rossiya  va 
Xitoy  armiyasi  kuchli  uchlikdan  oʻrin  olgan.  Hindiston,  Buyuk  Britaniya, 
Fransiya,  Germaniya,  Turkiya,  Janubiy  Koreya  va  Yaponiya  armiyasi  esa  kuchli 
oʻnlikka kirgan.
◦
Qayd  etish  joiz,  GFP’ning  2014-yilgi  reytingida  ham  Oʻzbekiston  48-oʻrinda 
borayotgan edi. ◦
Markaziy  Osiyo  mintaqasida  tinchlik,  barqarorlik 
va  xavfsizlikni  taʼminlash,  mudofaa  tizimini 
takomillashtirish,  qardosh  qo‘shni  davlatlar 
o‘rtasidagi  hamkorlikni  har  tomonlama 
rivojlantirish  hozirgi  davrning  eng  dolzarb 
masalalaridan  biri  bo‘lib  qolmoqda,  -  dedi  u.  - 
Chunki  umumiy  xatarlarga  qarshi  birgalikda 
kurashishni davrning o‘zi taqozo etmoqda.
◦
Mudofaa  va  xavfsizlik  tizimida  asosiy  omil  qurolli 
kuchlar  bo‘lib,  ularning  harbiy-siyosiy 
tayyorgarligi,  harbiy  xizmatchilarning  zamonaviy 
bilimlarga  ega  bo‘lishi,  har  qanday  tajovuzga 
tayyor  turishi  tinchlik-osoyishtalikning  garovi 
hisoblanadi.  Bu  borada  14-yanvar  kuni  o‘ttizinchi 
marotaba  o‘z  bayramini  nishonlayotgan 
O‘zbekiston  Qurolli  kuchlari  tizimida  olib 
borilayotgan  islohotlar  jahon  hamjamiyati 
tomonidan haqli ravishda eʼtirof qozonmoqda. ◦
MDH  va  boshqa  xalqaro  tashkilotlar 
doiralarida  o‘tkazilayotgan  harbiy 
musobaqalarda  O‘zbekiston  Qurolli 
kuchlari  jamoalarining  muntazam 
g‘alabalarga  erishayotganligi  mamlakat 
yetakchisi  va  Oliy  bosh  qo‘mondon 
Shavkat  Mirziyoyev  tomonidan 
belgilangan  va  izchil  amalga 
oshirilayotgan  islohotlarning  ijobiy 
samarasidir. ◦
Darhaqiqat,  harbiy  xizmat  mavqeini  oshirish, 
chaqiruvga  qadar  yoshlar  va  harbiy 
xizmatchilarni  maʼnaviy-maʼrifiy  hamda  harbiy-
vatanparvarlik  ruhida  tarbiyalash,  harbiy  kadrlar 
tayyorlashni  takomillashtirish  bo‘yicha  qardosh 
O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan tizimli ishlar 
tahsinga  sazovor.  Masalan,  O‘zbekiston  Mudofaa 
vazirligi,  Ichki  ishlar  vazirligi,  Favqulodda 
vaziyatlar  vazirligi,  Davlat  xavfsizlik  xizmati  va 
Milliy  gvardiya  tarkibida  “Temurbeklar  maktabi” 
harbiy-akademik  litseylari  tashkil  etilishi  ham 
ilmiy  va  maʼrifiy  jihatdan  katta  voqea  bo‘ldi,  deb 
aytsak aslo mubolag‘a bo‘lmaydi.
◦
Shubha  yo‘qki,  yangi  akademik  litseylarda 
sohibqiron Amir Temur davri tafsilotlaridan tortib 
jahon adabiyoti va tillarini o‘rgatishga qadar keng 
bilimlar  berilishi  bu  o‘quv  yurtlaridan  maʼnan 
maʼrifatli,  qalban  pok  va  vatanparvar 
mutaxassislarning voyaga yetishini taʼminlaydi. Xulosa
◦
O‘zbekiston  Respublikasining  mustaqillikka  erishishi  mamlakat  tarixida  tub 
burilish  nuqtasi  bo‘lib,  milliy  suverenitet,  davlat  mustaqilligi  va  xavfsizlikni 
ta’minlash  masalalarini  eng  dolzarb  vazifa  sifatida  belgiladi.  Mustaqillik  e’lon 
qilinishi  bilan  mamlakat  o‘z  qurolli  kuchlarini  shakllantirishga  kirishdi,  bu  esa 
milliy  mudofaa  tizimini  barqarorlashtirish  va  hududiy  yaxlitlikni  ta’minlashda 
muhim ahamiyat kasb etdi.
◦
O‘zbekiston  Respublikasi  Qurolli  Kuchlarining  tashkil  topishi  mustaqil  davlatning 
suverenitetini  himoya  qilish,  ichki  va  tashqi  tahdidlarga  qarshi  turish, 
shuningdek,  harbiy  xodimlarning  malaka  va  tayyorgarligini  oshirishga  xizmat 
qilgan.  Qurolli  Kuchlarning  barcha  tarkibiy  bo‘linmalari  –  quruqlik  qo‘shinlari, 
havo  va  havo  hujumidan  mudofaa  qo‘shinlari,  chegara  qo‘shinlari  va  boshqa 
harbiy tuzilmalar mamlakat mudofaasini samarali ta’minlashga qaratilgan. Foydalanilgan adabiyotlar
◦
1. O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari tizimida ma’naviy-ma’rifiy ishlar 
samaradorligini oshirish Konsepsiyasi. Toshkent. 2018.4 avgust.-3b. 
◦
2.  Морихин В.И. Традиции офицерского корпуса в России. Научноисторические 
исследования. -М.: Граница, 2013.-113с. 
◦
3. Гребенков В. Н.Тенденции эволюции военной културы современного российского 
общества. -М.: Прогресс, 2016.-113с. 
◦
4. Исмойиловна, Ҳ. Г. (2020). ҲАРБИЙ АНЪАНАЛАР, УРФ–ОДАТЛАР ВА МАРОСИМЛАР-
ЖАМИЯТ ҲАРБИЙ МАДАНИЯТИНИНГ НЕГИЗИ. ПЕРЕКРЁСТОК КУЛЬТУРЫ, 2(3). 
◦
5. Ҳошимова, Г. И. (2020). ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ҚУРОЛЛИ КУЧЛАРИ ҲАРБИЙ 
МАДАНИЯТИНИНГ ТАРИХИЙ АСОСЛАРИ. ВЗГЛЯД В ПРОШЛОЕ, 3(5). E’tiboringiz uchun rahmat

O‘zbekiston Respublikasining mustaqil davlat maqomiga erishishi, O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining tashkil topishi, O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlaridagi islohotlar.